GeoTerva Module openen

Theorie · Gronddruk

Neutrale gronddruk: de coëfficiënt K₀, lagen en de grondwaterstand

Hoe de gronddruk op een onbeweeglijke wand wordt bepaald: de coëfficiënt K₀ en de relaties waaruit deze volgt, een droge of gedeeltelijk ondergelopen aanvulling en verschillende grondlagen, met figuren gebaseerd op de getallen uit de module.

De module werkt online in uw browser, op smartphone, tablet of pc. Niets te installeren, geen dongle nodig.

Neutrale gronddruk (K₀) · Resultaten
De Neutrale gronddruk-module na Berekenen: de wand met de neutrale gronddruk en de resultanten daarvan, met daarnaast de resultaten
Op deze pagina · 6 hoofdstukken
  1. 1Neutrale gronddruk
  2. 2De coëfficiënt K₀
  3. 3Droge aanvulling
  4. 4Gedeeltelijk ondergelopen aanvulling
  5. 5Rekenvoorbeelden
  6. 6Literatuur
Door het ingenieursteam van GeoTervaUpdated 2026-10-184 min leestijdFree, no sign-up

De neutrale gronddruk op een wand die niet beweegt: K₀ volgens de verbanden van Jaky, Sherif, Mayne & Kulhawy en Massarsch, een gelaagde aanvulling en de grondwaterstand. De getallen worden berekend uit de vergelijkingen.

First slide of the lecture slides: At rest (K₀)PDF

Lecture slides

Ready-made slides for lectures and self-study

The mechanism, the derivation, the equations and the figures of this page, in teaching order. Every slide links back to its chapter.

27 slides · PDF · 971 KB

1Neutrale gronddrukK₀ = σ′h / σ′o.

Bij een wand die niet kan bewegen — zoals een kelderwand die door vloeren is afgestempeld, een landhoofd op palen of een duikerwand — blijft de achterliggende grond in de oorspronkelijke toestand: de neutrale toestand (in rust). De verhouding tussen de horizontale en verticale effectieve spanning is dan de neutrale gronddrukcoëfficiënt K₀. Wanneer de wand van de grond af beweegt, daalt de druk naar de actieve waarde; wanneer deze in de grond wordt gedrukt, stijgt de druk naar de passieve waarde (zie de overige Gronddruk-modules). De daarvoor benodigde verplaatsingen zijn klein voor de actieve toestand en groter voor de passieve toestand:

Tabel 1. Karakteristieke wandverplaatsing ΔL/H benodigd voor het bereiken van de actieve en passieve toestand
Grondactief, ΔLa/Hpassief, ΔLp/H
Los zand0.001–0.0020.01
Dicht zand0.0005–0.0010.005
Zachte klei0.020.04
Stijve klei0.010.02
ABσ′ₒ = γzσ′ₕ = K₀γzzHgrond: γ, c′, φ′de wand beweegtniet
Figuur 1. Een wand AB die niet beweegt, en een grondelement erachter op diepte z.
K0=σ′hσ′o(1)

2De coëfficiënt K₀Jaky, Sherif, Mayne & Kulhawy, Massarsch.

Voor grofkorrelige gronden gaf Jaky (1944) de veelgebruikte betrekking

K0=1−sinφ′(2)

Voor dicht geverdicht zand geeft dit een onderschatting van de druk, omdat verdichting leidt tot overconsolidatie van de aanvulling. Sherif, Fang en Sherif (1984) bevelen het volgende aan:

K0=(1−sinφ′)+[γdγd(min)−1]5.5(3)

waarin γd het geverdichte droge volumiek gewicht is en γd(min) het droge volumiek gewicht in de losste toestand. Mayne en Kulhawy (1982) breidden op basis van 171 grondsoorten de vergelijking van Jaky uit naar overgeconsolideerde gronden van klei tot grind:

K0=(1−sinφ′)(OCR)sinφ′(4)

waarbij OCR de verhouding is tussen de preconsolidatiespanning en de huidige effectieve verticale grondspanning. Voor normaal geconsolideerde fijnkorrelige gronden relateerde Massarsch (1979) K₀ aan de plasticiteitsindex. Voor een overgeconsolideerde klei wordt K₀ gebruikelijk benaderd door die waarde te vermenigvuldigen met √OCR — een correctie die geen onderdeel uitmaakt van het verband volgens Massarsch:

K0=0.44+0.42[PI(%)100],K0(OC)=K0(NC)OCR(5)
0.00.20.40.60.81.01.21.41.620°25°30°35°40°45°OCR = 1 (Jaky)OCR = 2OCR = 4OCR = 8φ′K₀
Figuur 2. K₀ tegen φ′ voor verschillende OCR-waarden volgens vgl. (4); OCR = 1 komt overeen met Jaky's vgl. (2).

De module kent aan elke laag een eigen K₀ toe via een van deze verbanden, of overneemt een waarde uit een proef.

3Droge aanvullingP₀ = ½K₀γH².

Voor een droge grond met volumiek gewicht γ neemt de druk lineair toe met de diepte, σ′h = K₀γz, en is de kracht per lengte-eenheid van de wand gelijk aan de oppervlakte van de driehoek:

Po=12K0γH2(6)

De kracht grijpt aan op H/3 boven de zool. Bij een gelaagde aanvulling wordt σ′o laag voor laag gecumuleerd en krijgt elke laag een eigen K₀, waardoor het drukdiagram een sprong vertoont bij elke laagovergang waar K₀ verandert.

4Gedeeltelijk ondergelopen aanvullingEffectieve spanning plus waterdruk.

grondwaterstandK₀γH₁K₀(γH₁ + γ′H₂)γwH₂uσ′ₕH₁H₂+
Figuur 3. Grondwaterstand op diepte H₁: het diagram voor de effectieve korrelspanning σ′h en de poriënwaterspanning u, die worden opgeteld.

Met de grondwaterstand op diepte H₁ en geen water voor de wand geldt erboven zoals voorheen σ′h = K₀γz. Eronder wordt voor de effectieve verticale spanning het effectief volumiek gewicht γ′ = γsat − γw gebruikt:

σ′o=γH1+γ′(z−H1),σ′h=K0[γH1+γ′(z−H1)](7)

en drukt het water op de wand met de volledige hydrostatische druk, onafhankelijk van K₀:

u=γw(z−H1),σh=σ′h+u(8)

De totale kracht is de som van de oppervlakten van de twee diagrammen:

Po=12K0γH12+K0γH1H2+12(K0γ′+γw)H22(9)

Het aanrijpingspunt volgt uit de momenten van de oppervlakten ten opzichte van de zool. Het wateraandeel is onder de grondwaterstand vaak het grootst, omdat γw veel groter is dan K₀γ′.

5RekenvoorbeeldenElk getal is berekend door de eigen code van de module.

Eerste geval. Een onverplaatsbare wand van 5 m hoog keert een zand met c′ = 0, φ′ = 30° en OCR = 2; γ = 18 kN/m³ boven en γsat = 20 kN/m³ onder een grondwaterstand die zich 2 m onder de bovenkant bevindt. K₀ volgens vgl. (4):

K0=(1−sin30°)(2)sin30°=(0.5000)(1.4142)=0.7071
z=2m:σ′o=(2)(18)=36.00,σ′h=(0.7071)(36.00)=25.46kN/m2
z=5m:σ′o=36.00+(3)(20−9.81)=66.57
σ′h=(0.7071)(66.57)=47.07,u=(3)(9.81)=29.43kN/m2
25.4647.0729.43σ′ₕ (kN/m²)u (kN/m²)025z (m)
Figuur 4. De spanningsdiagrammen van het eerste geval, σ′h en u, zoals berekend door de module.

De kracht is de som van de oppervlakten van de diagrammen (driehoeken en rechthoeken), en het aanrijpingspunt volgt uit hun momenten ten opzichte van de zool:

Po=12(2)(25.46)+(3)(25.46)+12(3)(47.07−25.46)+12(3)(29.43)
Po=25.46+76.37+32.42+44.15=178.39kN/m
z‾=(25.46)(3.67)+(76.37)(1.50)+(32.42)(1.00)+(44.15)(1.00)178.39=1.59m

Tweede geval. Een onverplaatsbare wand van 6 m hoog keert 3 m zand (γ = 18 kN/m³, φ′ = 32°, OCR = 1) boven 3 m klei (γsat = 19 kN/m³, PI = 25 %, OCR = 2); de grondwaterstand bevindt zich aan de bovenkant van de kleilaag. Voor het zand wordt de vergelijking van Jaky (2) gebruikt, voor de klei vgl. (5):

K0(sand)=1−sin32°=0.4701
K0(clay)=[0.44+0.42(25100)]2=(0.5450)(1.4142)=0.7707
z=3m:σ′o=(3)(18)=54.00
σ′h=(0.4701)(54.00)=25.38in the sand,(0.7707)(54.00)=41.62in the clay
z=6m:σ′o=54.00+(3)(19−9.81)=81.57
σ′h=(0.7707)(81.57)=62.87,u=(3)(9.81)=29.43kN/m2
Po=12(3)(25.38)+(3)(41.62)+12(3)(62.87−41.62)+12(3)(29.43)
Po=38.08+124.86+31.87+44.15=238.96kN/m
z‾=(38.08)(4.00)+(124.86)(1.50)+(31.87)(1.00)+(44.15)(1.00)238.96=1.74m

σ′h vertoont een sprong aan de bovenkant van de kleilaag waar K₀ veranderd; σ′o is continu. Voer een van beide gevallen in de module in — één laag voor het eerste geval, twee lagen voor het tweede — en de berekeningen leiden tot dezelfde waarden voor P₀ en z̄.

6LiteratuurBronnen.

  • Das, B.M. (2018). Principles of Geotechnical Engineering, 9th ed. Cengage Learning.
  • Jaky, J. (1944). The coefficient of earth pressure at rest. Journal of the Society of Hungarian Architects and Engineers, 7, 355–358.
  • Mayne, P.W. and Kulhawy, F.H. (1982). K₀–OCR relationships in soil. J. Geotech. Eng. Div., ASCE, 108(GT6), 851–872.
  • Massarsch, K.R. (1979). Lateral earth pressure in normally consolidated clay. Proc. 7th European Conf. SMFE, Brighton, 2, 245–250.
  • Sherif, M.A., Fang, Y.S. and Sherif, R.I. (1984). KA and K0 behind rotating and non-yielding walls. J. Geotech. Eng., ASCE, 110(GT1), 41–56.

Van theorie naar uw eigen ontwerp

Bepaal de neutrale gronddruk op uw eigen keermuur in enkele minuten

  • K₀ volgens Jaky, Sherif, Mayne & Kulhawy of Massarsch, laag per laag
  • De effectieve spanning, de waterdruk en de kracht met de werklijn boven het funderingsvlak
  • Verschillende grondlagen en een grondwaterstand op elke gewenste diepte
  • Een overzichtelijk berekeningsrapport, opgeslagen als pdf. Werkt op uw smartphone en in uw browser

Meer over gronddruk