GeoTerva Module openen

Formules en tabellen · Paalfunderingen

Paal opwaartse capaciteit: palen en paalgroepen onder trek

Hoeveel een paal kan dragen wanneer deze wordt getrokken in plaats van gedrukt: de schachtweerstand onder trek in zand en in klei, het gewicht, en de palen van een groep onder trek gecontroleerd tegen het bodemblok eromheen.

  • Gratis te lezen
  • Zand en klei
  • Enkele paal en groep
  • Uitgewerkt voorbeeld

1Wat weerstand biedt tegen optrekkenDe schacht en het gewicht; niet de punt.

Een paal wordt omhoog getrokken wanneer de constructie die hij draagt licht is ten opzichte van de krachten erop: een toren of mast onder windbelasting, een meerpaal of ankerblok, een keldervloer onder het grondwaterniveau, of de achterste palen van een paalkop onder een groot kantelend moment (zie de belasting op elke paal). Bij druk draagt een paal de last via zijn schacht en zijn punt. Bij trek levert de punt niets: de grond onder de tip wordt ontlast terwijl de paal omhoog komt, en de eventuele onderdruk die daar kan ontstaan is van korte duur en wordt niet in rekening gebracht. Wat de paal op zijn plaats houdt, is de wrijving of adhesie op zijn schacht en zijn eigen gewicht:

Tult=Tu+Wp,Tu=∑iχiQs,i=∑iχipfiΔLi

Qs,i is de schachtwrijving van laag i bij druk, fi de eenheidswaarde, p de omtrek van de paal en ΔLi de lengte van de paal in de laag; χi is de verhouding van de schachtwrijving bij trek tot die bij druk. Wp is het gewicht van de paal, effectief (opdrijvend) onder het grondwaterniveau. De GeoTerva paalgroepmodule laat het gewicht buiten beschouwing, wat aan de veilige kant is, en geeft Tu, de schachtwrijving bij trek, als de trekcapaciteit van één paal. De grootste trekkracht op een paal wordt vergeleken met Tu/FS, of met de toegestane trekkracht van één paal wanneer deze is ingevoerd, afhankelijk van welke kleiner is.

2De schachtwrijving bij trekEen kleilaag volledig, een zandlaag met 0.75.

Klei. De schachtwrijving van een paal in verzadigde klei wordt berekend in totale spanning vanuit de ongedraineerde sterkte cu, via de α-methode: f = αcu, waarbij α voor een gedreven paal wordt bepaald uit de curve tegen cu/pa en, voor een geboorde paal, de geboorde-schachtregel van O’Neill en Reese (1999), zonder wrijving over de bovenste 1.5 m en de onderste diameter. Een snelle trek mobiliseert dezelfde ongedraineerde sterkte langs de schacht als een snelle druk, dus de module neemt een kleilaag bij trek op met zijn volledige weerstand bij druk:

χ=1(clay);χ=0.75(sand)

Zand. In zand is de eenheidsschachtwrijving f = Kσ′vtanδ′ (zie paalschachtwrijving in zand), met de waarden die de GeoTerva paalmodules invullen:

f=Kσv′tan⁡δ′,K=1.4K0 driven or jacked, K=K0 bored,K0=1−sin⁡φ′,δ′=0.75φ′

σ′v is de verticale effectieve spanning, constant gehouden onder de kritieke diepte L′ = 15D. Een paal die uit zand wordt getrokken, draagt minder schachtwrijving dan dezelfde paal die erin wordt gedreven: terwijl de paal omhoog komt, ontlast hij het zand rond zijn bovenste deel, en de paal zelf krimpt licht over zijn doorsnede onder trek (het Poisson-effect), waardoor de normaalspanning op de schacht daalt. Proefbelastingen en analyses (bijvoorbeeld De Nicola en Randolph, 1993) tonen aan dat de schachtwrijving bij trek een fractie is van die bij druk, en de module neemt een zandlaag bij trek op met 0.75 van zijn weerstand bij druk. Waar optrekken de bepalende belasting is, voor een mast of ankerpaal, is een trekproef op een proefpaal de betrouwbare controle.

3Tabel van de trekcapaciteit van één paalD = 0.50 m, L = 8–30 m.

Tabel 1. Trekcapaciteit Tu van één paal alleen, D = 0.50 m (gewicht van de paal niet inbegrepen)
L (m)L/DZand φ′ = 32°, gedreven: Qs bij druk (kN)Zand, gedreven: Tu (kN)Zand, geboord: Tu (kN)Klei cu = 40 kPa, gedreven: Tu (kN)Klei cu = 80 kPa, gedreven: Tu (kN)Klei cu = 80 kPa, geboord: Tu (kN)
816200150107372543415
1020285213152465679553
1224369277198558814691
15304963722666971018898
204070853137993013571244
2550920690493116216961590
30601132849606139520361935

Zand: γ = 18 kN/m³ boven het grondwaterniveau op 2 m en 20 kN/m³ eronder, K–δ methode, σ′v constant gehouden onder 15D = 7.5 m, Tu = 0.75Qs. Klei: α-methode (gedreven: geïnterpoleerde waarden volgens Terzaghi, Peck en Mesri, 1996; geboord: O’Neill en Reese, 1999), Tu = Qs. Waarden berekend door GeoTerva met de functies die zijn paalgroepmodule gebruikt.

Onder de kritieke diepte groeit de schachtwrijving in zand alleen evenredig met de lengte, omdat σ′v daar constant wordt gehouden; in klei met uniforme sterkte groeit deze evenredig met de lengte vanaf de bovenkant. De geboorde paal in zand neemt K = K0 in plaats van 1.4K0, dus zijn trekcapaciteit is ongeveer 1/1.4 van die van de gedreven paal. In de klei met cu = 80 kPa liggen de twee adhesiefactoren dicht bij elkaar (α = 0.54 gedreven, 0.55 geboord), en de geboorde paal draagt minder omdat hij zijn bovenste 1.5 m en zijn onderste diameter verliest.

4Palen in trek in een groepDe palen, en het grondblok eromheen.

Wanneer meerdere palen van een groep in trek staan, controleert de module ze samen op twee manieren en neemt de kleinste waarde. Als individuele palen, wordt de trekweerstand van elke laag verminderd met de efficiëntie van de groep in dat type grond (de Converse–Labarre vergelijking in klei, de regels voor gedreven of geboorde palen in zand):

Tind=nT∑iηiχiQs,i

Als blok, worden de palen in trek en de grond ertussen samen opgetild, vastgehouden door het gewicht van het blok en door de schuifspanning op zijn vier zijden, zoals bij het blokfaalen van een groep bij druk maar zonder punt:

Tblock=∑iτiPbΔLi+W,Pb=2(Lt+Bt),W=LtBt[σv′(zc+L)−σv′(zc)]
τ=cu(clay);τ=K0σv′tan⁡φ′(sand),Tg=min(Tind,Tblock)

Lt en Bt zijn de zijden van de rechthoek die de palen in trek omsluit, tot aan de buitenkant van de buitenste palen; zc is de diepte van de onderkant van de paalkop; W is het gewicht van de grond in het blok, effectief onder het grondwaterniveau. De som van de trekkrachten op die palen wordt vergeleken met Tg/FS. Een enkele paal in trek heeft geen eigen blok.

Op de zijden van het blok schuift grond langs grond, dus τ is de volledige sterkte (cu, niet αcu), en het blok voegt zijn gewicht toe; elke paal daarentegen neemt een verminderde schachtwrijving. Het blok is daarom alleen bepalend wanneer veel palen in trek dicht bij elkaar staan. Tabel 2 toont vierkante groepen gedreven palen onder een moment dat de rijen achter het zwaartepunt in trek zet. In het zand bij s = 2D is het blok bepalend vanaf de 10 × 10 groep omhoog; bij 3D, en in de klei, zijn de palen bepalend in elke groep van de tabel.

Tabel 2. Palen in trek samen: als individuele palen (Tind) en als blok (Tblok), kN; de bepalende waarde in vetgedrukt
GroepPalen in trekZand, s = 2D: TindZand, s = 2D: TblokZand, s = 3D: TindZand, s = 3D: TblokKlei, s = 2D: TindKlei, s = 2D: Tblok
2 × 2239991739911527232024
4 × 48159525911595386222865526
6 × 618358946183589736546899581
8 × 83263816998638111663793214189
10 × 1050997097319970167551201519350
12 × 1272143571281714357226421693925064

Gedreven palen D = 0.40 m, L = 12 m. Zand: φ′ = 32°, γ = 18/20 kN/m³, grondwaterniveau op 2 m, η = 1 voor gedreven palen onder φ′ = 40°. Klei: cu = 50 kPa, γ = 18 kN/m³, Converse–Labarre efficiëntie. Waarden berekend door GeoTerva met de functies die zijn paalgroepmodule gebruikt.

Voor de kleinste groep is het blok 2.3 keer de palen; voor de 12 × 12 groep in zand bij 2D is de verhouding 0.89.

5WerkvoorbeeldEen paalkop onder een groot moment.

Een paalkop staat op twaalf gedreven betonnen palen, D = 0.50 m en L = 16 m, in 3 rijen van 4 met s = 1.50 m (s/D = 3.0) in beide richtingen. De ondergrond is een middelzand van 0 tot 6 m (φ′ = 32°, γ = 18 kN/m³ boven het grondwaterniveau op 2 m, 20 kN/m³ eronder) over een vaste klei met cu = 60 kPa en γ = 18.5 kN/m³. De paalkop draagt V = 2400 kN en, door de wind op de constructie, My = 4200 kN·m; FS = 3.

  • De belastingen op de palen. Σx² = 18.0 m², dus de achterste rij op x = −1.50 m neemt P = 2400/12 − 4200 × 1.50/18.0 = −150.0 kN: zijn 4 palen staan in trek, Tmax = 150.0 kN en ΣT = 600.0 kN. De voorste rij neemt 550.0 kN op bij druk.
  • Eén paal in trek. De schachtwrijving van elke laag bij druk en bij trek:
Tabel 3. De schacht van één paal, druk en trek
LaagGrondParametersf (kPa)Qs (kN)χT (kN)η in de groep
0–6 mzandK = 0.658, δ′ = 24.0°, σ′v = 43.6 kPa12.77120.40.7590.31.000
6–16 mkleiα = 0.62, cu = 60 kPa37.20584.31.00584.30.710
Totaal704.7674.6

p = πD = 1.571 m. In het zand ligt L′ = 15D = 7.5 m onder de laag, dus σ′v is het gemiddelde over de laag.

  • Tu = 90.3 + 584.3 = 674.6 kN (bij druk draagt dezelfde paal Qu = Qs + Qp = 704.7 + 106.0 = 810.7 kN). Tu/FS = 224.9 kN tegenover Tmax = 150.0 kN: OK.
  • De 4 palen als individuen. Tind = 4 × (1.000 × 90.3 + 0.710 × 584.3) = 2020 kN.
  • Hun blok. Lt = 0.50 m (één rij), Bt = 5.00 m, Pb = 11.00 m. Zand: τ = K0σ′vtanφ′ = 0.470 × 43.6 × tan 32° = 12.80 kPa, 12.80 × 11.00 × 6 = 845 kN. Klei: τ = cu = 60 kPa, 60 × 11.00 × 10 = 6600 kN. Gewicht: W = LtBtσ′v(16 m) = 0.50 × 5.00 × 163.7 = 409 kN. Tblock = 7854 kN.
  • De groep in trek. Tg = min(2020, 7854) = 2020 kN, de palen zijn bepalend; Tg/FS = 673 kN tegenover ΣT = 600 kN: OK.

De paal in trek gebruikt 67 % van zijn toelaatbare trekkracht. De klei draagt het grootste deel: de zandlaag geeft slechts 90.3 kN van de 674.6 kN. De module voor paalgroepen van GeoTerva voert deze controles uit wanneer een moment palen in trek brengt, naast de drukcontroles van de voorste palen en van de groep.

6VragenKorte antwoorden.

Biedt de voet van een paal weerstand tegen optrekken?

Nee. De bodem onder de punt wordt ontlast wanneer de paal omhoog komt; de onderdruk die zich onder de voet kan vormen is kortstondig en wordt niet meegerekend. De trekcapaciteit is de schachweerstand in trek plus het gewicht van de paal, en GeoTerva laat het gewicht weg, aan de veilige kant.

Waarom is de optrekcapaciteit van een paal in zand lager dan zijn schachcapaciteit in druk?

Het optrekken van de paal ontlast het zand rond het bovenste deel en vernauwt de paal licht onder trek, waardoor de normaalspanning op de schacht daalt. GeoTerva neemt de schachweerstand van een zandlaag in trek als 0.75 van zijn waarde in druk; een kleilaag, berekend in totale spanning, wordt volledig meegenomen.

Wanneer is het blok bepalend voor het optrekken van een paalgroep?

Alleen wanneer veel palen in trek dicht bij elkaar staan: de zijden van het blok nemen de volledige sterkte van de bodem en het blok voegt zijn eigen gewicht toe, terwijl elke paal een verminderde schachweerstand neemt. In Tabel 2 is dit alleen bepalend voor de grotere groepen gedreven palen in zand bij s = 2D.

De theorie erachter