GeoTerva Modülü açın

Teori · Zemin kütlesinde gerilmeler

Yatay şerit yük altında gerilme: yatay ya da eğik basınç altında düşey gerilme

Yatay ya da eğik basınç taşıyan bir şeridin zeminde düşey gerilmeyi nasıl artırdığı: kapalı çözüm, kabulleri ve modülün kendi kodundan hesaplanan çözümlü örnekler.

Modül çevrimiçi olarak tarayıcınızda; telefonda, tablette ya da bilgisayarda çalışır. Kurulum gerekmez, donanım kilidi yoktur.

Yatay şerit yük · Sonuçlar
Yatay şerit yük modülü, Analiz et düğmesinden sonra: çizim ve yanındaki sonuçlar
Bu sayfada · 4 bölüm
  1. 1Kapsam ve kabuller
  2. 2Düşey gerilme
  3. 3Çözümlü örnekler
  4. 4Kaynaklar
GeoTerva mühendislik ekibi tarafındanUpdated 2026-10-182 dk okumaFree, no sign-up

Esnek yatay şerit yük altındaki düşey gerilme ve eğik şerit yük altında düşey ve yatay bileşenleri yoluyla elde edilen düşey gerilme. Şekiller denklemlerden hesaplanmıştır.

First slide of the lecture slides: Horizontal strip loadPDF

Lecture slides

Ready-made slides for lectures and self-study

The mechanism, the derivation, the equations and the figures of this page, in teaching order. Every slide links back to its chapter.

30 slides · PDF · 1.0 MB

1Kapsam ve kabullerYatay ve eğik şerit yükler.

Kayan bir temelin altındaki sürtünme, bir istinat duvarının tabanındaki itki, bir yoldaki taşıtların fren kuvveti — bir şerit, yüzey boyunca da itebilir. Bu modülde, düzgün yayılı yatay q basıncı taşıyan esnek bir şerit altındaki ve süperpozisyon yoluyla eğik bir şerit yük altındaki düşey gerilme artışı hesaplanmaktadır.

  • B = 2b genişliğinde ve sonsuz uzunlukta esnek şerit; düzlem şekil değiştirme.
  • Zemin homojen, izotrop ve doğrusal elastik bir yarı sonsuz ortamdır.
  • Δσz, yalnızca yükün oluşturduğu gerilme artışıdır; negatif olabilir (azalma).
xzB = 2bq (birim alana), yatayAΔσzxz
Yarı sonsuz bir zemin kütlesinin yüzeyinde, birim alana q şiddetinde, B genişliğinde yatay şerit yük ve (x, z) konumundaki A noktası.

2Düşey gerilmeΔσz = 4bqxz²/{π[(x² + z² − b²)² + 4b²z²]}.

Düşey şeritte olduğu gibi, dr genişliğindeki elemanter şerit birim uzunluk başına q dr yükü taşır ve yatay bir çizgisel yük gibi etkir. Bu çözümün −b ≤ r ≤ b aralığında integre edilmesiyle aşağıdaki ifade elde edilmektedir:

Δσz=4bqxz2π[(x2+z2−b2)2+4b2z2],b=B2

Gerilme x değişkenine göre tek fonksiyondur: +x ve −x noktalarında eşit büyüklükte ve ters işaretlidir. Yükün önünde zemin aşağı doğru itilmekte, arkasında ise kaldırılmaktadır; şerit ekseni altında gerilme her derinlikte sıfırdır.

-0.3-0.2-0.10.00.10.20.3-4-3-2-101234z/b = 0.5z/b = 1z/b = 2z/b = 3x / bΔσ/qyük +x yönüne iter →
Yatay şerit yük altında farklı derinliklerde x/b oranına göre Δσz/q; denklemden hesaplanmıştır.
z/b (satırlar) ve x/b (sütunlar) değerlerine göre Δσz/q; denklemden hesaplanmıştır
z/bx/b = 0.5x/b = 1x/b = 1.5x/b = 2x/b = 2.5
0.250.0550.3130.0610.0170.007
0.50.1270.3000.1470.0550.025
10.1570.2550.2110.1270.074
1.50.1270.2040.2020.1570.110
20.0960.1590.1750.1570.125
2.50.0720.1240.1470.1440.127

3Çözümlü örneklerHer sayı modülün kendi kodu ile hesaplanmıştır.

Yatay şerit. B = 4 m, q = 100 kN/m², z = 1 m, x = ±1 m; b = 2 m:

Δσzq=(4)(2)(±1)(1)2π[(1+1−4)2+(4)(4)(1)]=±8π(4+16)=±0.127
Δσz=±12.7kN/m2
30°q = 150 kN/m²B = 3 mA (x = +2.25 m, z = 3 m)B (x = −2.25 m, z = 3 m)
150 kN/m² şiddetinde, düşeyden 30° eğik, B = 3 m genişliğinde şerit yük ile A ve B noktaları.

Eğik şerit. Yük qv = q cos α ve qh = q sin α bileşenlerine ayrılır; düşey bileşen düşey şeridin, yatay bileşen ise yatay şeridin gerilmesini verir ve ikisi toplanır:

Δσz=Δσz(v)+Δσz(h)

Şekildeki örnek için: qv = 150 cos 30° = 129.9 kN/m² ve qh = 150 sin 30° = 75 kN/m²; 2x/B = ±1.5, 2z/B = 2, x/b = ±1.5, z/b = 2:

Δσz(v)=(0.2876)(129.9)=37.36kN/m2
Δσz(h)=±(0.1754)(75)=±13.15kN/m2
A:Δσz=37.36+13.15=50.52,B:Δσz=37.36−13.15=24.21kN/m2

Modül, A noktasındaki eğik şeritle açılmaktadır; x = −2.25 m girildiğinde B noktası, α = 90° girildiğinde ise tamamen yatay bir şerit elde edilir. Her biri kendi q değeri, eğimi, genişliği ve ekseniyle tanımlanan ek şeritler Şerit yük ekle ile tek tek girilir (en çok sekiz); şeritler çakışamaz — ikisi bir kenarda birleşebilir — ve zemin elastik olduğundan her şeridin gerilmesi kendi x değeriyle, yani A noktasının o şeridin eksenine uzaklığıyla bulunur ve gerilmeler toplanır.

4KaynaklarBaşvurulan kaynaklar.

  • Das, B.M. (2018). Principles of Geotechnical Engineering, 9th ed. Cengage Learning.

Teoriden kendi tasarımınıza

Kendi şeridinizin altındaki gerilmeyi dakikalar içinde bulun

  • Yatay ya da eğik basınçlı şeritlerin altındaki bir noktada düşey gerilme artışı
  • Eş gerilme eğrileri ve derinlik profili
  • Tek şerit ya da birden çok şerit
  • PDF olarak kaydedilen, derli toplu bir hesap raporu. Çevrimiçi: kurulum yok, donanım kilidi yok; telefonda, tablette ya da bilgisayarda

Zemin kütlesindeki gerilmeler hakkında daha fazlası