Op deze pagina · 12 hoofdstukken
Een paal ontleent zijn draagkracht deels aan de punt en deels aan de schacht; deze pagina volgt de bronmethode per methode, waarbij elke grafiek is getekend op basis van dezelfde getallen die de module gebruikt.
1Wat de paal draagtQᵤ = Qₚ + Qₛ en de toelaatbare belasting.
Een paal draagt zijn belasting op twee manieren tegelijk: de grond onder de punt biedt weerstand als een diepgelegen fundering, en het zand langs de schacht biedt weerstand door wrijving. De uiterste draagkracht is de som van beide, en de toelaatbare draagkracht volgt uit een enkele veiligheidsfactor op die som.
Deze module is bedoeld voor een enkele paal in zand (c′ = 0), geslagen of geboord, met een constante dwarsdoorsnede — vierkant of cirkelvormig. Het zand kan in maximaal acht lagen worden ingevoerd, elk met een eigen wrijvingshoek φ′. Groepseffecten, negatieve kleef en zetting zijn afzonderlijke onderwerpen met elk een eigen berekening.
2Effectieve spanning in het profielWat er verandert door de grondwaterstand.
Alles in een zandprofiel volgt de effectieve verticale spanning: zowel de puntweerstand als de schachtwrijving zijn er evenredig mee. Boven de grondwaterstand neemt de spanning toe met het vochtige volumiek gewicht, daaronder met het effectief volumiek gewicht (onder water).
De module vraagt daarom om de laagdiktes, de volumieke gewichten en de diepte van de grondwaterstand; de lagen moeten minstens reiken tot de paalpunt, anders is er op die diepte geen spanning beschikbaar om mee te rekenen.
3Puntweerstandqₚ = σ′N*q onder de paalpunt.
Onder de punt bezwijkt het zand door draagkrachtverlies, net als onder een fundering op staal, maar ingesloten door de deklaagdruk op die diepte. Voor zand (c′ = 0) blijft alleen de bovenbelastingsterm over, zodat de uiterste puntweerstand de effectieve spanning bij de punt is vermenigvuldigd met een draagvermogensfactor voor palen, N*q:
De drie aangeboden methoden verschillen in de wijze waarop N*q wordt bepaald en of qp wordt begrensd.
4Meyerhof (1976)N*q uit φ′, met een grenswaarde.
Zand
Het uiterst draagvermogen aan de punt qp van een paal in zand neemt over het algemeen toe met de insteekdiepte in de draagkrachtige laag, en bereikt een maximum bij een inbeddingsverhouding Lb/D = (Lb/D)cr. In een homogene grond is Lb gelijk aan de werkelijke inbeddingslengte L van de paal; waar de paal is binnengedrongen in een drager, is Lb kleiner dan L. Boven de kritische inbeddingsverhouding blijft het uiterst draagvermogen aan de punt constant op ql.
Voor een paal in zand geldt c′ = 0, waardoor alleen de term van de effectieve gronddruk van de puntcapaciteit overblijft:
waarbij q′ de effectieve verticale grondspanning ter hoogte van de paalpunt is. Het verloop van N*q met de wrijvingshoek van de grond is afkomstig uit het diagram van Meyerhof, hieronder gereproduceerd; de geïnterpoleerde waarden uit dat diagram, graad per graad, vormen de reeks die door de module wordt uitgelezen.
| φ′ (°) | N*q |
|---|---|
| 20 | 12.4 |
| 21 | 13.8 |
| 22 | 15.5 |
| 23 | 17.9 |
| 24 | 21.4 |
| 25 | 26.0 |
| 26 | 29.5 |
| 27 | 34.0 |
| 28 | 39.7 |
| 29 | 46.5 |
| 30 | 56.7 |
| 31 | 68.2 |
| 32 | 81.0 |
| φ′ (°) | N*q |
|---|---|
| 33 | 96.0 |
| 34 | 115.0 |
| 35 | 143.0 |
| 36 | 168.0 |
| 37 | 194.0 |
| 38 | 231.0 |
| 39 | 276.0 |
| 40 | 346.0 |
| 41 | 420.0 |
| 42 | 525.0 |
| 43 | 650.0 |
| 44 | 780.0 |
| 45 | 930.0 |
De puntweerstand mag de uiterste grenswaarde Apql niet overschrijden:
waarbij pa de atmosferische druk is (100 kN/m² of 2000 lb/ft²) en φ′ de effectieve wrijvingshoek van de drager. Bij φ′ = 35° geeft dit N*q = 143.0 en ql = 5006 kPa, wat een paal in zand met γ = 18 kN/m³ bereikt op een diepte van ongeveer 1.9 m:
De praktijkbewijzen voor de grenswaarde
Het praktijkbewijs voor de kritische inbeddingsverhouding is afkomstig van proefbelastingen op een stalen paal van 457 mm op de locatie bij de Ogeechee River, gerapporteerd door Vesic (1970):
| L (m) | L/D | qp (kN/m²) |
|---|---|---|
| 3.02 | 6.61 | 3,304 |
| 6.12 | 13.39 | 9,365 |
| 8.87 | 19.40 | 11,472 |
| 12.00 | 26.26 | 11,587 |
| 15.00 | 32.82 | 13,971 |
Uit deze proeven volgen drie conclusies. Er is een grenswaarde voor qp van ongeveer 12 000 kN/m²; de kritische inbeddingsverhouding (L/D)cr ligt tussen ongeveer 16 en 18; en het gemiddelde SPT-slagtal N op de locatie voorbij die verhouding is ongeveer N60 = 30, waarvoor de correlatie 4 pa N60 = (4)(100)(30) = 12 000 kN/m² dezelfde grenswaarde oplevert — de gemeten plateauwaarde en de correlatie komen dus overeen.
5Vesic (1977)Ook de stijfheid van het zand speelt mee.
Zand
Vesic (1977) schat het draagvermogen aan de punt uit de theorie van holte-expansie: er wordt aangenomen dat de punt een holte doet uitzetten in de omringende grond, waardoor de stijfheid van het zand evenals de sterkte ervan in de oplossing wordt betrokken. Uitgedrukt in effectieve spanningsparameters:
waarin σ̄′o de gemiddelde effectieve normale grondspanning ter hoogte van de paalvoet is — niet de verticale spanning:
waarbij Ko de neutrale gronddrukcoëfficiënt is. Zo geschreven is de formule de vorm van Meyerhof met een andere factor: N*σ = 3N*q/(1 + 2Ko), waardoor de twee methoden eerder verschillen in de opbouw van de factor dan in de vorm van de vergelijking.
De stijfheidsindex
De factor van Vesic is een functie van de gereduceerde stijfheidsindex van de grond, waarin rekening wordt gehouden met de volumeverandering van het zand in de plastische zone onder de paalvoet:
Es is de elasticiteitsmodulus van de grond, μs de dwarscontractiecoëfficiënt, Gs de glijdingsmodulus, en Δ de gemiddelde volumetrische vervorming in de plastische zone onder de paalpunt. De algemene bereiken van de rigiditeitsindex zijn 75 tot 150 voor zand met een relatieve dichtheid van 50 tot 80 procent, en 50 tot 75 voor leem.
Om getallen toe te kennen aan Ir, en via deze aan Irr, gebruikt de bron de benaderingen van Chen en Kulhawy (1994):
voor 25° ≤ φ′ ≤ 45°, met pa de atmosferische druk (≈ 100 kN/m² of 2000 lb/ft²). De enkele waarde die de module vraagt is m = Es/pa: 100 tot 200 voor losse grond, 200 tot 500 voor matig vaste grond en 500 tot 1000 voor vaste grond. Wanneer sondeergegevens (CPT) beschikbaar zijn, geven Baldi et al. (1981) Ir = 300/Fr(%) voor een mechanische conus en Ir = 170/Fr(%) voor een elektrische conus.
De factor
N*σ wordt vervolgens afgelezen in functie van Irr en φ′:
| φ′ (°) | gereduceerde stijfheidsindex Irr | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 10 | 20 | 40 | 60 | 80 | 100 | 200 | 300 | 400 | 500 | |
| 25 | 12.12 | 15.95 | 20.98 | 24.64 | 27.61 | 30.16 | 39.70 | 46.61 | 52.24 | 57.06 |
| 26 | 13.18 | 17.47 | 23.15 | 27.30 | 30.69 | 33.60 | 44.53 | 52.51 | 59.02 | 64.62 |
| 27 | 14.33 | 19.12 | 25.52 | 30.21 | 34.06 | 37.37 | 49.88 | 59.05 | 66.56 | 73.04 |
| 28 | 15.57 | 20.91 | 28.10 | 33.40 | 37.75 | 41.51 | 55.77 | 66.29 | 74.93 | 82.40 |
| 29 | 16.90 | 22.85 | 30.90 | 36.87 | 41.79 | 46.05 | 62.27 | 74.30 | 84.21 | 92.80 |
| 30 | 18.24 | 24.95 | 33.95 | 40.66 | 46.21 | 51.02 | 69.43 | 83.14 | 94.48 | 104.33 |
| 31 | 19.88 | 27.22 | 37.27 | 44.79 | 51.03 | 56.46 | 77.31 | 92.90 | 105.84 | 117.11 |
| 32 | 21.55 | 29.68 | 40.88 | 49.30 | 56.30 | 62.41 | 85.96 | 103.66 | 118.39 | 131.24 |
| 33 | 23.34 | 32.34 | 44.80 | 54.20 | 62.05 | 68.92 | 95.46 | 115.51 | 132.24 | 146.87 |
| 34 | 25.28 | 35.21 | 49.05 | 59.54 | 68.33 | 76.02 | 105.90 | 128.55 | 147.51 | 164.12 |
| 35 | 27.36 | 38.32 | 53.67 | 65.36 | 75.17 | 83.78 | 117.33 | 142.89 | 164.33 | 183.16 |
| 36 | 29.60 | 41.68 | 58.68 | 71.69 | 82.62 | 92.24 | 129.87 | 158.65 | 182.85 | 204.14 |
| 37 | 32.02 | 45.31 | 64.13 | 78.57 | 90.75 | 101.48 | 143.61 | 175.95 | 203.23 | 227.26 |
| 38 | 34.63 | 49.24 | 70.03 | 86.05 | 99.60 | 111.56 | 158.65 | 194.94 | 225.62 | 252.71 |
| 39 | 37.44 | 53.50 | 76.45 | 94.20 | 109.24 | 122.54 | 175.11 | 215.78 | 250.23 | 280.71 |
| 40 | 40.47 | 58.10 | 83.40 | 103.05 | 119.74 | 134.52 | 193.13 | 238.62 | 277.26 | 311.50 |
| 41 | 43.74 | 63.07 | 90.96 | 112.68 | 131.18 | 147.59 | 212.84 | 263.67 | 306.94 | 345.34 |
| 42 | 47.27 | 68.46 | 99.16 | 123.16 | 143.64 | 161.83 | 234.40 | 291.13 | 339.52 | 382.53 |
| 43 | 51.08 | 74.30 | 108.08 | 134.56 | 157.21 | 177.36 | 257.99 | 321.22 | 375.28 | 423.39 |
| 44 | 55.20 | 80.62 | 117.76 | 146.97 | 172.00 | 194.31 | 283.80 | 354.20 | 414.51 | 468.28 |
| 45 | 59.66 | 87.48 | 128.28 | 160.48 | 188.12 | 212.79 | 312.03 | 390.35 | 457.57 | 517.58 |
Voor de uitgewerkte paal van deze module (φ′ = 35°, m = 250, q′ = 360 kPa bij de punt) verlopen de berekeningen als volgt: Ko = 0.426, σ̄′o = 222.3 kPa, μs = 0.25, Ir = 39.7, Δ = 0.0090, Irr = 29.2 en N*σ = 46.7, zodat qp = 10389 kPa.
6Coyle & Castello (1981) — puntN*q afgelezen uit een grafiek van paalbelastingproeven.
Coyle en Castello (1981) analyseerden 24 grootschalige veldproefbelastingen van geheide palen in zand. Op basis van die resultaten stelden zij voor zand voor,
waarbij q′ de effectieve verticale grondspanning bij de paalpunt is en N*q een draagvermogensfactor die varieert met zowel de inbeddingsverhouding L/D als met de wrijvingshoek:
Twee zaken zijn opmerkelijk bij het aflezen van deze grafiek. De factor is kleiner dan die van Meyerhof — bij φ′ = 35° en een diepe paal ligt deze rond 34 vergeleken met 143 volgens Meyerhof — omdat de methode is afgesteld op gemeten draagvermogens in plaats van op een bezwijkmechanisme. En de factor neemt af zodra de inbeddingsverhouding groter wordt dan circa twintig, zodat een langere paal met dezelfde diameter een kleinere factor krijgt, wat overeenkomt met de waarneming die Meyerhof ondervangt met zijn grenswaarde.
7Schachtwrijvingf = K σ′ tan δ′ langs de schacht.
De schachtwrijvingsweerstand is de som van de plaatselijke wrijving over het oppervlak van de paalschacht:
waarbij p de omtrek van de paaldoorsnede is, ΔL de lengte waarover p en f constant worden verondersteld, en f de uiterste schachtwrijving op die diepte. De schachtwrijving zelf is moeilijk in te schatten, en de bron vermeldt vier punten om rekening mee te houden.
- De wijze van installeren. Het heien van een paal in zand verdicht de omringende grond; de verdichtingszone kan zich uitstrekken tot zo'n 2.5 paaldiameters in het zand.
- Het verloop van f in het terrein. Deze neemt ongeveer lineair toe tot een diepte L′ en blijft daaronder constant; L′ kan vijftien tot twintig paaldiameters bedragen.
- De grondverdringing van de paal. Op dezelfde diepte in los zand levert een grondverdringende paal een hogere plaatselijke wrijving op dan een niet-grondverdringende paal.
- Boren of spuiten. Op dezelfde diepte levert een geboorde of gespoten paal een lagere plaatselijke wrijving op dan een geheide paal.
Door al deze factoren te combineren, wordt de plaatselijke wrijving geschreven als
waarbij K de effectieve gronddrukcoëfficiënt is, σ′o de effectieve verticale grondspanning op de betreffende diepte, en δ′ de paal-grondwrijvingshoek. In werkelijkheid varieert K met de diepte: bovenaan de paal is K ongeveer gelijk aan de passieve Rankine-coëfficiënt, en dieper kan deze kleiner zijn dan de neutrale gronddrukcoëfficiënt. De aanbevolen gemiddelde waarden zijn:
| Paaltype | K |
|---|---|
| Geboord of gespoten | ≈ Ko = 1 − sin φ′ |
| Gering-grondverdringend geheid | ≈ Ko tot 1.4Ko = 1.4(1 − sin φ′) |
| Sterk-grondverdringend geheid | ≈ Ko tot 1.8Ko = 1.8(1 − sin φ′) |
8De kritische diepteWaarom de wrijving niet verder toeneemt.
Gemeten schachtwrijving blijft niet toenemen met de diepte zoals de effectieve spanning dat doet. Voorbij een kritieke diepte vlakt de eenheidsschachtwrijving af; de bron stelt die diepte op vijftien tot twintig paaldiameters en neemt de conservatieve schatting
De gebruikelijke verklaring is gewelfwerking: de grond rond de schacht stopt met het overdragen van de volledige deklaagdruk op de paal. Onder L′ houdt de module de effectieve spanning op de waarde bij L′, zodat de eenheidsschachtwrijving vanaf daar tot de paalpunt constant is:
Het oppervlak onder de rechter kromme, vermenigvuldigd met de omtrek, is Qs. De module geeft L′ aan op de doorsnede en op het grondprofiel, en integreert van diepte tot diepte, zodat een grondwaterstand of laagovergang in het bovenste deel van de schacht correct wordt meegenomen.
9Coyle & Castello (1981) — schachtEén gemiddelde spanning over de lengte.
Coyle en Castello (1981) stelden, naast hun eigen methode voor de puntweerstand, voor om de schachtwrijving in één keer te berekenen met de gemiddelde effectieve deklaagdruk over de inbeddingslengte:
De horizontale-gronddrukcoëfficiënt K in die uitdrukking werd bepaald uit veldwaarnemingen en wordt afgelezen in functie van de inbeddingsverhouding en de wrijvingshoek:
Er is geen afzonderlijke kritieke diepte in deze methode — het gemiddelde nemen vervult die rol, wat verklaart waarom de twee schachtmethoden sterk kunnen verschillen bij een lange paal.
10Toelaatbare draagkrachtÉén veiligheidsfactor op de som.
De uiterste draagkracht is de som van beide onderdelen; de toelaatbare draagkracht wordt berekend met één globale veiligheidsfactor:
Een factor van 2.5 tot 4 is gebruikelijk voor een enkele paal; de hogere waarde geldt wanneer de ondergrond slechts bekend is uit een klein aantal boringen of wanneer het draagvermogen sterk afhangt van de puntweerstand. Voer de gebruiksbelasting in en de module toetst deze aan Qall.
11RekenvoorbeeldDe paal van 20 m, volgens elke methode.
Een betonpaal van 20 m, vierkant 0.407 m, geheid in zand met γ = 18 kN/m³ en φ′ = 35°, geen grondwaterstand. De effectieve spanning ter hoogte van de paalvoet is σ′ = 360.0 kPa.
De puntweerstand, volgens elke methode
De schacht, volgens elke methode
Met de K–δ-wrijving en de puntweerstand volgens Meyerhof geldt Qu = 2925 kN en, bij FS = 3, Qall = 975 kN. De module start met deze paal; de waarden voor de schacht volgens K–δ volgen wanneer K = 1.3 en δ′ = 28° worden ingevoerd over de vooraf ingevulde waarden.
12LiteratuurBronnen.
- Das, B.M. (2016). Principles of Foundation Engineering, 8th ed. Cengage Learning; deze pagina volgt deze methode.
- Meyerhof, G.G. (1976). Bearing capacity and settlement of pile foundations. Journal of the Geotechnical Engineering Division, ASCE, 102(GT3), 197–228.
- Vesic, A.S. (1977). Design of Pile Foundations. NCHRP Synthesis of Highway Practice 42, Transportation Research Board.
- Coyle, H.M. and Castello, R.R. (1981). New design correlations for piles in sand. Journal of the Geotechnical Engineering Division, ASCE, 107(GT7), 965–986.
Van theorie naar uw eigen ontwerp
Bepaal binnen enkele minuten het draagvermogen van uw eigen paal in zand
- De punt- en schachtweerstand, het uiterste en het toelaatbare draagvermogen
- De methode die u kiest voor de punt en voor de schacht
- De plaatselijke schachtwrijving langs de paal en een 3D-weergave van de paal in de ondergrond
- Een overzichtelijk berekeningsrapport, opgeslagen als pdf. Online: niets te installeren, geen dongle, op smartphone, tablet of pc

PDF