Op deze pagina · 15 hoofdstukken
- 1De algemene vergelijking
- 2Het glijvlakkenstelsel van Meyerhof
- 3Spanningen op het fictief rugvlak
- 4De radiale zone en de spie — Nc en Nq
- 5De hoek θ en de fundering op maaiveld
- 6De volumiek-gewichtsterm — Nγ
- 7De draagvermogensfactoren
- 8Vormfactoren
- 9Dieptefactoren
- 10Belastingshellingsfactoren
- 11De volledige vergelijking
- 12De grondwaterstand
- 13Toelaatbare gronddruk en de toetsing
- 14Rekenvoorbeeld
- 15Literatuur
De draagvermogenstheorie van Meyerhof stap voor stap afgeleid — het glijlijnenveld met het equivalente vrije oppervlak, de spanningen erop, het evenwicht dat Nc en Nq oplevert, de fundering op het maaiveld en de proefprocedure voor Nγ — gevolgd door de vorm-, diepte- en belastingshellingsfactoren van de algemene vergelijking die deze module berekent, de grondwaterstand, de toelaatbare gronddruk en een rekenvoorbeeld. De figuren zijn op schaal getekend vanuit het mechanisme zelf.
1De algemene vergelijkingWat de module berekent en waar de factoren vandaan komen.
Deze module berekent de algemene draagvermogensvergelijking: de drie termen van Terzaghi's vergelijking, elk met hun eigen factoren voor de vorm van de fundering, de diepte en de schuinte van de belasting,
De draagvermogensfactoren Nc en Nq zijn afkomstig van de theorie van Meyerhof (1951), die op deze pagina stap voor stap wordt afgeleid in de volgorde van de bron: het glijlijnenveld onder een ruwe strookfundering (paragraaf 2), de spanningen op het equivalent vrije vlak (paragraaf 3), het evenwicht van de radiale zone en van de spie, waaruit Nc en Nq volgen (paragrafen 4–5), en de proefprocedure voor Nγ (paragraaf 6). De correctiefactoren volgen in de paragrafen 8–10.
- De fundering is ruw; eronder is de grond homogeen en strekt deze zich uit tot grote diepte; de sterkte is s = c + σ′ tan φ.
- In tegenstelling tot de theorie van Terzaghi is de theorie van Meyerhof niet beperkt tot funderingen op staal met een kleine aanlegdiepte: de grond boven het stichtingsvlak neemt via het equivalent vrije vlak deel aan het mechanisme. In de vergelijking uit zich dit in de dieptefactoren, waardoor de module geen beperking stelt aan Df/B.
- De belasting is centrisch; een schuine belasting wordt verwerkt met behulp van de belastingshellingsfactoren (paragraaf 10).
2Het glijvlakkenstelsel van MeyerhofDe spie bij 45° + φ/2, de radiale zone en het fictief rugvlak.
Meyerhof (1951) ging uit van het bezwijkvlak uit figuur 1. Onder de fundering bevindt zich dezelfde elastische spie abc als uit proeven blijkt — de zijden hiervan hellen onder 45° + φ/2, en niet onder φ zoals Terzaghi aannam. Daarnaast ligt de radiale afschuifzone bcd, die wordt begrensd door een boog van de logaritmische spiraal r = r0 eθ tan φ met de pool in b. Daarbuiten ging Terzaghi uit van een passieve zone volgens Rankine; Meyerhof introduceerde een gemengde afschuifzone bde, waarin de afschuiving ligt tussen de grenzen van radiale en vlakke afschuiving, afhankelijk van de diepte en de ruwheid van de fundering.
De grond boven de zone bde wordt niet verwaarloosd. Het effect ervan wordt vervangen door de spanningen die deze uitoefent op het vlak be, het equivalent vrije vlak: een normaalspanning po en een schuifspanning so. Het vlak heeft een helling β ten opzichte van het horizontale vlak, en bd ligt onder een hoek η hieronder. Het draagvermogen wordt weer opgebouwd door superpositie — de bijdrage van c en po (Nc, Nq) en die van het volumiek gewicht γ (Nγ):
3Spanningen op het fictief rugvlakPartiële mobilisatie m, de cirkel van Mohr van de zone bde en de hoek η.
Op het equivalent vrije vlak is de afschuifsterkte slechts gedeeltelijk gemobiliseerd. Meyerhof schreef de schuifspanning daar als een fractie m van de sterkte:
In de lineaire zone bde daarentegen is de grond in plastisch evenwicht: op het vlak bd is de volledige sterkte gemobiliseerd bij de normaalspanning p1,
De spanningstoestand in bde is één cirkel van Mohr met straal R (figuur 2). Het punt van bd ligt op de omhullende, dus
en het punt van be, dat zich 2η verder op de cirkel bevindt, heeft als schuifspanning
Met verg. (3) en verg. (4) legt dit de hoek η vast door de mobilisatie m:
Het middelpunt van de cirkel ligt op p1 + R sin φ = po + R sin(2η + φ), wat de normaalspanning op bd geeft:
De twee uitersten van mobilisatie geven de twee grenzen van η:
4De radiale zone en de spie — Nc en NqMomenten om b, vervolgens het verticale evenwicht van de spie.
Op het vlak bc bevindt de grond van zone bcd zich eveneens in een staat van bezwijken, dus zijn de normaal- en schuifspanningen gerelateerd door
Momenten om de pool b (figuur 3 a): de schuifspanningen op bd en bc werken langs stralen en F gaat door b, waardoor alleen de normaalspanningen en de cohesie op de spiraal overblijven. p1 werkt op r1 = bd en p′p op r0 = bc, elk met de resultante op de helft van de lengte:
Het oplossen naar p′p, en vervolgens s′p uit verg. (11), geeft:
Nu de spie abc (figuur 3 b). Elk vlak heeft een lengte van (B/2)/cos(45° + φ/2); de normaalspanning p′p draagt met de component cos(45° + φ/2) bij, en de schuifspanning s′p met de component sin(45° + φ/2) aan het verticale evenwicht met de funderingsdruk q′:
Substitutie van verg. (8), verg. (14) en verg. (15) in verg. (17) en vereenvoudiging scheidt de termen in c en in po:
5De hoek θ en de fundering op maaiveldHoe β en m invloed uitoefenen, en de gesloten formules van Reissner en Prandtl.
De factoren zijn afhankelijk van φ, van de mobilisatie m via η, en van de helling β van het equivalent vrije vlak via de door de spiraal doorlopen hoek θ. Uit de geometrie van figuur 1 volgt:
Een diepere fundering heeft een steiler equivalent vrij vlak en een grotere β, en figuur 4 toont hoe snel de factoren daarmee toenemen. Voor een fundering op maaiveld — de voorwaarde van de afleiding van Terzaghi — geldt β = 0 en m = 0, zodat θ = π/2 en sin(2η + φ) = 1:
Dit zijn de factoren Nq volgens Reissner (1924) en Nc volgens Prandtl (1921), en dit zijn de factoren die deze module gebruikt. Met po = γDf = q worden de c- en q-termen van de vergelijking cNc + qNq; de grond boven het stichtingsvlak, die Meyerhof representeerde met β en m, wordt in plaats daarvan in rekening gebracht via de dieptefactoren (paragraaf 9). Als φ → 0, nadert Nc tot π + 2 = 5.14.
6De volumiek-gewichtsterm — NγDe proefprocedure van Meyerhof, zijn 1963-benadering en de hier gebruikte Nγ.
Zonder gesloten vorm (net als bij Terzaghi) wordt Nγ stapsgewijs bepaald via een proefprocedure (figuur 5):
- Kies φ en de helling β van het equivalent vrije vlak, evenals een mobilisatie m (0 of 1).
- Bepaal θ uit verg. (21), en teken de lijnen bd en be.
- Kies een proefmiddelpunt O en teken de boog van een logaritmische spiraal r = r0eθ tan φ vanaf c naar de lijn bd; noem het eindpunt d.
- Teken df onder 90° − φ ten opzichte van bd — beide zijn glijlijnen van de lineaire zone, waardoor het proefvlak in het algemeen een knik heeft bij d.
- Bepaal voor het lichaam bcdf het gewicht W en de passieve Rankine-kracht Pp(R) op df.
- Neem momenten om O en los op naar de passieve kracht op bc,
en herhaal dit voor andere middelpunten O totdat de minimale Ppγ is gevonden. De spie abc, met de eigen massa Ww en de kracht Ppγ op elk vlak (hellend onder φ t.o.v. de normaal, zodat de verticale component Ppγ sin(45° + φ/2) is), geeft vervolgens
Het optellen van de twee delen, qu = q′ + q″ = cNc + poNq + ½γBNγ — levert de vorm van verg. (2). Voor een fundering op maaiveld (β = 0, m = 0) benaderde Meyerhof (1963) zijn Nγ door
De Nγ van deze module
Deze module gebruikt de Nγ uit de algemene draagvermogensvergelijking zoals beschreven in de tweede bron — de gesloten formule van Vesic (1973):
Beide komen overeen voor Nc en Nq, maar niet voor Nγ: bij φ = 30° is de waarde volgens Vesic 22.40 en volgens Meyerhof 15.67. Nγ is de factor waarop de methoden het meest verschillen, omdat deze afhangt van de aangenomen vorm van de spie. Tabel 1 geeft beide weer; met de Nγ van Meyerhof zou de volumiekgewicht-term, en daarmee qu van een wrijvingsgrond, lagere waarden opleveren.
7De draagvermogensfactorenNc, Nq, Nγ voor φ = 0 tot 50°.
De factoren hangen uitsluitend af van φ:
| φ (°) | Nc | Nq | Nγ | Nγ M. |
|---|---|---|---|---|
| 0 | 5.14 | 1.00 | 0.00 | 0.00 |
| 1 | 5.38 | 1.09 | 0.07 | 0.00 |
| 2 | 5.63 | 1.20 | 0.15 | 0.01 |
| 3 | 5.90 | 1.31 | 0.24 | 0.02 |
| 4 | 6.19 | 1.43 | 0.34 | 0.04 |
| 5 | 6.49 | 1.57 | 0.45 | 0.07 |
| 6 | 6.81 | 1.72 | 0.57 | 0.11 |
| 7 | 7.16 | 1.88 | 0.71 | 0.15 |
| 8 | 7.53 | 2.06 | 0.86 | 0.21 |
| 9 | 7.92 | 2.25 | 1.03 | 0.28 |
| 10 | 8.34 | 2.47 | 1.22 | 0.37 |
| 11 | 8.80 | 2.71 | 1.44 | 0.47 |
| 12 | 9.28 | 2.97 | 1.69 | 0.60 |
| 13 | 9.81 | 3.26 | 1.97 | 0.74 |
| 14 | 10.37 | 3.59 | 2.29 | 0.92 |
| 15 | 10.98 | 3.94 | 2.65 | 1.13 |
| 16 | 11.63 | 4.34 | 3.06 | 1.37 |
| 17 | 12.34 | 4.77 | 3.53 | 1.66 |
| 18 | 13.10 | 5.26 | 4.07 | 2.00 |
| 19 | 13.93 | 5.80 | 4.68 | 2.40 |
| 20 | 14.83 | 6.40 | 5.39 | 2.87 |
| 21 | 15.81 | 7.07 | 6.20 | 3.42 |
| 22 | 16.88 | 7.82 | 7.13 | 4.07 |
| 23 | 18.05 | 8.66 | 8.20 | 4.82 |
| 24 | 19.32 | 9.60 | 9.44 | 5.72 |
| 25 | 20.72 | 10.66 | 10.88 | 6.77 |
| φ (°) | Nc | Nq | Nγ | Nγ M. |
|---|---|---|---|---|
| 26 | 22.25 | 11.85 | 12.54 | 8.00 |
| 27 | 23.94 | 13.20 | 14.47 | 9.46 |
| 28 | 25.80 | 14.72 | 16.72 | 11.19 |
| 29 | 27.86 | 16.44 | 19.34 | 13.24 |
| 30 | 30.14 | 18.40 | 22.40 | 15.67 |
| 31 | 32.67 | 20.63 | 25.99 | 18.56 |
| 32 | 35.49 | 23.18 | 30.21 | 22.02 |
| 33 | 38.64 | 26.09 | 35.19 | 26.17 |
| 34 | 42.16 | 29.44 | 41.06 | 31.15 |
| 35 | 46.12 | 33.30 | 48.03 | 37.15 |
| 36 | 50.59 | 37.75 | 56.31 | 44.43 |
| 37 | 55.63 | 42.92 | 66.19 | 53.27 |
| 38 | 61.35 | 48.93 | 78.02 | 64.07 |
| 39 | 67.87 | 55.96 | 92.25 | 77.33 |
| 40 | 75.31 | 64.20 | 109.41 | 93.69 |
| 41 | 83.86 | 73.90 | 130.21 | 113.99 |
| 42 | 93.71 | 85.37 | 155.54 | 139.32 |
| 43 | 105.11 | 99.01 | 186.53 | 171.14 |
| 44 | 118.37 | 115.31 | 224.63 | 211.41 |
| 45 | 133.87 | 134.87 | 271.75 | 262.74 |
| 46 | 152.10 | 158.50 | 330.34 | 328.73 |
| 47 | 173.64 | 187.21 | 403.65 | 414.33 |
| 48 | 199.26 | 222.30 | 496.00 | 526.45 |
| 49 | 229.92 | 265.50 | 613.14 | 674.92 |
| 50 | 266.88 | 319.06 | 762.86 | 873.86 |
8VormfactorenDe correctie van De Beer voor een fundering die geen strook is.
De afleiding geldt voor een strookfundering (vlakke vervorming). Een rechthoekige fundering bezwijkt driedimensionaal, waarbij de grond zowel rond de uiteinden van de spie als zijdelings kan wegstromen. De vormfactoren volgens De Beer (1970) corrigeren elke term met de verhouding van de korte tot de lange zijde, B/L:
Voor een strookfundering zijn alle drie de factoren gelijk aan 1 en neemt de vergelijking weer de vorm aan voor vlakke vervorming.
9DieptefactorenDe gunstige invloed volgens Hansen van de grond boven het stichtingsvlak.
In de vergelijking van Terzaghi telt de grond boven het stichtingsvlak uitsluitend mee als statische belasting. In de theorie van Meyerhof biedt deze daarnaast weerstand via het equivalent vrije vlak; in de algemene vergelijking wordt dit in rekening gebracht door de dieptefactoren van Hansen (1970), die toenemen met Df/B:
Boven Df/B = 1 zorgt de boogtangens ervoor dat de factoren blijven toenemen, maar steeds langzamer — wat de reden is dat deze vergelijking, in tegenstelling tot die van Terzaghi, geen beperking van de diepte vereist.
10BelastingshellingsfactorenDe reductie van Meyerhof voor een schuine belasting.
Een belasting die schuin staat onder een hoek β ten opzichte van de verticale lijn mobiliseert minder verticale weerstand dan een verticale belasting: een deel ervan duwt de fundering zijdelings weg. De belastingshellingsfactoren van Meyerhof (1963) reduceren elke term:
Bij β = 0 zijn alle drie 1. Fγi bereikt nul bij β = φ en blijft daar — de module laat (1 − β/φ)² niet opnieuw toenemen — en β wordt geaccepteerd tot 89°, onder het punt waar (1 − β/90°)² zou beginnen te groeien.
11De volledige vergelijkingAlle factoren tezamen; het ongedraineerde geval.
Met de factoren uit Paragraaf 5–10 is de algemene vergelijking Vergl. (1) compleet. Voor een strookfundering onder een verticale belasting op het stichtingsvlak zijn alle correctiefactoren 1, en heeft de vergelijking de vorm van Terzaghi — met Reissners Nq, Prandtls Nc en Vesics Nγ in plaats van de factoren van Terzaghi.
Voor ongedraineerde belasting (φ = 0, c = cu) is Nc = 5.14, Nq = 1 en Nγ = 0:
De grondwaterstand komt exact op dezelfde manier in de vergelijking als bij Terzaghi (Paragraaf 12): via q en het volumiek gewicht van de derde term, nooit via de factoren.
12De grondwaterstandDe bovenbelasting en de volumiek-gewichtsterm; de factoren blijven ongewijzigd.
Onder de grondwaterstand werkt het effectief volumiek gewicht (onder water) γ′ = γsat − γw (γw = 9.81 kN/m³). De module onderscheidt drie gevallen, waarbij Dw de diepte van de grondwaterstand onder het maaiveld is:
Geval I — boven het stichtingsvlak, Dw < Df
Geval II — op het stichtingsvlak, Dw = Df
Geval III — onder het stichtingsvlak, Dw > Df
Dieper dan één funderingsbreedte onder het stichtingsvlak heeft het water geen invloed.
13Toelaatbare gronddruk en de toetsingBruto- en nettospanningen, en de toelaatbare resultante onder β.
qu is de verticale gronddruk bij breuk. De module houdt de bruto en netto gronddrukken gescheiden:
De optredende gronddruk qapplied is de verticale bruto contactdruk onder gebruiksbelasting, V/A — bij een schuine belasting de verticale component daarvan, niet de resultante over het oppervlak. De fundering voldoet wanneer
De toelaatbare verticale belasting is Qall = qall,g·A; de toelaatbare resulterende belasting bij een helling β is Qall/cos β. Zonder qapplied rapporteert de module uitsluitend de draagvermogens.
14RekenvoorbeeldHet startmodel van de module, live berekend.
Een vierkante fundering van 1.2 m × 1.2 m op Df = 1 m in zand, φ = 32°, c = 0, γ = 16 kN/m³ boven en γsat = 19.5 kN/m³ onder een grondwaterstand op Dw = 0.5 m; de belasting is hellend onder β = 10°. Dit is het startmodel van de module, hier berekend met haar eigen functies.
Grondwater boven het funderingsvlak (Geval I): q = 0.5(16) + (19.5 − 9.81)(0.5) = 12.845 kPa, en γ′ = 9.69 kN/m³ in de derde term. B/L = 1; Df/B = 0.833 ≤ 1; β = 10° < φ:
Met c = 5 kPa voegt de cohesieterm c Nc Fcs Fcd Fci = 287.51 kPa toe (Fcd = 1.241 uit Fqd), en qu = 807.50 kPa. Beide waarden behoren tot de controleset van de module.
15LiteratuurBronnen van de theorie en van de factoren.
- Meyerhof, G.G. (1951). The ultimate bearing capacity of foundations. Géotechnique, 2(4), 301–332.
- Meyerhof, G.G. (1963). Some recent research on the bearing capacity of foundations. Canadian Geotechnical Journal, 1(1), 16–26.
- Das, B.M. (2017). Shallow Foundations: Bearing Capacity and Settlement, 3rd ed. CRC Press — paragrafen 2.4–2.5; deze pagina volgt de volgorde van de afleiding; "de bron" in de tekst op deze pagina.
- Das, B.M. (2016). Principles of Foundation Engineering, 8th ed. Cengage — de algemene draagvermogensvergelijking en haar factoren; "de tweede bron" in de tekst op deze pagina.
- Reissner, H. (1924). Zum Erddruckproblem. Proc. 1st Int. Congress of Applied Mechanics, Delft, 295–311.
- Prandtl, L. (1921). Über die Eindringungsfestigkeit (Härte) plastischer Baustoffe und die Festigkeit von Schneiden. ZAMM, 1(1), 15–20.
- Vesic, A.S. (1973). Analysis of ultimate loads of shallow foundations. JSMFD, ASCE, 99(SM1), 45–73.
- De Beer, E.E. (1970). Experimental determination of the shape factors and the bearing capacity factors of sand. Géotechnique, 20(4), 387–411.
- Hansen, J.B. (1970). A revised and extended formula for bearing capacity. Danish Geotechnical Institute Bulletin 28.
De figuren zijn afgeleid uit het bezwijkmechanisme zelf; het diagram van Nq is berekend met de vergelijkingen op deze pagina.
Van theorie naar uw eigen ontwerp
Bepaal het draagvermogen volgens Meyerhof van uw eigen fundering in enkele minuten
- Elke factor met formule, en het draagvermogen bruto en netto
- Een stroken-, vierkante, rechthoekige of cirkelvormige fundering onder een verticale of schuine belasting
- Het mechanisme getekend op de doorsnede
- Een overzichtelijk berekeningsrapport, opgeslagen als pdf. Online: niets te installeren, geen dongle, op smartphone, tablet of pc

PDF