Modülün hesapladıkları
Mononobe–Okabe modülü, deprem sırasında istinat duvarına etkiyen aktif kuvveti psödo-statik yöntemle verir: sarsıntı, duvarın arkasındaki zemin kamasına etkiyen iki sabit kuvvetle (duvara doğru yatay khW ve düşey kvW) temsil edilir ve duvara etkiyen kuvvet en fazla iten kamanın kuvvetidir. İki deprem katsayısı kullanıcı tarafından girilir; modül bunları bir sahadan ya da yönetmelikten türetmez.
ψ deprem açısı, K′a Mononobe–Okabe katsayısı (φ′, duvar sürtünme açısı δ′, duvar sırtının θ eğimi, dolgunun α eğimi ve ψ değerine bağlıdır) ve Pae duvarın birim uzunluğu başına dinamik aktif kuvvettir. Modül bu kuvveti ayrıca statik Coulomb kuvveti Pa ve deprem kaynaklı artış ΔPae olarak ayırır; etki çizgisinin yüksekliğini, kuvvet bileşenlerini ve kritik göçme düzlemini de verir.
Tanımlayabilecekleriniz
- Düşey yüksekliği H olan, sırtı düşeyle θ açısı yapan (dolguya doğru pozitif) bir duvar.
- Yatayla α açısı yapan (duvardan uzaklaştıkça yükselen eğim pozitif) bir dolgu yüzeyi.
- Altı tabakaya kadar granüler dolgu; her tabakanın kendi birim hacim ağırlıkları, φ′ ve duvar sürtünme açısı δ′ değerleri vardır (zemin kohezyonsuzdur).
- kh ve kv ile tanımlanan deprem.
- Duvarın arkasında yatay bir yeraltı su seviyesi; boşluk suyu ya zeminle birlikte hareket eder (kısıtlı) ya da etmez (serbest).
- Dolgu yüzeyinde yayılı sürşarj q.
Tek zemin, su yok ve sürşarj yok durumunda kapalı biçimli çözüm, hesap adımları ve deneme kamaları eğrisi elde edilir. Tabaka, su ya da sürşarj bulunduğunda her tabakanın kendi katsayısını aldığı tabakalı biçim kullanılır.
Hangi amaç için hangi modül
- Depremin bulunmadığı durumdaki basınç: Sükûnet durumu, Rankine, Eğimli dolguda Rankine ve kh = kv = 0 olduğunda bu modülün indirgendiği Coulomb.
- Pasif taraf: Pasif, logaritmik spiral ve Pasif, depremli.
- Dolgu üzerinde düzgün olmayan yükler: sürşarj yükü kılavuzları.
- Bu modül toprak basıncını verir. Kendi stabilite kontrollerinizde bunu duvarın ağırlığı, pasif direnç ve diğer etkilerle birleştirin.
Başlamadan önce: nelere ihtiyaç var
Tasarımınızdan şunları hazır bulundurun:
| Ne | Notlar |
|---|---|
| Duvar: H, θ | Duvarın üst noktasından tabanına kadar düşey yükseklik ve duvar sırtının eğimi (düşey sırt için 0). |
| Dolgu eğimi α | Duvardan uzaklaştıkça yükselen eğim pozitiftir. Dolgu stabil olmalıdır: α, φ′ − ψ değerini aşamaz. |
| Zemin: her tabaka için γ, φ′, δ′ | Granüler zeminin efektif içsel sürtünme açısı, birim hacim ağırlıkları ve her tabakaya karşı duvar sürtünme açısı. Modül, δ′ değerinin genellikle φ′/2 ile 2φ′/3 arasında alındığını belirtir ve φ′ değerinin üzerinde uyarı verir. |
| Deprem katsayıları kh, kv | Yatay ve düşey ivmeler, g’nin oranları olarak girilir. Bunları tasarımınızda siz belirlersiniz; modülde saha ya da yönetmelik tablosu yoktur. |
| Varsa yeraltı su seviyesi | Duvarın üst noktasından itibaren derinliği, her tabakanın doygun birim hacim ağırlığı ve boşluk suyunun kısıtlı mı serbest mi olduğu (serbest su için ayrıca kuru birim hacim ağırlık). |
| Sürşarj q | Dolgu yüzeyinde birim alana düşen yayılı yük; yoksa 0. |
Yedi adımda hızlı başlangıç
- Modülü açın ve birimleri seçin
Yanal toprak basıncı ailesinden Mononobe–Okabe modülünü açın. Sağ üstte SI · kN, SI · tf ya da US birim sistemini seçin; bu seçimi istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz.
- Duvarı ve dolguyu tanımlayın
Duvar bölümüne H ve θ değerlerini, Dolgu bölümüne α değerini yazın. İlerlemek için İleri düğmesine basın.
- Zemini tanımlayın
Zemin tabakaları bölümünde tablodaki ilk tabakayı düzenleyin (satırına basın, değerleri değiştirin, Tamam düğmesine basın) ya da + Tabaka ekle ile tabaka ekleyin. Her tabakanın γ, φ′ ve δ′ değerleri vardır; sonuncusu dışındaki her tabakanın ayrıca bir kalınlığı bulunur.
- Depremi girin
Deprem bölümüne kh ve kv değerlerini yazın.
- Varsa su ve sürşarj ekleyin
Yeraltı suyu bölümünde Var seçeneğini seçin, zw derinliğini girin ve boşluk suyu durumunu belirleyin; Sürşarj bölümüne q değerini yazın.
- Analiz et düğmesine basın
Model sekmesinin altındaki çubukta Analiz et düğmesine basın. Çubukta Analiz edildi — toprak basıncı hesaplandı yazar, girdiler kilitlenir ve çizimlerde basınç ile kuvvet görünür.
- Sonucu, hesabı ve raporu okuyun
Sonuçlar sekmesi Pae, K′a, ΔPae, etki çizgisini ve bileşenleri verir; Hesaplar sekmesi hesap adımlarını verir; Rapor sekmesi PDF ya da Word dosyası olarak kaydeder.
Ekran: duvarın dört görünümü
Yerleşim, her GeoTerva modülünün paylaştığı ve çalışma alanı kılavuzunda anlatılan düzendir. Soldaki çizimin, üstündeki düğmelerle seçilen dört görünümü vardır; sağdaki bölmede Model, Sonuçlar, Hesaplar, Rapor ve Teori sekmeleri bulunur.

- Kesit yalnızca geometridir: duvar, θ eğimindeki sırtı, α eğimindeki dolgu, değerleriyle birlikte tabakalar, yeraltı su seviyesi ve sürşarj. Siz yazdıkça girdileri izler.
- Basınç görünümü, analizden sonra duvar sırtı boyunca statik basıncı, bileşkesi 0.6H yüksekliğinde gösterilen deprem kaynaklı artışı, duvar sırtındaki suyu, etki çizgisi üzerinde Pae kuvvetini Ph ve Pv bileşenleriyle birlikte ve kritik göçme düzlemini ekler.
- Deneme kamaları görünümü, deneme kamalarının kuvvetini taban düzlemlerinin η açısına karşı çizer; dinamik kuvvet en yüksek noktadır.
- 3B görünümü, duvarın bir kısmını dolguyla birlikte ve analizden sonra kuvveti gösterir.
Analizden önce Kesit görünümü modeli gösterir. Bu modelde yeraltı su seviyesi 2 m derinliktedir.

Analizden sonra Basınç görünümü örneği gösterir: statik basınç (turuncu), deprem kaynaklı artış (kırmızı), göçme kaması ve bileşenleriyle birlikte Pae.

Deneme kamaları görünümü P(η) eğrisidir; kesikli çizgi kritik düzlemi ve oradaki kuvveti işaretler.

3B görünümü duvarı, dolguyu ve kuvveti gösterir.

Göster düğmeleri
Kesit görünümünün üstündeki Göster çubuğunda tek bir düğme vardır: Ölçüler. Basınç görünümünde yedi düğme vardır: Statik basınç, Deprem kaynaklı artış, Bileşke Pae, Ph, Pv bileşenleri, Su, Göçme kaması ve Ölçüler. Analizden önce ilk altısı işaretsiz ve soluktur, “Basınçlar ve bileşke analizden sonra görünür” notu yer alır; analizden sonra hepsi işaretlenir ve her birini ayrı ayrı açıp kapatabilirsiniz.


Yakınlaştırma var, sürüklenecek öğe yok
Çizim üzerinde hiçbir değer sürüklenemez; her değer Model sekmesinde yazılır. − ve + düğmeleri (ya da çizim üzerindeki fare tekerleği) çizimi yakınlaştırır (+ düğmesine bir kez basmak %135 değerini verir); yakınlaştırıldıktan sonra görünümü kaydırmak için arka planı sürükleyin; kare düğme çizimi yeniden sığdırır (%100).
Modelin bölüm bölüm girilmesi
Model sekmesi üst üste dizilmiş bölümlerden oluşur; üzerinde çalıştığınız bölüm açıktır, İleri ve Geri düğmeleri bölümler arasında ilerletir ve Analiz et düğmesi alttaki çubukta bekler. Birimler SI · kN, SI · tf, US sırasıyla gösterilir, aynı olanlar birleştirilir: örneğin m · ft. Varsayılan değerler SI cinsindendir; aynı örnek US biriminde 13.12 ft ve 98.67 pcf olarak görünür.
Model verileri
İlk bölüm modeli saklar. Her değişiklik bu tarayıcıda saklanır; böylece sayfa en son üzerinde çalıştığınız modelle yeniden açılır. Dosyaya kaydet… ve Dosya aç… bir modeli dosyaya aktarır; Hızlı kayıt… adlandırılmış bir sürümü altındaki listede saklar, Yükle ve Sil düğmeleriyle birlikte; Varsayılanlara dön örneğe geri döner. Model adı serbest bir etikettir.

Duvar
Duvar deprem sırasında zeminden uzaklaşır (aktif). H düşey yüksekliktir; duvar sırtı dolguya doğru yatıksa θ pozitiftir ve 0 değeri düşey bir sırttır. Her tabakanın kuvveti, duvar sırtının normaline göre kendi δ′ açısıyla etkir.

| Alan | Birim, varsayılan, aralık |
|---|---|
| Duvar yüksekliği (düşey) (H) | m · ft · varsayılan 4 · En az 0.1 m |
| Duvar sırtının düşeyle yaptığı açı (θ) | ° · varsayılan 0 · −40 ile 40 arası. + dolguya doğru |
Dolgu
Zemin yüzeyi yatayla α açısı yapan bir düzlemdir; her zeminin göçme yüzeyi duvarın topuğundan geçen bir düzlemdir.

| Alan | Birim, varsayılan, aralık |
|---|---|
| Dolgunun eğimi (α) | ° · varsayılan 0 · −40 ile 45 arası. + duvardan uzaklaştıkça yükselen |
Zemin tabakaları
Zemin granülerdir (c′ = 0). Tabakalar yukarıdan aşağıya doğru sıralanır; kalınlıkları duvar sırtında düşey olarak ölçülür ve sınırları yataydır. Son tabakanın kalınlığı yoktur: topuğun altında devam eder. Bölümde Yeni tabaka formu, + Tabaka ekle düğmesi (sayaç “1 / 6” gösterir) ve altında tabakaların bir tablosu bulunur. Formda düzenlemek için tablonun bir satırına basın; × bir tabakayı kaldırır. Tek tabaka varken tabloda varsayılan satır görünür: γ = 15.5, φ′ = 30, δ′ = 15. Tabloda γsat ve γd sütunları her zaman bulunur; bunlar yalnızca su varken değer içerir (γd yalnızca serbest boşluk suyunda) ve form bunları yalnızca o durumda ister.

| Alan | Birim, varsayılan, aralık |
|---|---|
| Ad (isteğe bağlı) | metin · varsayılan otomatik · Çizimde ve tablolarda gösterilir |
| Kalınlık (düşey, duvar sırtında) (H) | m · ft · varsayılan 2 · En az 0.01 m. Son tabaka için istenmez |
| Yeraltı su seviyesinin üzerindeki birim hacim ağırlık (γ) | kN/m³ · t/m³ · pcf · varsayılan 15.5 (ilk tabaka), 18 (yeni tabaka) · En az 1 |
| Doygun birim hacim ağırlık (γsat) | kN/m³ · t/m³ · pcf · varsayılan 19 (ilk tabaka), 20 (yeni tabaka) · En az 1 ve suyunkinden büyük. Yalnızca su varken istenir |
| Kuru birim hacim ağırlık (γd) | kN/m³ · t/m³ · pcf · varsayılan 15 (ilk tabaka), 16 (yeni tabaka) · En az 1, γsat değerinden büyük olamaz. Yalnızca serbest boşluk suyu için istenir |
| Efektif içsel sürtünme açısı (φ′) | ° · varsayılan 30 · 0 ile 50 arası ve analiz için 0 üzerinde |
| Bu tabakaya karşı duvar sürtünme açısı (δ′) | ° · varsayılan 15 (ilk tabaka), 15 (yeni tabaka) · 0 ile 45 arası; genellikle φ′/2 ile 2φ′/3 arası, en çok φ′ |

Deprem
Psödo-statik: kama, duvara doğru khW ve kvW kuvvetlerini taşır (yukarı doğru pozitiftir; dolayısıyla ağırlık (1 − kv)W olur). Zemin yalnızca α ≤ φ′ − ψ olduğu sürece dengede kalır.

| Alan | Birim, varsayılan, aralık |
|---|---|
| Yatay deprem katsayısı (yatay ivme / g) (kh) | — · varsayılan 0.2 · 0 ile 0.9 arası |
| Düşey deprem katsayısı (düşey ivme / g) (kv) | — · varsayılan 0 · −0.5 ile 0.5 arası. + yukarı doğru, ağırlığı azaltır |
Yeraltı suyu
Var ya da Yok (varsayılan) seçeneğini seçin. Su varsa modül derinliği ve boşluk suyu durumunu ister; tabaka formuna ve tablosuna γsat (serbest su için ayrıca γd) eklenir. Yatay yeraltı su seviyesinin altında tabakalar efektif düşey gerilmede γ′ = γsat − γw ağırlığıyla yer alır ve boşluk suyu basıncı duvar sırtına dik etkir.
| Alan | Birim, varsayılan, aralık |
|---|---|
| Yeraltı su seviyesi | seçim · varsayılan Yok · Var ya da Yok |
| Yeraltı su seviyesinin duvar üst noktasından itibaren derinliği (zw) | m · ft · varsayılan 2 · En az 0. Tabanda ya da tabanın altındaki bir yeraltı su seviyesinin etkisi yoktur |
| Depremde boşluk suyu | seçim · varsayılan Kısıtlı · Kısıtlı ya da Serbest; her birinin bir (?) penceresi vardır |
- Kısıtlı — zeminle birlikte hareket eder (düşük geçirimli zeminler için, k < 5×10⁻⁴ m/s): atalet kuvvetini doygun zemin taşır ve yeraltı su seviyesinin altında kendi ψ deprem açısı geçerlidir.
- Serbest — yüksek geçirimli dolgu (k > 5×10⁻⁴ m/s): yeraltı su seviyesinin altında atalet kuvvetini yalnızca zeminin kuru kütlesi taşır ve serbest su duvar sırtına hidrodinamik basınç ekler.
Her durumun yanındaki (?) bir pencere açar; pencerede bir kroki, formüller ve Mevcut girdilerle başlıklı bir satır bulunur; bu satır modeliniz için her iki durumda Pae değerini verir: yeraltı su seviyesi 2 m olan örnekte pencere kısıtlı durum için 92.9 kN/m, serbest durum için 85.7 kN/m değerini verir (Sonuçlar sekmesinde 92.92 ve 85.69 görünür). Pencereyi okumak hiçbir şeyi değiştirmez.
Sürşarj
Eğimli yüzeyin birim alanı başına düşey yayılı sürşarj. Her derinliğe eklenen q cos θ / cos(θ − α) düşey gerilmesi olarak etkir ve kütlesi zemin gibi atalet kuvveti taşır.

| Alan | Birim, varsayılan, aralık |
|---|---|
| Dolgu yüzeyindeki yayılı sürşarj (q) | kPa · t/m² · ksf · varsayılan 0 · En az 0; yoksa 0 |

Zemin modelinin ve boşluk suyu durumunun seçimi
Modülün iki biçimi vardır ve hangisinin çalışacağı modelinize göre belirlenir:
| Model | Çalışan biçim | Çıktılar |
|---|---|---|
| Tek tabaka, duvara etkiyen su yok, sürşarj yok | Kapalı biçimli çözüm: Mononobe–Okabe ifadesinden K′a ve Pae = ½ γ H² (1 − kv) K′a | Altı kart, Deneme kamaları eğrisi, altı adımlı hesap. Kuvvet, duvar sırtının normaline göre δ′ kadar eğiktir. |
| İki ya da daha fazla tabaka veya tabanın üzerinde su ya da q > 0 | Tabakalı biçim: her tabaka, duvarın üst noktasından itibaren hesaplanan efektif düşey gerilme altında kendi K′a değerini alır ve kuvvetler duvar sırtı boyunca toplanır | K′a kartı olmayan aynı kartlar (her tabakanın K′a değeri Sonuçlar sekmesindeki “Tabakalar ve katsayıları” tablosunda ve Hesaplar sekmesinde yer alır), kuvvetin β eğimi, beş adımlı hesap. Deneme kamaları görünümü, çizimin su ve sürşarj bulunmayan tek zemin için yapıldığını belirtir. |
Tek bir kuru zemin için iki biçim uyuşur. Tabakalı biçim, tek zemin çözümünün bir genişletmesidir; tabakalı bir dolguda statik ve deprem bileşenleri yaklaşıktır.
Kısıtlı mı serbest mi boşluk suyu?
Dolgu çok geçirimli değilse ve su zeminle birlikte hareket ediyorsa Kısıtlı seçeneğini seçin. Temiz çakıl ya da iri kum gibi yüksek geçirimli bir dolgu için Serbest seçeneğini seçin; modül bu durumda γd değerini ister ve hidrodinamik basınç ekler. Karar veremiyorsanız her ikisini de çalıştırın: (?) penceresi her iki sonucu birlikte verir.
Analiz edin ve sonuçları okuyun
Analiz et düğmesine basın. Çubuk Analiz edildi — toprak basıncı hesaplandı durumuna geçer ve “Girdiler kilitlidir. Girdileri düzenle düğmesi sonuçları siler; birim sistemi ise değiştirilebilir.” iletisini verir. Girdileri düzenle modelin kilidini açar. Yanında bir Uyarılar (n) düğmesi bulunur; uyarı yoksa 0 gösterir.

| Kart | Simge | Örnek |
|---|---|---|
| Dinamik aktif kuvvet | Pae | 56.05 kN/m |
| Mononobe–Okabe katsayısı | K′a | 0.4520 |
| Statik Coulomb kuvvetine eklenen deprem kaynaklı artış | ΔPae | 18.68 kN/m |
| Etki çizgisinin tabandan yüksekliği | z̄ | 1.689 m |
| Yatay bileşen | Pae,h | 54.14 kN/m |
| Düşey bileşen; duvar üzerinde aşağı doğru (yukarı doğruysa modül bunu yukarı olarak etiketler) | Pae,v | 14.51 kN/m |
Kartların altında statik Coulomb kuvveti Pa = 37.38 kN/m, deprem açısı ψ = 11.31° ve yatayla yaptığı açı ηc = 45.32° olan kritik göçme düzlemi, ardından her adımın değerlerini içeren bir tablo yer alır.
Tabakalar, su ve sürşarj
Tabakalı biçimde kartlar değişir: kuvvet “duvar sırtında” olarak verilir, K′a kartının yerini kuvvetin duvar sırtının normaline göre β eğimi alır ve su için iki kart görünür: Pw (duvar sırtındaki su) ve serbest boşluk suyu için Pwd (hidrodinamik bileşen). Sekmede her tabaka katsayılarıyla birlikte de listelenir.


Sayıların kullanımı
- Pae, duvarın birim uzunluğu başına kuvvettir ve duvar sırtının normaline göre eğiktir: tek zemin biçiminde δ′, tabakalı biçimde β kadar. Pae,h duvara doğru yataydır; Pae,v düşeydir ve duvar üzerinde aşağı doğrudur.
- z̄, etki çizgisinin tabandan yüksekliğidir: statik kısım H/3 yüksekliğine (tabakalı biçimde basınçlarının belirlediği yere) ve deprem kaynaklı artış 0.6H yüksekliğine yerleştirilir. Modül bu ayrıştırmanın yaklaşık olduğunu ve zeminin dinamik davranışını modellemediğini belirtir.
- Analizden sonra birim sistemini değiştirmek, kartları, çizimleri ve raporu yeni bir çalıştırma gerektirmeden yeniden ifade eder.
Hesaplar sekmesi, rapor ve Teori sekmesi
Hesaplar sekmesi Verilenler ve istenenler kartıyla açılır ve ardından hesap adımlarını numaralı adımlar hâlinde yazar. Her adım denklemi, sayılarınız yerine konmuş denklemi ve sonucu gösterir. Tek zemin biçiminin altı adımı vardır:
- Deprem açısı — ψ = tan⁻¹[kh / (1 − kv)] ve sınır değer kh(cr) = (1 − kv) tan(φ′ − α); örnek için bu değer 0.5774 olur.
- Mononobe–Okabe katsayısı — tüm sayıları yerine konmuş K′a.
- Dinamik aktif kuvvet — Pae = ½ γ H² (1 − kv) K′a.
- Etki çizgisi (Seed & Whitman) — statik Ka ve Pa, ΔPae = Pae − Pa ve z̄.
- Kuvvetin bileşenleri — Pae,h ve Pae,v .
- Kritik göçme kaması — deneme kaması kuvveti Pae(η) ve kritik düzlem ηc; bunun K′a ile aynı kuvveti verdiğine ilişkin bir kontrolle birlikte.

Tabakalı biçimin beş adımı vardır: deprem açısı (her su bölgesi için), her tabakanın katsayısı (tabakaların bir tablosuyla), duvar sırtındaki gerilmeler, deprem kaynaklı artışı ve etki çizgisiyle birlikte kuvvet ve her tabakanın kritik göçme düzlemi.
Rapor
Rapor sekmesinde kapak bilgilerini doldurun: proje, yer, işveren, rapor no., tarih, hazırlayan, unvan / uzmanlık, kontrol eden ve isteğe bağlı notlar. Kapak bilgileri bu tarayıcıda saklanır ve model dosyasıyla birlikte kaydedilir. PDF olarak kaydet ve Word indir (.docx) düğmeleri raporu üretir; aşağıdaki önizleme raporun kendisidir.
Rapor altı bölümden oluşur: 1 Giriş ve kapsam, 2 Girdi verileri, 3 Hesap, 4 Sonuçlar, 5 Özet ve 6 Kaynaklar. Rapor Kesit, Basınç, Deneme kamaları ve 3B çizimlerini, her adımın hesabını ve varsa uyarıları içerir.

Teori sekmesi
Teori sekmesi yedi bölümden oluşur; her bölüm tıklandığında açılır (Tümünü aç ve Tümünü kapat düğmeleriyle): Psödo-statik kama; Mononobe–Okabe katsayısı; Denge sınırı; Etki çizgisi; Tabakalar, su ve sürşarj; Çözümlü örnek; Kaynaklar.
Çözümlü örnek: modülün kendi örneği
Modül bu örnekle açılır; böylece sayıları kendi ekranınızda izleyebilirsiniz.
| Kesit | Girdi | Değer |
|---|---|---|
| Duvar | H, θ | 4 m, 0° |
| Dolgu | α | 0° |
| Zemin tabakaları | γ, φ′, δ′ | 15.5 kN/m³, 30°, 15° |
| Deprem | kh, kv | 0.2, 0 |
| Yeraltı suyu, Sürşarj | Yok, q = 0 |
Adım 1: deprem açısı
ψ = tan⁻¹(0.2 / 1) = 11.31°. Sınır değer kh(cr) = tan 30° = 0.5774 olduğundan kh = 0.2 değeri bu sınırın oldukça içindedir.
Adım 2: katsayı
K′a = 0.4520 (modül, yerine konmuş sayıları Hesaplar sekmesine yazar). kh = 0 için aynı modül statik katsayıyı Ka = 0.3014 olarak verir.
Adım 3: kuvvet
Adım 4: statik ve deprem kaynaklı kısımlar, etki çizgisi
Pa = ½ × 15.5 × 4² × 0.30141 = 37.38 kN/m olduğundan ΔPae = 56.05 − 37.38 = 18.68 kN/m (yuvarlatılmamış değerlerden). Etki çizgisi: z̄ = (37.38 × 4/3 + 18.68 × 2.4) / 56.05 = tabandan 1.689 m yukarıda.
Adım 5: bileşenler ve kritik düzlem
Pae,h = 56.05 × cos 15° = 54.14 kN/m ve Pae,v = 56.05 × sin 15° = 14.51 kN/m (duvar üzerinde aşağı doğru). Kritik göçme düzlemi yatayla ηc = 45.32° açı yapar.
Bunlar Sonuçlar sekmesindeki sayılar, Hesaplar sekmesinin altı adımı ve Deneme kamaları eğrisinin tepe noktasıdır.
Aynı türde duvar, US birimlerinde
US sistemine geçin ve H = 15 ft ve γ = 110 pcf değerlerini φ′ = 30°, δ′ = 15°, kh = 0.2 ile birlikte girin. Modül K′a = 0.4520 ve Pae = 5.594 kip/ft değerini verir (z̄ = 6.333 ft yüksekliğinde); elle ½ × 110 × 15² × 0.4520 / 1000 = yaklaşık 5.59 kip/ft.
Aynı tür duvar, SI · tf sisteminde
SI · tf sistemine geçin ve örneğin diğer değerleriyle birlikte γ = 1.6 t/m³ girin: Pae = 5.786 tf/m, ΔPae = 1.928 tf/m, z̄ = 1.689 m. Elle ½ × 1.6 × 4² × 0.4520 = 5.786 tf/m.
Tabakalı bir model: iki tabaka, su ve sürşarj
İkinci bir tabaka ekleyin (γ = 19, γsat = 21, γd = 17 kN/m³, φ′ = 36°, δ′ = 20°), birinci tabakaya 2.5 m kalınlık verin, yeraltı su seviyesini 2.5 m derinliğe Serbest boşluk suyuyla yerleştirin ve q = 10 kPa girin. Modül duvar sırtında Pae = 86.14 kN/m değerini verir; bunun zeminin deprem kaynaklı artışı ΔPae = 30.80 kN/m olup tabandan z̄ = 1.727 m yükseklikte etkir; ayrıca Pw = 11.04 kN/m ve Pwd = 2.575 kN/m bulunur. Elle Pw = ½ × 9.81 × 1.5² = 11.04 kN/m ve Pwd = 7/12 × 0.2 × 9.81 × 1.5² = 2.575 kN/m elde edilir. Kısıtlı boşluk suyuyla aynı model Pae = 90.98 kN/m verir.
Her girdi yanıtı nasıl değiştirir
Her satır örnekte yalnızca bir şeyi değiştirir (örnek değerler: H = 4 m, γ = 15.5 kN/m³, φ′ = 30°, δ′ = 15°, kh = 0.2) ve modülü yeniden çalıştırır. Sayılar modülün verdiği değerlerdir; dolayısıyla herhangi bir satırı yeniden üretebilirsiniz. Tire, tek bir K′a değeri bulunmayan tabakalı bir çalıştırmayı gösterir.
| Değişiklik | Pae (kN/m) | z̄ (m) |
|---|---|---|
| Örnek: kh = 0.2 K′a = 0.4520 · ΔPae = 18.68. Referans değer | 56.05 | 1.689 |
| kh = 0 K′a = 0.3014 · ΔPae = 0. Statik Coulomb kuvveti: ΔPae = 0 ve etki çizgisi H/3 yüksekliğinde | 37.38 | 1.333 |
| kh = 0.1 K′a = 0.3679 · ΔPae = 8.244 | 45.62 | 1.526 |
| kh = 0.3 K′a = 0.5626 · ΔPae = 32.38 | 69.76 | 1.829 |
| kh = 0.4 K′a = 0.7178 · ΔPae = 51.64 | 89.01 | 1.952 |
| kh = 0.5 K′a = 0.9715 · ΔPae = 83.10. Sınır değer kh(cr) = 0.5774 değerine yakın | 120.5 | 2.069 |
| kv = +0.1 (yukarı doğru) K′a = 0.4739 · ΔPae = 15.51. Ağırlık azalır: kuvvet daha küçüktür | 52.89 | 1.646 |
| kv = −0.1 (aşağı doğru) K′a = 0.4351 · ΔPae = 21.97. Kuvvet daha büyüktür | 59.35 | 1.728 |
| φ′ = 25° K′a = 0.5387 · ΔPae = 21.77. Daha zayıf zemin: daha büyük kuvvet | 66.80 | 1.681 |
| φ′ = 35° K′a = 0.3793 · ΔPae = 16.31. Daha güçlü zemin: daha küçük kuvvet | 47.03 | 1.703 |
| δ′ = 0° K′a = 0.4733 · ΔPae = 17.35. Pürüzsüz duvar: kuvvet yataydır | 58.68 | 1.649 |
| δ′ = 20° K′a = 0.4540 · ΔPae = 19.42 | 56.29 | 1.701 |
| γ = 18 kN/m³ K′a = 0.4520 · ΔPae = 21.69. K′a değişmez; kuvvet γ ile orantılı değişir | 65.09 | 1.689 |
| H = 6 m K′a = 0.4520 · ΔPae = 42.02. Kuvvet H² ile, etki çizgisi H ile orantılı değişir | 126.1 | 2.533 |
| H = 8 m K′a = 0.4520 · ΔPae = 74.71 | 224.2 | 3.377 |
| θ = +10° (dolguya doğru yatık) K′a = 0.5416 · ΔPae = 20.24. Daha büyük kuvvet | 67.16 | 1.655 |
| θ = −10° K′a = 0.3799 · ΔPae = 17.71. Daha küçük kuvvet | 47.11 | 1.734 |
| α = 10° K′a = 0.5619 · ΔPae = 27.12. Yükselen dolgu: daha büyük kuvvet | 69.67 | 1.749 |
| q = 10 kPa ΔPae = 24.70. Tabakalı biçim (K′a kartı yok) | 74.13 | 1.797 |
| q = 20 kPa ΔPae = 30.73. Sürşarj kısmı iki katına çıkar | 92.21 | 1.863 |
| 2 m derinlikte su, kısıtlı ΔPae = 40.26. Duvar sırtındaki suyu içerir | 92.92 | 1.673 |
| 2 m derinlikte su, serbest ΔPae = 28.52 | 85.69 | 1.527 |
| 5 m derinlikte su (tabanın altında) K′a = 0.4520 · ΔPae = 18.68. Duvara etkiyen basınç üzerinde etkisi yoktur | 56.05 | 1.689 |
Tablonun gösterdikleri:
- Deprem katsayısı kuvveti hızla artırır: 37.38 kN/m değerinden (kh = 0) 120.5 kN/m değerine (kh = 0.5) çıkar ve etki çizgisi H/3 yüksekliğinden duvarın üst kısmına doğru yükselir.
- Zemin iki kez etkilidir: γ aracılığıyla (kuvvet ona orantılıdır) ve φ′ aracılığıyla (daha zayıf bir zemin daha fazla iter).
- Geometri H² aracılığıyla, katsayı için ise θ ve α aracılığıyla etki eder.
- Su ve sürşarj kuvveti artırır ve modülü tabakalı biçime geçirir.
İletiler: modülün ne zaman durduğu ve uyarılar
Modül girdilerini ve çözümün koşullarını kontrol eder. Bir sorun analizi durdurur ve hiçbir şey hesaplanmaz; kuşkulu bir değer yalnızca uyarı verir ve analiz çalışır.
Durdurmalar
- Aralığın dışında ya da boş bir değer, Analiz edilemiyor — 1 girdi hatası (veya daha fazla) başlıklı bir pencere açar; örneğin “Duvar yüksekliği (düşey) (H) en az 0.1 m olmalıdır.”, “Duvar yüksekliği (düşey) (H) girilmedi.”, “Efektif içsel sürtünme açısı (φ′1) en çok 50° olmalıdır.” veya “Yatay deprem katsayısı (yatay ivme / g) (kh) en az 0 olmalıdır.”
- Sağlanmayan bir çözüm koşulu, Analiz edilemiyor — çözümün bir koşulu sağlanmıyor başlıklı bir pencere açar; pencerede neden, yapılacak işlem ve “Hiçbir hesap yapılmadı. Kırmızı ile işaretli girdileri değiştirin, ardından Analiz et düğmesine yeniden basın.” satırı yer alır.
- Sonuçlar sekmesinde bu durumda “Toprak basıncını hesaplamak için Model sekmesinde Analiz et düğmesine basın.” yazar.

| Ne zaman | İleti ve yapılacaklar |
|---|---|
| kh değeri φ′ ve α için çok büyük (örneğin kh = 0.6, φ′ = 30° ve α = 0 iken) | “Tabaka 1: dolgu eğimi α, φ′ − ψ değerini aşıyor. φ′ − α − ψ = −0.96° < 0, ψ = 30.96°: atalet kuvveti zeminin sürtünmesinin taşıyabileceği değeri aşıyor, bu nedenle sonlu bir aktif kuvvet yoktur …” kh ya da α değerini azaltın veya φ′ değerini artırın. |
| α değeri φ′ değerinden daha dik (örneğin α = 35°, kh = 0) | “Tabaka 1: dolgu eğimi φ′ değerinden daha dik. α = 35° > φ′ = 30°: dolgu deprem olmasa bile stabil değildir …” α değerini azaltın veya φ′ değerini artırın. |
| φ′ = 0 | “Tabaka 1: granüler bir tabaka için φ′ > 0 gerekir. Kama ağırlığını ve atalet kuvvetini taban düzlemindeki sürtünmeyle taşır.” φ′ > 0 olacak şekilde girin. |
| δ′ + θ + ψ ≥ 90° | “Tabaka 1: sonlu aktif kuvvet yok — δ′ + θ + ψ ≥ 90°. δ′ + θ + ψ = 111.6° ≥ 90° …” δ′, θ ya da kh değerini azaltın. |
| Duvar sırtı φ′ − ψ değerinden daha dik değil (örneğin φ′ = 50°, θ = −40°, kh = 0) | “Tabaka 1: aktif kama yok — duvar sırtı φ′ − ψ değerinden daha dik değil. Duvar sırtı yataydan 90° + θ = 50° açıyla yükselir ve φ′ − ψ değerinden daha dik değildir …” θ değerini artırın veya φ′ değerini azaltın. |
| Son tabakanın üstündeki tabakalar zaten tabana ulaşıyor | “Son tabakanın üstündeki tabakalar zaten tabana ulaşıyor. Son tabaka duvarla buluşmaz.” Kalınlıkları ya da tabaka sayısını azaltın. |
| γsat değeri suyunkinden büyük değil (su var) | “Tabaka 1: 9 kN/m³ olan doygun birim hacim ağırlık suyunkinden büyük değil.” γsat değerini 9.81 kN/m³ üzerinde girin. |
| γd sıfır ya da γsat değerinin üzerinde (serbest boşluk suyu) | “Tabaka 1: kuru birim hacim ağırlık γd sıfırdan büyük olmalı ve γsat değerini aşmamalıdır.” Tabakanın γd değerini girin. |
Uyarılar
δ′ değeri φ′ değerinin üzerindeyse analiz çalışır ve Sonuçlar sekmesinde turuncu bir bant görünür: “1 uyarı — Tabaka 1: δ′ > φ′”; çubukta Analiz edildi — toprak basıncı hesaplandı — 1 uyarı yazar; ayrıca Uyarılar (1) penceresi açılır ve şu metni içerir: “Duvar sürtünmesi zeminin kendi sürtünmesini aşamaz; δ′ genellikle φ′/2 ile 2φ′/3 arasında alınır. δ′ ≤ φ′ kullanın.” Uyarılar (n) düğmesi pencereyi yeniden açar ve uyarılar raporda yazdırılır.


İyi uygulama ve sık yapılan hatalar
- kh ve kv değerlerini tasarım esaslarınızdan seçin. Modül bunları verilmiş kabul eder ve yalnızca çözümün bulunmadığı yerde durur; kh sınır değer kh(cr) değerine yaklaştıkça kuvvet hızla artar.
- Önce statik durumu kontrol edin. kh = 0 girin: modül, sonucun depremden kaynaklanmayan kısmı olan statik Coulomb kuvvetini verir.
- δ′ değerini φ′ değerine eşit ya da altında tutun (genellikle φ′/2 ile 2φ′/3 arasında); φ′ değerinin üzerinde modül uyarı verir.
- Kalınlıkları duvar sırtında düşey olarak girin. Son tabakanın kalınlığı yoktur: topuğun altında devam eder.
- Boşluk suyu durumunu zemine uygun seçin. Düşük geçirimli zeminler için kısıtlı, temiz çakıllar ve iri kumlar için serbest; her ikisini (?) penceresiyle karşılaştırın.
- Pae değerini birim uzunluk başına ve doğrultusuyla birlikte okuyun: duvar sırtının normaline göre eğiktir; yatay ve düşey bileşenler verilmiştir.
- Modülü yalnızca basınç için kullanın. Duvarın kendi ağırlığı, pasif direnç ve diğer etkiler stabilite kontrollerinize aittir.
- Girdiğiniz değerler tarayıcıda saklanır; modeli projeyle birlikte saklamak için bir dosyaya kaydedin ve bir analizin kaydı olarak raporu kullanın.
- Sistemi değiştirdikten sonra birimleri kontrol edin: değerleri kutuların yanında gösterilen birimlerde yazın.
Sık sorulan sorular
Mononobe–Okabe modülü neyi hesaplar?
Deprem sırasında istinat duvarına etkiyen aktif kuvveti psödo-statik yöntemle hesaplar: tek zemin için Pae = ½ γ H² (1 − kv) K′a; burada K′a değeri φ′, δ′, θ, α ve deprem açısı ψ değerlerinden elde edilir. Modülün örneğinde K′a = 0.4520 ve Pae = 56.05 kN/m sonucunu verir.
kh ve kv değerlerini nereden alırım?
Tasarım esaslarınızdan. Modül kh (0 ile 0.9 arası) ve kv (−0.5 ile 0.5 arası) değerlerini girdi olarak alır ve bunları türetmez.
Pae ile statik Coulomb kuvveti arasındaki fark nedir?
Statik Coulomb kuvveti Pa, kh = kv = 0 iken aktif kuvvettir; ΔPae = Pae − Pa deprem kaynaklı artıştır. Örnekte Pa = 37.38 kN/m ve ΔPae = 18.68 kN/m değerindedir.
Kuvvet nerede etkir?
Etki çizgisi tabandan z̄ yüksekliğindedir; statik kısım H/3 yüksekliğinde, deprem kaynaklı artış 0.6H yüksekliğindedir; örnekte z̄ = 1.689 m (duvar yüksekliği 4 m). Modül bu ayrıştırmanın yaklaşık olduğunu belirtir.
Modül neden “dolgu eğimi α, φ′ − ψ değerini aşıyor” iletisiyle duruyor?
Deprem açısı ψ, kh ile artar ve zemin atalet kuvvetini yalnızca α ≤ φ′ − ψ olduğu sürece taşıyabilir. Yatay dolgu için bu, kh ≤ (1 − kv) tan φ′ anlamına gelir; sınır değer 0.5774 olur (φ′ = 30° için). kh ya da α değerini azaltın veya φ′ değerini artırın.
Tabakalar, su ve sürşarj kullanabilir miyim?
Evet: altı granüler tabakaya kadar, kısıtlı ya da serbest boşluk suyuna sahip yatay bir yeraltı su seviyesi ve yayılı bir sürşarj girilebilir. Modül bu durumda, her tabakanın kendi katsayısını aldığı tabakalı biçimini kullanır.
Kısıtlı ve serbest boşluk suyu arasındaki fark nedir?
Kısıtlı su zeminle birlikte hareket eder; bu nedenle atalet kuvvetini doygun kütle taşır. Yüksek geçirimli bir dolgudaki serbest su ise zeminle birlikte hareket etmez; bu nedenle yalnızca kuru kütle atalet kuvveti taşır ve su hidrodinamik basınç ekler. (?) penceresi, modeliniz için her iki durumdaki kuvveti verir.
Kohezyonu içerir mi?
Hayır. Zemin granülerdir, c′ = 0; bir tabaka için φ′ değeri 0 üzerinde olmalıdır.
Tabaka ya da su varken neden deneme kamaları gösterilmiyor?
Deneme kamaları görünümü, su ve sürşarj bulunmayan tek zemin için çizilir. Tabaka, su ya da sürşarj bulunduğunda her tabaka kendi katsayısını alır; bunları Hesaplar sekmesi ve rapor listeler.
Modül girdilerimi hatırlar mı?
Evet. Her değişiklik bu tarayıcıda saklanır; böylece sayfa en son üzerinde çalıştığınız modelle açılır; Varsayılanlara dön örneğe geri döner, Dosyaya kaydet ya da Hızlı kayıt ise modelin bir sürümünü saklar.
Çizim üzerinde öğeleri sürükleyebilir miyim?
Hiçbir değer sürüklenemez; her değer Model sekmesinde yazılır ve çizim buna göre güncellenir. Düğmelerle ya da tekerlekle yakınlaştırın, yakınlaştırılmışken kaydırmak için arka planı sürükleyin ve sığdırmak için kare düğmeyi kullanın.
Hangi birimleri kullanır ve rapor neleri içerir?
SI · kN, SI · tf ya da US; analizden sonra bile her an değiştirilebilir (kuvvetler kN/m, tf/m ya da kip/ft cinsindendir). Rapor bir kapak ve altı bölümden oluşur: giriş ve kapsam, girdi verileri, adım adım hesap, sonuçlar, özet ve kaynaklar; dört çizimle birlikte analizden sonra PDF ya da Word dosyası olarak alınır.