Modülün hesapladıkları
Yanal yüklü kazık modülü, bir kazığın başından yana doğru itildiğinde ne kadar yerdeğiştirdiğini ve tüm boyu boyunca eğilme momentini, kesme kuvvetini ve zemin tepkisini hesaplar. Zemin en fazla sekiz kum ve kil tabakasından oluşabilir.
Kazık bir kiriştir. Zemin, kazık boyunca sıralanmış bağımsız yaylardır ve her yay bir p–y eğrisini izler: zeminin birim kazık boyuna düşen p tepkisi ile kazığın o derinlikteki y yerdeğiştirmesi. Zemin akmaya başladıkça eğri yatıklaşır; bu nedenle yük arttıkça zemin yumuşar. Modül, kiriş denklemini bu yaylar üzerinde, girdiğiniz yük için çözer:
E I kazığın eğilme rijitliği, P yerdeğiştirmiş şekil üzerinden etkiyen eksenel yük (P–δ etkisi), z zemin yüzeyinden itibaren derinlik ve y yük yönünde pozitif alınan yerdeğiştirmedir.
Tanımlayabilecekleriniz
- En fazla sekiz tabakadan oluşan bir zemin; her tabaka bir kum (φ′ ile tanımlanır) veya bir kil (cu ile tanımlanır) olup kendi kalınlığı ve birim hacim ağırlıkları vardır; ayrıca isteğe bağlı bir yeraltı su seviyesi.
- Dairesel, içi boş dairesel (boru), kare veya atalet momentini I sizin verdiğiniz herhangi bir kesitte bir kazık: elastisite modülü Ep, çatlamış kesit için E I üzerinde bir çarpan, gömülü boy L ve yükün etkidiği, zeminin üzerinde bir serbest boy e.
- Başta bir yanal yük H, serbest bir başta bir moment M ve bir eksenel yük P; baş dönmeye serbest veya dönmeye karşı tutulu; statik veya çevrimsel yükleme.
- Zemin davranışı doğrusal olmayan p–y eğrileriyle (kum için API eğrisi, kil için Matlock eğrisi) veya elastik yatak katsayısıyla ele alınır.
- İsteğe bağlı bir izin verilen baş yerdeğiştirmesi ve kesitin moment kapasitesi. Modül bu durumda her birine ulaşılan yanal yükü verir.
Size sunulanlar
- Her derinlikteki yerdeğiştirme, dönme, eğilme momenti, kesme kuvveti ve zemin tepkisi, diyagramlar ve tablo olarak; en büyük değerler ve oluştukları derinliklerle birlikte.
- Zeminin beş derinlikteki p–y eğrileri ve her derinliğin yük altında ulaştığı nokta.
- Başın yük–yerdeğiştirme eğrisi ile izin verilen yerdeğiştirmedeki veya moment kapasitesindeki yük.
- Adım adım hesap ve PDF ya da Word olarak bir özet rapor.
Diğer modüllere ait olanlar
- Bu modül tek bir kazığı ele alır. Bir başlığın her kazığındaki yük, grup etkisi ve sıralarının yanal davranışı Kazık grubu modülüne aittir.
- Kazığın eksenel taşıma gücü Kumda kazık, Kilde kazık ve Tabakalı zeminde kazık modüllerine aittir. Eksenel yük P, başa girdiğiniz basınç yüküdür; her derinlikte aynı alınır ve yerdeğiştirmiş şekil üzerinden etkir.
- Kazık, tek kesitli doğrusal elastik bir kiriştir. Bu kesitin dayanımı kazığın yapısal tasarımına aittir: moment kapasitesini Mcap siz verirsiniz ve modül en büyük momenti bununla karşılaştırır; çatlamış bir beton kesiti ise E I üzerindeki çarpanla temsil edersiniz.
- Yükler ve sınırlar sizindir; modül tam olarak bunlara göre davranışı ve izin verilen yerdeğiştirmenize ve moment kapasitenize ulaşılan yükleri verir.
Başlamadan önce: nelere ihtiyaç var
Zemin etüdünüzden ve tasarımınızdan şunları hazır bulundurun:
| Ne | Nereden alınır | Notlar |
|---|---|---|
| Zemin profili: her tabakanın kalınlığı ve kum mu kil mi olduğu | Sondaj logları | Zemin yüzeyinden aşağıya doğru en fazla sekiz tabaka. Tabakalar en az kazık ucuna kadar ulaşmalıdır. Yanal yüklü bir kazık esas olarak boyunun üst kısmında hareket eder (örnekte üstteki yaklaşık 8 m), bu nedenle profilin bu bölümünü en dikkatli biçimde tanımlayın. |
| Birim hacim ağırlıklar γ ve γsat | Laboratuvar deneyleri veya korelasyonlar | γ yeraltı su seviyesinin üzerinde, γsat altında uygulanır. Zeminin nihai direncini belirleyen efektif gerilmeyi verirler. |
| Her kum tabakasının φ′ sürtünme açısı | SPT ya da CPT korelasyonları, deneyler | 15° ile 50° arasında bir efektif içsel sürtünme açısı. Nihai direnci ve API abağı aracılığıyla p–y eğrisinin başlangıç modülü k değerini verir. |
| Her kil tabakasının drenajsız kayma dayanımı cu | Deneyler veya korelasyonlar | En az 1 kPa. Nihai direnci verir; ε50 birim şekil değiştirmesi ve Matlock J değeri ondan doldurulur ve ölçülmüş değerleri siz girebilirsiniz. |
| Yeraltı su seviyesi derinliği | Piyezometreler, sondajlar | İsteğe bağlı. Bu seviyenin altında batık birim hacim ağırlık kullanılır ve bir kum tabakasının başlangıç modülü batık kum için alınır. |
| Kazık: kesit, genişlik veya çap D, modül Ep, gömülü boy L | Tasarımınız | D, zemin tepkisinin etkidiği genişliktir. Dairesel, içi boş dairesel veya kare olmayan bir kesit için ayrıca kesit tablosundan atalet momenti I gerekir. |
| Betonarme kazıkta çatlama | Yapısal tasarım | E I üzerinde bir çarpan. Çatlayan bir kesit için çoğunlukla 0.5 ile 0.8; 1 değeri E I değerini olduğu gibi bırakır. |
| Baştaki yükleme | Tasarımınız | Yanal yük H, moment M (serbest baş), eksenel yük P, yükün zemin üzerindeki yüksekliği e, bir başlığın başı dönmeye karşı tutup tutmadığı ve yükün sürekli mi tekrarlı mı olduğu. |
| İzin verilen baş yerdeğiştirmesi ve moment kapasitesi | Tasarım ölçütleriniz | İsteğe bağlı: modülün analizi karşılaştırmasını istediğiniz sınırlar. |
Dokuz adımda hızlı başlangıç
- Modülü açın ve birimleri seçin
Kazıklar ailesinden Yanal yüklü kazık modülünü açın. Başlıkta SI · kN, SI · tf veya US seçin; bunu istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Yanal yüklü kazık modülünü açın.
- Zemin tabakalarını tanımlayın
Zemin tabakaları bölümünde Yeni tabaka formunu doldurun: isteğe bağlı bir ad, Kum veya Kil, kalınlık, γ ve γsat ile kum için φ′ ya da kil için cu. + Tabaka ekle düğmesine basın ve zemin yüzeyinden aşağıya doğru tekrarlayın. Tabakalar kazık ucuna ulaşmalıdır.
- Yeraltı suyunu belirleyin
Yeraltı suyu bölümünde Var seçin ve yeraltı su seviyesinin derinliğini Dw girin ya da Yok seçin.
- Kazığı tanımlayın
Kazık bölümünde kesiti seçin (Dairesel, dolu, Dairesel, boşluklu (boru), Kare veya Diğer (I girilir)), ardından genişlik veya çap D, modül Ep, E I üzerindeki çarpan, gömülü boy L ve serbest boy e değerlerini girin.
- Yüklemeyi tanımlayın
Yükleme bölümünde Dönmeye serbest veya Dönmeye karşı tutulu ile Statik (sürekli) veya Çevrimsel (tekrarlı) seçeneklerini seçin, ardından yanal yük H, moment M (yalnızca serbest baş) ve eksenel yük P değerlerini girin.
- Zemin davranışını seçin
Zemin davranışı bölümünde Doğrusal olmayan p–y eğrileri veya Elastik yatak katsayısı seçin. p–y eğrilerinde her tabaka kendiliğinden dolan sabitleri gösterir: kum için k, kil için ε50 ve J. Bunların üzerine yalnızca daha iyi değerleriniz varsa yazın.
- Esas aldığınız sınırları ekleyin (isteğe bağlı)
Tasarım bölümünde başın izin verilen yerdeğiştirmesi yall ve kesitin moment kapasitesi Mcap değerlerini girin. Modül bu durumda analizi bunlarla karşılaştırır ve her birine ulaşılan yanal yükü verir.
- Analiz et düğmesine basın
Analiz et düğmesine basın. Sonuçlar sekmesi baş yerdeğiştirmesini, en büyük momenti ve yerini verir; çizim artık kazığın yerdeğiştirmiş şeklini içerir.
- Diyagramları okuyun ve raporu alın
Diyagramlar, p–y eğrileri ve Yük–yerdeğiştirme görünümlerini açın; Hesaplar sekmesi her adımı gösterir; Rapor sekmesi PDF veya Word dosyası kaydeder.
Ekran: kazığın dört görünümü
Düzen, her GeoTerva modülünün paylaştığı ve çalışma alanı kılavuzunda anlatılan düzendir. Bu modülde çizimin, üstündeki düğmelerle seçilen dört görünümü vardır. Kesit girdilerinizi izler; diğer üçü sonuçları gösterir ve sonuç oluşana kadar Analiz et düğmesine basmanızı ister.

- Dört görünüm. Kesit, Diyagramlar, p–y eğrileri ve Yük–yerdeğiştirme.
- Kazık. Tabakaları içinde, üzerine büyütülerek çizilmiş yerdeğiştirmiş şekille; çizimin alt kısmı büyütme katsayısını belirtir.
- Çizim üzerindeki sonuçlar. Baş yerdeğiştirmesi, en büyük moment ve ucun hareketi.
- Kartlar. Baş yerdeğiştirmesi, en büyük moment, derinliği ve zemin yüzeyindeki dönme.
- Adımlar. Adım adım değerler; altlarında kazık boyunca derinlik derinlik tablo.
Kesit
Kazık tabakaları içinde; yanal yük H, serbest boy e, yeraltı su seviyesi ve L ile D ölçüleriyle birlikte. Girerseniz başta bir moment ve eksenel yük de çizilir. Analizden önce bir tabaka tabanını (altındaki tabakayla birlikte hareket eder; son tabakanın tabanında tutamak yoktur), yeraltı su seviyesini (Dw), kazık ucunu (L) veya kazığın yanını (çekmenin iki katı kadar D değiştirir, 1 cm adımlarla) sürükleyebilirsiniz; girdi kutuları bunu izler ve tutamaklar Analiz et sonrasında kaybolur.
Analiz et sonrasında yerdeğiştirmiş şekil kazığın üzerine, görülebilmesi için büyütülerek çizilir (çizimin alt kısmı ne kadar büyütüldüğünü belirtir). En büyük moment derinliğinde işaretlenir, sıfır yerdeğiştirme derinliği bir çizgiyle gösterilir ve küçük bir panel baş yerdeğiştirmesini, en büyük momenti ve ucun hareketini verir.

Aşağıda aynı görünüm Analiz et öncesinde, bir serbest boy, bir moment ve bir eksenel yük girilmiş olarak verilmiştir. Baştaki oklar yanal yük H (serbest boyun üstünde), moment M ve eksenel yük P değerleridir.

Diyagramlar
Kazık boyunca y yerdeğiştirmesi, M eğilme momenti, V kesme kuvveti ve p zemin tepkisi, ortak bir derinlik ölçeğinde yan yana ve derinlik ekseninin yanında tabakaların renkli şeridiyle. Her birinin en büyük değeri işaretlenir. Yatay kesikli çizgiler tabaka tabanlarını (kahverengi) ve yeraltı su seviyesini (mavi) gösterir.
Çizimin üstündeki iki anahtar: Dönme θ dönmesini ekler (başlangıçta kapalı); p–y eğrisinin sınırı (açık), zemin tepkisi diyagramında her derinlikte p–y eğrisinin ucunu gri ile çizer; böylece zeminin sınırına nerede yaklaştığını görebilirsiniz.

p–y eğrileri
Zeminin, kazığın hareket ettiği boy boyunca dağılmış beş derinlikteki p–y eğrisi: birim boya düşen p zemin tepkisi ile y yerdeğiştirmesi. Her eğri üzerindeki bir nokta, kazığın o derinlikte yük altında ulaştığı noktayı işaretler; gösterge derinliği, tabakayı ve orada yerdeğiştirmeyi ve tepkiyi verir.
Bir eğrinin doğrusal başlangıç kısmındaki nokta hâlâ elastik çalışan zemini, düz uca yakın bir nokta ise sınırındaki zemini gösterir. Yalnızca kum eğrisinin doğrusal bir başlangıcı vardır; kil eğrisi yerdeğiştirmenin küp köküyle yükselir. Çizimin alt kısmı eğrilerin statik mi çevrimsel mi olduğunu belirtir (elastik davranışta eğrilerin doğru olduğunu söyler ve statik ya da çevrimsel seçiminin etkisi yoktur).

Yük–yerdeğiştirme
Yanal yük H karşısında iki eğri: baş yerdeğiştirmesi ve en büyük eğilme momenti. Başta yanal yük ve moment orantılı olarak artırılır ve denklemler her yükte yeniden çözülür; uygulanan yük her iki eğri üzerinde işaretlenir. İzin verilen değerler açıkken Tasarım bölümünde girdiğiniz bir sınır, eğrinin ona ulaştığı yükle birlikte çizilir.
Eğriler yukarı doğru bükülür: zemin yüklendikçe yumuşar, bu nedenle yükün iki katına çıkması yerdeğiştirmeyi iki katından fazla artırır (örnekte 2.54 kat).

Modelin bölüm bölüm girilmesi
Model sekmesinde Model verilerinden sonra altı bölüm vardır. Her biri başlığına tıklandığında açılır; alttaki İleri ve Geri düğmeleri sizi bunların arasında gezdirir. Bir başlığın veya seçimin yanındaki (?) simgesi, o bölüm için bir çizim ve formül içeren bir yardım penceresi açar. Aşağıdaki tablolar her alanı sembolü, her birim sistemindeki birimi ve varsayılan değeriyle listeler (varsayılanlar SI · kN içinde gösterilir). Bir birimin m · ft gibi iki ya da üç kez gösterildiği yerlerde birimler sırasıyla SI · kN, SI · tf ve US içindir ve eşit olanlar birleştirilmiştir. “Doldurulur” olarak işaretlenmiş bir alan, modülün hesapladığı bir değer taşır; üzerine yazabilir ve modülün değerini geri almak için kutuyu boşaltabilirsiniz.
Zemin tabakaları
Zemin yüzeyinden aşağıya doğru girilen en fazla sekiz tabaka; her biri kum veya kil. Yeni tabaka formundaki Zemin seçimi hangi dayanımın isteneceğini belirler: kum için φ′, kil için cu. Zemin, bir tabaka boyunca her derinlikte aynıdır; bir derinlikteki direnç oradaki efektif gerilmeden hesaplanır, bu nedenle birim hacim ağırlıklar ve yeraltı su seviyesi önemlidir. Tablodaki değerler 1 numaralı tabakaya aittir.

| Seçenek | Seçenekler | Varsayılan |
|---|---|---|
| Tabakanın zemini | Kum Kil | Kumla başlayarak dönüşümlü: 1, 3 … numaralı tabakalar kum, 2, 4 … numaralı tabakalar kil |
| Alan | Simge | Birim | Varsayılan | Girilecekler |
|---|---|---|---|---|
| Ad (isteğe bağlı) | — | — | boş | Tabakanın çizimde ve raporda kullanılacak adı. Boş bırakılırsa tabakalar Tabaka-1, Tabaka-2 vb. olarak adlandırılır. |
| Kalınlık | H | m · ft | 4 | Tabakanın kalınlığı, en az 0.1 m. Tabakalar birlikte en az kazık ucuna ulaşmalıdır. Örnekte 4 m, 5 m ve 8 m vardır. |
| Birim hacim ağırlık (yeraltı su seviyesinin üstünde) | γ | kN/m³ · t/m³ · pcf | 18 | Yeraltı su seviyesinin üzerindeki zeminin birim hacim ağırlığı. Yeraltı su seviyesiyle birlikte, nihai direnci belirleyen her derinlikteki efektif düşey gerilmeyi σ′ verir. |
| Doygun birim hacim ağırlık | γsat | kN/m³ · t/m³ · pcf | 19 | Yeraltı su seviyesinin altındaki birim hacim ağırlık; orada modül efektif gerilme için γsat − γw değerini kullanır. Yeraltı su seviyesi Var olduğunda gösterilir. |
| İçsel sürtünme açısı | φ′ | ° | 32 | Bir kum tabakasının efektif içsel sürtünme açısı, 15° ile 50° arasında. Kumun nihai direncini ve API abağı aracılığıyla doldurulan başlangıç modülü k değerini verir. Tabaka Kum olduğunda gösterilir. |
| Drenajsız kayma dayanımı | cu | kPa · kg/cm² · psf | 40 | Bir kil tabakasının drenajsız kayma dayanımı, en az 1 kPa. Kilin nihai direncini ve doldurulan ε50 ile J değerlerini verir. Tabaka Kil olduğunda gösterilir. |
Yeraltı suyu
Yeraltı su seviyesi olup olmadığını ve varsa derinliğini seçin. Bu seviyenin altında efektif gerilme, γw = 9.81 kN/m³ alınarak batık birim hacim ağırlık γsat − γw ile hesaplanır.

| Seçenek | Seçenekler | Varsayılan |
|---|---|---|
| Yeraltı su seviyesi kazık boyunca ya da kazık altında | Var Yok | Var |
| Alan | Simge | Birim | Varsayılan | Girilecekler |
|---|---|---|---|---|
| Yeraltı su seviyesi derinliği | Dw | m · ft | 2 | Yeraltı su seviyesinin zemin yüzeyinden derinliği, 0 veya daha büyük. Bu seviyenin altında batık birim hacim ağırlık γsat − γw kullanılır. Ayrıca bir kum tabakasının doldurulan k değerinin kuru ya da batık kuma ait olmasını da belirler (tabakanın ortasının bulunduğu yere göre). Yeraltı su seviyesi Var olduğunda gösterilir. |
Kazık
Kesit, atalet momentini I verir: dolu daire için πD⁴/64, boru için π(D⁴ − (D − 2t)⁴)/64, kare için D⁴/12 ya da Diğer (I girilir) için girdiğiniz değer. Ep modülü ve fEI çarpanıyla birlikte eğilme rijitliği E I = Ep I fEI elde edilir. Kazığın tüm boyu boyunca tek kesitli olduğu kabul edilir.

| Seçenek | Seçenekler | Varsayılan |
|---|---|---|
| Kazığın kesiti | Dairesel, dolu Dairesel, boşluklu (boru) Kare Diğer (I girilir) | Dairesel, dolu |
| Alan | Simge | Birim | Varsayılan | Girilecekler |
|---|---|---|---|---|
| Kazık çapı / genişliği | D | m · ft | 0.6 | Kazığın genişliği, en az 0.05 m: dairesel kazığın çapı. Zemin tepkisi bu genişlik üzerinde etkir; bu nedenle her kesit için p–y eğrilerine girer; dairesel, boru ve kare kesitlerde ayrıca I değerini de verir. |
| Boru et kalınlığı | t | m · ft | 0.02 | Borunun et kalınlığı. 0 değerinden büyük ve D/2 değerinden küçük olmalıdır; I = π (D⁴ − (D − 2t)⁴) / 64. Kesit Dairesel, boşluklu (boru) olduğunda gösterilir. |
| Eğilme eksenine göre atalet momenti | I | cm⁴ · in⁴ | 636170 | Yükün kazığı eğdiği eksen etrafındaki atalet momenti, kesit tablosundan. Yukarıdaki D hâlâ zemin tepkisinin etkidiği genişliktir. Gösterilen değer 0.6 m çaplı dairesel kazığın değeridir. Kesit Diğer (I girilir) olduğunda gösterilir. |
| Kazık malzemesinin elastisite modülü | Ep | MPa · kg/cm² · ksi | 30000 | Kazık malzemesinin elastisite modülü: beton kazık için yaklaşık 30 000 MPa, çelik için 200 000 MPa. Eğilme rijitliği E I = Ep I fEI. |
| E I çarpanı (betonarme kesitte çatlama; 1 = çatlamamış) | fEI | — | 1 | Moment altında çatlayan bir betonarme kazık, brüt kesitinden daha az rijittir: çatlayan bir kesit için çoğunlukla 0.5 ile 0.8. 1 değeri E I değerini olduğu gibi bırakır. Alan 0.05 ile 1.5 arasını kabul eder. fEI = 1 değerini de çalıştırın: çatlamış kesit daha büyük yerdeğiştirmeyi, brüt kesit daha büyük momenti verir. |
| Gömülü boy | L | m · ft | 14 | Zemin yüzeyinden uca gömülü boy, en az 0.5 m. Kazık tüm boyu boyunca tek kesitlidir. |
| Zemin üstündeki serbest boy (yükün yüksekliği) | e | m · ft | 0 | Kazık, yükün uygulandığı zemin yüzeyinin bu kadar üzerinde durur; 0 değeri zemin yüzeyindeki bir yüktür. Zeminin üstündeki kazık kısmında zemin tepkisi oluşmaz. |
Yükleme
Başın dönmeye serbest ya da dönmeye karşı tutulu olması ile yüklemenin statik ya da çevrimsel olması seçilir. Yük kazığın tepesinde, zeminin e kadar üzerinde etkir. Başın dönmesine izin vermeyen bir başlık, tutulu başı oluşturur: baş yanal olarak hareket eder ancak eğimi sıfırdır ve onu tutan moment hesaplanır. Eksenel yük yerdeğiştirmiş şekil üzerinden etkir.

| Seçenek | Seçenekler | Varsayılan |
|---|---|---|
| Kazık başı dönmeye serbest veya dönmeye karşı tutulu | Dönmeye serbest Dönmeye karşı tutulu | Dönmeye serbest |
| Yükleme statik veya çevrimsel | Statik (sürekli) Çevrimsel (tekrarlı) | Statik (sürekli) |
| Alan | Simge | Birim | Varsayılan | Girilecekler |
|---|---|---|---|---|
| Kazık başındaki yanal yük | H | kN · tf · kip | 120 | Baştaki yanal yük: analizin yapıldığı yük. |
| Kazık başına uygulanan moment | M | kN·m · tf·m · kip·ft | 0 | Dönmeye serbest bir kazığın başındaki moment. Yanal yükün oluşturduğu yerdeğiştirmeye eklenen yönde pozitiftir. Tutulu başta girilecek moment yoktur: başı tutan moment hesaplanır. Kazık başı Dönmeye serbest olduğunda gösterilir. |
| Kazığa etkiyen eksenel yük (basınç) | P | kN · tf · kip | 0 | Kazığa etkiyen eksenel basınç, tüm boy boyunca sabit alınır. Yerdeğiştirmiş şekil üzerinden etkir (P–δ); bu nedenle yerdeğiştirmeyi ve momentleri artırır. |
Zemin davranışı
Her tabakanın eğrisinin sabitleri, o tabakanın zemin türüne göre gösterilir. Doğrusal olmayan p–y eğrileri ile kum tabakası k, kil tabakası ε50 ve J gösterir; Elastik yatak katsayısı ile kum tabakası nh, kil tabakası kh gösterir. p–y sabitleri φ′, cu ve suya göre kendiliğinden dolar; aşağıda gösterilen değerler örneğin, bir kum olan 1 numaralı tabakasınındır.

| Seçenek | Seçenekler | Varsayılan |
|---|---|---|
| Zemin davranışı p–y eğrileri veya elastik yatak katsayısı | Doğrusal olmayan p–y eğrileri Elastik yatak katsayısı | Doğrusal olmayan p–y eğrileri |
| Alan | Simge | Birim | Varsayılan | Girilecekler |
|---|---|---|---|---|
| p–y eğrisinin başlangıç modülü k | k | MN/m³ · t/m³ · pci | doldurulmuş | Kum p–y eğrisinin orijindeki eğimi k z olarak alınır. Bu değer φ′ ve suya göre, API önerisinin abağından doldurulur; 0.1 MN/m³ değerine yuvarlanır ve hiçbir zaman 5.4 MN/m³ değerinin altına inmez (bu nedenle 28° veya daha küçük bir φ′ kuru ya da batık kum için 5.4 MN/m³ verir); ortası tam olarak Dw seviyesinde bulunan tabaka kuru değeri alır. Kendi değerinizi kullanmak için üzerine yazın. Tabaka Kum ve zemin davranışı Doğrusal olmayan p–y eğrileri olduğunda gösterilir. |
| Dayanımın yarısındaki birim şekil değiştirme ε50 | ε50 | — | doldurulmuş | Drenajsız deneyde en büyük deviatör gerilmenin yarısındaki birim şekil değiştirme; y50 = 2.5 ε50 D. cu değerinden doldurulur (yumuşak için 0.020, orta katı için 0.010, katı için 0.005); ölçülmüş bir değeriniz varsa girin. Tabaka Kil ve zemin davranışı Doğrusal olmayan p–y eğrileri olduğunda gösterilir. |
| Matlock J | J | — | doldurulmuş | Matlock’un yüzeye yakın kama modelinin ampirik sabiti: yumuşak kil için 0.5, orta katıdan katıya kadar kil için 0.25. cu değerinden doldurulur. Tabaka Kil ve zemin davranışı Doğrusal olmayan p–y eğrileri olduğunda gösterilir. |
| Yatak katsayısı sabiti nh | nh | MN/m³ · t/m³ · pci | 8 | Yalnızca elastik davranışta. Kum tabakasında yatak katsayısı k = nh z olup derinlikle artar. Tabaka Kum ve zemin davranışı Elastik yatak katsayısı olduğunda gösterilir. |
| Yatay yatak katsayısı kh | kh | MN/m³ · t/m³ · pci | 15 | Yalnızca elastik davranışta. Kil tabakasında yatak katsayısı k = kh D olup tabaka boyunca sabittir. Tabaka Kil ve zemin davranışı Elastik yatak katsayısı olduğunda gösterilir. |
Tasarım
Her iki sınır da isteğe bağlı ve birbirinden bağımsızdır. Birini girerseniz modül analizi onunla karşılaştırır, kararı Sonuçlar sekmesine yazar ve kazığın ona ulaştığı yanal yükü verir.

| Alan | Simge | Birim | Varsayılan | Girilecekler |
|---|---|---|---|---|
| Kazık başının izin verilen yerdeğiştirmesi (isteğe bağlı) | yall | mm · in | boş | İsteğe bağlı. Girilirse modül baş yerdeğiştirmesini bununla karşılaştırır ve ona ulaşılan yanal yükü verir. |
| Kazık kesitinin moment kapasitesi (isteğe bağlı) | Mbaşlık | kN·m · tf·m · kip·ft | boş | İsteğe bağlı: kazığın yapısal tasarımından, kesitin taşıyabileceği tasarım momenti. Modül en büyük momenti bununla karşılaştırır ve ona ulaşılan yanal yükü verir. |
Davranışın ve yüklemenin seçimi
Kazığın ve zeminin nasıl yanıt vereceğini üç seçim belirler: zemin davranışı, statik veya çevrimsel yükleme ve kazık başı. Bunlar birbirinden bağımsızdır; bu nedenle her bileşim çalıştırılıp karşılaştırılabilir.
Zemin davranışı
| Zemin | Eğri | Nihai direnç | Sabitler |
|---|---|---|---|
| Kum, doğrusal olmayan | p = A pu tanh(k z y / (A pu)); A = max(0.9, 3 − 0.8 z/D) statik yükte, çevrimsel yükte ise 0.9 | pu = (C1 z + C2 D) σ′ ve C3 D σ′ değerlerinden küçüğü; C1, C2, C3 değerleri φ′ değerinden alınır | φ′; k (φ′ ve sudan doldurulur) |
| Kil, doğrusal olmayan | p = 0.5 pu (y/y50)1/3, y = 8 y50 değerine kadar, ardından pu; y50 = 2.5 ε50 D | pu = (3 + σ′/cu + J z/D) cu D ve 9 cu D değerlerinden küçüğü | cu; ε50 ve J (cu değerinden doldurulur) |
| Elastik, her iki zemin | p = k y, sınırı olmayan bir doğru | Yok | Kumda nh (k = nh z); kilde kh (k = kh D) |
Kum eğrisi, Reese, Cox ve Koop’un (2) kumdaki bir kazık üzerinde yapılan deneylerden oluşturduğu API RP 1974A eğrisidir; kil eğrisi ise Matlock’un (1970) yumuşak kil eğrisidir ve API RP 2A’da belirtildiği biçimiyle alınmıştır. Doğrusal olmayan eğriler varsayılandır. Elastik seçenek her eğriyi doğrusuyla değiştirir: bu, elastik zemine oturan bir kiriştir; yerdeğiştirmelerin küçük olduğu ve kendi yatak katsayınızla çalıştığınız durumlarda uygundur.
Statik veya çevrimsel yükleme, serbest veya tutulu baş
| Seçenek | Ne yapar | Örnekte |
|---|---|---|
| Statik (sürekli) | Statik p–y eğrileri. | Referans: yhead = 6.228 mm, Mmax = 151.8 kN·m. |
| Çevrimsel (tekrarlı) | API çevrimsel eğrileri. Kumda A katsayısı her derinlikte 0.9 alınır. Kilde eğri, 0.72 pu değerinde durur; bu, derinlikte 3 y50 değerinden itibaren geçerlidir; yüzeye daha yakın yerlerde eğri daha sonra daha düşük bir değere düşer. Aynı yük daha büyük yerdeğiştirme ve moment verir. | ybaş = 7.280 mm (+17 %), Mmax = 172.0 kN·m (+13 %). |
| Dönmeye serbest | Hiçbir şey başın dönmesini engellemez: baştaki moment sıfırdır ya da sizin uyguladığınız momenttir. Kazık en çok başta yerdeğiştirir ve en büyük momenti yüzeyin biraz altındadır. | Referans. |
| Dönmeye karşı tutulu | Bir başlık başın eğimini sıfırda tutar. Baş yine yanlara hareket eder, ancak daha az; başı tutmak için başta bir moment gelişir. Örnekte bu moment, serbest kazığın en büyük momentinden büyüktür, ancak daha büyük bir yük altında ya da bir serbest boyla daha küçük olabilir; bu nedenle iki çalıştırmayı karşılaştırın. Modül bunu Başı tutan moment olarak verir. | yhead = 2.241 mm (−64 %), tutan moment -174.8 kN·m. |
Aynı kazığın dönmeye karşı tutulu hâline ait Diyagramlar görünümü. Baştaki yerdeğiştirme 2.241 mm olup serbest durumdaki 6.228 mm değerinden küçüktür. Moment başta en büyüktür, -174.8 kN·m (negatif; serbest kazığın momentine göre ters işaretli), sonra sıfıra düşer ve 49.6 kN·m değerinde pozitif bir tepe değerine yaklaşık 3.4 m derinlikte ulaşır; kesme kuvveti yine H değeriyle başlar.

Hangisi seçilmeli?
- Doğrusal olmayan p–y eğrileriyle başlayın. Bunlar varsayılandır ve zemin tepkisini zeminin dayanımıyla sınırlayan tek davranıştır. Elastik davranış, modülün kendi nh ve kh değerleriyle örnekte yhead = 10.49 mm verir; sabitlerini gerekçelendirmek size aittir, bu nedenle bu başka bir zemindir, p–y eğrilerinin bir kontrolü değildir.
- Çok kez tekrarlanan yükler için çevrimsel yüklemeyi kullanın: rüzgâr, dalga, trafik, frenleme. Kazığa etkiyen toprak basıncı gibi sürekli bir yük statiktir.
- Kazık başı koşulunu bağlantıya göre seçin. (Elastik davranışta statik ve çevrimsel yükleme aynı sonucu verir.) Rijit bir kazık başlığı ya da rijit bir üst yapı kazık başını tutar; bağlantının moment aktaramadığı durumlarda baş dönmeye serbest alınır. Gerçek bir başlığın tutulu başa ne kadar yaklaştığı, başlığın ve üst yapının rijitliğine bağlıdır; gerçek koşul bu iki uç durumun arasında yer alır. Serbest baş en büyük yerdeğiştirmeyi ve zemin içindeki en büyük momenti, tutulu baş ise en büyük baş momentini ve en küçük yerdeğiştirmeyi verir; böylece her büyüklük iki analizle sınırlandırılmış olur.
- Kesit rijitliğini gerçekçi alın. Çatlayan bir betonarme kazık, brüt kesitine göre daha esnektir: E I için bir çarpan girin (çatlayan bir kesit için çoğunlukla 0.5 ile 0.8 arasında). Analizi fEI = 1 için de çalıştırın: çatlamış kesit daha büyük yerdeğiştirmeyi, brüt kesit ise daha büyük momenti verir.
Analiz edin ve sonuçları okuyun
Analiz et düğmesine basın. Çubuk yeşile döner (analiz bir uyarı verdiyse kahverengine), girdiler kilitlenir ve Sonuçlar sekmesinde üç blok görüntülenir.
- Yanal yüklü kazık. Kazık başı yerdeğiştirmesi yhead, en büyük eğilme momenti Mmax, en büyük momentin derinliği zM ve zemin yüzeyindeki dönme θ0 için kartlar yer alır. Bunların altında satırlar halinde şunlar verilir: yerdeğiştirmenin sıfır olduğu derinlik z0, en büyük kesme kuvveti Vmax, en büyük zemin tepkisi pmax ve kazık ucunun yerdeğiştirmesi ytip.
- Adım adım değerler. Her adım için bir satır: eğilme rijitliği E I, her tabakanın ortasındaki nihai direnç pu ve tüm sonuçlar.
- Kazık boyunca. Kazık başından ucuna kadar yaklaşık 25 derinlikte z, y, θ, M, V ve p değerlerini veren bir tablo.
Serbest boy tanımlandığında zemin yüzeyindeki yerdeğiştirme y0 bir kart olarak eklenir ve dönme satırlara taşınır. Tutulu baş durumunda Başı tutan moment bir kart olarak verilir. Bir izin verilen değer girildiğinde bu değere ulaşılan yanal yük bir kart olarak eklenir (yalnız moment için, yani serbest başta moment uygulanıp H = 0 olduğunda, kartlar İzin verilen yerdeğiştirmedeki moment ve Moment kapasitesindeki moment biçiminde adlandırılır) ve karar, ait olduğu kartın üzerinde belirtilir.

İşaretler
- z derinliği zemin yüzeyinden aşağıya doğru ölçülür; negatif derinlik zemin yüzeyinin üzerindedir.
- y yerdeğiştirmesi yük yönünde pozitiftir; dolayısıyla ileri doğru itilen bir kazığın baş yerdeğiştirmesi pozitiftir.
- θ dönmesi dy/dz eğimidir; bu nedenle yük yönünde yatan bir kazık için negatiftir: örnekte -0.1499°.
- Kazık başındaki V kesme kuvveti H değerine eşittir; serbest başta M, uygulanan momenttir (hiç moment uygulanmıyorsa sıfırdır). p zemin tepkisi yerdeğiştirmenin işaretini taşır: zeminin harekete karşı geri verdiği, birim boy başına düşen kuvvettir.
Örneğin yorumlanması
Modülün kendi örneği için (tüm sayılar çözümlü örnekte verilmiştir) Diyagramlar görünümü ve tablo, durumu yukarıdan aşağıya doğru şu şekilde göstermektedir:
- Yerdeğiştirme kazık başında en büyüktür: 6.228 mm. Yerdeğiştirme 3.851 m derinlikte sıfırdan geçer: bu derinliğin üzerinde kazık zemine doğru itilir, altında ise kazık en fazla milimetrenin birkaç onda biri kadar geri hareket eder ve yaklaşık 8 m derinliğin altında yerdeğiştirme pratik olarak sıfırdır.
- Moment serbest başta sıfırdır, Mmax = 151.8 kN·m değerine 2.132 m derinlikte ulaşır; bu derinlikte kesme kuvveti sıfırdan geçer. Daha aşağıda moment sönümlenir. Daha aşağıdaki küçük ters yönlü moment tabloda yer almaktadır.
- Kesme kuvveti H = 120 kN değerinden başlar, en büyük momentin derinliğinde işaret değiştirir ve serbest uçta sıfırdır.
- Kazık ucu neredeyse hiç hareket etmez (ytip = -0.001916 mm, birkaç mikrometre): kazık, bu zeminde bu yük için uzundur. Ucun hareket ettiği durumda kazık kısadır ve sonucu kazık boyu belirler (bkz. Mesajlar).
- Zemin tepkisi en büyük değerine 73.99 kN/m ile 1.40 m derinlikte ulaşır. Diyagramlar görünümündeki gri sınır, zeminin bu derinlikte sınır değerinin oldukça altında olduğunu göstermektedir: tepki, söz konusu derinlikte eğrinin uç değerinin yaklaşık yarısı kadardır.
İzin verilen değerlerin kontrolü
İzin verilen kazık başı yerdeğiştirmesi yall ya da moment kapasitesi Mcap girildiğinde, ilgili kart sözcüklerle ifade edilen bir karar taşır: UYGUN, UYGUN, sınıra yakın (değer sınırın içindedir, ancak sınırın 90 % değerinin üzerindedir) ya da UYGUN DEĞİL; bunu girilen sınır değeri izler. (Kesit görünümündeki panel ve raporun özeti aynı kontrolü “aşılmadı” ya da “AŞILDI” olarak ifade eder.) Sağlanmayan bir kontrol, öneri içeren bir uyarı da üretir. İzin verilen yerdeğiştirmedeki yanal yük ya da Moment kapasitesindeki yanal yük kartı, kazığın sınıra ulaştığı yükü verir.

| Girilen sınır | Karar | Sınırdaki yanal yük (kN) | Anlamı |
|---|---|---|---|
| yall = 10 mm | UYGUN (yall = 10.0 mm) | 175.7 | 6.228 mm olan kazık başı yerdeğiştirmesi sınırın içindedir; sınıra yükün 1.46 katında ulaşılır; yük 120 kN olarak alınmıştır. |
| yall = 5 mm | UYGUN DEĞİL (yall = 5.00 mm) | 98.90 | Yerdeğiştirme sınırı aşmaktadır. 5 mm yerdeğiştirmeyi veren yük, girilen yükün 82 % değerindedir. |
| Mbaşlık = 250 kN·m | UYGUN (Mcap = 250 kN·m) | 185.5 | 151.8 kN·m olan en büyük moment kapasite içindedir; kapasiteye yükün 1.55 katında ulaşılır. |
| Mbaşlık = 140 kN·m | UYGUN DEĞİL (Mcap = 140 kN·m) | 111.4 | En büyük moment kapasiteyi aşmaktadır; kapasiteye yükün 93 % değerinde ulaşılır. |
Zemin doğrusal olmadığından, bir sınıra karşılık gelen yük, çalışma yükünden orantı yoluyla elde edilemez. Modül, kazık başındaki yükü ve momenti orantılı olarak artırır (eksenel yük korunarak, H ve M için bir çarpan uygulanır) ve sınıra ulaşılıncaya kadar her yük için denklemleri yeniden çözer. Zeminin bu kadar büyük bir yükü taşıyamadığı durumda kart ulaşılamadı ifadesini gösterir ve Yük–yerdeğiştirme görünümü, sınırın yanında “denge kaybedilmeden ulaşılamadı” ifadesini yazar.

Hesaplar sekmesi ve rapor
Hesaplar sekmesi çözümü bölümler halinde yazar: Verilenler ve istenenler, ardından her adım için bir bölüm, ardından notlar ve kabuller. Bu modülde adımlar şunlardır:
- Kazık — kesitten I ve E I = Ep I (çatlama çarpanı 1 değilse bu çarpanla çarpılmış olarak).
- Zeminin p–y eğrileri (ya da Zeminin elastik yatak katsayısı) — her tabaka için, kazık içinde kalan tabaka kısmının ortasında: efektif gerilme σ′, katsayılar, pu ve bir kum için A çarpanı ile k, bir kil için y50.
- Yaylar üzerindeki kirişin çözümü — kiriş denklemi, kiriş eleman sayısı, dengeye ulaşmak için yapılan iterasyonlar ve iki kontrol: zemin tepkisinin toplamının H ile karşılaştırılması ve uçtaki momentin statik denge ile hesabı.
- Sonuçlar — yhead, θ0, Mmax, zM, z0, Vmax, pmax, zp ve ytip ile kazık boyunca tablo; tutulu başta Mhead, serbest boy bulunduğunda y0 eklenir.
- İzin verilen yerdeğiştirmedeki ve moment kapasitesindeki yük — yalnızca bir sınır girildiğinde: sınıra ulaşıldığı yük çarpanı ve yük.

Rapor sekmesi aynı çözümü bir özet rapora dönüştürür. Kapağı (proje, yer, işveren, rapor numarası, tarih, hazırlayan, başlık, kontrol eden, notlar) doldurun ve PDF olarak kaydet ya da Word indir (.docx) düğmesine basın. Rapor yedi bölümden oluşur: 1 Giriş ve kapsam, 2 Girdi verileri, 3 Hesap (her adım için bir bölüm), 4 Sonuçlar, 5 Kabuller ve notlar, 6 Özet ve 7 Kaynaklar. Bölüm 2, girdi tablosunu ve ardından çizimin görünümleri olan dört şekli içerir: kazığın şekil değiştirmiş hali, kazık boyunca diyagramlar, p–y eğrileri ve yük–yerdeğiştirme eğrisi. Bölüm 5, analizde belirtilecek kabuller ya da uyarılar bulunduğunda basılır; Bölüm 6 ise sözcüklerle yazılmış kısa bir özettir, örneğin kazık başı yerdeğiştirmesi ve en büyük moment derinlikleriyle birlikte verilir.

Teori sekmesi yöntemi on dört bölümde açıklar: yanal yüklü kazık, yaylar üzerinde kiriş olarak kazık, elastik çözümler, kum için p–y eğrisi, kil için p–y eğrisi, tabakalar ve su, sayısal çözüm, eksenel yük, kazık başı ve serbest boy, sonuçların yorumlanması, yük–yerdeğiştirme eğrisi ve izin verilen değerler, çözümlü örnek, modülün kabulleri ve kaynaklar.
Çözümlü örnek: modülün kendi örneği
Modül bu örnekle açılır. Varsayılanlara dön düğmesi örneği istenildiği zaman geri getirir; böylece sayılar kendi ekranınızda izlenebilir. Doğrusal olmayan yaylar üzerindeki bir kiriş sayısal olarak çözüldüğünden sonucun kısa bir el hesabı yoktur; elle yapılabilecek olan, çözümün girdisini, yani kazığın rijitliğini ve p–y eğrilerini hesaplamak ve ardından sonucu yorumlamaktır.
| Kesit | Girdi | Değer |
|---|---|---|
| Zemin tabakaları | Tabaka -1, kum | H = 4 m, γ = 18 kN/m³, γsat = 19 kN/m³, φ′ = 32° |
| Zemin tabakaları | Tabaka -2, kil | H = 5 m, γ = 18 kN/m³, γsat = 19 kN/m³, cu = 40 kPa |
| Zemin tabakaları | Tabaka -3, kum | H = 8 m, γ = 18 kN/m³, γsat = 19 kN/m³, φ′ = 32° |
| Yeraltı suyu | Yeraltı su seviyesi | Var, Dw = 2 m |
| Kazık | Kesit, genişlik | Dairesel, dolu; D = 0.6 m |
| Kazık | Rijitlik, boylar | Ep = 30 000 MPa, fEI = 1; L = 14 m, e = 0 |
| Yükleme | Kazık başı, yükleme | Dönmeye serbest, statik; H = 120 kN, M = 0, P = 0 |
| Zemin davranışı | Davranış | Doğrusal olmayan p–y eğrileri; k = 20.7 MN/m³ (tabaka 1) ve 11.9 MN/m³ (tabaka 3), ε50 = 0.02 ve J = 0.5 (tabaka 2); tümü otomatik olarak doldurulmuştur |
Adım 1: kazık
I = π × 0.6⁴ / 64 = 0.006362 m⁴ olduğundan E I = 30 000 MPa × 0.006362 m⁴ = 190,852 kN·m² bulunur.
Adım 2: her tabakanın ortasındaki p–y eğrileri
Modül, sayıları göstermek üzere her tabakanın ortası için bir eğri hesaplar; hesap motoru aynı formülleri her derinlikte kullanır. Tabaka-1 için, z = 2.00 m derinliğindeki bir kumda efektif gerilme σ′ = 18 × 2.00 = 36.00 kPa olarak hesaplanır (yeraltı su seviyesi 2 m derinliktedir). φ′ = 32°, α = 16°, β = 61° ve Ka = tan²29° = 0.3073 ile katsayılar C1 = 2.2813, C2 = 2.9473 ve C3 = 36.814 olarak bulunur ve
böylece pu = küçük olan değer = 227.92 kN/m alınır. A çarpanı = max(0.9, 3 − 0.8 × 2.00/0.6) = 0.9 bulunur ve eğrinin başlangıçtaki eğimi k z = 20.7 MN/m³ × 2.00 m = 41,400 kPa olarak elde edilir.
Tabaka-2 için, z = 6.50 m derinliğindeki bir kilde σ′ = 18 × 2 + (19 − 9.81) × 4.5 = 77.36 kPa ve y50 = 2.5 × 0.02 × 0.6 = 0.03 m bulunur. Buna göre pus = (3 + 77.36/40 + 0.5 × 6.5/0.6) × 40 × 0.6 = 248.41 kN/m ve pud = 9 × 40 × 0.6 = 216.00 kN/m olduğundan pu = 216.00 kN/m alınır. Tabaka-3 için, 11.5 m derinliğindeki ve σ′ = 123.31 kPa olan kumda pu = 2,723.61 kN/m olup derin değer pud belirleyicidir. Bu üç değer, Sonuçlar sekmesindeki adım adım değerler tablosunda yer alan pu değerleridir.
Adım 3: çözüm
Kazık, her tabaka sınırında bir düğüm noktası bulunacak biçimde 140 kiriş elemanına bölünmüştür ve doğrusal olmayan denklemler Newton yöntemiyle çözülmüştür; denge 7 iterasyonda sağlanmıştır. Modülün yazdığı iki kontrol şunlardır: zemin tepkisinin toplamı 120.000 kN olup H = 120.000 kN ile karşılaştırılır ve yükten ve zemin tepkisinden statik denge ile hesaplanan uç momenti 0.000 kN·m olarak bulunmuştur.
Adım 4: sonucun yorumlanması
Kazık başı yhead = 6.228 mm yerdeğiştirir ve kazık θ0 = -0.1499° döner. En büyük eğilme momenti Mmax = 151.8 kN·m olup zemin yüzeyinin 2.132 m altında, Tabaka-1 içindeki kumda, yeraltı su seviyesinin biraz altında oluşur. Yerdeğiştirme z0 = 3.851 m derinlikte sıfırdan geçer; bu derinlik de Tabaka-1 içindedir. En büyük kesme kuvveti Vmax = 120.0 kN olup kazık başında etkiyen H değerine eşittir. En büyük zemin tepkisi pmax = 73.99 kN/m olup 1.40 m derinlikte oluşur ve kazık ucu ytip = -0.001916 mm hareket eder.
Her girdi yanıtı nasıl değiştirir
Aşağıdaki her satır örnekte yalnızca bir şeyi değiştirir ve modülü yeniden çalıştırır. Sayılar, modülün mm, kN·m ve m cinsinden verdiği sonuçlardır; böylece her satır yeniden elde edilebilir.
| Değişiklik | ybaş (mm) | Mmax (kN·m) | zM derinliğinde (m) | z0 (m) | Nedeni |
|---|---|---|---|---|---|
| Örnek | 6.228 | 151.8 | 2.132 | 3.851 | Referans |
| Kazık başı dönmeye karşı tutulu | 2.241 | -174.8 | 0 | 4.938 | Kazık başı yerdeğiştirmesi, serbest başınkinin 36 % değeridir (gösterilen Mmax, başta etkiyen, başı tutan momenttir; negatiftir) |
| Serbest başta M = 60 kN·m moment | 7.755 | 199.9 | 1.928 | 3.619 | Moment, yanal yükün oluşturduğu yerdeğiştirmeye eklenir |
| Yük zeminin 1.5 m üzerinde (e = 1.5 m) | 20.23 | 305.6 | 1.679 | 3.373 | yhead yükün etkidiği noktadadır; zemin yüzeyinde ise 11.12 mm olur. Zemin yüzeyindeki moment H e = 180 kN·m olup en büyük moment bunun altında oluşur |
| Çevrimsel yükleme | 7.280 | 172.0 | 2.216 | 3.887 | API çevrimsel eğrileri; zemin yumuşar |
| Eksenel yük P = 800 kN | 6.324 | 154.5 | 2.132 | 3.829 | P–δ etkisi yerdeğiştirmeye ve momente az miktarda ekleme yapar |
| Çatlamış kesit, fEI = 0.6 | 7.925 | 140.1 | 1.951 | 3.454 | Daha esnek bir kazık daha fazla yerdeğiştirir ve daha küçük bir en büyük moment taşır |
| Ep = 40 000 MPa | 5.467 | 159.3 | 2.246 | 4.090 | Daha rijit bir kazık daha az yerdeğiştirir ve daha fazla moment taşır |
| Çap D = 0.8 m | 3.693 | 184.6 | 2.637 | 4.871 | D, hem I değerine hem de zemin tepkisinin etkidiği genişliğe girer: ikisi de davranışı rijitleştirir |
| İçi boş boru, D = 0.6 m, t = 20 mm | 12.70 | 124.6 | 1.691 | 2.941 | İnce cidar, dolu kesite göre çok daha küçük bir I verir |
| Kare kesit, D = 0.6 m | 4.911 | 166.2 | 2.350 | 4.281 | I = D⁴/12 değeri, dairesel kazığınkinin 1.70 katıdır |
| Yanal yük H = 240 kN (iki katı) | 15.82 | 347.2 | 2.330 | 3.817 | Yerdeğiştirme 2.54 kat, moment 2.29 kat artar: zemin yumuşar |
| Yanal yük H = 60 kN (yarısı) | 2.926 | 73.36 | 2.091 | 3.996 | Yerdeğiştirme referans değerin 0.47 katına düşer |
| Kazık boyu 17 m (profilin tabanına kadar) | 6.227 | 151.8 | 2.132 | 3.851 | Değişiklik yok: 14 m boyda kazık ucu hareket etmez |
| Kazık boyu 10 m | 6.229 | 151.8 | 2.132 | 3.849 | Pratik olarak aynı: kazık ucu 0.02695 mm hareket eder |
| Kazık boyu 6 m | 6.562 | 147.3 | 2.045 | 3.603 | Kazık ucu 0.9544 mm hareket eder: kazık boyunun etkisi hissedilmeye başlar |
| Yeraltı su seviyesi yok | 6.224 | 151.8 | 2.132 | 3.863 | Neredeyse değişiklik yok: yalnızca 2 m derinliğin altındaki zemin etkilenir ve bu zemin sınırının çok altında çalışmaktadır |
| Yeraltı su seviyesi zemin yüzeyinde (Dw = 0) | 9.656 | 182.7 | 2.497 | 4.448 | Kum en üstten itibaren su altındadır: k batık değere düşer, σ′ da aynı şekilde düşer |
| Gevşek kum: φ′ = 28° (tabaka 1 ve 3) | 13.41 | 196.9 | 2.798 | 5.136 | k ve nihai direnç birlikte azalır |
| Sıkı kum: φ′ = 38° (tabaka 1 ve 3) | 3.265 | 122.0 | 1.703 | 3.003 | k ve nihai direnç birlikte artar |
| Daha katı kil: cu = 100 kPa (tabaka 2) | 6.150 | 152.5 | 2.142 | 4.205 | Kil, kazığın en çok zorlandığı derinliğin altındadır: etkisi küçüktür |
| Daha yumuşak kil: cu = 20 kPa (tabaka 2) | 6.339 | 150.8 | 2.119 | 3.595 | Etki küçüktür, ters yöndedir |
| Elastik yatak katsayısı | 10.49 | 172.8 | 2.488 | 4.098 | nh = 8 MN/m³ ve kh = 15 MN/m³ ile; bu başka bir zemindir ve p–y eğrilerinin bir kontrolü değildir |
Üç husus öne çıkmaktadır. Yük, kazık başı koşulu ve kesit en belirleyici olanlardır: başın tutulması, yükün iki katına çıkarılması ya da dolu kazık yerine boru kesit kullanılması sonucu iki ya da daha fazla kat değiştirir. Kazığın üst kısmı belirleyicidir: yaklaşık 10 m değerinin ötesindeki boy ve 4 ile 9 m arasındaki kil sonucu çok az değiştirir. Üstteki kum, altındaki kile göre çok daha fazla önem taşır: gevşek bir kum (φ′ = 28°) kazık başı yerdeğiştirmesinde +115 %, yüzeydeki bir yeraltı su seviyesi ise +55 % artış verir.
Aynı örnek US birimlerinde yhead = 0.2452 in, Mmax = 111.9 kip·ft (zM = 6.996 ft derinlikte) değerlerini verir: aynı sonuç, farklı birimlerde (0.2452 in = 6.228 mm).
İletiler: durdurmalar, uyarılar ve notlar
Modül, bir şeyin hesabı engellediği, bir sonucun dikkat gerektirdiği ve neyin kabul edildiği durumlarda bunu açık sözcüklerle bildirir. Dört tür mesaj vardır. Aşağıdaki metinler modülün kendi metinleridir; örnek üzerinde tek bir değişiklikle elde edilmiştir.

| Tür | Ne zaman | İleti ve yapılacaklar |
|---|---|---|
| Durdurma (kahverengi çubuk, “Analiz edilemiyor — …”; pencerenin başlığı “Analiz yapılamıyor”) | Tabakalar kazık ucuna ulaşmıyor | “Tabakalar kazık ucuna kadar uzanmalıdır. Tabakalar 17.00 m derinliğe kadar uzanmaktadır, kazık boyu ise 20.00 m olarak girilmiştir. Bir tabaka ekleyin ya da son tabakayı kalınlaştırın.” |
| Durdurma | Yük yok: H = 0 ve moment yok (serbest baş) | “Yük girilmemiştir. Kazık, başındaki yanal yük ya da momentle yüklenir. H veya M değerini girin.” Tutulu baş durumunda mesaj H > 0 koşulunu ister: “tutulu baş kendi başına moment taşımaz: başı tutan moment hesaplanır”. |
| Durdurma (girdi hatası) | Alanın kabul ettiği en küçük değerin altında bir değer, örneğin φ′ = 10° ya da D = 0.01 m | Başlık “Analiz yapılamıyor — 1 girdi hatası” biçimindedir: “İçsel sürtünme açısı (φ′1) en az 15° olmalıdır.” ya da “Kazık çapı / genişliği (D) en az 0.05 m olmalıdır.” Kırmızıyla işaretlenen alanı düzeltin. |
| Durdurma | Boru kazığın cidarı yarıçapından daha ince değildir | “Borunun cidar kalınlığı 0 ile D/2 arasında değildir.” 0 < t < D/2 olacak şekilde girin. |
| Durdurma | γsat, suyun birim hacim ağırlığından büyük değil | “Tabaka-1 için doygun birim hacim ağırlık, suyun birim hacim ağırlığının üzerinde değildir.” Zeminin doygun birim hacim ağırlığını girin. |
| Durdurma | Yük, kazığın ve zeminin direnebileceğinden fazladır (burada: 2.5 m boyunda bir kazık, 120 kN yük altında) | “Yük, kazığın ve zeminin direnebileceğinden fazladır: denge yoktur.” Mesaj, kazık ve zeminin taşıyabildiği yükü (burada yaklaşık 90.3 kN) ve nedeni verir. Yükü azaltın ya da kazığı uzatın veya rijitleştirin. Çok büyük bir yük için neden şudur: “zemin beş kazık genişliğinden fazla hareket etmektedir”; eksenel yük bulunduğunda ise neden şu olabilir: “yerdeğiştirme üzerinden etkiyen eksenel yük (P–δ) geriye kalan rijitliği tüketmektedir”. |
| Durdurma | Eksenel yük tek başına kazığı bu zeminde burkar | “Eksenel yük, kazığın bu zemindeki burkulma yüküne ulaşmaktadır.” Eksenel yükü azaltın ya da kazığı rijitleştirin. |
| Uyarı | Kazık ucu hareket eder (burada: 5 m boyunda kazık) | “Kazık ucu 2.48 mm hareket etmektedir (zemin yüzeyindeki yerdeğiştirmenin 31 %).” Kazık bu yük ve zemin için kısadır: rijit cisim olarak döner ve sonucu kazık boyu belirler. Kazığı, ucu hareket etmeyinceye kadar uzatın ya da kısa bir kazığın yerdeğiştirmesini kabul edin. Bu uyarı, kazık ucunun zemin yüzeyindeki yerdeğiştirmenin onda birinden fazla ve ayrıca 2 mm değerinden fazla hareket etmesi durumunda verilir. |
| Uyarı | Elastik davranış seçilmiştir | “Elastik analiz: zeminin tepkisi dayanımıyla sınırlandırılmamıştır.” Gerçekte zeminin akacağı yerlerde yerdeğiştirme ve moment olması gerekenden küçüktür. En büyük tepkiyi zeminin nihai direnciyle karşılaştırın ya da p–y eğrilerini kullanın. |
| Uyarı | Elastik tepki nihai direnci aşmaktadır (burada: H = 400 kN) | “Elastik tepki, zeminin nihai direncini z = 0.300 m derinlikte aşmaktadır (nihai direncin 218 % değerindedir).” Elastik sonuç geçerli değildir; p–y eğrilerini kullanın. |
| Uyarı | Kazık başı yerdeğiştirmesi izin verilen değerden büyüktür | “Kazık başı yerdeğiştirmesi olan 6.23 mm, izin verilen 4.00 mm değerini aşmaktadır.” Kazığı uzatın ya da rijitleştirin veya yükü azaltın. |
| Uyarı | En büyük moment, moment kapasitesinden büyüktür | “En büyük moment olan 152 kN·m, moment kapasitesi olan 120 kN·m değerini aşmaktadır.” Kesiti güçlendirin ya da yükü azaltın. |
| Not | Zemin, kazığın beşte birinden fazla bir kısmında akmıştır (burada: H = 500 kN) | “Zemin, z = 3.00 m derinliğine kadar p–y eğrisinin sonuna ulaşmıştır.” Bu derinlik boyunca zemin tepkisi sınır değerindedir: kazık zemin içinden itilmektedir ve yerdeğiştirme yükle birlikte hızla artar. Yükü yanal taşıma kapasitesi ile karşılaştırarak kontrol edin ya da kazığı uzatın veya rijitleştirin. |
| Not | Kazık başı yerdeğiştirmesi (serbest boy bulunduğunda zemin yüzeyindeki yerdeğiştirme) kazık genişliğinin onda birinden fazladır | “Kazık başı yerdeğiştirmesi, kazık genişliğinin onda birinden fazladır.” p–y eğrileri, genişliğin yüzde birkaçına kadar olan yerdeğiştirmeler için türetilmiştir; burada 60 mm değerinin ötesinde sonuç, bu eğrilerin dışına çıkılarak (ekstrapolasyonla) elde edilmiştir. Yerdeğiştirmeyi yapının karşılayabileceği değerle karşılaştırın. |
| Kabul (her zaman listelenir) | Her çalıştırma | “Kazık, aralarında kayma aktarımı bulunmayan bağımsız yaylar üzerinde bir kiriş olarak ele alınmıştır.” |
| Kabul | Eksenel yük girilmiştir | “Eksenel yük, şekil değiştirmiş konum üzerinden etkir ve boy boyunca sabit alınmıştır.” |
| Kabul | Baş tutulmuştur | “Baş dönmeye karşı tutulmuştur, ancak yanal yönde hareket etmekte serbesttir.” |
| Kabul | p–y eğrileriyle çevrimsel yükleme | “Çevrimsel yükleme: API çevrimsel eğrileri kullanılmıştır.” |
Çubuktaki Uyarılar (ya da Notlar) düğmesi, analizden sonra uyarıları, notları ve kabulleri listeler; pencerenin başlığı uyarı bulunduğunda Uyarılar (n), yalnızca not ve kabul bulunduğunda Notlar ve kabuller (n) biçimindedir. Kabuller ile elastik zemin ve hareket eden kazık ucuna ilişkin uyarılar raporda Bölüm 5 altında basılır; kararlar sonuçların yanında basılır; notlar ve sınır uyarıları yalnızca ekranda görüntülenir.
İyi uygulama ve sık yapılan hatalar
- Kazığı, ucu hareket etmeyecek kadar uzun seçin. Uç hareket ettiğinde kazık rijit bir cisim olarak döner ve sonucu kazık boyu belirler; modül bu durumda uyarı verir. Kazığı, ytip pratik olarak sıfır oluncaya kadar uzatın.
- Yalnızca sayılara değil, Diyagramlar görünümüne de bakın. Zemin tepkisi diyagramındaki p–y eğrisinin gri sınırı, zeminin sınırına yaklaştığı yerleri gösterir; tepkinin birkaç metre boyunca sınırı izlemesi, kazığın zemin içinden itildiği ve yerdeğiştirmenin yükle birlikte hızla artacağı anlamına gelir.
- Zeminin üst kısmını dikkatle tanımlayın. Yükü taşıyan, kazığın üst kısmıdır ve buradaki yeraltı su seviyesi σ′ değerini ve otomatik doldurulan k değerini değiştirir.
- Daha iyi bir değeriniz varsa otomatik doldurulan sabiti değiştirin. Bir üç eksenli deneyden elde edilen ε50 ya da kendi korelasyonunuzdan elde edilen bir k, standart değerden daha güvenilirdir.
- Tasarım yapılan yük için analiz çalıştırın. Yükler ve sınırlar size aittir ve modül tam olarak bunlara karşılık gelen davranışı verir. Bir sınıra (yerdeğiştirme ya da moment) karşılık gelen yük için, çalışma yükünü elle ölçeklemek yerine sınırı Tasarım bölümüne girin: zemin doğrusal değildir.
- Moment kapasitesini kesitin bir kontrolü olarak kullanın, kesitin tasarımı olarak değil. Modülde kazık elastiktir; eğilme altında akan bir kesit zeminden önce göçebilir; Mcap bu nedenle kullanılır.
- Hem serbest hem de tutulu baş için analiz yapın; başlık ne rijit ne de esnek olduğunda: serbest baş en büyük yerdeğiştirmeyi ve zemin içindeki momenti, tutulu baş ise en büyük baş momentini verir; dolayısıyla her büyüklük iki analizle sınırlandırılır.
- Elastik sonucu p–y sonucunun bir kontrolü olarak yorumlamayın. Elastik sabitler size aittir; dolayısıyla bu, farklı bir zemindir.
- Tabakaları kazık ucuna kadar sürdürün. Tabakalar kazık ucuna kadar uzanmalıdır; bir tabaka ekleyin ya da son tabakayı kalınlaştırın.
- Notları okuyun. Notlar, modülün neleri kabul ettiğini listeler; kabuller raporda Bölüm 5 altında basılır, notlar yalnızca ekranda görüntülenir.
Sık sorulan sorular
Bir kazığın yanal yerdeğiştirmesi nasıl hesaplanır?
Kazık, doğrusal olmayan yaylar üzerinde bir kiriş olarak ele alınır (p–y yöntemi): zemin her derinlikte, kazığın o derinlikteki y yerdeğiştirmesine bağlı olan, birim boy başına p kuvvetiyle tepki verir. GeoTerva'nın Yanal yüklü kazık modülünde tabakalar, kazık ve yük tanımlanır, Analiz et düğmesine basılır; modül kiriş denklemini çözer ve kazık başı yerdeğiştirmesini, dönmeyi, en büyük eğilme momentini ve derinliğini, ayrıca kazık boyunca kesme kuvvetini ve zemin tepkisini verir.
p–y eğrisi nedir?
p–y eğrisi, zeminin kazığın birim boyu başına gösterdiği p tepkisinin, kazığın tek bir derinlikteki yanal y yerdeğiştirmesine göre değişimidir. Eğri dik başlar, zemin aktıkça yatıklaşır ve sınır değerinde sona erer (kumda A pu, kilde pu). GeoTerva, kum için API RP 2A eğrisini (Reese, Cox ve Koop), kil için Matlock eğrisini kullanır ve eğrileri p–y eğrileri görünümünde beş derinlik için çizer.
Serbest baş ile tutulu baş arasındaki fark nedir?
Serbest başta başın dönmesini engelleyen bir şey yoktur: baştaki moment sıfırdır (ya da uygulanan momenttir), kazık en çok başta yerdeğiştirir ve en büyük momenti yüzeyin biraz altında oluşur. Tutulu başta bir başlık eğimi sıfırda tutar: baş daha az hareket eder ve başı tutmak için baş noktasında bir moment oluşur. Modülün örneğinde başın tutulması, kazık başı yerdeğiştirmesini 6.228 mm değerinden 2.241 mm değerine düşürür ve -174.8 kN·m değerinde bir baş momenti verir; bu değer, serbest kazığın 151.8 kN·m değerinden daha büyüktür. Gerçek bir başlık bu ikisinin arasında yer alır; dolayısıyla her büyüklük iki analizle sınırlandırılır: serbest baş en büyük yerdeğiştirmeyi ve zemin içindeki momenti, tutulu baş ise en büyük baş momentini verir.
Modül çevrimsel yüklemeyi nasıl ele alır?
Modül, API RP 2A standardındaki çevrimsel p–y eğrilerine geçer. Kumda A çarpanı her derinlikte 0.9 alınır. Kilde eğri, nihai direncin 0.72 katında sona erer; bu durum derinlikte y50 değerinin üç katından itibaren geçerlidir, yüzeye daha yakın derinliklerde ise eğri daha düşük bir değere iner. Modülün örneğinde çevrimsel yükleme, kazık başı yerdeğiştirmesini 6.228 mm değerinden 7.280 mm değerine yükseltir.
Eksenel yük, yanal yüklü kazığı nasıl etkiler?
P eksenel yükü, şekil değiştirmiş konum üzerinden etkir (P–δ etkisi). Bu yük kiriş denkleminde ve her elemanın rijitliğinde yer alır; bu nedenle yerdeğiştirmeyi ve momenti artırır. P, baştan girilen basınç kuvvetidir ve her derinlikte aynı alınır. Yük kazığın zemindeki burkulma yüküne ulaşırsa modül analizi durdurur ve bunu bildirir.
Sonuçların işaretleri ne anlama gelir?
z derinliği zemin yüzeyinden aşağıya doğru ölçülür ve y yerdeğiştirmesi yük yönünde pozitiftir. Dönme, dy/dz eğimidir; bu nedenle yük yönünde yatan bir kazık için negatiftir (örnekte -0.1499°). Negatif derinlik zeminin üzerindedir. p zemin tepkisi, yerdeğiştirmenin işaretini taşır.
İzin verilen bir yerdeğiştirmeye karşılık gelen yanal yük nasıl bulunur?
İzin verilen yerdeğiştirme yall değerini Tasarım bölümüne girin ve Analiz et düğmesine basın. Modül yanal yükü (ve momenti) orantılı olarak artırır, her yük için denklemleri yeniden çözer ve kazık başı yerdeğiştirmesinin yall değerine ulaştığı yanal yükü verir. Örnekte 10 mm değerine 175.7 kN yükte, 5 mm değerine ise 98.90 kN yükte ulaşılır. Zemin doğrusal olmadığından yük, çalışma yükünden orantıyla elde edilemez.
p–y eğrileri yerine elastik yatak katsayısı ne zaman kullanılmalıdır?
Yerdeğiştirmeler küçük olduğunda ve kendi yatak katsayılarınızla çalışıldığında kullanılır: kum için nh (k = nh z) ve kil için kh (k = kh D). Elastik zeminin bir sınırı yoktur; bu nedenle yerdeğiştirme arttıkça tepkiyi olduğundan fazla hesaplar. Modül bu konuda uyarı verir ve elastik tepkinin zeminin nihai direncini aştığı yerde derinliği bildirir. Varsayılan seçenek, doğrusal olmayan p–y eğrileridir.
k, ε50 ve J hangi değerleri alır?
Bu değerler her tabaka için otomatik doldurulur ve üzerine yazılabilir. Kum için başlangıç modülü k, φ′ değerinden ve tabaka ortasının yeraltı su seviyesinin üstünde ya da altında olmasından hareketle API RP 2A abağından alınır. Kil için ε50 değeri 0.020 alınır (cu 48 kPa altında), 0.010 alınır (48 ile 96 kPa arasında) ve 0.005 alınır (96 kPa ve üzerinde); J için değer 0.5 alınır (cu 48 kPa altında), bunun üzerinde ise 0.25 alınır. Ölçülmüş değerleriniz varsa bunların yerine yazın.
Modül neden kazık ucunun hareket ettiğini bildirir?
Kazık ucu, zemin yüzeyindeki yerdeğiştirmenin onda birinden ve ayrıca 2 mm değerinden fazla yerdeğiştirdiğinde, kazık bu zeminde bu yük için kısadır: rijit bir cisim olarak döner ve sonucu üst kısımdaki zemin yerine kazık boyu belirler. Kazığı, ucu yerinde kalıncaya kadar uzatın ya da kısa bir kazığın yerdeğiştirmesini kabul edin.
“Denge yok” ne anlama gelir?
Yük, kazığın ve zeminin direnebileceğinden fazladır: zemin, kazığın öyle büyük bir kısmında p–y eğrilerinin sonuna ulaşmıştır ki kazığı artık tutamaz ya da zemin, p–y eğrilerinin davranışı artık tanımlayamadığı beş kazık genişliğinden fazla hareket etmiştir. Hiçbir hesap yapılmaz. Yükü azaltın ya da kazığı uzatın veya rijitleştirin.
Modül birkaç kazığın grup etkisini verir mi?
Bu modül tek bir kazığı analiz eder. Birkaç kazıklı bir başlık için; her kazığa gelen yükü, grup etkisini ve sıraların yanal davranışını p-çarpanlarıyla ekleyen Kazık grubu modülü kullanılmalıdır.