Op deze pagina · 15 hoofdstukken
- 1Een paalgroep
- 2De belasting op elke paal
- 3De enkele paal
- 4De groepsefficiëntie
- 5Palen in zand
- 6Laag per laag
- 7Blokbreuk
- 8Directe (elastische) zetting
- 9Consolidatiezetting
- 10Dwarsbelasting: de p-multipliers
- 11Berekening van de groep
- 12Lezen van de resultaten
- 13Een rekenvoorbeeld
- 14Wat de module aanneemt
- 15Literatuur
Paalreeksen of paalgroepen dragen, zakken of verplaatsen zich niet zoals een enkele alleenstaande paal. Deze pagina legt sectie voor sectie uit hoe de module een paalgroep onder een stijve poer in een gelaagde ondergrond berekent: de belasting op elke paal, de weerstand van een individuele paal, de groepsefficiëntie en het blokbezwijken (laag voor laag), de directe (elastische) zetting en de consolidatiezetting, alsmede de verdeling van de dwarsbelasting over de rijstappen via p-multipliers. Vervolgens wordt een rekenvoorbeeld gegeven waarvan elk getal door de software zelf is berekend, afgesloten met de aannames.
1Een paalgroepwat er verandert als palen dicht bij elkaar staan, en wat de module levert
Een enkele paal wordt alleen geanalyseerd: de weerstand, de zetting en de horizontale verplaatsing. Een paal in een groep staat echter niet op zichzelf. Palen worden in stramienen geplaatst onder een poer — een dikke betonplaat die de paalkoppen verbindt en de belasting van een kolom, pijler of wand opneemt. Wanneer de palen dicht op elkaar staan, wordt de tussenliggende en omringende grond belast door alle palen tegelijk. Hieruit volgen drie aspecten, die de module elk als een afzonderlijke toets uitvoert:
- De draagkracht. De grond tussen de palen wordt belast door de schacht van elke omringende paal, waardoor elke paal minder draagt dan alleen: de groep heeft een groepsefficiëntie van minder dan één. Bij een kleine paalafstand en zwakke grond kunnen de palen en de ingesloten grond bovendien als één blok naar beneden bewegen (vergelijkbaar met een diep gelegen funderingsplaat met de omvang van de paalgroep), hetgeen een eigen grenstoestand vormt (secties 4 tot 7).
- De zetting. De belasting van een paalgroep spreidt zich in de ondergrond uit over het oppervlak van de gehele groep, en niet slechts over de afmeting van één paal, waardoor diepere kleilagen ver onder de paalpunten worden belast. Een paalgroep zakt daardoor aanzienlijk meer dan een enkele paal bij een gelijkblijvende belasting per paal (secties 8 en 9).
- De dwarsbelaste responsie. Een paal in de tweede rij, of in de rijen daarachter, beweegt in grond die al door de voorliggende palen is vervormd en belast. De voorste rij neemt een groter deel van de dwarsbelasting op en de overige rijen minder, en de paalgroep als geheel verplaatst meer dan een enkele paal zou doen onder de belasting op elk van de palen afzonderlijk (paragrafen 10 en 11).
De module analyseert een paalgroep van nx rijen met ny palen onder een stijve poer — een rechthoekig stramien of een driehoeksstramien (palen op de hoekpunten van gelijkzijdige driehoeken) — in maximaal acht lagen zand en klei met een grondwaterstand. De module geeft de belasting op elke paal (paragraaf 2), de weerstand van één afzonderlijke paal berekend op basis van de ondergrond en de installatiemethode (paragraaf 3), de draagkracht van de paalgroep (paragrafen 4 tot 7), de directe (elastische) zetting en consolidatiezetting (paragrafen 8 en 9) en, indien een dwarsbelasting is ingevoerd, de verplaatsing van de poer en de belasting per rij (paragrafen 10 en 11).
Gelaagde ondergrond: alles laag voor laag
De meeste gepubliceerde rekenmethoden zijn ontwikkeld voor één grondsoort — een paalgroep in klei of een paalgroep in zand. De ondergrond onder een werkelijke paalgroep bestaat zelden uit één enkele grondsoort, en de module gemiddeld deze niet. Elke laag levert voor de paal een eigen schachtweerstand, voor de paalgroep een eigen efficiëntie, voor het grondelement een eigen afschuifweerstand, voor de zetting een eigen consolidatie en voor de dwarsbelasting een eigen p-y-kromme met een eigen p-vermenigvuldigingsfactor. Paragraaf 6 toont hoe de lagen bijdragen aan het draagvermogen, en de paragrafen 9 en 10 behandelen de zetting en de dwarsbelasting.
2De belasting op elke paalde stijve poer en de krachten die op de palen werken
De poer wordt verondersteld stijf te zijn en de palen als identieke verticale veren. Een stijve poer verplaatst zich als een vlak — de zetting en de rotaties zijn de enige onbekenden — waardoor de verkorting van een paal, en daarmee de paalbelasting, een lineaire functie is van de positie. Dit komt overeen met de regel voor een boutgroep. Elke paal neemt een gelijke reelt van de verticale belasting V op en een deel van elk moment evenredig met de afstand tot het zwaartepunt van de groep:
De palen van een rechthoekig stramien staan symmetrisch ten opzichte van de assen, zodat Σxy gelijk is aan nul, B = My/Σx² en C = Mx/Σy², en de sommen gesloten formules zijn van de aantallen palen en hun h.o.h.-afstanden:
De driehoekige rangschikking
De palen kunnen in plaats daarvan op de hoekpunten van gelijkzijdige driehoeken met zijde s staan: de palen in een rij staan op een afstand s van elkaar, de rijen liggen op een afstand s√3/2 in de richting van de dwarsbelasting, en elke tweede rij is verschoven over een afstand s/2, zodat elke paal zes buren heeft op een afstand s. Een dergelijke paalgroep is dichter dan een rechthoekig raster met dezelfde h.o.h.-afstand, dat één paal per s² van het grondvlak bevat, terwijl het driehoeksstramien één paal per s²√3/2 bevat. De palen van een geschakelde groep zijn niet langer symmetrisch ten opzichte van beide assen — bij een even aantal rijen is Σxy niet gelijk aan nul, en een moment om de ene as belast de palen om de andere as — zodat de module de sommen Σx², Σy² en Σxy bepaalt uit de exacte posities van de palen zelf, en de twee bovenstaande vergelijkingen samen worden opgelost. De paalgroep is gecentreerd op het zwaartepunt, de poer is de rechthoek die de palen omsluit, en het grondelement uit paragraaf 7 is die rechthoek.
My is positief wanneer het druk toevoegt aan de palen aan de +x-zijde — de zijde waar de dwarskracht naartoe duwt — en Mx wanneer het druk toevoegt aan de +y-zijde. Beide worden genomen op het vlak van de funderingszool: een dwarskracht H op een hoogte h boven de zool geeft My = H h, en de module vraagt om de momenten die al naar dat niveau zijn herleid.
Voor de uitgewerkte groep — 3 rijen van 3 palen op 1.80 m, V = 1600 kN, My = 900 kN·m — is V/n gelijk aan 177.8 kN, Σx² = 19.44 m² en B = 46.30 kN/m, zodat de rijen vanaf de voorzijde het volgende dragen: rij 1: 261.1 kN, rij 2: 177.8 kN, rij 3: 94.4 kN. De grootste belasting treedt op bij de voorste palen en de kleinste bij de achterste palen; geen van de palen staat op trek.
Een paal op trek
Wanneer het moment groot is ten opzichte van de verticale belasting, worden de palen aan de zijde afgekeerd van het moment ontlast en kunnen deze op trek worden belast. De module geeft aan of een paal op trek wordt belast en berekent de opneembare trekkracht. Een paal biedt uitsluitend weerstand tegen trek via de schacht: elke laag levert de schachtweerstand uit paragraaf 3 volgens de methode voor de betreffende grondsoort, een kleilaag volledig en een zandlaag voor drie kwart van de weerstand bij druk (een veelgebruikte reductie voor palen in zand), en de punt levert geen bijdrage:
De grootste trekkracht op een paal wordt vergeleken met Tu gedeeld door de veiligheidsfactor, of met de toelaatbare trekkracht van een enkele paal ingevoerd in de sectie Ontwerp, waarbij de kleinste van de twee maatgevend is. De op trek belaste palen worden gezamenlijk vastgehouden door de kleinste van twee waarden: de palen zelf, waarbij elke laag de efficiëntie heeft van de betreffende grondsoort (paragrafen 4 en 5), en het grondelement dat de palen omsluit, dat wordt tegengehouden door het eigen gewicht — effectief onder de grondwaterstand — en door de schuifspanning op de zijvlakken, met dezelfde τ als het grondelement bij druk (paragraaf 7):
De som van de trekkrachten op deze palen wordt vergeleken met Tg gedeeld door de veiligheidsfactor. Een enkele trekpaal vormt geen eigen grondblok en wordt tegengehouden door Tind.
De meest belaste paal
De toetsing van de paalgroep vergelijkt de totale belasting V met het draagvermogen van de groep, alsof elke paal een gelijk aandeel draagt. Bij een moment op de poer is dat niet het geval: de paal aan de zijde van het moment draagt meer dan V/n, waardoor de groep als geheel aan de toets kan voldoen terwijl die specifieke paal overbelast is. De module vergelijkt daarom de maximale paalbelasting met de toelaatbare capaciteit van een enkele paal (de uiterste draagkracht gedeeld door de veiligheidsfactor) en geeft de conclusie weer naast Pmax in de Resultaten:
Het groepseffect wordt meegenomen in de toetsing van de paalgroep (paragrafen 4 tot 7); de belasting van één paal wordt vergeleken met de draagkracht van de afzonderlijke paal en wordt hierdoor niet gereduceerd. Een toelaatbare drukbelasting voor een enkele paal ingevoerd in de sectie Ontwerp wordt eveneens vergeleken, waarbij de kleinste van de twee maatgevend is.
Uitgangspunten van de regel
- De palen zijn identiek: dezelfde doorsnede, lengte en kopverbinding. Een kortere of stijvere paal zou een groter deel van de belasting aantrekken.
- De poer is stijf. Een buigslappe poer zou een groter deel van een kolombelasting overbrengen naar de palen die er rechtstreeks onder liggen.
- De palen bieden eveneens weerstand tegen de rotatie van de poer door hun eigen buiging; de module berekent de axiale belastingen uit de statica van de stijve poer, hetgeen aan de veilige zijde is, en bepaalt de buigende momenten aan de paalkoppen uit de dwarskrachtanalyse (paragrafen 10 en 11).
3De enkele paaléén afzonderlijke paal, laag per laag, en hoe de vakken worden ingevuld
De draagkracht van een paalgroep is gebaseerd op de draagkracht van een enkele paal. De module berekent daarom eerst de weerstand van één afzonderlijke paal uit de groep — laag voor laag, op basis van de ondergrond en de installatiemethode — en past hierop het groepseffect toe (vanaf paragraaf 4). Er wordt geen draagkracht voor een enkele paal ingevoerd: elke schachtlaag volgt de gekozen methode voor de betreffende grondsoort, en de punt volgt de methode voor de dragende grondlaag. De gebruikte rekenmethoden zijn afkomstig uit de literatuurbron, zoals toegepast in de module voor een paal in gelaagde grond.
De effectieve spanning
De effectieve verticale grondspanning verbindt de lagen met elkaar. Deze wordt gemeten vanaf het maaiveld, zodat de grond boven het funderingsvlak van de poer erin wordt meegenomen, en cumuleert door elke bovenliggende laag ten opzichte van de betreffende diepte, met het vochtige volumiek gewicht boven de grondwaterstand en het effectief volumiek gewicht (onder water) eronder:
De spanning is continu van laag tot laag; de plaatselijke schachtwrijvingsweerstand is dat niet. Bij een laagovergang verandert de berekeningsregel en kan f aanzienlijk springen (Figuur 3). Dit is kenmerkend voor een gelaagd grondprofiel en de reden dat de schachtweerstand laag voor laag wordt berekend.
De schacht in een zandlaag
De K–δ-methode berekent de eenheidsschachtweerstand als de horizontale effectieve spanning — K maal de verticale spanning — vermenigvuldigd met de wrijvingshoek van het grensvlak tussen paal en grond. De verticale spanning wordt meegenomen tot de kritische diepte L′ = 15 D onder de paalkop en hieronder constant gehouden, zodat een zandlaag dieper dan L′ over de gehele dikte één vaste waarde voor de eenheidsschachtweerstand heeft, ongeacht waar de laaggrenzen liggen:
K varieert met de diepte in de ondergrond — nabij de passieve waarde aan de bovenzijde van de paal en mogelijk onder de neutrale waarde dieper benden — waardoor de literatuur een gemiddelde waarde adviseert per paaltype (afhankelijk van de installatiemethode) en δ′ tussen 0.5 φ′ en 0.8 φ′. De module vult K in op basis van het paaltype en de φ′ van elke zandlaag, en δ′ als 0.75 φ′; beide waarden kunnen handmatig worden aangepast. Uit proefbelastingen rapporteren Mansur en Hunter (1970) gemiddelde waarden van K = 1.65 voor H-profielen, 1.26 voor stalen buispalen en 1.5 meegestorte of geprefabriceerde betonpalen.
| Installatie | K | Bereik in de brontekst |
|---|---|---|
| Geboord | K0 = 1 − sin φ′ | K0 (geboord of gespoten) |
| Gedrukt | 1.4 K0 | K0 tot 1.4 K0 (kleine grondverplaatsing), K0 tot 1.8 K0 (grote grondverplaatsing) |
| Gedrukt | 1.4 K0 | zoals voor een heipaal |
De methode van Coyle en Castello (1981) koppelt een K-waarde afgelezen uit hun diagram (op basis van L/D en φ′) aan δ′ = 0.8 φ′ en de gemiddelde effectieve korrelspanning van de laag. Deze methode kent geen kritische diepte: de gemiddelde spanning neemt deze functie over.
De correlatie is geschreven voor één ter plaatse geheide zandlaag; per laag genomen, met de gemiddelde spanning van elke laag, is dit de uitbreiding ervan door de module.
De schacht in een kleilaag
De α-methode neemt een fractie van de ongedraineerde schuifsterkte van de laag, waarbij α wordt afgelezen uit een correlatie die afneemt naarmate de klei sterker wordt (Terzaghi, Peck en Mesri, 1996):
| cu/pa | α | cu/pa | α |
|---|---|---|---|
| 0.1 | 1.00 | 1.2 | 0.42 |
| 0.2 | 0.92 | 1.4 | 0.40 |
| 0.3 | 0.82 | 1.6 | 0.38 |
| 0.4 | 0.74 | 1.8 | 0.36 |
| 0.6 | 0.62 | 2.0 | 0.35 |
| 0.8 | 0.54 | 2.4 | 0.34 |
| 1.0 | 0.48 | 2.8 | 0.34 |
De λ-methode van Vijayvergiya en Focht (1972) pas één coëfficiënt toe op zowel de effectieve korrelspanning als de ongedraineerde schuifsterkte samen, waarbij λ wordt afgelezen afhankelijk van de inbeddingslengte van de paal:
| L (m) | λ | L (m) | λ |
|---|---|---|---|
| 0 | 0.500 | 35 | 0.132 |
| 5 | 0.336 | 40 | 0.127 |
| 10 | 0.245 | 50 | 0.118 |
| 15 | 0.200 | 60 | 0.113 |
| 20 | 0.173 | 70 | 0.110 |
| 25 | 0.150 | 80 | 0.110 |
| 30 | 0.136 | 90 | 0.110 |
Oorspronkelijk is λ geformuleerd als één gemiddelde over de gehele paallengte in klei. Laag voor laag toegepast — met λ op basis van de totale paallengte, in combinatie met de gemiddelde spanning en sterkte van de specifieke laag — vormt dit de uitbreiding van de methode in deze module.
De β-methode (Burland, 1973, met de correctie voor overconsolidatie volgens Meyerhof) werkt uitsluitend met de effectieve korrelspanning via de omgewerkte gedraineerde wrijvingshoek van de laag, waarbij K neutraal wordt genomen en verhoogd met √OCR voor overgeconsolideerde klei:
De eenheidsschachtweerstand van een α-laag is constant over de laag; die van een λ-laag is eveneens constant, gebaseerd op de gemiddelde spanning in de laag; die van een β-laag volgt σ′v en neemt toe met de diepte binnen de laag.
De paalvoet
De paalpunt bevindt zich in één specifieke laag: de laag waarin de punt staat (een punt die zich exact op een laaggrens bevindt, rust op de onderliggende laag). Bovenliggende lagen beïnvloeden een puntweerstand in zand via de effectieve korrelspanning q′ ter hoogte van de punt (opgebouwd uit alle bovenliggende lagen), en beïnvloeden een puntweerstand in klei niet.
In zand zijn er drie methoden. Meyerhof (1976) leest N*q af uit de wrijvingshoek van de laag en begrenst het resultaat door ql:
| φ′ | 20° | 25° | 30° | 35° | 40° | 45° |
|---|---|---|---|---|---|---|
| N*q | 12.4 | 26.0 | 56.7 | 143.0 | 346.0 | 930.0 |
Vesic (1977) gebruikt de gemiddelde effectieve korrelspanning ter hoogte van de punt en een factor van de stijfheidsindex van het zand, zodat de stijfheid van het zand naast de sterkte wordt meegenomen; Es is m pa, met m = 250 voor matig vast zand als standaardwaarde:
Coyle en Castello lezen N*q af uit hun eigen diagram op basis van L/D en φ′, zonder bovengrens; het invoerveld wordt automatisch ingevuld vanuit het diagram bij de φ′ van de puntlaag en kan handmatig worden gewijzigd:
| φ′ | K bij L/D = 10 | K bij L/D = 20 | K bij L/D = 30 | N*q bij L/D = 10 | N*q bij L/D = 20 | N*q bij L/D = 30 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 30° | 0.91 | 0.60 | 0.40 | 28.7 | 30.8 | 28.9 |
| 32° | 1.23 | 0.82 | 0.54 | 34.9 | 37.5 | 35.2 |
| 34° | 1.84 | 1.23 | 0.81 | 41.8 | 44.9 | 42.2 |
| 36° | 3.02 | 2.01 | 1.33 | 55.2 | 59.5 | 56.4 |
In klei onder ongedraineerde belasting is de wrijvingshoek nul en is de puntweerstand een meervoud van de ongedraineerde schuifsterkte van de laag. Meyerhof hanteert de factor 9. Vesic berekent deze factor uit de stijfheidsindex van de klei, die bij ongedraineerde belasting vereenvoudigt tot een gesloten vorm in cu, met Irr = 347 cu/pa − 33 met een maximum van 300; de correlatie geeft een waarde voor cu vanaf circa 10 kPa, en voor zachtere klei vraagt de module om de factor 9:
Een boorpaal: de regels voor boorschachten
Een boorpaal wordt gegoten in een boorgat en verdringt geen grond: de klei aan de wand van het boorgat verweekt doordat het water opneemt, er kan snijsel onder de punt verzamelen en de punt heeft een grotere zetting nodig om de weerstand te mobiliseren. De literatuur geeft voor een dergelijke paal specifieke regels, en de module past elk onderdeel toe waar het hoort — de schachtregel over de kleilagen met de α-methode, en de puntregel wanneer de punt in klei staat. De adhesiefactor is niet langer die van een heipaal (O’Neill en Reese, 1999):
en f wordt op nul gesteld over twee delen van de schacht in een α-laag: de bovenste 1.5 m (de grond die het meest verstoord is door de werkzaamheden en het meest gevoelig is voor krimp) en over een lengte van één diameter boven de punt (waar de punt de grond al mobiliseert). De module past beide toe als een integratievenster, zodat de diktes van de lagen (die ook de diepte en effectieve spanning bepalen) ongewijzigd blijven; een zandlaag behoudt de K–δ- of Coyle en Castello-regel over de gehele lengte in de paal, en het venster is uitsluitend van toepassing op de α-procedure.
De puntweerstand van een boorpaal in klei wordt berekend op basis van de onderliggende klei, als de gemiddelde ongedraineerde schuifsterkte cub over een afstand van 2 Db onder de punt (Reese en O’Neill, 1989), waardoor het grondprofiel tot die diepte beschreven moet zijn; wanneer het profiel eerder stopt, wordt aangenomen dat de diepste laag doorloopt. Een grote voetdiameter vereist een onacceptabel grote zetting om qp te bereiken; voor Db groter dan 1.91 m wordt de waarde daarom gereduceerd met Fr:
Geheid, geboord en gedrukt
De installatiewijze bepaalt welke regels de paal volgt. Een gedrukte paal verdringt de grond zoals een geheide paal en volgt de regels van een geheide paal.
| Regel | Gedrukt | Geboord | Gedrukt |
|---|---|---|---|
| K in een zandlaag (K–δ-methode) | 1.4 K0 | K0 | 1.4 K0 |
| α in een kleilaag | de reeks van Tabel 2 | 0.55 tot cu/pa = 1.5, daarna afnemend tot 0.45 | zoals voor een heipaal |
| Lengte van een α-laag die schachtwrijving opneemt | de volledige lengte in de paal | niet de bovenste 1.5 m en niet de onderste D | de volledige lengte in de paal |
| Coyle en Castello (schacht, punt) en λ | toegepast | gekalibreerd op geheide palen; een andere methode is vereist | toegepast |
| Punt in klei | Meyerhof of Vesic | Meyerhof, Vesic of Reese en O’Neill | Meyerhof of Vesic |
| Efficiëntie van een zandlaag (paragraaf 5) | het diagram voor geheide palen | AASHTO LRFD | het diagram voor geheide palen |
Waarmee de vakken automatisch worden ingevuld
- K van een zandlaag: K0 van de laag voor een boorpaal, 1.4 K0 voor een geheide of gedrukte paal; δ′ is 0.75 φ′ van de laag.
- K van Coyle en Castello voor een zandlaag en hun N*q aan de punt: afgelezen uit hun diagrammen bij de φ′ van de laag en de L/D van de paal.
- α van een kleilaag: uit cu van de laag en de installatiewijze (Tabel 2, of de regel voor boorschachten).
- φ′R = 30° en OCR = 1 van een β-laag, en m = Es/pa = 250 voor de puntweerstand volgens Vesic in zand: waarden van de ondergrond, ingevoerd met de lagen.
Elk vak kan worden overschreven, en de ingevoerde waarde is de waarde die de rekenmodule gebruikt.
De berekende paal
Voor het rekenvoorbeeld van de paalgroep uit paragraaf 13 — een boorpaal van 0.60 m breed en 14 m lang, met de paalkop op het maaiveld — bevat het tabblad Model de onderstaande waarden, en levert een enkele paal:
| Laag | Grond | Methode | Nummers van de vakken | f (kPa) | Q (kN) |
|---|---|---|---|---|---|
| Laag-1 | zand, φ′ = 32° | K–δ | K = 0.47, δ′ = 24° | 6.6 | 50 |
| Laag-2 | klei, cu = 50 kPa | α | α = 0.55, wrijving over 6.0 m van 6.0 m | 27.5 | 311 |
| Laag-3 | klei, cu = 90 kPa | α | α = 0.55, wrijving over 3.4 m van 4.0 m | 42.1 | 317 |
| Punt | klei (Laag -3) | Meyerhof | N*c = 9, cu = 90 kPa | 810 | 229 |
| Eén enkele paal | Qu = Qs + Qp | 907 |
4De groepsefficiëntiehoe dichtbijeenstaande palen minder dragen, en de vergelijkingen uit de bron
Wanneer palen ver uit elkaar staan, draagt elke paal hetzelfde als een alleenstaande paal. Naarmate de palen dichter bij elkaar staan, beginnen de beïnvloedingszones van de grond waarin afschuiving en spanningsoverdracht optreden elkaar te overlappen, waardoor elke paal minder draagt. De efficiëntie van de paalgroep is de verhouding tussen de draagkracht van de groep en de som van de individuele draagkrachten van de afzonderlijke palen:
De literatuurbron geeft drie empirische vergelijkingen voor een paalgroep van n1 bij n2 palen met een breedte D op een h.o.h.-afstand d. De eerste is de vergelijking van Converse en Labarre:
De tweede is de groepsrendementsvergelijking van Los Angeles, en de derde die van Seiler en Keeney, waarin d in feet wordt genomen:
| s / D | Converse–Labarre | Los Angeles | Seiler–Keeney |
|---|---|---|---|
| 2.5 | 0.677 | 0.750 | 0.784 |
| 3.0 | 0.727 | 0.792 | 0.831 |
| 4.0 | 0.792 | 0.844 | 0.888 |
| 5.0 | 0.832 | 0.875 | 0.921 |
| 6.0 | 0.860 | 0.896 | 0.943 |
De driehoekige rangschikking
De drie vergelijkingen zijn opgesteld voor een rechthoekige paalgroep. De methode van Converse-Labarre telt het aantal naburige paalparen — (nx − 1) ny paren achter elkaar en (ny − 1) nx paren naast elkaar — elk met de hoek θ = tan⁻¹(D/d) behorend bij de eigen afstand, en deelt door 90 n. De module past deze methodiek op dezelfde wijze toe op naburige paren in een driehoeksstramien: de nx (ny − 1) paren binnen een rij op afstand s, en de (nx − 1)(2 ny − 1) paren tussen naburige rijen (in zickzackpatroon) eveneens op afstand s. Voor een rechthoekig raster levert dit exact de oorspronkelijke vergelijking op. Voor een driehoeksstramien betreft dit een uitbreiding van de module en geen oorspronkelijke vergelijking; dit leidt tot een lagere efficiëntie dan bij een rechthoekig raster met dezelfde paalafstand, aangezien elke paal meer naburige palen heeft. De vergelijkingen van Los Angeles en Seiler-Keeney zijn opgesteld voor een rechthoekige groep, en de module past ze voor dat patroon toe.
| s / D | rechthoekig raster | driehoeksopstelling |
|---|---|---|
| 2.5 | 0.677 | 0.569 |
| 3.0 | 0.727 | 0.636 |
| 4.0 | 0.792 | 0.723 |
| 5.0 | 0.832 | 0.777 |
| 6.0 | 0.860 | 0.813 |
De module gebruikt de vergelijking van Converse–Labarre voor een kleilaag en reduceert hiermee de schachtweerstand van elke kleilaag en de puntweerstand van een paal waarvan de punt zich in klei bevindt. In een zandlaag worden de regels uit de volgende paragraaf toegepast. Welke efficiëntie voor welke laag geldt, wordt behandeld in paragraaf 6. De vergelijking gaat uit van de h.o.h.-afstand in elke richting (de paren van een rij op hun onderlinge afstand, en de paren van aangrenzende rijen op de hunne; bij het driehoeksstramien over de diagonaal aangrenzende paren). De regels voor zand en de onderstaande melding gaan uit van de kleinste afstand tussen twee palen: de kleinste van de twee h.o.h.-afstanden bij een rechthoekig stramien, of de zijde s van de driehoeken bij het driehoeksstramien. Een h.o.h.-afstand van minder dan 2.5 diameter, de minimale waarde die de bron vermeldt voor wrijvingspalen, genereert een waarschuwing: het groepseffect is daar groot en de vergelijkingen zijn opgesteld voor grotere onderlinge afstanden.
5Palen in zandgedrukt, geheid en geboord: de grafiek uit de bron en AASHTO
In zand volgt de efficiëntie niet de vergelijkingen uit de vorige paragraaf. Het heien van een paal in los of matig vast zand verdicht het zand rondom de paal en tussen de palen, waardoor een groep van geheide palen in zulk zand evenveel draagt als de som van de afzonderlijke palen — in proeven van Kishida en Meyerhof (1965) bij een paalgroep van 3 bij 3 palen zelfs meer. Alleen in vast zand, met een wrijvingshoek boven circa 40°, waarin geen verdichting meer optreedt, leidt een kleine h.o.h.-afstand tot een reductie van de draagkracht: de kromme van φ′ = 45° uit die proeven daalt van 1.0 bij een h.o.h.-afstand van 7 diameter naar 0.53 bij 1 diameter.
Voor een geheide paal in een zandlaag (een gedrukte paal verdringt het zand op dezelfde wijze en gedraagt zich identiek) gebruikt de module het diagram uit de bron en begrenst de efficiëntie op maximaal 1 — de vermeerdering van de draagkracht door verdichting is reëel, maar hangt af van de aanvankelijke dichtheid van het zand en de heivolgorde, waardoor de module de efficiëntie fixeert op 1. Bij φ′ < 40° bedraagt de efficiëntie 1; tussen 40° en 45° wordt lineair geïnterpoleerd van 1 naar de kromme van 45°; boven 45° geldt de kromme van 45°.
Een boorpaal verplaatst geen grond, verdicht niets en kan de grond rond het boorgat verlossen. Voor dergelijke paalschachten in een niet-samenhangende grond vermenigvuldigt AASHTO LRFD (zoals geciteerd in WSDOT Design Memorandum 07-2010) de schachtweerstand van elke paal in een groep met 0.65 bij een h.o.h.-afstand van 2.5 diameter, wat lineair oploopt tot 1.0 bij 4 diameter:
| s / D | Geheid, φ′ = 45° of meer | Geheid, φ′ = 42.5° | Geboord |
|---|---|---|---|
| 1.5 | 0.619 | 0.809 | 0.650 |
| 2.0 | 0.695 | 0.847 | 0.650 |
| 2.5 | 0.758 | 0.879 | 0.650 |
| 3.0 | 0.813 | 0.906 | 0.767 |
| 4.0 | 0.898 | 0.949 | 1.000 |
| 5.0 | 0.957 | 0.978 | 1.000 |
| 6.0 | 0.991 | 0.996 | 1.000 |
| 7.0 | 1.000 | 1.000 | 1.000 |
De efficiëntie in een zandlaag is van toepassing op de schachtwrijving in die laag en op de puntweerstand van een paal waarvan de punt zich in die laag bevindt. De paalafstand voor zandregels is de kleinste h.o.h.-afstand tussen twee palen (de vergelijking voor klei hanteert de paalafstanden per richting afzonderlijk).
6Laag per laagde efficiëntie per grondlaag in gelaagde ondergrond
Hier komen de grondlagen in beeld. De schacht van een paal in gelaagde grond wordt opgedeeld bij de laaggrenzen, en elk deel heeft een eigen weerstand, bepaald volgens de gekozen methode voor de betreffende grondsoort — de K–δ-methode of die van Coyle en Castello in zand, en de α-, λ- of β-methode in klei (paragraaf 3). Een groepseffect dat hoort bij de grondsoort moet daarom per deel worden toegepast: de efficiëntie van een laag is de efficiëntie van de betreffende grondsoort, en de punt krijgt de efficiëntie van de dragende grondlaag.
De totale efficiëntie van de paalgroep als geheel, Qind/ΣQu, is zodoende geen invoerwaarde, maar een gewogen gemiddelde van de efficiënties van de afzonderlijke lagen, gewogen naar de bijdrage van elke laag aan de paaldraagkracht. Een paal die zijn draagkracht hoofdzakelijk ontleent aan een zandlaag ondervindt het groepseffect van dat zand; een paal die in klei hangt ondervindt het effect van die klei; en een geheide paal in een zandlaag met φ′ < 40° ondervindt geen reductie in die laag, terwijl de bovenliggende kleilaag wel wordt gereduceerd.
| Laag | Grond | Lengte in de paal (m) | Qs, één enkele paal (kN) | Rendement η | η Q (kN) |
|---|---|---|---|---|---|
| Laag-1 | zand (φ′ = 32°) | 4.00 | 49.8 | 0.767 | 38.2 |
| Laag-2 | klei (cu = 50 kPa) | 6.00 | 311.0 | 0.727 | 226.1 |
| Laag-3 | klei (cu = 90 kPa) | 4.00 | 317.2 | 0.727 | 230.6 |
| Punt | klei (Laag -3) | — | 229.0 | 0.727 | 166.5 |
| Eén paal | 14.00 | 907.1 | 0.729 | 661.4 |
De paalafstand is in elke rij van de tabel gelijk, en de verschillen in efficiëntie ontstaan door het bodemtype: kleilagen krijgen de Converse–Labarre-waarde voor het betreffende raster, en een zandlaag krijgt de waarde behorend bij het paaltype. De eenheidsschachtwrijvingen f van de lagen worden bepaald op basis van de ondergrond en het installatietype volgens de geselecteerde methoden in de sectie Schachtwrijving, waarna het groepseffect op de berekende waarden wordt toegepast.
7Blokbreukde groep als een diepe fundering, laag per laag
Bij een kleine paalafstand in klei kan de paalgroep als een blok bezwijken: de palen en de ingesloten grond zakken samen naar beneden, waarbij afschuiving optreedt langs de omtrek van de paalgroep en gronddruk ontstaat onder het grondvlak. De literatuurbron (volgens Terzaghi en Peck, 1967) beschouwt het blok als een diepe fundering met een lengte Lg, een breedte Bg op de buitenste paalranden en een diepte L gelijk aan de paallengte. De draagkracht is de som van de afschuiving op de vier zijvlakken en het draagvermogen onder het grondvlak:
- De zijvlakken in een kleilaag. De grond schuift af langs grond (niet langs de paalschacht), waardoor de afschuifspanning gelijk is aan de ongedraineerde schuifsterkte van de laag zelf, τ = cu, zonder reductie door de adhesiefactor van een enkele paal.
- De zijvlakken in een zandlaag. De bron beschrijft het blokmodel voor klei. Voor zandlagen hanteert de module dezelfde redenering op basis van de wrijving in niet-samenhangende grond: τ = K0 σ′v tan φ′, met K0 = 1 − sin φ′ (Jaky, 1944) en σ′v de gemiddelde effectieve spanning over de hoogte van de laag in het blok. Dit betreft een uitbreiding ten opzichte van de bron, hetgeen in het rekenblad staat aangegeven.
- De punt, op een kleilaag. qb = cu(p) Nc*, waarin cu(p) de sterkte is van de klei onder de paalpunt en Nc* de draagvermogensfactor die de bron in een grafiek geeft afhankelijk van L/Bg en Lg/Bg. De module leest de vier krommen van die grafiek af, interpoleert lineair in Lg/Bg tussen de krommen en in Bg/Lg boven 3, en behoudt de waarde van L/Bg = 5 buiten de grafiek.
- Het draagvlak, op zand. Het grondvlak van het blok draagt net als de palen, met de som van hun puntweerstand, n Qp.
| L / Bg | Lg/Bg = 1 | 2 | 3 | ∞ |
|---|---|---|---|---|
| 0.0 | 6.24 | 5.72 | 5.51 | 5.20 |
| 1.0 | 7.70 | 7.16 | 6.89 | 6.40 |
| 2.0 | 8.50 | 7.92 | 7.65 | 7.11 |
| 3.0 | 8.84 | 8.22 | 7.95 | 7.46 |
| 4.0 | 8.97 | 8.33 | 8.05 | 7.61 |
| 5.0 | 9.00 | 8.36 | 8.08 | 7.64 |
De draagkracht van de paalgroep is de kleinste waarde van de individuele palen met hun efficiënties (paragraaf 6) en het grondelement als blok. De toelaatbare belasting is deze draagkracht gedeeld door de ingevoerde veiligheidsfactor:
| Laag | Grond | Lengte (m) | τ (kPa) | Wrijving op de zijvlakken (kN) |
|---|---|---|---|---|
| Laag-1 | zand | 4.00 | 9.3 | 624 |
| Laag-2 | klei | 6.00 | 50.0 | 5040 |
| Laag-3 | klei | 4.00 | 90.0 | 6048 |
| Punt | cu(p) Nc* Lg Bg = 90 × 8.90 × 4.20 × 4.20 | — | — | 14126 |
| Blok | 25838 |
8Directe (elastische) zettingeen paal via de drie delen volgens Vesic, en de groep
Een enkele paal zakt door de elastische verkorting van de paalschacht zelf en door de samendrukking van de grond die langs de schacht en bij de punt wordt belast. Vesic (1969) combineerde de drie onderdelen voor een paal onder zijn gebruiksbelasting Qw, waarvan Qws wordt gedragen door de schacht en Qwp door de punt:
De paalgroep zet meer dan een enkele paal bij dezelfde belasting per paal, omdat de beïnvloede zone die van de gehele paalgroep is. De empirische relatie van Vesic voor palen in zand stelt de zetting van de paalgroep gelijk aan de zetting van één paal vermenigvuldigd met de wortel uit de verhouding van de breedte van de paalgroep tot de paaldiameter:
De rekenbelasting op een paal wordt genomen als V/n, waarbij de module deze verdeelt over de schacht en de punt naar rato van hun uiterste draagkrachten, Qs : Qp. Voor de voorbeeldgroep geldt Qw = 177.8 kN, waarvan de schacht 132.9 kN draagt en de punt 44.9 kN; Ep = 30000 MPa, Es = 30 MPa, μs = 0.30. Hieruit volgt:
| se1 (mm) | se2 (mm) | se3 (mm) | se van één paal (mm) | √(Bg/D) | Sg(e) (mm) |
|---|---|---|---|---|---|
| 0.21 | 2.46 | 0.34 | 3.00 | 2.646 | 7.94 |
9Consolidatiezettingde 2:1-spreiding vanaf 2L/3, kleilaag per kleilaag
De kleilagen onder de paalgroep zakken door consolidatie, voornamelijk en langzaam. De literatuurbron neemt aan dat de belasting van de paalgroep aangrijpt op een fictief funderingsvlak met de afmetingen van de groep op een diepte van 2L/3 onder de paalkoppen, aangezien de palen een deel van hun belasting hebben overgedragen aan de bovenliggende grond, en dat deze belasting zich daaronder verspreidt onder een hoek van 2 verticaal op 1 horizontaal. De spanningstoename die de paalgroep veroorzaakt in het midden van een kleilaag, op een diepte z onder het niveau 2L/3, is:
Elke kleilaag (of het deel daarvan onder het niveau 2L/3) ondergaat een zetting door eenassige samendrukking over de dikte H onder de heersende gemiddelde spanning. Voor een normaal geconsolideerde klei (σ′c = σ′o) geldt:
en voor een overgeconsolideerde klei (σ′c = OCR σ′o), met de herbelastingsindex Cs (Cc/5 indien niet ingevoerd) tot aan de preconsolidatiespanning en Cc daarboven:
De totale zetting van de paalgroep is de som over alle lagen, Sc = ΣΔSi. De effectieve verticale grondspanning σ'v0 volgt het ingevoerde bodem- en grondwaterprofiel, bepaald op het midden van het laagdeel onder 2L/3.
| Laag | H (m) | z (m) | Δσ′ (kPa) | σ′o (kPa) | ΔS (mm) |
|---|---|---|---|---|---|
| Laag-2 | 0.67 | 0.33 | 77.9 | 106.5 | 23.4 |
| Laag-3 | 8.00 | 4.67 | 20.4 | 146.3 | 53.2 |
| Totaal | 76.7 |
10Dwarsbelasting: de p-multiplierswaarom paalrijen de belasting ongelijk verdelen, en de factoren per laag
Een horizontaal belast paal drukt tegen de voorliggende grond, waarbij de grond reageert langs de paallengte volgens de p–y-kromme uit de module dwarsbelasting. Wanneer palen achter elkaar staan in de belastingsrichting, drukt elke volger op grond die door de voorliggende paal al is vervormd en belast, waardoor de grondweerstand afneemt; bij palen naast elkaar overlappen de beïnvloedingszones. Proeven op ware grootte en centrifugeproeven op paalgroepen (Brown, Morrison en Reese, 1988; McVay et al., 1995; Rollins et al., 2006) tonen aan dat de p–y-kromme van een paal in een groep dezelfde vorm behoudt, maar wordt gereduceerd met een factor, de p-vermenigvuldigingsfactor Pm. Deze factor hangt af van de rijpositie van de paal (eerste rij, tweede rij, derde rij en achterliggende rijen) en van de h.o.h.-paalafstand in de belastingsrichting.
De reductiefactoren zijn afhankelijk van het grondtype, en de module kent deze toe op basis van de grondsoort per laag. Voor een kleilaag worden de vergelijkingen toegepast die door Rollins et al. (2006) zijn afgeleid uit veldproeven op paalgroepen in stijve klei bij paalafstanden van 3.3 tot 5.65 diameters:
Voor een laag zand worden de vermenigvuldigingsfactoren uit AASHTO LRFD gebruikt, die gebaseerd zijn op de proeven van Brown, Morrison en Reese (1988) en de centrifugeproeven van McVay e.a. (1995) bij 3 en 5 diameters:
| Paalafstand in de richtingslijn van de belasting | Voorste rij | Tweede rij | Derde rij en verder |
|---|---|---|---|
| 3 D | 0.8 | 0.4 | 0.3 |
| 5 D | 1.0 | 0.85 | 0.7 |
| s / D | Klei: rij 1 | rij 2 | rij 3+ | Zand: rij 1 | rij 2 | rij 3+ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 3 D | 0.79 | 0.57 | 0.41 | 0.80 | 0.40 | 0.30 |
| 4 D | 0.86 | 0.72 | 0.58 | 0.90 | 0.63 | 0.50 |
| 5 D | 0.92 | 0.84 | 0.72 | 1.00 | 0.85 | 0.70 |
| 6 D | 0.97 | 0.93 | 0.83 | 1.00 | 0.90 | 0.80 |
| 7 D | 1.00 | 1.00 | 0.92 | 1.00 | 0.95 | 0.90 |
Gelaagde ondergrond
Een paal in gelaagde ondergrond doorkruist klei- en zandlagen, waarbij in de paalgroep elke laag een eigen reductiefactor krijgt: de p–y-kromme van de laag wordt geschaald met de reductiefactor van de rij voor het specifieke bodemtype van die laag. Dezelfde rij werkt daardoor over zijn lengte met een wisselend percentage van de enkelvoudige paalweerstand. De reductiefactor hangt af van de paalafstand in de belastingsrichting en de rijpositie; de module hanteert de rijafstand sx, waarbij palen die naast elkaar in dezelfde rij staan dezelfde reductiefactor krijgen.
De richting van de belasting
De voorste rij is de rij waar de belasting naartoe werkt (de voorzijde van de paalgroep), en de rijen worden vanaf de voorzijde genummerd. Bij een wisselende of omkeerbare horizontale belasting (zoals wind, golfbelasting of aardbevingen) fungeert elke rij afwisselend als voorste rij en als volger. Voor omkeerbare belastingen kenneert de module aan elke rij het gemiddelde toe van de reductiefactoren van alle rijen in de paalgroep.
11Berekening van de groepéén verplaatsing van de poer, rijen met ongelijke belasting
De paalsloof wordt verondersteld stijf en onverdraaibaar te zijn, zodat elke paalkop dezelfde horizontale verplaatsing Δ ondergaat; de rijen nemen echter verschillende belastingen op omdat hun p–y-krommen afwijkend zijn geschaald. De module berekent daarom de verplaatsing waarbij de som van de rijbelastingen gelijk is aan de totale belasting op de sloof:
Een paal in rij k wordt gemodelleerd als de afzonderlijke paal uit de module dwarsbelasting: een staaf op niet-lineaire veren, opgelost met de eindige-elementenmethode en het Newton-Raphson-algoritme (zie de Theorie van die module). De p–y-krommen van de lagen — volgens Matlock (1970) voor kleilagen en volgens de API-criteria (2000) naar Reese, Cox en Koop (1974) voor zandlagen — worden geschaald met de reductiefactoren van rij k voor het betreffende bodemtype. Omdat de sloof stijf is, verplaatsen alle rijen zich gelijk en stuurt de module de berekening aan op basis van verplaatsing in plaats van belasting: de paalkop wordt vastgehouden op een verplaatsing en de opgenomen belasting volgt uit de reactie, geëvalueerd op een stappenstramien van een fractie van een millimeter tot 4.9 paaldiameters (waarbij elke oplossing dient als startwaarde voor de volgende). De belasting-verplaatsingskromme van elk rijtype (voorste rij, tweede rij, derde rij en volgers) wordt op deze wijze opgebouwd, waarbij een afnemende kromme (zoals bij cyclisch belaste klei) ook voorbij de piek wordt gevolgd (hetgeen met een krachtsgestuurde analyse niet mogelijk is). De gewogen som van de krommen op basis van het aantal palen per rij levert de totale groepsbelasting bij elke verplaatsing; Δ is de eerste verplaatsing waarbij de belasting H wordt bereikt, bepaald via de bisectiemethode. Vervolgens wordt elk rijtype exact doorgerekend bij die Δ, waarna Δ met behulp van de secantmethode wordt gecorrigeerd totdat de som van de krachten op tweehonderdste van een percent nauwkeurig overeenkomt met H. De maximale opneembare belasting van de paalgroep is de eerste piek in deze som, dan wel de waarde bij 4.9 paaldiameters indien geen piek optreedt; deze waarde is onafhankelijk van de gevraagde belasting. Indien de opgegeven belasting deze capaciteit overschrijdt, geeft de module hiervan een melding.
Voor de berekende paalgroep verplaatst de poer Δ = 2.92 mm onder H = 900 kN. Een paal in de voorste rij neemt 135.3 kN op, in de tweede rij 89.6 kN en in de derde rij 75.1 kN, vergeleken met 100.0 kN bij een gelijke verdeling. Een afzonderlijke paal die dat gelijke aandeel zou dragen, zou 1.85 mm verplaatsen, dus de poer verplaatst 1.58 maal zo sterk als die afzonderlijke paal. Anders gezegd zou een afzonderlijke paal bij de verplaatsing van de poer 154.8 kN dragen, en de palen van de groep dragen daar gemiddeld 0.65 van — de efficiëntie van de paalgroep onder dwarsbelasting op het tabblad Resultaten.
De rekenmodule van de enkele paal is vergeleken met een onafhankelijke implementatie die uitsluitend op basis van de specificatie is geschreven (14 palen, binnen 0.01 % nauwkeurigheid in de kopverplaatsing en het maximale moment; Theorie van de module voor dwarsbelasting), en de paalgroep is opgelost zodanig dat de belastingen van de rijen tot op twee honderdduizendsten optellen tot H.
De belasting P van een paal in de dwarsberekening is de gemiddelde axiale belasting V/n, die ingeerd wordt als axiale belasting in de dwarsmodule (het P–δ-effect). De axiale belastingen uit het moment op de poer (paragraaf 2) volgen uit de statica van de stijve poer, en de dwarsberekening werkt afzonderlijk; beide worden samen in de resultaten weergegeven. Het buigend moment en de verplaatsing langs de paal worden voor elke paalrij gegeven, en het grootste moment van allemaal is de waarde op het tabblad Resultaten.
12Lezen van de resultatenwat elk resultaat inhoudt en de tekeningen
Het tabblad Resultaten geeft:
- De grootste en kleinste paalbelasting, druk positief, uit de momenten op de poer, en de paal op trek indien aanwezig, met het trekvermogen van één paal en van de trekpalen gezamenlijk.
- De draagkracht van de paalgroep Qg(u) en de toelaatbare belasting Qall, de groepsefficiëntie η, de draagkracht van één afzonderlijke paal en van het blok, en welke maatgevend is; en naast de grootste paalbelasting de belasting die één afzonderlijke paal mag dragen, Qu/FS.
- De zetting van de paalgroep: het elastische deel, het consolidatiedeel en de som daarvan.
- Het gedrag bij dwarsbelasting wanneer een dwarsbelasting wordt ingevoerd: de verplaatsing van de poer, de belasting die een paal in de voorste rij opneemt, het maximale buigend moment in een paal van de groep, de efficiëntie van de paalgroep onder dwarsbelasting, en de belastingen en momenten per rij.
De tekeningen volgen het model vóór de berekening en geven de getallen na de berekening:
- Plattegrond toont de palen, de poer en de belastingen, de rijen genummerd vanaf de voorzijde, en na Berekenen de belasting op elke paal en de dwarsbelasting op elk afzonderlijk.
- Doorsnede toont de palen in de ondergrond met de lagen en de grondwaterstand, het blok, het niveau 2L/3 en de 2:1-spreiding, en na Berekenen de uiterste schachtwrijving per laag en de spanning in het midden van de kleilagen.
- Draagvermogen tekent de palen afzonderlijk, met en zonder de groepsefficiëntie, alsmede het palenblok, elk opgebouwd uit de betreffende bodemlagen, ten opzichte van de belasting; en de efficiëntie uitgezet tegen de palenafstand.
- Zetting tekent de spanning in het midden van elke kleilaag en de zetting van die laag.
- Dwarsbelasting tekent de belasting-verplaatsingskrommen van de rijen, evenals de verplaatsing en het buigend moment langs een paal van elk type rij.
De belasting op de paalgroep wordt getoetst aan de toelaatbare draagkracht van de groep, en de grootste paalbelasting aan Qu/FS (of aan de toelaatbare drukkracht van één paal ingevoerd bij het onderdeel Ontwerp, indien deze kleiner is). Een paal op trek wordt getoetst aan de trekcapaciteit gedeeld door de veiligheidsfactor (of de ingevoerde toelaatbare trekkracht, indien deze kleiner is), en de trekpalen samen aan het palenblok. De zetting en de verplaatsing van de poer worden weergegeven naast de ingevoerde toelaatbare waarden en daaraan getoetst. De veiligheidsfactor voor het draagvermogen, zowel voor de groep als voor één paal, is het getal uit het onderdeel Ontwerp. Of de zetting van de groep onderdeel is van de berekening, wordt gekozen bij het onderdeel Zetting: indien gekozen, worden het elastische en het consolidatiedeel berekend, getekend en getoetst; de paalbelastingen, de capaciteit en de dwarskrachtresponsie worden in beide gevallen berekend. De belasting op elke paal en het buigend moment langs een paal van elke rij vormen de uitgangspunten voor het constructief ontwerp van de paaldoorsnede.
13Een rekenvoorbeeldelk getal berekend door de eigen code van de module
Het model waarmee het tabblad Model opent: 9 boorpalen in 3 rijen van 3, D = 0.60 m, L = 14 m, op h.o.h. 1.80 m (3.0 D), in 4 m zand, φ′ = 32°, vervolgens 6 m klei, cu = 50 kPa, daarna 8 m klei, cu = 90 kPa, met de grondwaterstand op 2 m diepte; V = 1600 kN, H = 900 kN, My = 900 kN·m. Elk onderstaand getal wordt berekend door de eigen code van de module bij het openen van deze pagina.
De resultaten van de berekende paalgroep
- Belastingen op de palen (paragraaf 2): 261.1 kN op de voorste palen tot 94.4 kN op de achterste palen.
- Draagvermogen (paragraaf 4 tot 7): enkele paal afzonderlijk Qu = 907 kN (678 schacht, 229 punt); de groep als individuele palen Qind = 5952 kN, η = 0.729; als een blok Qblock = 25838 kN; dus Qg(u) = 5952 kN en Qall = 1984 kN bij FS = 3.0, ten opzichte van de opgemomen V = 1600 kN.
- Zetting (paragraaf 8 en 9): elastisch 7.9 mm + consolidatie 76.7 mm = 84.6 mm.
- Dwarsbelasting (paragraaf 10 en 11): de poer verplaatst 2.92 mm; de paalrijen dragen 406, 269, 225 kN, en het grootste moment in een paal bedraagt 207 kN·m.
Delfde paalgroep met andere instellingen
| Geval | Qind (kN) | Qblok (kN) | Qg(u) (kN) | η | S (mm) | Δ (mm) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zoals ingevoerd | 5952 | 25838 | 5952 | 0.729 | 84.6 | 2.92 |
| Geheide palen in plaats van geboorde | 6908 | 25838 | 6908 | 0.745 | 83.9 | — |
| Paalafstand 2.5 D | 5515 | 20490 | 5515 | 0.676 | 97.0 | 2.94 |
| Paalafstand 4 D | 6560 | 37982 | 6560 | 0.803 | 67.0 | 2.38 |
| Paalafstand 6 D | 7083 | 67656 | 7083 | 0.868 | 47.4 | 1.98 |
| De dwarsbelasting keert om | 5952 | 25838 | 5952 | 0.729 | 84.6 | 2.86 |
Het vergroten van de paalafstand van 2.5 D naar 6 D verhoogt de draagkracht van de groep van 5515 kN naar 7083 kN, de groepsefficiëntie van 0.676 naar 0.868, en verlaagt de verplaatsing van de poer van 2.94 mm naar 1.98 mm, doordat de p-multipliers stijgen naar 1. Heipalen in plaats van boorpalen veranderen de eenheidsweerstanden van de lagen (K = 1.4 K0 in het zand, de α van een heipaal in de kleilagen) en de efficiëntie van een zandlaag, die 1 is onder φ′ = 40°: Qg(u) verandert van 5952 kN naar 6908 kN. Bij het omkeren van de dwarsbelasting neemt elke rij de gemiddelde multiplier en verplaatst de poer 2.86 mm in plaats van 2.92 mm.
14Wat de module aanneemtde aannames achter de getallen op één plek
Elke berekening rust op aannames. De module sorteert deze op basis van de manier waarop de resultaten worden verkregen:
- De paalgroep. Een rechthoekig stramien van verticale palen, of een driehoeksopstelling (op de hoekpunten van gelijkzijdige driehoeken, de rijen op s√3/2 afstand en elke tweede rij versprongen over s/2), van één doorsnede en lengte, onder een stijve poer. Bij de driehoeksopstelling werkt de dwarsbelasting loodrecht op de rijen, volgen de p-multipliers de rijafstand waarbij het verspringen buiten beschouwing blijft, en is de efficiëntie die volgens Converse en Labarre toegepast op naburige paren, als uitbreiding van de literatuurbron. De poer draagt de belasting over op de palen en draagt niet bij aan de weerstand: de passieve gronddruk erop, de wrijving eronder en het draagvermogen van de ondergrond eronder zijn aan de veilige zijde gelaten.
- Enkele paal. De weerstand van een enkele paal wordt berekend volgens de methoden uit paragraaf 3 — de K–δ-methode of die van Coyle en Castello in een zandlaag, de α-, λ- of β-methode in een kleilaag, Meyerhof, Vesic, Coyle en Castello of, voor een boorpaal in klei, Reese en O'Neill aan de punt — voor een geheide, een geboorde of een gedrukte paal, zonder dat dit ingevoerd hoeft te worden. De weerstanden zijn die van de ingevoerde grond, rondom de paal zoals geïnstalleerd.
- De efficiëntie. De vergelijkingen zijn empirisch, gebaseerd op wrijvingspalen in klei; de regels voor zand zijn ontleend aan het diagram van een proefserie (geheid, nooit hoger dan 1) en de factoren uit AASHTO LRFD voor boorpalen. De vergelijking van Converse–Labarre hanteert de paalafstand in elke richting; de zandregels en de grens van 2.5 diameters hanteren één afstand, namelijk de kleinste afstand tussen twee palen. De vergelijking van Seiler–Keeney, met de paalafstand in voet, geldt vanaf 2 ft.
- Het blok. In een kleilaag is dit de fundering volgens de bron (naar Terzaghi en Peck, 1967), waarbij Nc* wordt afgelezen uit de grafieken van de bijbehorende weergave. De schuifspanning in een zandlaag, K0 σ′v tan φ′ op de zijvlakken, en het draagvermogen van een blok op zand zoals dat van de palen, zijn de uitbreidingen van de module op de bron voor gelaagde grond. De onderzijde van het blok draagt op de laag waarin deze zich bevindt, met de ongedraineerde schuifsterkte van die laag bij klei.
- De belastingen. V is de belasting die de palen dragen, inclusief het eigen gewicht van de poer. De dwarsbelasting en de momenten grijpen aan op het ondervlak van de poer, en de belasting is statisch of cyclisch volgens de API-reductie van de p-y-krommen. Een paal op trek ontleent zijn weerstand uitsluitend aan de schachtwrijving, waarbij een zandlaag op driekwart van zijn drukweerstand wordt meegenomen; het eigen gewicht van de paal, dat weerstand biedt tegen opwaartse krachten, is aan de veilige zijde verwaarloosd.
- De zetting. Een optie bij het onderdeel Zetting. De directe (elastische) zetting wordt berekend volgens de methode van Vesic voor een paal in een homogene elastische grond, met één Es en één μs; de consolidatiezetting volgt uit de 2:1-spanningsspreiding volgens de literatuur, bepaald op het midden van elke laag aan het einde van de consolidatie. Dit betreft de zetting ten gevolge van de belasting uit de paalgroep; een terreinophoging of grondwaterstandsverlaging vormt een afzonderlijke belasting van de ondergrond.
- Het gedrag bij dwarsbelasting. De p-vermenigvuldigingsfactoren zijn ontleend aan proeven in specifieke gronden en bij specifieke afstanden (een stijve klei bij 3.3 tot 5.65 D, zand bij 3 en 5 D); daarbuiten extrapoleert en meent de module zoals beschreven in de paragraaf en geeft een waarschuwing bij een paalafstand kleiner dan 3 D. De palen die naast elkaar in een rij staan, delen de vermenigvuldigingsfactor van hun rij. De poer is stijf en verhinderd tegen verdraaiing, en de axiale belastingen uit het moment volgen uit de statica van de stijve poer.
De methoden in deze module zijn de gevestigde methoden uit de literatuur en de huidige richtlijnen voor brugontwerpen, laag voor laag opgebouwd, en de berekende waarden dienen te worden getoetst aan de toelaatbare waarden van het project.
15Literatuurde vergelijkingen uit de bron en de p-multipliers
- Das, B.M. (2016). Principles of Foundation Engineering, 8th ed. Cengage Learning, Boston.
De weerstand van één paal
- Meyerhof, G.G. (1976). Bearing capacity and settlement of pile foundations. Journal of the Geotechnical Engineering Division, ASCE, 102(GT3), 197–228.
- Vesic, A.S. (1977). Design of Pile Foundations. NCHRP Synthesis of Highway Practice 42, Transportation Research Board, Washington.
- Coyle, H.M. and Castello, R.R. (1981). New design correlations for piles in sand. Journal of the Geotechnical Engineering Division, ASCE, 107(GT7), 965–986.
- Mansur, C.I. and Hunter, A.H. (1970). Pile tests, Arkansas River project. Journal of the Soil Mechanics and Foundations Division, ASCE, 96(SM5), 1545–1582.
- Terzaghi, K., Peck, R.B. and Mesri, G. (1996). Soil Mechanics in Engineering Practice, 3rd ed. John Wiley & Sons, New York.
- Vijayvergiya, V.N. and Focht, J.A. (1972). A new way to predict capacity of piles in clay. Proceedings of the 4th Offshore Technology Conference, Houston, Paper OTC 1718.
- Burland, J.B. (1973). Shaft friction of piles in clay — a simple fundamental approach. Ground Engineering, 6(3), 30–42.
- O’Neill, M.W. and Reese, L.C. (1999). Drilled Shafts: Construction Procedures and Design Methods. FHWA-IF-99-025, Federal Highway Administration, Washington.
- Reese, L.C. and O’Neill, M.W. (1989). Drilled Shafts: Construction Procedures and Design Methods. FHWA-HI-88-042, Federal Highway Administration, Washington; de voet van een boorpaal in klei.
De paalgroep, de zetting en de dwarsbelasting
- Terzaghi, K. and Peck, R.B. (1967). Soil Mechanics in Engineering Practice, 2nd ed. John Wiley & Sons, New York.
- Kishida, H. and Meyerhof, G.G. (1965). Bearing capacity of pile groups under eccentric loads in sand. Proceedings of the 6th International Conference on Soil Mechanics and Foundation Engineering, Montreal, 2, 270–274.
- Vesic, A.S. (1969). Experiments with instrumented pile groups in sand. Performance of Deep Foundations, ASTM STP 444, 177–222.
- Jaky, J. (1944). The coefficient of earth pressure at rest. Journal of the Society of Hungarian Architects and Engineers, 7, 355–358.
- American Association of State Highway and Transportation Officials (2012). AASHTO LRFD Bridge Design Specifications, 6th ed.: the p-multipliers of pile groups and the resistance of shaft groups in cohesionless soil.
- Washington State Department of Transportation (2010). Bridge Design Memorandum No. 07-2010, Bearing resistance of shaft groups.
- Brown, D.A., Morrison, C. and Reese, L.C. (1988). Lateral load behavior of pile group in sand. Journal of Geotechnical Engineering, ASCE, 114(11), 1261–1276.
- McVay, M., Casper, R. and Shang, T.-I. (1995). Lateral response of three-row groups in loose to dense sands at 3D and 5D pile spacing. Journal of Geotechnical Engineering, ASCE, 121(5), 436–441.
- Rollins, K.M., Olsen, R.J., Egbert, J.J., Jensen, D.H., Olsen, K.G. and Garrett, B.H. (2006). Pile spacing effects on lateral pile group behavior: analysis. Journal of Geotechnical and Geoenvironmental Engineering, ASCE, 132(10), 1272–1283.
- Matlock, H. (1970). Correlations for design of laterally loaded piles in soft clay. Proceedings of the 2nd Offshore Technology Conference, Houston, Paper OTC 1204, 577–594.
- Reese, L.C., Cox, W.R. and Koop, F.D. (1974). Analysis of laterally loaded piles in sand. Proceedings of the 6th Offshore Technology Conference, Houston, Paper OTC 2080, 473–485.
- American Petroleum Institute (2000). Recommended Practice for Planning, Designing and Constructing Fixed Offshore Platforms — Working Stress Design, API RP 2A-WSD, 21st ed.
Van theorie naar uw eigen ontwerp
Analyseer uw eigen paalgroep binnen enkele minuten
- De belasting op elke paal, in druk en trek
- De efficiëntie, de blokdraagkracht en de toelaatbare belasting
- Directe (elastische) zetting en consolidatiezetting, en de verplaatsing van de poer
- Een overzichtelijk berekeningsrapport, opgeslagen als pdf. Online: niets te installeren, geen dongle, op smartphone, tablet of pc

PDF