Modülün hesapladıkları
Coulomb modülü, zeminin istinat duvarına uyguladığı aktif ya da pasif kuvveti Coulomb’un kama teorisine (1776) göre hesaplar. Hesapta zemin ile duvar arasındaki sürtünme, düşey olmayan bir duvar sırtı ve eğimli bir dolgu dikkate alınır. Düzlemsel göçme yüzeyi duvarın topuğundan geçer; modül, en büyük kuvveti (aktif) ya da en küçük kuvveti (pasif) veren kamayı bulur ve bu kuvveti, iki bileşenini, kritik düzlemin açısını ve kuvvetin etkidiği yeri verir.
H duvarın düşey yüksekliğini, γ birim hacim ağırlığı göstermektedir; Ka ya da Kp katsayısı ise içsel sürtünme açısına φ′, duvar sürtünme açısına δ′, duvar sırtının düşeyle yaptığı θ açısına ve dolgunun α eğimine bağlıdır. Tek zemin için kuvvet, tabandan H/3 yükseklikte, duvar sırtının normaline göre δ′ kadar eğik olarak etkir.
Tanımlayabilecekleriniz
- Düşey yüksekliği H olan, sırtı düşeyle θ açısı yapan (dolguya doğru pozitif, dolgudan uzağa doğru negatif) bir duvar; aktif (duvar zeminden uzaklaşır) ya da pasif (duvar zemine doğru itilir) durum.
- Yatayla α açısı yapan, yükselen ya da alçalan bir dolgu.
- Altı tabakaya kadar zemin; her tabakanın birim hacim ağırlıkları, φ′, duvar sürtünme açısı δ′ ve kohezyon c′ değerleri ayrı ayrı girilir, tabaka sınırları yataydır.
- Duvarın arkasında yatay bir yeraltı su seviyesi ve dolgu yüzeyinde yayılı bir sürşarj.
Ailedeki modüllerin farkları
- Tek zemin, su yok, sürşarj yok: kapalı biçimli çözüm, hesap adımları ve en büyük (ya da en küçük) kuvvetin seçildiği yeri gösteren Deneme kamaları eğrisi.
- Tabakalar, kohezyon, yeraltı su seviyesi ya da sürşarj: her tabaka, duvarın üst noktasından itibaren hesaplanan efektif düşey gerilme altında kendi Coulomb katsayısını alır, basınçlar duvar sırtı boyunca toplanır ve modül kuvveti, eğimini, etki çizgisini ve su varsa su kuvvetini verir. Modül, tabakalı biçimin tek zemin için Coulomb çözümünün bir genişletmesi olduğunu belirtir.
- Ailenin diğer modülleri: hareket etmeyen duvar için Sükûnet durumu; pürüzsüz duvar için Rankine ve Rankine, eğimli dolgu; depremde aktif kuvvet için Mononobe–Okabe; eğrisel pasif göçme yüzeyi için Pasif, logaritmik spiral ve depremde pasif kuvvet için Pasif, depremli.
Dolgu yüzeyinin tamamında düzgün olmayan bir yük için, bu yükün duvara eklediği basıncı Sürşarj yükleri kılavuzları verir.
Başlamadan önce: nelere ihtiyaç var
Tasarımınızdan şunları hazır bulundurun:
| Ne | Nereden alınır | Notlar |
|---|---|---|
| Duvar yüksekliği H | Tasarımınız | Duvarın üst noktasından tabanına kadar düşey yükseklik; en az 0.1 m. |
| Duvar sırtının eğimi θ | Tasarımınız | Düşeyden itibaren −40° ile 40° arasında. Pozitif değer, duvar sırtının dolguya doğru yattığını gösterir; 0 düşey bir duvar sırtıdır. |
| Dolgunun α eğimi | Tasarımınız | −40° ile 45° arasında. Pozitif değer, dolgunun duvardan uzaklaştıkça yükseldiğini gösterir. |
| Her zeminin γ, φ′ ve c′ değerleri | Deneyler veya korelasyonlar | Yeraltı su seviyesinin üzerindeki birim hacim ağırlık, efektif içsel sürtünme açısı (0° üzerinde, en çok 50°) ve efektif kohezyon (granüler zeminde sıfır). Yeraltı su seviyesi varsa doygun birim hacim ağırlık da girilir. |
| Duvar sürtünme açısı δ′ | Tasarım kararınız | Duvar ile her tabaka arasındaki sürtünme açısı, 0° ile 45° arasında. Modülün kendi notu: genellikle φ′/2 ile 2φ′/3 arasında, en çok φ′. |
| Yeraltı su seviyesi ve sürşarj | Saha verileri ve yükleme | Duvarın üst noktasından itibaren yatay yeraltı su seviyesinin derinliği zw ve varsa dolgu üzerindeki yayılı sürşarj q. |
Yedi adımda hızlı başlangıç
- Modülü açın ve birimleri seçin
Yanal toprak basıncı ailesinden Coulomb modülünü açın. Başlık çubuğunda SI · kN, SI · tf ya da US birim sistemini seçin; bu seçimi istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz.
- Duvarı tanımlayın
Duvar bölümünde Aktif ya da Pasif seçeneğini seçin, H yüksekliğini ve duvar sırtının θ eğimini girin.
- Dolguyu tanımlayın
Dolgu bölümünde α eğimini girin.
- Zemini girin
Zemin tabakaları bölümünde ilk tabakayı (γ, φ′, δ′, c′) kontrol edin; yeni bir tabaka eklemek için Yeni tabaka formunu doldurun ve + Tabaka ekle düğmesine basın.
- Varsa su ve sürşarj ekleyin
Yeraltı suyu bölümünde Var seçeneğini seçin ve zw değerini girin; Sürşarj bölümünde q değerini girin.
- Analiz et düğmesine basın
Analiz et düğmesine basın. Çubukta Analiz edildi — toprak basıncı hesaplandı yazar ve girdiler kilitlenir. Kuvveti görmek için Basınç görünümünü açın.
- Sonucu okuyun ve raporu alın
Sonuçlar sekmesi kuvveti, bileşenlerini ve kritik düzlemi verir; Hesaplar sekmesi hesap adımlarını ayrıntılı olarak yazar; Rapor sekmesi PDF ya da Word dosyası olarak kaydeder.
Ekran: duvarın dört görünümü
Yerleşim, her GeoTerva modülünün paylaştığı ve çalışma alanı kılavuzunda anlatılan düzendir: solda çizim, sağda Model, Sonuçlar, Hesaplar, Rapor ve Teori sekmeleri, başlıkta ise birim seçici bulunur. Bu modülün çiziminde, üstündeki düğmelerle seçilen dört görünüm vardır:
- Kesit yalnızca geometridir: duvar, θ eğimindeki sırtı, α eğimindeki dolgu, değerleriyle birlikte tabakalar, yeraltı su seviyesi ve sürşarj. Değerleri girdikçe çizim girdilere göre güncellenir.
- Basınç görünümü, analizden sonra duvar sırtı boyunca basıncı, su basıncını, bileşenleriyle birlikte bileşke kuvveti ve kritik göçme kamasını gösterir.
- Deneme kamaları görünümü, deneme kamalarının kuvvetini taban düzlemlerinin β açısına karşı çizer ve kritik kamayı işaretler. Çizim, su ve sürşarj bulunmayan tek zemin için yapılır.
- 3B görünümü, duvarın bir kısmını eğimli dolguyla birlikte ve analizden sonra kuvveti gösterir.




Göster düğmeleri
Çizimin üstündeki bir Göster çubuğu, öğeleri açıp kapatır. Kesit görünümünde tek bir düğme vardır: Ölçüler. Basınç görünümünde altı düğme vardır: Basınç p, Bileşke P, Ph, Pv bileşenleri, Su u, Göçme kaması ve Ölçüler. Analizden önce Basınç görünümü yalnızca geometriyi gösterir ve “Basınçlar ve bileşke analizden sonra görünür” iletisini verir.
Yakınlaştırma; sürükleyerek değer değiştirilmez
Her görünümde, aralarında yakınlaştırma oranının gösterildiği − ve + yakınlaştırma düğmeleri ile çizimin tamamını bölmeye sığdıran bir düğme bulunur. Çizim üzerindeki hiçbir öğe sürüklenerek değiştirilemez: her sayı Model sekmesinde girilir ve çizim buna göre güncellenir. Yakınlaştırılmışken çizimi kaydırmak için sürükleyin. Analizden sonra girdiler kilitlenir.

Modelin bölüm bölüm girilmesi
Model sekmesi Model verileri bölümüyle başlar (her modülde aynıdır; bkz. çalışma alanı kılavuzu); ardından beş bölüm gelir: Duvar, Dolgu, Zemin tabakaları, Yeraltı suyu ve Sürşarj. Her bölüm başlığına tıklandığında açılır; İleri ve Geri düğmeleri bölümler arasında sırayla ilerletir. Bir birimin iki ya da üç kez gösterildiği yerlerde (örneğin m · ft) birimler sırasıyla SI · kN, SI · tf ve US sistemlerine aittir; aynı olanlar birleştirilmiştir. Varsayılan değerler SI cinsinden gösterilir; birimleri değiştirdiğinizde kutular aynı duvarı ve zemini dönüştürür, örneğin SI · tf sistemindeki γ = 1.52957 t/m³ ve US sistemindeki H = 13.1234 ft, γ = 95.4882 pcf.
Duvar
İki seçenek ve iki sayı. Durum, Aktif (duvar zeminden uzaklaşır, varsayılan) ya da Pasif (duvar zemine doğru itilir) olarak seçilir. Çekme bölgesi seçeneği aktif durumda görünür ve kohezyonlu zemin başlığı altında açıklanır.

| Alan | Birim | Varsayılan | Girilecekler |
|---|---|---|---|
| Duvar yüksekliği (düşey) H | m · ft | 4 | Duvarın düşey yüksekliği. En az 0.1 m; boş bırakılan kutu analizi durdurur. |
| Duvar sırtının düşeyden eğimi (+ dolgu tarafına doğru) θ | ° | 5 | −40° ile 40° arasında. 0 değeri düşey bir duvar sırtıdır. |
Dolgu
Tek bir sayı: duvarın arkasındaki zemin yüzeyinin eğimi. Yatayla α açısı yapan düzlemsel bir yüzeydir; duvardan uzaklaştıkça yükseliyorsa pozitiftir.

| Alan | Birim | Varsayılan | Girilecekler |
|---|---|---|---|
| Dolgu eğimi (+ duvardan uzaklaştıkça yükselen) α | ° | 10 | −40° ile 45° arasında. |
Zemin tabakaları
Duvarın arkasındaki zemin yukarıdan aşağıya doğru girilir. Modül tek tabakayla açılır. Bir tabaka daha eklemek için Yeni tabaka formunu doldurun ve + Tabaka ekle düğmesine basın: tabaka aşağıdaki Zemin tabakaları tablosunun en altına eklenir ve sayaç (“2 / 6”) ilerler. En fazla altı tabaka girilebilir.
Varsayılan sütunu, modülün açıldığı ilk tabakadır. Yeni tabaka formu γ = 18 kN/m³, γsat = 20 kN/m³, φ′ = 30°, δ′ = 15°, c′ = 0 ve kalınlık 2 m değerleriyle açılır.

| Alan | Birim | Varsayılan | Girilecekler |
|---|---|---|---|
| Ad | — | boş | “Ad (isteğe bağlı)” olarak etiketlenmiştir; kutu boşken “otomatik” görünür. Çizimde ve tablolarda gösterilir; otomatik ad (Tabaka 1, Tabaka 2, …) için boş bırakın. |
| Kalınlık (düşey, duvar sırtında) Hi | m · ft | 2 | Duvar sırtında, duvarın üst noktasından itibaren düşey olarak ölçülür; tabaka sınırları yataydır. En az 0.01 m. Son tabakanın kalınlığı yoktur: topuğun altında devam eder. Birden fazla tabaka olduğunda gösterilir. |
| Yeraltı su seviyesi üstündeki birim hacim ağırlık γ | kN/m³ · t/m³ · pcf | 15 | En az 1 kN/m³. |
| Doygun birim hacim ağırlık γsat | kN/m³ · t/m³ · pcf | 19 | Yeraltı su seviyesinin altında kullanılır; bu bölgede tabakanın ağırlığı γ′ = γsat − γw olarak alınır. Suyun birim hacim ağırlığından (9.81 kN/m³) büyük olmalıdır. Yeraltı su seviyesi bulunduğunda gösterilir. |
| Efektif içsel sürtünme açısı φ′ | ° | 30 | 0° üzerinde, en çok 50°. |
| Bu tabakaya karşı duvar sürtünme açısı δ′ | ° | 15 | 0° ile 45° arasında. Genellikle φ′/2 ile 2φ′/3 arasında, en çok φ′. |
| Efektif kohezyon c′ | kPa · kg/cm² · psf | 0 | Granüler zeminde sıfırdır. Sıfırdan büyük bir değer, o tabakanın basıncına kohezyon terimini ekler. |
Bir tabakayı değiştirmek için tablodaki satırına basın. Form, başlığında Düzenleniyor · Tabaka n yazısıyla açılır; değişiklikler siz yazdıkça uygulanır, Tamam formu kapatır, Tabakayı sil ise tabakayı kaldırır. Satır sonundaki × simgesi de bir tabakayı kaldırır (geriye kalan son tabaka hariç). Son tabaka için kalınlık girilmez: duvar topuğunun altında devam eder. Üstündeki tabakalar taban seviyesine ulaşmamalıdır.

Yeraltı suyu
Yeraltı su seviyesi Yok (varsayılan) ya da Var olarak seçilir. Su varsa zw derinliği istenir ve her tabaka için doygun birim hacim ağırlık girilir. Yeraltı su seviyesi yataydır, boşluk suyu basıncı hidrostatiktir (sızma yoktur): yeraltı su seviyesinin altında tabakalar efektif düşey gerilmede γ′ = γsat − γw ağırlığıyla yer alır ve boşluk suyu basıncı u duvar sırtına dik etkir.

| Alan | Birim | Varsayılan | Girilecekler |
|---|---|---|---|
| Yeraltı su seviyesinin duvar üstünden derinliği zw | m · ft | 2 | En az 0. Duvar tabanında ya da altındaki bir yeraltı su seviyesinin etkisi yoktur. Yeraltı su seviyesi Var olduğunda gösterilir. |
Sürşarj
Dolgu yüzeyindeki yayılı sürşarj. Kamada, her derinliğe eklenen q cos θ / cos(θ − α) düşey gerilmesi olarak etkir.

| Alan | Birim | Varsayılan | Girilecekler |
|---|---|---|---|
| Dolgu yüzeyindeki düzgün yayılı sürşarj q | kPa · t/m² · ksf | 0 | Düşey, eğimli yüzeyin birim alanı başına. Sıfır ya da daha büyük; sürşarj yoksa 0. |
Durumun, açıların ve zemin modelinin seçimi
Aktif ya da pasif. Duvar zeminden uzaklaşıyor ve zemin duvarı itiyorsa Aktif, duvar zemine doğru itiliyor ve zemin direnç gösteriyorsa Pasif seçeneğini seçin. Aynı duvar ve zemin için örnek, aktif durumda Ka = 0.3872 ve Pa = 46.46 kN/m, pasif durumda Kp = 6.732 ve Pp = 807.9 kN/m sonucunu verir.
Duvar sürtünme açısı δ′. Kuvveti duvar sırtının normalinden saptırır ve katsayıyı değiştirir. Modülün notuna göre δ′ genellikle φ′/2 ile 2φ′/3 arasındadır ve hiçbir zaman φ′ değerini aşmaz. Aktif durumda katsayı bu aralıkta çok az değişir; pasif durumda ise δ′ ile hızla artar: örnek, Kp = 5.393 (δ′ = 10° için) ve 6.732 (15° için) sonucunu verir. Pasif durumda δ′ değeri φ′/2 değerinin üzerindeyse modül, gerçek göçme yüzeyinin eğrisel olduğunu ve Coulomb düzleminin kuvveti olduğundan büyük bulduğunu belirten bir uyarı verir ve Pasif, logaritmik spiral modülüne yönlendirir.
Duvar sırtı ve eğim. Dolguya doğru yatık bir duvar sırtı (θ pozitif) ve yükselen bir dolgu (α pozitif) aktif kuvveti artırır; “Her girdi sonucu nasıl değiştirir” tablosu bu artışın büyüklüğünü gösterir. Aktif durum için çözüm yalnızca α ≤ φ′ koşulunda vardır ve φ′ değerinden daha dik olmayan bir duvar sırtında aktif kama oluşmaz.
Tek zemin ya da tabakalar, su ve sürşarj
Modül, hesap yöntemini girdiğiniz verilere göre seçer:
| Model | Size sunulanlar | Sonuçlar sekmesi |
|---|---|---|
| Tek tabaka, kohezyon yok, su yok, sürşarj yok | Coulomb’un kapalı biçimli çözümü: K, P = ½ γ H² K, H/3 yüksekliğinde, δ′ kadar eğik; Deneme kamaları eğrisi | Kuvvet, K, iki bileşen, βcr |
| Tabakalar, kohezyon, yeraltı su seviyesi ya da sürşarj | Her tabaka efektif düşey gerilme altında kendi K değerini alır; basınçlar duvar sırtı boyunca toplanır | Kuvvet, normale göre β eğimi, etki çizgisi z̄, bileşenler, ilgili olduğu durumlarda su kuvveti Pw ve çekme bölgesinin derinliği z0 |
Aynı duvar tek tabakalı ve çok tabakalı model olarak çözüldüğünde sonuçlar uyuşur: başka hiçbir seçenek etkinleştirilmemiş tek bir tabaka, kapalı biçimli çözüme indirgenir.
Kohezyonlu zemin ve çekme bölgesi
c′ değeri sıfırdan büyük olan bir tabakada basınç, tabakanın Coulomb katsayısıyla σ′ = K σ′v − 2c′√K (aktif) ya da K σ′v + 2c′√K (pasif) olarak alınır; modül duvar ile zemin arasındaki adezyonu ihmal eder. Aktif durumda kohezyonlu bir tabakanın üst kısmına yakın bölgede basınç negatiftir. Bu bölgede ne olacağını Çekme bölgesi seçeneği belirler:
- Çekme çatlakları — z₀ üzerinde σ′ₐ = 0 (varsayılan): zemin duvarı çekemez, bu nedenle basıncın ilk kez pozitif olduğu z0 derinliğinin üzerinde hiçbir basınç etkimez.
- Çatlak yok — tamamı hesaba katılır: zeminin duvarla temasını sürdürdüğü kabul edilir ve negatif alan kuvvetten çıkarılır.
Örnek (4 m yüksekliğinde düşey duvar, yatay dolgu, φ′ = 26°, c′ = 8 kPa, γ = 15 kN/m³, δ′ = 0): Ka = tan²(32°) = 0.3905, z0 = 2c′/(γ√Ka) = 16/(15 × 0.6249) = 1.707 m; bu değer modülün verdiği derinlikle (1.707 m) aynıdır ve çatlaklı durumdaki kuvvet 15.40 kN/m değerindedir.
Analiz edin ve sonuçları okuyun
Analiz et düğmesine basın. Model sekmesinin altındaki çubuk Analiz edildi — toprak basıncı hesaplandı durumuna geçer ve “Girdiler kilitlidir. Girdileri düzenle düğmesi sonuçları siler; birim sistemi ise değiştirilebilir.” iletisini verir. Girdileri düzenle modelin kilidini açar ve sonuçları siler; Uyarılar (sayısıyla birlikte) çalıştırmanın uyarılarını listeler ve uyarı varsa bunları içeren bir pencere açılır.
Tek zemin: sonuç kartları

| Kart | Simge | Örnek |
|---|---|---|
| Coulomb aktif kuvveti (ya da pasif) | Pa (Pp) | 46.46 kN/m |
| Katsayı | Ka (Kp) | 0.3872 |
| Yatay bileşen | Pa,h | 43.66 kN/m |
| Düşey bileşen; duvara aşağı doğru (aktif) ya da yukarı doğru (pasif) | Pa,v | 15.89 kN/m |
| Kritik göçme düzleminin yatayla açısı | βcr | 55.47 ° |
Kuvvet, duvarın birim uzunluğu başınadır. Bileşenler aktif durumda Ph = P cos(δ′ + θ) ve Pv = P sin(δ′ + θ) şeklindedir (pasif durumda δ′ − θ kullanılır): 46.46 × cos 20° = 43.66 kN/m ve 46.46 × sin 20° = 15.89 kN/m.
Tabakalar, su ya da sürşarj: kartlar ve tablolar
Kartlar şunlara dönüşür: P kuvveti, bu kuvvetin duvar sırtının normaline göre β eğimi, tabana göre etki çizgisi z̄, iki bileşen, su varsa (duvar sırtına dik) su kuvveti Pw ve kohezyonlu bir tabakada çekme bölgesi oluşmuşsa çekme bölgesinin z0 derinliği. Bunların altında şu tablolar yer alır: Tabakalar ve Coulomb katsayıları (her tabakanın K ve βcr değerleriyle), Duvar sırtındaki gerilmeler ve Her tabakanın kuvveti (her birinin normal ve teğetsel kısımları).

Deneme kamaları görünümü
Su ve sürşarj bulunmayan tek zemin için Deneme kamaları görünümü, taban düzlemi β açısında olan kamanın kuvvetini çizer. Aktif kuvvet deneme kaması kuvvetlerinin en büyüğü, pasif kuvvet ise en küçüğüdür; kritik kama işaretlenir, burada Pa = 46.46 kN/m ve β = 55.5° değerindedir. Tabaka, su ya da sürşarj bulunduğunda görünüm, deneme kamalarının bunlar olmaksızın tek zemin için çizildiğini ve raporda her tabakanın katsayısının listelendiğini belirtir.

Hesaplar sekmesi, rapor ve Teori sekmesi
Hesaplar sekmesi hesap adımlarını ayrıntılı olarak yazar. Verilenler ve istenenler bölümüyle başlar, ardından adımlar gelir:
- Tek zemin (dört adım): sayısal değerleriyle Coulomb katsayısı; kuvvet P = ½ γ H² K, H/3 yüksekliğinde, δ′ kadar eğik; kuvvetin bileşenleri; βcr ile kritik göçme kaması. Sonda yer alan Sonuç bölümü K ve P değerlerini verir.
- Tabakalar, kohezyon, su ya da sürşarj: her tabakanın Coulomb katsayısı ve tabakaların tablosu; duvar sırtındaki gerilmeler (σ′v, σ′ ve u tablosuyla); kohezyonlu bir tabakada çekme bölgesi oluşmuşsa bu bölge ve diğer kabulün vereceği kuvvet; kuvvet ve doğrultusu ile her tabakanın kuvveti; her tabakanın kritik göçme düzlemi.

Sonuçlar sekmesindeki her sayının kaynağı burada bir adıma kadar izlenebilir.
Rapor
Rapor sekmesinde kapak bilgilerini (proje, yer, işveren, rapor no., tarih, hazırlayan, unvan / uzmanlık, kontrol eden ve isteğe bağlı notlar) doldurun. Analizden sonra PDF olarak kaydet ve Word indir (.docx) düğmeleri çalışır; düğmelerin altındaki önizleme raporun kendisidir.
Rapor altı bölümden oluşur: 1 Giriş ve kapsam, 2 Girdi verileri, 3 Hesap (tek zemin için: 3.1 Coulomb katsayısı, 3.2 Kuvvet, 3.3 Kuvvetin bileşenleri, 3.4 Kritik göçme kaması), 4 Sonuçlar, 5 Özet ve 6 Kaynaklar. Rapor çizimleri içerir, birimleri dönüşüm sabitleriyle birlikte belirtir ve çalıştırmanın uyarılarını yazdırır.

Teori sekmesi
Teori sekmesi altı bölümden oluşur: Deneme kaması, Coulomb aktif basıncı, Coulomb pasif basıncı, Tabakalar, su ve sürşarj, çözümlü örnek ve Kaynaklar.
Çözümlü örnek: modülün kendi örneği
Modül bu örnekle açılır (Varsayılanlara dön düğmesinden sonra); böylece sayıları kendi ekranınızda izleyebilirsiniz.
| Kesit | Girdi | Değer |
|---|---|---|
| Duvar | Durum, yükseklik, duvar sırtı | Aktif; H = 4 m; θ = 5° |
| Dolgu | Eğim | α = 10° |
| Zemin tabakaları | Tek tabaka | γ = 15 kN/m³; φ′ = 30°; δ′ = 15°; c′ = 0 |
| Yeraltı suyu, Sürşarj | Yok | Yeraltı su seviyesi Yok; q = 0 |
Adım 1: katsayı
Kareköklü terim √[sin(15° + 30°) sin(30° − 10°) / (cos(15° + 5°) cos(5° − 10°))] = 0.5083 olduğundan,
Adım 2: kuvvet
Kuvvet tabandan H/3 = 1.33 m yükseklikte, duvar sırtının normaline göre δ′ = 15° eğimle etkir.
Adım 3: bileşenler
Pa,h = 46.46 × cos(15° + 5°) = 43.66 kN/m (yatay, duvara doğru); Pa,v = 46.46 × sin 20° = 15.89 kN/m (duvar üzerinde aşağı doğru).
Adım 4: kritik düzlem
Kritik kamanın yatayla yaptığı açı βcr = 55.47° değerindedir ve kuvveti, Ka ile bulunan 46.46 kN/m değerinin aynısıdır.
Aynı duvar, pasif durumda
Pasif seçeneğini seçin: Kp = 6.732, Pp = ½ × 15 × 16 × 6.732 = 807.9 kN/m; Pp,h = 795.6 kN/m, Pp,v = 140.3 kN/m (duvar üzerinde yukarı doğru) ve βcr = 29.56°. Burada δ′ = 15°, φ′/2 değerine eşit olduğundan uyarı oluşmaz; δ′ değeri 20° olduğunda bir uyarı verilir (bkz. İletiler).
Düşey duvar sırtı ve yatay dolgu ile bir kontrol
θ = 0, α = 0, δ′ = 20°, H = 5 m, γ = 18 kN/m³ ve φ′ = 30° için modül Ka = 0.2973 ve Pa = 66.90 kN/m değerini verir; bu değer elle ½ × 18 × 25 × 0.2973 işlemiyle de bulunur. Pasif durumda, δ′ = 15° için: Kp = 4.977 ve Pp = 1,120 kN/m (½ × 18 × 25 × 4.977 = 1,120).
Aynı duvar, diğer birimlerde
SI · tf sisteminde modül Pa = 4.738 tf/m değerini verir (46.46 kN/m ÷ 9.80665). US sistemine geçildiğinde kutular H = 13.1234 ft ve γ = 95.4882 pcf değerlerine dönüşür ve modül Pa = 3.184 kip/ft, Pa,h = 2.992 kip/ft ve Pa,v = 1.089 kip/ft sonucunu verir; Ka = 0.3872 ve βcr = 55.47° değişmez. Bunun yerine yuvarlatılmış 13.12 ft ve 95.49 pcf değerleri girilirse sonuç 3.182 kip/ft olur.
Sürşarj varken
q = 10 kPa girin. Modül bu kez tabakalı biçimiyle çalışır ve Pa = 61.95 kN/m değerini, 15.00° eğimle (bu δ′ değeridir) ve z̄ = 1.500 m etki çizgisiyle verir. Elle: eklenen gerilme q cos 5° / cos(5° − 10°) = 10 kPa olduğundan Pa = Ka (q H + ½ γ H²) = 0.3872 × (40 + 120) = 61.95 kN/m bulunur; tabana göre moment alınırsa (15.49 × 2 + 46.46 × 1.333) / 61.95 = 1.50 m elde edilir.
Her girdi yanıtı nasıl değiştirir
Her satır örnekte yalnızca bir şeyi değiştirir ve modülü yeniden çalıştırır; sayılar modülün verdiği değerlerdir, dolayısıyla herhangi bir satırı yeniden üretebilirsiniz. Önce, su ve sürşarj bulunmayan tek zemin:
| Değişiklik | K | P | Ph | Pv |
|---|---|---|---|---|
| Örnek: aktif, φ′ = 30°, δ′ = 15°, θ = 5°, α = 10° | 0.3872 | 46.46 | 43.66 | 15.89 |
| δ′ = 0 | 0.4149 | 49.79 | 49.60 | 4.339 |
| δ′ = 20° | 0.3857 | 46.29 | 41.95 | 19.56 |
| δ′ = 30° | 0.3935 | 47.22 | 38.68 | 27.08 |
| φ′ = 25° | 0.4686 | 56.23 | 52.84 | 19.23 |
| φ′ = 35° | 0.3189 | 38.27 | 35.96 | 13.09 |
| φ′ = 40° | 0.2607 | 31.28 | 29.39 | 10.70 |
| α = 0° | 0.3379 | 40.55 | 38.10 | 13.87 |
| α = 20° | 0.4708 | 56.50 | 53.09 | 19.32 |
| α = 30° (= φ′) | 0.8808 | 105.7 | 99.32 | 36.15 |
| θ = 0° | 0.3432 | 41.18 | 39.78 | 10.66 |
| θ = 15° | 0.4936 | 59.23 | 51.30 | 29.62 |
| θ = −10° | 0.2670 | 32.04 | 31.92 | 2.792 |
| H = 6 m | 0.3872 | 104.5 | 98.23 | 35.75 |
| γ = 18 kN/m³ | 0.3872 | 55.75 | 52.39 | 19.07 |
| Pasif durum | 6.732 | 807.9 | 795.6 | 140.3 |
- φ′: daha büyük bir içsel sürtünme açısı daha küçük bir katsayı ve kuvvet verir: Ka, 0.4686 değerinden (25° için) 0.2607 değerine (40° için) düşer.
- δ′: aktif kuvvet duvar sürtünmesiyle çok az değişir (49.79, 46.46 ve 47.22 kN/m; sırasıyla 0°, 15° ve 30° için), ancak düşey bileşen 4.339 değerinden 27.08 kN/m değerine artar.
- α ve θ: yükselen bir dolgu ve dolguya doğru yatık bir duvar sırtı aktif kuvveti artırır. α = φ′ olduğunda kuvvet 105.7 kN/m olur ve kritik düzlem yüzeye paraleldir (βcr = 30.00°).
- H ve γ: kuvvet γ ile ve H² ile orantılıdır: 46.46 × (6/4)² = 104.5 kN/m ve 46.46 × 18/15 = 55.75 kN/m.
Şimdi su ve sürşarj (modül tabakalı biçimiyle çalışır; dolayısıyla kartlar kuvvet, normale göre β eğimi, etki çizgisi z̄ ve su kuvvetidir):
| Değişiklik | P (kN/m) | β (°) | z̄ (m) | Pw (kN/m) |
|---|---|---|---|---|
| q = 10 kPa | 61.95 | 15.00 | 1.500 | — |
| İki tabaka (alttaki: 18 kN/m³, 35°, 17°) ve q = 10 kPa | 56.26 | 16.31 | 1.556 | — |
| Aynı model, yeraltı su seviyesi 2.5 m derinlikte | 64.18 | 13.50 | 1.414 | 11.08 |
| Yeraltı su seviyesi zw = 1 m (tek zemin) | 79.97 | 6.754 | 1.188 | 44.31 |
| Yeraltı su seviyesi zw = 2 m (tek zemin) | 61.20 | 10.22 | 1.163 | 19.69 |
| Yeraltı su seviyesi zw = 3 m (tek zemin) | 50.11 | 13.54 | 1.255 | 4.924 |
- Bir sürşarj kuvvete K qe H kadar ekler; burada qe = q cos θ / cos(θ − α) olup bu örnekte q değerine eşittir. Sürşarj ayrıca etki çizgisini yukarı taşır (1.333 m değerinden 1.500 m değerine).
- Su, duvar sırtına dik kendi kuvvetini ekler ve altındaki zeminin efektif ağırlığını azaltır: yeraltı su seviyesi ne kadar sığ ise toplam kuvvet o kadar büyüktür (79.97, 61.20 ve 50.11 kN/m; sırasıyla 1, 2 ve 3 m için; su yokken 46.46).
İletiler: modülün ne zaman durduğu ve uyarılar
Bir değer kullanılamadığında modül durur ve hiçbir şey hesaplanmaz. Analiz edilemiyor başlıklı bir pencere neyin yanlış olduğunu listeler; pencerede ya “1 girdi hatası” (eksik ya da aralığın dışında bir değer) ya da “çözümün bir koşulu sağlanmıyor” (çözüm kabul etmeyen açılar ya da tabakalar) yazar; ikinci tür “Hiçbir hesap yapılmadı. Kırmızı ile işaretli girdileri değiştirin, ardından Analiz et düğmesine yeniden basın.” cümlesiyle sona erer.
Girdi hataları alanı ve sınırı belirtir:

- “Duvar yüksekliği (düşey) (H) en az 0.1 m olmalıdır.” (boş kutu için “… girilmedi.”).
- “Dolgunun eğimi … (α) en çok 45° olmalıdır.” ve aynı biçimde θ sınırı (40°) ile “Yayılı sürşarj … (q) en az 0 kPa olmalıdır.”
| Tür | Ne zaman | Yapılacaklar |
|---|---|---|
| Durdurma | φ′ değeri 0: “Tabaka 1: granüler bir tabaka için φ′ > 0 gerekir.” | φ′ değerini 0 üzerinde girin; Coulomb kaması ağırlığını taban düzlemindeki sürtünme ile taşır. |
| Durdurma | Aktif durum, α değeri φ′ değerinin üzerinde: “bu açılar için Coulomb çözümü yok … dolgu φ′ değerinden daha diktir (α > φ′).” | α değerini φ′ değerine ya da daha küçük bir değere düşürün. |
| Durdurma | Aktif durum, duvar sırtı φ′ değerinden daha dik değil: “aktif kama yok — duvar sırtı φ′ değerinden daha dik değil.” | θ değerini artırın ya da φ′ değerini azaltın. |
| Durdurma | Pasif durum, α değeri −φ′ değerinin altında: “bu açılar için Coulomb çözümü yok”; ya da φ′ + δ′ + α − θ toplamı 90° değerine ulaşıyor | α ≥ −φ′ olacak şekilde girin; δ′ ya da α değerini azaltın veya θ değerini artırın. |
| Durdurma | Son tabakanın üstündeki tabakalar tabana ulaşıyor: “Son tabakanın üstündeki tabakalar zaten tabana ulaşıyor.” | Kalınlıkları ya da tabaka sayısını azaltın. |
| Durdurma | Su varken, doygun birim hacim ağırlığın 9.81 kN/m³ değerini aşmaması: “doygun birim hacim ağırlık … suyunkinden büyük değil.” | Zeminin doygun birim hacim ağırlığını girin. |
| Uyarı | δ′ değeri φ′ değerinin üzerinde: “Tabaka 1: δ′ > φ′.” | Duvar sürtünmesi zeminin sürtünmesini aşamaz; δ′ ≤ φ′ olacak şekilde girin. |
| Uyarı | Pasif durum, δ′ değeri φ′/2 değerinin üzerinde: “δ′ > φ′/2 için Coulomb pasif kuvveti.” | Gerçek göçme yüzeyi eğrisaldır ve düzlem kuvveti olduğundan büyük verir; logaritmik spiral modülünü değerlendirin. |
| Uyarı | Aktif durum, kohezyonlu tabaka, “Çatlak yok” seçili ve çekme basıncı aşıyor: “Net aktif kuvvetin duvar üzerinde etki çizgisi yoktur.” | Çekme çatlakları, zeminin çekemeyeceği bir duvar için basıncı verir. |
Bir uyarı analizi durdurmaz: sonuçlar görünür ve metni içeren bir Uyarılar penceresi açılır; aynı metin raporda da yazdırılır.

İyi uygulama ve sık yapılan hatalar
- δ′ değerini bilinçli olarak seçin. Tipik φ′/2 ile 2φ′/3 aralığını kullanın. Pasif durumda en çok önem taşır: kuvvet δ′ ile hızla artar (örnekte Kp, 5.393 değerinden (10° için) 6.732 değerine (15° için) çıkar) ve φ′/2 değerinin üzerinde Coulomb düzlemi kuvveti olduğundan büyük verir.
- Duvarı üst noktasından itibaren ölçün. H düşey yüksekliktir; tabaka kalınlıkları duvar sırtında, duvarın üst noktasından itibaren düşey olarak ölçülür ve tabaka sınırları yataydır.
- θ ve α işaretlerine dikkat edin. Duvar sırtı dolguya doğru yatıksa θ pozitiftir; zemin duvardan uzaklaştıkça yükseliyorsa α pozitiftir.
- Kuvvetin eğik olduğunu unutmayın. Kuvvet, duvar sırtının normaline göre δ′ kadar eğik etkir; stabilite kontrollerinde yatay ve düşey bileşenler Ph ve Pv ile verilen etki çizgisi kullanılmalıdır.
- Doygun birim hacim ağırlığı kontrol edin; su eklediğinizde değeri 9.81 kN/m³ üzerinde olmalıdır ve her tabaka için istenir.
- Yüzeyin tamamını kaplamayan bir yükü q olarak girmeyin. q dolgu yüzeyinin tamamını kapsar; şerit, çizgisel ya da tekil yük için Sürşarj yükleri modüllerini kullanın ve bunların basıncını bu kuvvete ekleyin.
- Aktif ve pasif durumu ayrı ayrı çalıştırın. Bunlar duvarın farklı durumlarıdır; modül her seferinde birini analiz eder.
- Uyarıları okuyun. Bir uyarı, modelin Coulomb düzleminin güvenilir olduğu aralığın nerede dışına çıktığını belirtir.
Sık sorulan sorular
Coulomb aktif kuvveti nasıl hesaplanır?
Düzlemsel bir göçme yüzeyi topuktan geçer; duvara etkiyen kuvvet, kamanın dengesinden elde edilir (kamanın ağırlığı, göçme düzleminin normaline göre φ′ açısı yapan reaksiyon ve duvar sırtının normaline göre δ′ açısı yapan duvar kuvveti). En büyük kuvveti kritik kama verir: Pa = ½ γ H² Ka. Modülün örneğinde Ka = 0.3872 ve Pa = 46.46 kN/m olup kuvvet H/3 yüksekliğinde, duvar sırtının normaline göre 15° eğimle etkir.
Coulomb ile Rankine arasındaki fark nedir?
Rankine, pürüzsüz bir duvar ve dolguya paralel bir kuvvet kabul eder. Coulomb ise zemin ile duvar arasındaki δ′ sürtünmesini ve duvar sırtının θ eğimini dikkate alır. δ′ = 0, θ = 0 ve yatay dolgu durumunda iki katsayı aynıdır.
θ ve α neyi ifade eder, işaretleri nasıldır?
θ, duvar sırtının düşeyden eğimidir ve dolguya doğru yatıksa pozitiftir; α, dolgunun yataydan eğimidir ve duvardan uzaklaştıkça yükseliyorsa pozitiftir. θ ±40° ile, α −40° ile 45° arasında sınırlandırılmıştır.
Duvar sürtünme açısı için hangi değeri girmeliyim?
Modülün notu: genellikle φ′/2 ile 2φ′/3 arasında ve en çok φ′. φ′ değerinin üzerindeki bir δ′ uyarıyla kabul edilir. Pasif durumda φ′/2 değerinin üzerindeki bir δ′, Coulomb düzleminin kuvveti olduğundan büyük verdiğini belirten bir uyarı oluşturur.
Tabakalar, su ve sürşarj kullanabilir miyim?
Evet: sınırları yatay altı tabakaya kadar, yatay bir yeraltı su seviyesi ve dolgu üzerinde yayılı bir sürşarj girilebilir. Her tabaka, duvarın üst noktasından itibaren hesaplanan efektif düşey gerilme altında kendi Coulomb katsayısını alır ve basınçlar duvar sırtı boyunca toplanır. Modül, bu tabakalı biçimin tek zemin için Coulomb çözümünün bir genişletmesi olduğunu belirtir.
Modül kohezyonu hesaba katar mı?
Evet: c′ değeri sıfırdan büyük bir tabakada basınç K σ′v − 2c′√K (aktif) ya da + 2c′√K (pasif) olarak alınır; duvar ile zemin arasındaki adezyon ihmal edilir. Aktif durumda Çekme bölgesi seçeneği, z₀ derinliğinin üzerindeki zeminin duvarla temasını kaybettiği (varsayılan) ya da temasını sürdürdüğü kabulünü belirler.
Kuvvet nerede ve hangi doğrultuda etkir?
Tek zemin için kuvvet tabandan H/3 yüksekliğinde, duvar sırtının normaline göre δ′ kadar eğik etkir. Tabaka, kohezyon, su ya da sürşarj bulunduğunda modül, tabandan itibaren etki çizgisi z̄ değerini ve normale göre β eğimini verir. Sonuçlar sekmesi yatay ve düşey bileşenleri verir ve düşey bileşenin duvar üzerinde aşağı doğru (aktif) mu yoksa yukarı doğru (pasif) mu olduğunu belirtir.
Deneme kamaları görünümü neden eğri göstermiyor?
Eğri, su ve sürşarj bulunmayan tek zemin için çizilir. Tabaka, yeraltı su seviyesi ya da sürşarj bulunduğunda görünüm bunu belirtir ve her tabakanın katsayısı Sonuçlar sekmesinde ve raporda listelenir.
Hangi değerler analizi durdurur?
Duvar yüksekliğinin 0.1 m değerinin altında olması ya da boş bırakılması, φ′ değerinin 0 olması, aktif durumda φ′ değerinden daha dik bir dolgu, φ′ değerinden daha dik olmayan bir duvar sırtı, açıları kama oluşmasına izin vermeyen bir pasif durum, tabana ulaşan tabakalar ya da suyunkinden büyük olmayan bir doygun birim hacim ağırlık. Pencere, hangi değerin ve neyin değiştirilmesi gerektiğini belirtir.
Çizim üzerinde duvarı ya da dolguyu sürükleyebilir miyim?
Hayır. Çizim üzerindeki hiçbir öğe bir değeri değiştirmek için sürüklenemez; yakınlaştırılmışken çizimi kaydırmak için sürükleyebilirsiniz. Her sayıyı Model sekmesinde girin; çizim buna göre güncellenir. Analizden sonra girdiler, Girdileri düzenle düğmesine basana kadar kilitlidir.
Modül girdilerimi hatırlar mı?
Evet. Model, analiz edilmiş durumu ve birim sistemi tarayıcıda saklanır; böylece sayfa en son üzerinde çalıştığınız modelle yeniden açılır; Varsayılanlara dön örneği geri getirir. Başka ortama taşınabilecek bir kopya için Dosyaya kaydet… seçeneğini, tarayıcıda adlandırılmış sürümler için Hızlı kayıt… seçeneğini kullanın.
Hangi birimleri kullanır ve ne verir?
SI · kN, SI · tf ya da US; analizden sonra bile her an değiştirilebilir. Birim uzunluk başına kuvvet kN/m, tf/m ya da kip/ft; basınçlar kPa, t/m² ya da ksf; açılar derece cinsindendir. Örnekte 46.46 kN/m değeri 4.738 tf/m eder; US biriminde (kutular 13.1234 ft ve 95.4882 pcf değerlerine dönüşür) 3.184 kip/ft olur; yuvarlatılmış 13.12 ft ve 95.49 pcf değerleri girildiğinde 3.182 kip/ft elde edilir.