GeoTerva Modülü açın

Teori · Zemin kütlesinde gerilmeler

Yatay çizgisel yük altında gerilme: düşey gerilme ve eğik yük

Zemin yüzeyindeki yatay ya da eğik bir çizgisel yükün altındaki zeminde düşey gerilmeyi nasıl artırdığı: kapalı çözüm ve düşey ile yatay bileşenleri cinsinden ele alınan eğik yük; modülün sayılarıyla.

Modül çevrimiçi olarak tarayıcınızda; telefonda, tablette ya da bilgisayarda çalışır. Kurulum gerekmez, donanım kilidi yoktur.

Yatay çizgisel yük · Sonuçlar
Yatay çizgisel yük modülü, Analiz et düğmesinden sonra: çizim ve yanındaki sonuçlar
Bu sayfada · 4 bölüm
  1. 1Kapsam ve kabuller
  2. 2Düşey gerilme
  3. 3Eğik çizgisel yük
  4. 4Kaynaklar
GeoTerva mühendislik ekibi tarafındanUpdated 2026-10-182 dk okumaFree, no sign-up

Yatay bir çizgisel yük altındaki düşey gerilme ve eğik bir çizgisel yük altında düşey ve yatay bileşenleri yoluyla elde edilen düşey gerilme. Şekiller denklemlerden hesaplanmıştır.

First slide of the lecture slides: Horizontal line loadPDF

Lecture slides

Ready-made slides for lectures and self-study

The mechanism, the derivation, the equations and the figures of this page, in teaching order. Every slide links back to its chapter.

27 slides · PDF · 914 KB

1Kapsam ve kabullerYatay ve eğik çizgisel yükler.

Bir çizgisel yük, yüzeye aşağı doğru bastırmak yerine yüzey boyunca da itebilir — uzun bir duvar tabanındaki sürtünme, bir demiryolu hattındaki fren kuvveti, bir kemerin itkisi bunlara örnektir. Bu modülde yatay bir çizgisel yük altındaki ve iki bileşenin toplanmasıyla eğik bir çizgisel yük altındaki düşey gerilme artışı hesaplanmaktadır.

  • y doğrultusunda sonsuz uzunlukta esnek çizgisel yük; q birim uzunluğa etkiyen yüktür; her en kesitte düzlem şekil değiştirme durumu geçerlidir.
  • Zemin homojen, izotrop ve doğrusal elastik bir yarı sonsuz ortamdır.
  • Δσz, yalnızca yükün oluşturduğu gerilme artışıdır.

2Düşey gerilmeΔσz = (2q/π) x z²/(x² + z²)².

q / birim uzunluk (yatay)xzAΔσzxzyük, sayfaya dik olan y doğrultusunda uzanır
Yarı sonsuz bir zemin kütlesinin yüzeyinde birim uzunluk başına q şiddetinde yatay çizgisel yük ve yükten x yatay uzaklığında, z derinliğindeki A noktası.

Yatay çizgisel yük için elastik çözüm, A noktasındaki düşey gerilme artışını aşağıdaki biçimde vermektedir:

Δσz=2qπxz2(x2+z2)2

Gerilmenin işareti x değerine bağlıdır: düşey gerilme, yükün ittiği tarafta (x > 0) artmakta, diğer tarafta azalmaktadır; yükün tam altında (x = 0) sıfırdır. Boyutsuz biçimde:

Δσzq/z=2πx/z[(x/z)2+1]2
-0.2-0.10.00.10.20.30.40.50.60.7-3-2-10123en büyük değer 0.207, x/z = 1/√3 içindüşey yük, 2/{π[(x/z)² + 1]²}+x yönünde yatay yükx / zΔσ/(q/z)
Yatay çizgisel yük altında (sürekli çizgi) ve aynı şiddetteki düşey çizgisel yük altında (kesikli çizgi) x/z oranına göre Δσz/(q/z). Yatay yük +x yönünde etkimektedir.
Yatay çizgisel yük altında çeşitli x/z değerleri için Δσz/(q/z)
x/zΔσz/(q/z)x/zΔσz/(q/z)
0.000.0000.100.062
0.200.1180.300.161
0.400.1890.500.204
0.600.2070.700.201
0.800.1890.900.175
1.000.1591.250.121
1.500.0902.000.051

3Eğik çizgisel yükBileşenler ve süperpozisyon; çözümlü olarak.

q = 10 kN/m20°qV = q cos αqH = q sin αAx = 5 mz = 4 mx
10 kN/m şiddetinde, düşeyden 20° eğik çizgisel yük ve A noktası.

Düşeyden α açısıyla eğik q çizgisel yükü, bileşenlerinin toplamıdır ve zemin elastik olduğundan bileşenlerin gerilmeleri toplanır:

qV=qcosα,qH=qsinα,Δσz=2qVz3π(x2+z2)2+2qHπxz2(x2+z2)2

Şekildeki örnek için: qV = 10 cos 20° = 9.40 kN/m ve qH = 10 sin 20° = 3.42 kN/m; x/z = 5/4 = 1.25:

Δσz=(2)(9.40)(4)3π(52+42)2+(2)(3.42)(5)(4)2π(52+42)2=0.228+0.104=0.331kPa

Modül bu örnekle açılmaktadır; α = 90° tamamen yatay yükü, α = 0 ise düşey yükü verir. Her biri kendi büyüklüğü, eğimi ve konumuyla tanımlanan ek çizgisel yükler Çizgisel yük ekle ile tek tek girilir (en çok sekiz; ikisi aynı konumda olamaz); zemin elastik olduğundan yüklerin gerilmeleri toplanır.

4KaynaklarBaşvurulan kaynaklar.

  • Das, B.M. (2018). Principles of Geotechnical Engineering, 9th ed. Cengage Learning.

Teoriden kendi tasarımınıza

Kendi eğik çizgisel yüklerinizin altındaki gerilmeyi dakikalar içinde bulun

  • Bir noktadaki düşey gerilme artışı ve iki bileşeni
  • Yatay ya da eğik çizgisel yükler, bir ya da birkaç tane
  • Derinlik profili ve eş gerilme eğrileri
  • PDF olarak kaydedilen, derli toplu bir hesap raporu. Çevrimiçi: kurulum yok, donanım kilidi yok; telefonda, tablette ya da bilgisayarda

Zemin kütlesindeki gerilmeler hakkında daha fazlası