Bu sayfada · 5 bölüm
Düzgün yayılı yüklü esnek dairesel bir alanın altındaki ya da yanındaki herhangi bir noktada düşey gerilme: Ahlvin ve Ulery'nin A′ + B′ ifadesi, Boussinesq çözümünün nokta etrafında integre edilmesiyle hesaplanır.
1Kapsam ve kabullerDairenin ekseni dışında.
Düzgün yayılı yüklü bir dairenin merkezinin tam altında (r = 0) gerilme Δσz = q{1 − 1/[(R/z)² + 1]3/2} kapalı ifadesiyle verilir; nokta eksen üzerinde olduğunda modül önce bu ifadeyi gösterir. Diğer herhangi bir noktada — yükün altında fakat eksen dışında, kenarının altında ya da yanında — kapalı bir ifade bulunmamaktadır; Ahlvin ve Ulery (1962) integralleri hesaplamış ve sonucu A′ ve B′ olmak üzere iki kısım hâlinde tablolaştırmıştır.
- Düzgün yayılı q basıncı taşıyan, R yarıçaplı esnek dairesel alan.
- Zemin homojen, izotrop ve doğrusal elastik bir yarı sonsuz ortamdır.
- Problem eksenel simetriktir: gerilme yalnızca merkezden olan yatay r uzaklığına ve z derinliğine bağlıdır.
2ÇözümΔσz = q(A′ + B′).
Gerilme şu şekilde ifade edilir:
Burada A′ ve B′, Ahlvin ve Ulery tablolarından okunan ve z/R ile r/R oranlarına bağlı fonksiyonlardır. Bu iki kısım integralin ayrıştırılma biçiminden kaynaklanır; Δσz için yalnızca toplamları gereklidir. Eksen üzerinde (r = 0) toplam, yukarıdaki kapalı ifadeye indirgenir.
3Programın hesaplama biçimiNoktaya göre integral.
Program tablolar arasında enterpolasyon yapmaz. Boussinesq çözümünü, A noktasının altındaki noktayı merkez alan ρ, φ kutupsal koordinatlarında doğrudan daire üzerinde integre eder (şekil). ρ dρ dφ elemanına etkiyen yük q ρ dρ dφ olup
Her φ doğrultusunda ışın yüklü daireyi ρ1 ile ρ2 arasında keser (A yükün altındaysa ρ1 = 0). ρ integrali kapalı biçimde alınabilir:
böylece
burada ρ1,2 = −r cos φ ∓ √(R² − r² sin² φ) şeklindedir. Kalan φ integralinin integrandı düzgündür ve 2880 doğrultu üzerinden sayısal olarak toplanır. r = 0 için her φ değerinde ρ1 = 0 ve ρ2 = R olur ve denklem tam olarak yukarıdaki kapalı ifadeye dönüşür.
| z/R | r/R | A′ + B′ |
|---|---|---|
| 1 | 1 | 0.33224 |
| 1 | 1.5 | 0.12664 |
| 2 | 0.4 | 0.26781 |
| 2 | 2 | 0.07334 |
| 0.5 | 0.8 | 0.64625 |
| 4 | 1.5 | 0.06487 |
4Çözümlü örnekHer sayı modülün kendi kodu ile hesaplanmıştır.
Esnek bir daire, R = 3 m, q = 100 kN/m². Δσz değerleri 1.5, 3, 4.5, 6 ve 12 m derinliklerde (a) eksen üzerinde, r = 0 ve (b) r = 4.5 m uzaklıkta (r/R = 1.5), yani yüklü alanın dışında belirlenecektir.
| z (m) | z/R | (a) r = 0 | (b) r = 4.5 m |
|---|---|---|---|
| 1.5 | 0.5 | 91.1 | 6.04 |
| 3 | 1.0 | 64.6 | 12.66 |
| 4.5 | 1.5 | 42.4 | 13.79 |
| 6 | 2.0 | 28.4 | 12.65 |
| 12 | 4.0 | 8.7 | 6.49 |
Yükün dışında gerilme yüzeye yakın kesimde küçüktür, bir en büyük değere ulaşır ve ardından azalır: yük derinlikle yanlara doğru yayılır. r/R = 1.5 için en büyük değer yaklaşık z = 1.4R derinliğindedir (4.2 m, 13.8 kN/m²); nokta dışarıya doğru uzaklaştıkça en büyük değer daha derinde oluşur. Modül, (b) şıkkının z = 3 m derinliğindeki değeriyle açılır: Δσz = 12.66 kN/m². Her biri kendi q değeri, yarıçapı ve zemin yüzeyindeki merkeziyle tanımlanan ek daireler Dairesel yük ekle komutuyla tek tek girilir (en fazla sekiz); iki daire birbirine değebilir ancak örtüşemez — merkezleri arasındaki uzaklık en az R1 + R2 olmalıdır — ve zemin elastik olduğundan her dairenin gerilmesi, A noktasının o dairenin merkezine olan kendi r uzaklığıyla bulunur ve gerilmeler toplanır.
5KaynaklarBaşvurulan kaynaklar.
- Das, B.M. (2018). Principles of Geotechnical Engineering, 9th ed. Cengage Learning.
- Ahlvin, R.G. and Ulery, H.H. (1962). Tabulated values for determining the complete pattern of stresses, strains, and deflections beneath a uniform circular load on a homogeneous half space. Highway Research Bulletin 342, 1–13.
Teoriden kendi tasarımınıza
Kendi dairesel yükünüzün altındaki gerilmeyi dakikalar içinde bulun
- Bir ya da birkaç dairenin altındaki ya da yanındaki herhangi bir noktada düşey gerilme artışı
- Eş gerilme eğrileri ve derinlik profili
- Kesit üzerinde bir daireyi ya da noktayı sürükleyin
- PDF olarak kaydedilen, derli toplu bir hesap raporu. Çevrimiçi: kurulum yok, donanım kilidi yok; telefonda, tablette ya da bilgisayarda

PDF