GeoTerva Module openen

Theorie · Draagvermogen

Draagvermogen volgens Hansen: belastinghelling, zoolhelling en maaiveldhelling

Hoe de volledige vergelijking van Hansen het draagvermogen geeft van een fundering op hellend terrein, met een hellend funderingsvlak of een schuine belasting: de zes correctiefactoren, de wijze waarop deze worden gecombineerd en de ongedraineerde vorm, met de getallen uit de module.

De module werkt online in uw browser, op smartphone, tablet of pc. Niets te installeren, geen dongle nodig.

Hansen · Resultaten
De module Hansen na Berekenen: de tekening en de resultaten ernaast
Op deze pagina · 7 hoofdstukken
  1. 1Een wezenlijk andere vergelijking, niet slechts meer factoren
  2. 2Vorm- en dieptefactoren
  3. 3Belastinghelling op basis van de werkelijke belasting, niet slechts een hoek
  4. 4Zoolhelling en maaiveldhelling — Hansens eigen bijdrage
  5. 5Het totaaloverzicht
  6. 6Het ongedraineerde geval (φ = 0)
  7. 7Literatuurverwijzing
Door het ingenieursteam van GeoTervaUpdated 2026-10-187 min leestijdFree, no sign-up

De Meyerhof-module in deze sectie breidt Terzaghi's vergelijking reeds uit naar willekeurige funderingsvormen, willekeurige diepten en een schuine belasting. Deze pagina behandelt de aspecten die die combinatie nog niet kan verwerken: een fundering waarvan het eigen stichtingsvlak niet horizontaal is, of een maaiveld dat hellend wegloopt. Hansen's (1970) vergelijking biedt de standaardoplossing voor beide — één complete vergelijking, op dezelfde manier opgebouwd als de andere, uitgebreid met twee aanvullende groepen correctiefactoren.

First slide of the lecture slides: HansenPDF

Lecture slides

Ready-made slides for lectures and self-study

The mechanism, the derivation, the equations and the figures of this page, in teaching order. Every slide links back to its chapter.

44 slides · PDF · 1.3 MB

1Een wezenlijk andere vergelijking, niet slechts meer factoren

Er zou gemakkelijk verondersteld kunnen worden dat elke "algemene" draagvermogensvergelijking in feite dezelfde formule is met verschillende namen aan dezelfde getallen gekoppeld. Dat is niet zo. Hansen (1970) heeft zijn eigen draagvermogensfactoren onafhankelijk van Vesic afgeleid met behulp van een iets afwijkende idealisering van het bezwijkvlak onder de fundering — en hoewel Nc en Nq identiek zijn aan de besloten vormen van Reissner en Prandtl (zoals bij elke methode in deze sectie), geldt dat niet voor Nγ.

Nγ = 1.5(Nq − 1) tan φ
Dezelfde wrijvingshoek, twee verschillende Nγ-waarden — de duidelijkste illustratie dat een "draagvermogensmethode" meer inhoudt dan één vaste reeks getallen
φ (graden)Nγ — Hansen (deze module)Nγ — Vesic (Meyerhof-module)
100.391.22
151.182.65
202.955.39
256.7610.88
3015.0722.40
3220.7930.21
3533.9248.03
4079.54109.41
45200.81271.75
De Nγ van Hansen valt bij elke getoonde φ merkbaar lager uit dan die van Vesic — de meest behoudende van de twee bij gebruikelijke wrijvingshoeken.

Geen van beide waarden is in absolute zin "correcter" dan de andere — beide zijn afkomstig uit gerenommeerde, veelgebruikte afleidingen. Het verschil herinnert er aan dat voor Nγ geen besloten, universeel geaccepteerde vorm bestaat zoals voor Nc en Nq. Deze module berekent de vergelijking van Hansen consequent met de bijbehorende Nγ en de eigen vorm- en belastingshellingsfactoren, zonder deze te mengen met getallen uit andere methoden.

2Vorm- en dieptefactoren

De vormfactoren van Hansen vervullen dezelfde rol als die van De Beer in de Meyerhof-module — het corrigeren voor een fundering die geen oneindig lange strook is — en vertonen een vergelijkbare structuur, hoewel ze niet identiek zijn:

sc = 1 + (B/L)(Nq/Nc),   sq = 1 + (B/L) sin φ,   sγ = 1 − 0.4(B/L)

Voor ongedraineerde belasting (φ = 0) geeft Hansen de cohesievormfactor een afzonderlijke, eenvoudigere vorm in plaats van de bovenstaande verhouding Nq/Nc, die niet goed gedefinieerd is als φ → 0. Deze wordt aangeduid met een accent, s′c, omdat het geen vermenigvuldigingsfactor is: de factor wordt opgeteld bij 1 in de φ = 0 vorm van de vergelijking (zie “Het ongedraineerde geval” hieronder).

s′c = 0.2(B/L) (alleen φ = 0)

De dieptefactoren zijn ongewijzigd ten opzichte van de Meyerhof-module — het betreft exact dezelfde functies, aangezien Hansen (1970) de oorspronkelijke bron ervan is:

Df/B ≤ 1: dc = 1 + 0.4(Df/B),  dq = 1 + 2 tan φ(1 − sin φ)²(Df/B),  dγ = 1

3Belastinghelling op basis van de werkelijke belasting, niet slechts een hoek

De belastingshellingsfactoren van Meyerhof vereisen uitsluitend de hoek tussen de belasting en de verticale as. De factoren van Hansen vereisen meer: de werkelijke verhouding tussen de aangebrachte horizontale en verticale gronddruk, gecorrigeerd voor het aandeel waarin de eigen cohesie van de grond reeds bijdraagt aan de afschuifweerstand.

QVH
Een resultante belasting Q ontbonden in haar verticale component V en horizontale component H. De factoren van Hansen hangen af van de verhouding tussen deze twee componenten, niet enkel van de hoek tussen Q en de verticale as.
iq = (1 − 0.5h/(v + c·cot φ))⁵,   ic = iq − (1 − iq)/(Nq − 1) ≥ 0,   iγ = (1 − 0.7h/(v + c·cot φ))⁵
op een hellend funderingsvlak (η > 0): iγ = (1 − (0.7 − η°/450°)h/(v + c·cot φ))⁵

Hierin zijn h en v de aangebrachte horizontale en verticale gronddruk van ÉÉN belastinggeval, H/A en V/A — de werkelijke gebruiksbelasting waarop de fundering wordt getoetst, niet het uiterst draagvermogen dat wordt berekend. In deze module is v gelijk aan qapplied, de verticale bruto druk op het funderingsvlak, zodat de belastingshellingsfactoren en de toetsing van de fundering uitgaan van dezelfde belasting; bij h > 0 vereist de module qapplied. Bij een hellend funderingsvlak vermindert Hansen de waarde 0.7 in iγ met η°/450° (Bowles 1996, Tabel 4-5b). Naarmate de verhouding h/(v + c·cot φ) toeneemt, naderen de belastingshellingsfactoren nulpunt: een fundering die nabij afschuiving is, heeft vrijwel geen resteerend draagvermogen, ongeacht de sterkte van de onderliggende grond. De formule voor ic bereikt nul voordat de verhouding 1 bereikt (zodra iq onder 1/Nq daalt); deze module houdt de factor vanaf dat punt op nul om te voorkomen dat de cohesieterm negatief wordt.

De verhouding zelf kan de waarde 1 niet bereiken. Het funderingsvlak schuift af zodra h de wrijvings- en adhesieweerstand overschrijdt (maximaal v·tan φ + c = tan φ·(v + c·cot φ) per oppervlakte-eenheid, hetgeen reeds kleiner is dan v + c·cot φ). De module geeft een waarschuwing wanneer h deze grens overschrijdt en weigert het draagvermogen te berekenen zodra h ≥ v + c·cot φ.

Bij φ = 0 krijgt de factor een afzonderlijke, additieve vorm, en geldt iq = iγ = 1. Deze is uitsluitend gedefinieerd zolang h < c — daarboven overschrijdt de horizontale belasting de ongedraineerde sterkte langs het stichtingsvlak en stopt de berekening:

i′c = 0.5(1 − √(1 − h/c)) (alleen φ = 0)

4Zoolhelling en maaiveldhelling — Hansens eigen bijdrage

Elke andere vergelijking in deze sectie gaat stilzwijgend uit van een horizontaal funderingsvlak op een horizontaal maaiveld dat zich ver buiten de randen van de fundering uitstrekt. De werkelijkheid is niet altijd zo ideaal: een fundering kan opzettelijk onder een helling worden aangelegd, of zich bovenaan een talud bevinden waar het maaiveld aan één zijde afloopt. De vergelijking van Hansen is als enige in deze sectie ontworpen om beide situaties te behandelen.

ηωQBHorizontaal maaiveldMaaiveld hellend onder hoek ω
Een fundering waarvan het stichtingsvlak een helling η heeft ten opzichte van de horizontaal, nabij een maaiveld dat onder een hoek ω afloopt. Beide reducties verminderen het draagvermogen ten opzichte van een horizontale fundering op een vlak maaiveld.
bc = 1 − η/147°,   bq = e−2η tan φ,   bγ = e−2.7η tan φ
gc = 1 − ω°/147°,   gq = gγ = (1 − 0.5 tan ω)⁵

Beide hoeken worden uitgedrukt in graden voor de formules van de c-term en in radialen binnen de e-machten. In deze module staan ze standaard op nul (een horizontaal funderingsvlak op een horizontaal maaiveld). In dat geval zijn alle zes factoren gelijk aan 1 en vervallen ze volledig uit de vergelijking, waardoor exact de bovenstaande vergelijking met vorm-, diepte- en belastingshellingsfactoren overblijft. Merk op dat de volumiek-gewichtsfactor bγ een grotere exponent (2.7) heeft dan bq (2): een hellend funderingsvlak heeft een grotere invloed op de volumiek-gewichts-term dan op de deklaagdrukterm.

De maaiveldhellingsfactoren gq = gγ = (1 − 0.5 tan ω)⁵ zijn afkomstig van Hansen zelf (Hansen 1970; Bowles 1996, Tabel 4-5b). In de literatuur worden twee vormen gebruikt: (1 − tan ω)², die in sommige handboeken bij de formule van Hansen wordt vermeld, is afkomstig van Vesic (en wordt in de Vesic-module gebruikt). Deze vorm levert een iets hogere waarde op, hetgeen het draagvermogen volgens Hansen zou overschatten (bij ω = 5°: 0.8327 ten opzichte van 0.7996). Tot 2026-09-19 gebruikte deze module hier (1 − tan ω)². Beide vormen nemen aan dat de maaiveldhelling niet steiler is dan de wrijvingshoek van de grond: de module stopt wanneer ω > φ, en accepteert η en ω tot maximaal 45°.

5Het totaaloverzicht

qu = cNcscdcicbcgc + qNqsqdqiqbqgq + ½γBNγsγdγiγbγgγ

Zes correctiefactoren op elk van de drie termen ziet er in zijn geheel indrukwekkend uit, maar elk daarvan is gelijk aan 1 in het standaardgeval waarmee deze module opent — een horizontale fundering, horizontaal maaiveld, geen horizontale belasting. De volledige formules worden pas actief zodra een van die vereenvoudigende aannames vervalt, en dat is precies het punt waar de vergelijkingen van Terzaghi en zelfs Meyerhof niet meer toereikend zijn.

De grondwaterstand en de stap met de veiligheidsfactor werken exact hetzelfde als in de andere twee modules in dit onderdeel — dezelfde twee grondwatergevallen en dezelfde deling van uiterst naar toelaatbaar door een veiligheidsfactor van drie of meer.

6Het ongedraineerde geval (φ = 0)

Bij φ = 0 wordt de bovenstaande vermenigvuldigende cohesieterm niet gebruikt. Hansen schrijft deze in plaats daarvan in een additieve vorm: de gecorrigeerde factoren worden opgeteld bij 1 (of ervan afgetrokken) in plaats van vermenigvuldigd. Zo behoudt een strookfundering zonder horizontale belasting, zoolhelling en maaiveldhelling haar volledige cohesieterm cNc in plaats van deze te verliezen door een nul-factor. Met Nq = 1, Nγ = 0 en elke andere deklaagfactor gelijk aan 1 bij φ = 0, reduceert de deklaagterm tot q·gq — simpelweg q op een horizontaal maaiveld — en vervalt de volumegewichtsterm:

qu = cNc(1 + s′c + d′c − i′c − b′c − g′c) + q·gq
s′c = 0.2(B/L),   d′c = 0.4k,   i′c = 0.5(1 − √(1 − h/c)),   b′c = η°/147°,   g′c = ω°/147°

Hier is Nc = 5.14 en k = Df/B (of arctan(Df/B) boven Df/B = 1), dus d′c = dc − 1, b′c = 1 − bc en g′c = 1 − gc zijn dezelfde correcties als hierboven, geschreven als toenames. Voor een vierkante fundering van 2 m op 1 m diepte op klei met c = 40 kPa en γ = 18 kN/m³, zonder horizontale belasting, zoolhelling of maaiveldhelling: qu = 40 × 5.14 × (1 + 0.2 + 0.2) + 18 = 305.84 kPa.

7Literatuurverwijzing

Hansen's volledige draagvermogensvergelijking — zijn eigen Nγ, vormfactoren, belastingshellingsfactoren, zoolhellingsfactoren en maaiveldhellingsfactoren — volgt Hansen, J.B., A Revised and Extended Formula for Bearing Capacity, Danish Geotechnical Institute Bulletin 28, 1970, zoals eenduidig overgenomen in standaard geotechnische literatuur. De dieptefactoren die in deze gehele sectie worden gebruikt zijn die van Hansen, zoals uiteengezet in Das, B.M., Principles of Geotechnical Engineering, 9e druk, Cengage Learning, 2018 (hoofdstuk 16).

Van theorie naar uw eigen ontwerp

Bepaal het Hansen-draagvermogen van uw eigen fundering in enkele minuten

  • Het uiterst en het toelaatbaar draagvermogen, met elke factor uitgeschreven
  • Een fundering nabij een talud, op een hellend funderingsvlak of onder een schuine belasting
  • De doorsnede getekend met de taludhelling en de zoolhelling
  • Een overzichtelijk berekeningsrapport, opgeslagen als pdf. Online: niets te installeren, geen dongle, op smartphone, tablet of pc

Meer over draagvermogen