Bu sayfada · 5 bölüm
Daire çözümünden türetilen Newmark etki diyagramı ile herhangi bir biçimdeki düzgün yayılı yüklü alanın altındaki düşey gerilmenin belirlenmesi. Şekiller ve sayısal değerler denklemlerden hesaplanmıştır.
1Temel fikirEşit gerilme artışlı daireler.
Düzgün yüklü bir dairenin merkezi altında gerilme oranı Δσz/q = 1 − 1/[(R/z)² + 1]3/2 bağıntısıyla verilir. Bu bağıntı ters çevrildiğinde, seçilen bir gerilme oranını oluşturan dairenin yarıçapı elde edilir:
Her iki taraf da boyutsuzdur. Δσz/q = 0.1, 0.2 … 0.9 değerleri için bu yarıçaplarla çizilen daireler düzlemi halkalara böler; bu halkaların her biri tek başına yüklendiğinde merkezin altında z derinliğinde 0.1q kadar gerilme artışı oluşturur; son halka (0.9 ile 1.0 arası) sonsuza kadar uzanır.
| Δσz/q | R/z | Δσz/q | R/z |
|---|---|---|---|
| 0.00 | 0.0000 | 0.50 | 0.7664 |
| 0.05 | 0.1865 | 0.55 | 0.8384 |
| 0.10 | 0.2698 | 0.60 | 0.9176 |
| 0.15 | 0.3383 | 0.65 | 1.0067 |
| 0.20 | 0.4005 | 0.70 | 1.1097 |
| 0.25 | 0.4598 | 0.75 | 1.2328 |
| 0.30 | 0.5181 | 0.80 | 1.3871 |
| 0.35 | 0.5768 | 0.85 | 1.5944 |
| 0.40 | 0.6370 | 0.90 | 1.9083 |
| 0.45 | 0.6998 | 0.95 | 2.5235 |
2Newmark etki diyagramı200 eleman, etki değeri 0.005.
Newmark (1942), halkaları eşit aralıklı radyal doğrularla bölmüştür. Simetri nedeniyle aynı halkadaki her elemanın etkisi eşittir; dolayısıyla toplam eleman sayısı N ise yüklenen her elemanın merkezin altındaki gerilmeye katkısı, q değerinin
kadardır; bu değere etki değeri denir. 10 halka ve 20 sektör için N = 200 ve IV = 0.005 olur. Her elemanın etkisi diyagramdaki konumundan bağımsız olarak aynı olduğundan, herhangi bir biçimdeki yüklü alan elemanlar sayılarak ölçülebilir.
3Diyagramın kullanımıΔσz = (IV) q M.
İşlem sırası:
- Gerilmenin istendiği, yüklü alanın altındaki z derinliği seçilir.
- Yüklü alanın planı, z derinliği diyagramın AB birim uzunluğuna eşit olacak ölçekte çizilir.
- Plan, gerilmesi istenen nokta diyagramın merkezi üzerine gelecek biçimde diyagram üzerine yerleştirilir.
- Plan içinde kalan M eleman sayısı belirlenir; kısmen içeride kalan elemanlar tahmin yoluyla hesaba katılır.
Buna göre
Her derinlik için planın ayrı bir çizimi gerekir. Modül çizimi girilen derinlik için yapar (Etki diyagramı görünümü: kapsanan elemanlar, plan içinde kalan kısımlarına göre gölgelendirilir). Sayım için kesin değer kullanılır: Boussinesq çözümü, daire için olduğu gibi, noktaya göre kutupsal koordinatlarda çokgen üzerinde integre edilir ve M = (Δσz/q)/IV bulunur. Bu değer, kusursuz bir sayımın vereceği değerdir.
4Çözümlü örnekHer sayı modülün kendi kodu ile hesaplanmıştır.
q = 660/(3 × 3) = 73.33 kN/m² ve z = 3 m olduğundan, kenar uzunluğu 3 m olan kare kenarları AB'ye eşit olacak biçimde çizilir ve sol kenarının ortası olan A noktası diyagramın merkezi üzerine yerleştirilir:
Modül bu örnekle açılır; planın köşeleri, en çok altı köşeli herhangi bir çokgen olacak biçimde değiştirilebilir.
5KaynaklarBaşvurulan kaynaklar.
- Das, B.M. (2018). Principles of Geotechnical Engineering, 9th ed. Cengage Learning.
- Newmark, N.M. (1942). Influence charts for computation of stresses in elastic foundations. University of Illinois Engineering Experiment Station, Bulletin No. 338.
Teoriden kendi tasarımınıza
Kendi yüklü alanınızın altındaki gerilmeyi dakikalar içinde bulun
- Yüklü alanınızın üzerine çizildiği diyagram
- Sayılan elemanlar ve gerilme artışı; kesin integralle birlikte
- Herhangi bir çokgen biçim
- PDF olarak kaydedilen, derli toplu bir hesap raporu. Çevrimiçi: kurulum yok, donanım kilidi yok; telefonda, tablette ya da bilgisayarda

PDF