Modülün hesapladıkları
Kumda kazık modülü, kuma bastırılan, çakılan ya da fore edilen tekil bir kazığın nihai eksenel taşıma gücünü Qu ve emniyetli eksenel taşıma gücünü Qall verir. Nihai taşıma gücü, uçta taşınan ile gövdede taşınanın toplamıdır:
Qp, ucun altındaki kumun direnci olan uç direncidir; Qs, gövde boyunca tabaka tabaka hesaplanan direnç olan çevre sürtünmesidir; FS güvenlik sayısıdır. Uç ve gövde için yöntemler birbirinden bağımsız seçilir ve toplama tek bir güvenlik sayısı ya da her bileşene ayrı bir güvenlik sayısı uygulanabilir.
Tanımlayabilecekleriniz
- Her biri kendi kalınlığı, birim hacim ağırlıkları ve içsel sürtünme açısı φ′ ile tanımlanan en çok sekiz kum tabakasından oluşan zemin ve isteğe bağlı bir yeraltı su seviyesi.
- Genişliği veya çapı D (en az 0.05 m) ve gömülü boyu L (en az 0.5 m) olan dairesel veya kare kazık; çakma, fore veya presle çakma.
- Üç uç direnci yöntemi: Meyerhof (1976), Vesic (1977) ve Coyle & Castello (1981).
- İki çevre sürtünmesi yöntemi: K–δ yöntemi ve Coyle & Castello (1981); her ikisi de her tabakaya ayrı ayrı uygulanır.
Diğer modüllere ait olanlar
- Bu modül, eksenel basınç yükü altındaki tekil bir kazığı ele alır. Komşu kazıklar Kazık grubu modülü, yanal yük ise Yanal yüklü kazık modülü kapsamındadır.
- Sonuçlar zeminin direncidir: modülün sonuçların altında belirttiği gibi, kazığın ağırlığı düşülmez.
- Buradaki tabakalar kumdur. Kil ya da kum ve kilden oluşan bir profil için Kilde kazık veya Tabakalı zeminde kazık modülünü kullanın.
Başlamadan önce: nelere ihtiyaç var
Zemin etüdünüzden ve tasarımınızdan şunları hazır bulundurun:
| Ne | Nereden alınır | Notlar |
|---|---|---|
| Kum profili: tabaka kalınlıkları | Sondaj logları | Tabakalar en az kazık ucuna kadar ulaşmalıdır. Kumun ucun yaklaşık iki kazık genişliği altına kadar tanımlanması daha iyidir: uç direncini uçtaki ve hemen altındaki zemin belirler. |
| Birim hacim ağırlıklar γ ve γsat | Laboratuvar veya korelasyonlar | γ yeraltı su seviyesinin üstünde, γsat ise altında geçerlidir. |
| Her tabakanın içsel sürtünme açısı φ′ | SPT ya da CPT korelasyonları, deneyler | Efektif (drenajlı) içsel sürtünme açısı. Meyerhof’un uç direnci abağı 20° ile 45° arasında çizilmiştir. |
| Yeraltı su seviyesi derinliği | Piyezometreler, sondajlar | İsteğe bağlı. Yalnızca kazık boyu içinde kalıyorsa girin. |
| Kazık: şekil, genişlik veya çap, gömülü boy, imalat yöntemi | Tasarımınız | İmalat yöntemi, hangi yöntemlerin kullanılabileceğini ve modülün gövde için neyi doldurduğunu belirler. |
| Güvenlik sayısı; uygulanan çalışma yükü | Tasarım esaslarınız | Modülün güvenlik sayısı için önerisi 2.5 ile 4 arasındadır. Uygulanan yük isteğe bağlıdır. |
Sekiz adımda hızlı başlangıç
- Modülü açın ve birimleri seçin
Kazıklar ailesinden Kumda kazık modülünü açın. Üst bölümde SI · kN, SI · tf veya US birim sistemini seçin; bunu istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Kumda kazık modülünü aç.
- Kum tabakalarını tanımlayın
Kum tabakaları bölümünde Yeni tabaka formunu doldurun (kalınlık, γ, γsat, φ′) ve + Tabaka ekle düğmesine basın; modülde Kum-1 (25 m) hazır bulunur: düzenlemek için satırına tıklayın, ardından altındaki tabakaları zemin yüzeyinden aşağıya doğru ekleyin. Bir tabakayı düzenlemek için satırına, silmek için çarpı işaretine tıklayın. Tabakalar kazık ucuna ulaşmalıdır.
- Yeraltı suyunu belirleyin
Yeraltı suyu bölümünde Var seçeneğini seçip yeraltı su seviyesinin derinliğini girin ya da Yok olarak bırakın.
- Kazığı tanımlayın
Kazık bölümünde şekli (Dairesel veya Kare) ve imalat yöntemini (Çakma, Fore veya Presle çakma) seçin, ardından genişlik ya da çap D ile gömülü boy L değerlerini girin.
- Uç direnci için yöntemi seçin
Uç direnci bölümünde Meyerhof, Vesic (m = Es/pa değerini ister) veya Coyle & Castello (N*q değerini abaktan doldurur) yöntemini seçin.
- Gövde (çevre) direnci için yöntemi seçin
Çevre sürtünmesi bölümünde K–δ yöntemi veya Coyle & Castello yöntemini seçin. Her tabakanın kendi katsayısı ve K–δ yöntemi için kendi δ′ değeri vardır; bunlar otomatik doldurulur ve üzerine yazılabilir.
- Tasarım değerlerini belirleyin
Tasarım bölümünde güvenlik sayısını (toplam için tek bir değer ya da her bileşen için ayrı) ve kontrol isteniyorsa uygulanan çalışma yükünü girin.
- Analiz et düğmesine basın ve sonucu okuyun
Analiz et düğmesine basın. Sonuçlar sekmesi Qu, Qp, Qs ve Qall değerlerini verir; Hesaplar sekmesi her adımı gösterir; Rapor sekmesi PDF ya da Word dosyası olarak kaydeder.
Ekran: kazığın üç görünümü
Düzen, her GeoTerva modülünün paylaştığı ve çalışma alanı kılavuzunda anlatılan düzendir. Bu modülde çizimin üç görünümü vardır; görünümler üstündeki düğmelerle seçilir:
- Kesit görünümü kazığı kum profili içinde; yeraltı su seviyesi, tabaka sınırları, K–δ yönteminin kritik derinliği L′, Qp, Qs ve Qu dirençleri (yöntem adı Qp ve Qs yanında yazılıdır) ve çevre sürtünmesi okları ile birlikte gösterir. Analizden önce yeraltı su seviyesini, bir tabaka tabanını, kazık ucunu ya da kazığın kenarını sürükleyerek değiştirebilirsiniz.
- Profil görünümü, efektif düşey gerilme σ′ ile birim çevre sürtünmesi f değerlerini derinliğe göre çizer; kazık ucu z = L noktasında işaretlenir.
- 3B, kazığı tabakaları ve yeraltı su seviyesiyle birlikte bir zemin bloğu içinde gösterir.


Modelin bölüm bölüm girilmesi
Model sekmesinde Model verilerinden sonra altı bölüm bulunur. Her biri başlığına tıklandığında açılır; alttaki İleri ve Geri düğmeleri bunlar arasında gezdirir. Bir başlığın ya da yöntemin yanındaki (?), o bölüm için bir çizim ve formül içeren yardım penceresini açar. Aşağıdaki tablolar her alanı simgesi, her birim sistemindeki birimi ve varsayılan değeriyle listeler. Bir birim iki ya da üç kez gösterildiğinde (örneğin m · ft), birimler sırasıyla SI · kN, SI · tf ve US sistemlerine aittir; eşit olanlar birleştirilmiştir. “Otomatik doldurulur” olarak işaretlenmiş bir alan modülün hesapladığı bir değer taşır; üzerine yazabilirsiniz. Varsayılan değerler SI sisteminde verilmiştir; başka bir birim sisteminde kutular dönüştürülmüş değerleri gösterir.
Kum tabakaları
Zemin yüzeyinden aşağıya doğru girilen en çok sekiz tabaka. Uç direnci ucun bulunduğu tabakaya bağlıdır; gövde sürtünmesi, kazığın geçtiği tüm tabakalar üzerinden toplanır. Tablolardaki değerler 1 numaralı tabakaya aittir.

| Alan | Simge | Birim | Varsayılan | Girilecekler |
|---|---|---|---|---|
| Ad (isteğe bağlı) | — | — | boş | Tabakanın çizimde ve raporda kullanılan adı. Boş bırakılırsa tabakalar Kum-1, Kum-2 biçiminde adlandırılır. |
| Birim hacim ağırlık (yeraltı su seviyesinin üstünde) | γ | kN/m³ · t/m³ · pcf | 18 | Efektif gerilmenin hesabında kullanılan, yeraltı su seviyesinin üzerindeki kumun birim hacim ağırlığı. |
| Doygun birim hacim ağırlık | γsat | kN/m³ · t/m³ · pcf | 18 | Yeraltı su seviyesinin altındaki kumun birim hacim ağırlığı. Bu seviyenin altında modül γsat − γw değerini kullanır. Yalnızca yeraltı su seviyesi tanımlıysa kullanılır. |
| İçsel sürtünme açısı (20–45°) | φ′ | ° | 35 | Tabakadaki kumun efektif içsel sürtünme açısı, en az 20°. Meyerhof abağı 20° ile 45° arasında çizilmiştir; 45° üzerinde uç değer sabit tutulur ve bir uyarı bunu belirtir. |
| Kalınlık | H | m · ft | 25 | Tabakanın kalınlığı. Tabakalar birlikte en az kazık ucuna kadar uzanmalıdır; kabul edilen en küçük değer: 0.1 m. |
Yeraltı suyu
Kazık boyu içinde yeraltı su seviyesi bulunup bulunmadığını seçin. Varsa derinliğini girin; bu seviyenin altında efektif gerilme, γw = 9.81 kN/m³ alınarak batık birim hacim ağırlık γsat − γw ile hesaplanır.

| Seçenek | Seçenekler | Varsayılan |
|---|---|---|
| Yeraltı su seviyesi kazık boyunca ya da kazık altında | Var Yok | Yok |
| Alan | Simge | Birim | Varsayılan | Girilecekler |
|---|---|---|---|---|
| Yeraltı su seviyesi derinliği | Dw | m · ft | 100 | Yeraltı su seviyesinin zemin yüzeyinden itibaren derinliği; 0 veya daha büyük. Yeraltı suyu “Var” olduğunda gösterilir. |
Kazık
Şekil ve imalat yöntemi seçimle, genişlik ve boy ise sayısal değer olarak belirlenir. Kesit, uç alanını ve gövde çevresini verir: kare kesitli bir kazıkta Ap = D² ve çevre 4D; dairesel kazıkta ise Ap = πD²/4 ve çevre πD olur.

| Seçenek | Seçenekler | Varsayılan |
|---|---|---|
| Şekil enkesit şekli | Dairesel Kare | Kare |
| İmalat yöntemi kazığın zemine yerleştirilme biçimi | Çakma Fore Presle çakma | Çakma |
| Alan | Simge | Birim | Varsayılan | Girilecekler |
|---|---|---|---|---|
| Kazık genişliği / çapı | D | m · ft | 0.407 | Kare kazığın genişliği veya dairesel kazığın çapı. Uç alanını ve gövde çevresini belirler. |
| Gömülü boy | L | m · ft | 20 | Zemin yüzeyinden uca kadar gömülü boy; kazık başı zemin yüzeyinde alınır. |
Uç direnci
Uç altındaki direnç için yöntemi seçin. Seçtiğiniz yöntemin kutuları görünür; diğerleri gizlenir.

| Seçenek | Seçenekler | Varsayılan |
|---|---|---|
| Yöntem uç direnci Qp için | Meyerhof Vesic Coyle & Castello | Meyerhof |
| Alan | Simge | Birim | Varsayılan | Girilecekler |
|---|---|---|---|---|
| Kumun rijitlik oranı | m | — | 250 | Kumun Es/pa rijitlik oranı: gevşek kumda yaklaşık 100–200, orta sıkı kumda 200–500, sıkı kumda 500–1000. Kabul edilen en küçük değer: 50. Uç direnci yöntemi Vesic olduğunda gösterilir. |
| Coyle & Castello N*q (abak değeri) | N*q(CC) | — | doldurulmuş | Kazığın L/D oranı ve uç tabakasının φ′ değeri için Coyle & Castello abağından okunur ve güncel tutulur. Kendi okumanızı kullanmak için üzerine yazın; abak değerini geri almak için kutuyu boşaltın. Uç direnci yöntemi Coyle & Castello olduğunda gösterilir. |
Çevre sürtünmesi
Gövde için yöntemi seçin. Her ikisi de tabaka tabaka hesaplanır: profilin her tabakasının, ait olduğu tabakanın adıyla anılan kendi katsayısı vardır. K–δ yönteminde her tabakanın ayrıca kendi δ′ değeri bulunur. Değerler diğer girdilerden doldurulur ve üzerine yazılabilir.

| Seçenek | Seçenekler | Varsayılan |
|---|---|---|
| Yöntem çevre sürtünmesi Qs için | K–δ yöntemi Coyle & Castello | K–δ yöntemi |
| Alan | Simge | Birim | Varsayılan | Girilecekler |
|---|---|---|---|---|
| Toprak basıncı katsayısı K | K | — | doldurulmuş | Bu tabakada gövdeye etkiyen toprak basıncı katsayısı. Fore kazık için K0 = 1 − sin φ′, çakma veya presle çakılan kazık için 1.4K0 olarak doldurulur. Kabul edilen en küçük değer: 0.2. Çevre sürtünmesi yöntemi K–δ yöntemi olduğunda gösterilir. |
| Kazık–zemin sürtünme açısı δ′ | δ′ | ° | doldurulmuş | Bu tabakada kazık ile kum arasındaki sürtünme açısı. 0.75φ′ olarak doldurulur. Çevre sürtünmesi yöntemi K–δ yöntemi olduğunda gösterilir. |
| Coyle & Castello K | K(CC) | — | doldurulmuş | Bu tabaka için Coyle & Castello katsayısı; tabakanın φ′ değeri ve kazığın L/D oranı için abaklarından okunur; ara yüzey sürtünmesi 0.8φ′ alınır. Düzenlenebilir. Çevre sürtünmesi yöntemi Coyle & Castello olduğunda gösterilir. |
Tasarım
Toplam üzerinde tek bir güvenlik sayısı ya da her bileşen için ayrı bir güvenlik sayısı: Qall = Qp/FSp + Qs/FSs. İkinci biçim, gövdeye uca göre daha fazla güvenildiğinde kullanılır. Uygulanan çalışma yükü isteğe bağlıdır.

| Seçenek | Seçenekler | Varsayılan |
|---|---|---|
| Güvenlik sayısı toplam için ya da her bileşen için | Toplam için tek Her bileşen için ayrı | Toplam için tek |
| Alan | Simge | Birim | Varsayılan | Girilecekler |
|---|---|---|---|---|
| Uygulanan çalışma yükü (isteğe bağlı) | Qapplied | kN · tf · kip | boş | Kazığın taşıması gereken çalışma yükü. İsteğe bağlıdır: girilirse kazık üzerinde gösterilir ve Qall ile karşılaştırılarak kontrol edilir. |
| Güvenlik sayısı (tipik 2.5–4) | FS | — | 3 | Qu üzerinde tek bir güvenlik sayısı. Modülün önerisi 2.5 ile 4 arasındadır. Güvenlik sayısı seçeneği Toplama tek katsayı olduğunda gösterilir. |
| Uç direnci için güvenlik sayısı | FSp | — | 3 | Uç direnci için güvenlik sayısı (her bileşen için ayrı güvenlik sayısı seçildiğinde kullanılır). Güvenlik sayısı “Her bileşen için ayrı” olduğunda gösterilir. |
| Çevre sürtünmesi için güvenlik sayısı | FSs | — | 1.5 | Çevre sürtünmesi için güvenlik sayısı; gövde daha küçük oturmalarda mobilize olduğundan uç için alınan sayıdan düşüktür. Güvenlik sayısı seçeneği Her bileşene ayrı katsayı olduğunda gösterilir. |
Yöntemlerin seçimi
Üç uç direnci yöntemi ile iki çevre sürtünmesi yöntemi aynı soruyu farklı yollarla yanıtlar; bu nedenle modül, birini diğerinden sonra çalıştırıp sonuçları karşılaştırmanıza olanak tanır. Her birinin gereksinimi ve çalışma biçimi aşağıda verilmiştir:
| Yöntem | Birim uç direnci qp | Gerektirdiği veriler | Notlar |
|---|---|---|---|
| Meyerhof (1976) | qp = σ′ N*q ≤ 0.5 pa N*q tan φ′ | Yalnızca uç tabakasının φ′ değeri | N*q, kazıklar için yazarın kendi abağından, 20°–45° aralığında okunur. ql sınırı sonucu kısıtlar; sınırın ne zaman belirleyici olduğu adımlarda belirtilir. |
| Vesic (1977) | qp = σ̄′o N*σ | φ′ ve m = Es/pa | Ucu genişleyen bir boşluk olarak ele alır: uçtaki ortalama efektif gerilmeyi ve kumun rijitliğini indirgenmiş rijitlik indisi aracılığıyla kullanır. |
| Coyle & Castello (1981) | qp = σ′ N*q, sınırsız | φ′ ve abaktan alınan N*q değeri (doldurulur) | Kumda çakılmış kazıklarda yapılan arazi yükleme deneylerine uydurulmuştur; N*q, L/D ve φ′ değerlerine göre okunur. Fore kazık için reddedilir. Abak yaklaşık 30°–40° aralığındaki φ′ değerlerini kapsar (K abağı 30°–36°); bu aralığın dışında uç değer, herhangi bir mesaj verilmeden kullanılır. |
| Yöntem | Birim çevre sürtünmesi f | Katsayılar | Notlar |
|---|---|---|---|
| K–δ yöntemi | f = K σ′ tan δ′; σ′, L′ = 15D derinliğinin altında sabit tutulur | Her tabaka için K ve δ′ | Sürtünme, yaklaşık 15 kazık genişliği olan kritik derinliğe kadar efektif gerilmeyle birlikte derinlikle artar, ardından sabit kalır. Abak okuması değil, sabit bir pratik kuraldır. |
| Coyle & Castello (1981) | f = K σ̄′o tan δ′, δ′ = 0.8φ′ | Her tabaka için abaklarından okunan K | Tabakanın ortalama efektif gerilmesini kullanır. Tabakalı bir profilde modül yöntemi tabaka tabaka uygular; bu, tek bir kum için yazılmış yöntemin bir genişletmesidir. |
Hangisi seçilmeli?
- Meyerhof ve K–δ yöntemiyle başlayın. En az girdiyi gerektirirler ve modülün varsayılanlarıdır.
- Kumun rijitliği için bir tahmininiz varsa Vesic’i kullanın (m). Bu durumda uç direnci, dayanımın yanı sıra rijitliğe de bağlıdır.
- Çakma kazıklarda Coyle & Castello yöntemini kullanın; arazi yükleme deneylerinden elde edilen tahminleri istediğinizde. Modül bu yöntemi fore kazık için reddeder, presle çakılan kazık için uyarır.
- Karşılaştırın. Yöntemler birbirinden çok farklı sonuç verebilir. Birini diğerinden sonra çalıştırın ve sonuçları Hızlı kayıt… ile saklayın; senaryo tablosu örnekte aralarındaki farkın ne kadar olabileceğini gösterir.
Analiz edin ve sonuçları okuyun
Analiz et düğmesine basın. Çubuk analizin yapıldığını bildirir, girdiler kilitlenir ve Sonuçlar sekmesinde dört blok gösterilir.
- Kazığın eksenel taşıma gücü. Dört kart: nihai taşıma gücü Qu, uç direnci Qp, çevre sürtünmesi Qs ve emniyetli taşıma gücü Qall.
- Değerler, adım adım. Hesabın her adımı için bir satır ve sayılar: uçtaki efektif gerilme, N*q ve qp, L′ ve Qs ile güvenlik sayısı.
- Her tabakanın taşıma gücüne katkısı. Her tabakanın çevre sürtünmesini, uç direncini ve toplamını gösteren bir tablo ile genel toplamlar.
- Her mekanizmanın katkısı. Qu içinde uç ve gövdenin payı, yüzde olarak.
Kesit görünümündeki kazık artık Qu, Qall, Qs ve Qp değerlerini taşır; yöntem adı Qs ve Qp yanında belirtilir.

Uygulanan yükün kontrolü
Uygulanan çalışma yükü Qapplied girildiyse Sonuçlar sekmesi bir kontrol ekler: Qapplied/Qall oranı ve sözcükle bir karar. UYGUN, uygulanan yükün emniyetli taşıma gücü içinde kaldığını; UYGUN DEĞİL ise bu değeri aştığını belirtir. Yük Qu değerini bile aşıyorsa rapor bunu sözcüklerle ifade eder. Kontrolün sağlanamaması ayrıca bir uyarı oluşturur ve kazığın boyunun ya da genişliğinin artırılması, daha fazla kazık kullanılması veya güvenlik sayılarının yeniden gözden geçirilmesi önerilir.
Kazığın ağırlığı
Sonuçlarda kazığın ağırlığı düşülmez. Tasarım esaslarınız bunu dikkate alıyorsa, standardınızın gerektirdiği biçimde uygulanan yüke ekleyin ya da taşıma gücünden düşün.
Hesaplar sekmesi ve rapor
Hesaplar sekmesi hesabı bölümler hâlinde yazar: Verilenler ve istenenler, ardından her adım için bir bölüm ve son olarak tek cümlelik Sonuç. Bu modülde adımlar şunlardır:
- Kazık ucundaki efektif düşey gerilmenin belirlenmesi — birim hacim ağırlıklardan ve yeraltı su seviyesinden σ′.
- Uç direncinin hesaplanması — seçilen yöntem, katsayısı, varsa sınır ve Qp.
- Çevre sürtünmesi direncinin hesaplanması — seçilen yöntem, tabaka tabaka; K–δ yönteminde L′ ile birlikte ve Qs.
- Güvenlik sayısının uygulanması — Qu ve Qall.
- Uygulanan çalışma yükünün kontrolü (yük girilmişse).

Rapor sekmesi aynı hesabı bir özet rapora dönüştürür. Kapağı doldurun (proje, yer, işveren, rapor numarası, tarih, hazırlayan, başlık, kontrol eden, notlar) ve PDF olarak kaydet ya da Word indir (.docx) düğmesine basın. Rapor altı bölümden oluşur: 1 Giriş ve kapsam, 2 Girdi verileri, 3 Hesap (her adım için bir bölüm), 4 Sonuçlar, 5 Özet ve 6 Kaynaklar. Bir çalıştırmada yöntemlere ilişkin notlar veya uyarılar varsa rapor, Sonuçlar bölümünden sonra Kabuller ve notlar bölümünü ekler (sonrasındaki bölümler bir numara kayar); birim satırında dönüşüm sabitleri belirtilir.
Teori sekmesi yöntemi açıklar: kazığın taşıdığı yük, profildeki efektif gerilme, üç uç direnci yöntemi, çevre sürtünmesi ve kritik derinlik, emniyetli taşıma gücü ve çözümlü bir örnek.
Çözümlü örnek: modülün kendi örneği
Modül bu örnekle açılır. Varsayılanlara dön düğmesi örneği istenen zamanda geri getirir; böylece sayıları kendi ekranınızda izleyebilirsiniz.
| Kesit | Girdi | Değer |
|---|---|---|
| Kum tabakaları | Tek tabaka, Kum-1 | H = 25 m, γ = γsat = 18 kN/m³, φ′ = 35° |
| Yeraltı suyu | Yeraltı su seviyesi | Yok |
| Kazık | Şekil, imalat yöntemi | Kare, çakma |
| Kazık | Genişlik, boy | D = 0.407 m, L = 20 m |
| Uç direnci | Yöntem | Meyerhof |
| Çevre sürtünmesi | Yöntem, katsayılar | K–δ; K = 0.6 ve δ′ = 26.3° (doldurulur) |
| Tasarım | Güvenlik sayısı | Tek katsayı, FS = 3 |
Adım 1: uçtaki efektif gerilme
Yeraltı su seviyesi bulunmadığından uçta σ′ = 18 × 20 = 360.00 kPa olarak hesaplanır.
Adım 2: uç direnci, Meyerhof
φ′ = 35° için abaktan N*q = 143.00 okunur; buna göre σ′ N*q = 360 × 143 = 51,480 kPa bulunur. Bu değer, ql = 0.5 × 100 × 143 × tan 35° = 5,006.48 kPa olan sınır değerin çok üzerindedir; dolayısıyla sınır belirleyicidir: qp = 5,006.48 kPa. Uç alanı 0.407² = 0.165649 m² olduğundan Qp = 5,006.48 × 0.165649 = 829.32 kN elde edilir.
Adım 3: çevre sürtünmesi, K–δ
Kritik derinlik L′ = 15D = 15 × 0.407 = 6.105 m olup (modül 6.11 m değerini gösterir). L′ derinliğinde efektif gerilme 18 × 6.105 = 109.89 kPa olduğundan buradaki birim çevre sürtünmesi f = 0.6 × 109.89 × tan 26.3° = 32.587 kPa olarak hesaplanır; yüzeyde sıfırdan başlayarak bu değere doğrusal olarak artar ve uca kadar bu değerde kalır. Çevre uzunluğu 4 × 0.407 = 1.628 m olduğundan:
Adım 4: güvenlik sayısı
Qu = 829.32 + 899.08 = 1,728.40 kN bulunur; FS = 3 alındığında emniyetli taşıma gücü Qall = 1,728.40 / 3 = 576.13 kN olur. Taşıma gücünün uç tarafından karşılanan payı 48.0 %, gövde tarafından karşılanan payı 52.0 % olmaktadır.
Her girdi yanıtı nasıl değiştirir
Aşağıdaki her satır örnekte yalnızca bir şeyi değiştirir ve modülü yeniden çalıştırır. Sayılar modülün kN cinsinden verdiği sonuçlardır; böylece her satırı yeniden üretebilirsiniz.
| Değişiklik | Qp | Qs | Qu | Qall | Nedeni |
|---|---|---|---|---|---|
| Varsayılan örnek | 829.3 | 899.1 | 1,728 | 576.1 | Referans |
| Vesic ile uç direnci (m = 250) | 1,721 | 899.1 | 2,620 | 873.3 | qp için sınır yok |
| Coyle & Castello ile uç direnci | 2,087 | 899.1 | 2,986 | 995.4 | N*q abaktan okunur, sınırsız |
| Coyle & Castello ile çevre sürtünmesi | 829.3 | 1,496 | 2,325 | 775.0 | K abaktan alınır; bir not, abağın L/D = 36.1 değerinin ötesine uzatıldığını belirtir |
| Her ikisi de Coyle & Castello ile | 2,087 | 1,496 | 3,583 | 1,194 | Her ikisi de arazi deneyi abaklarından |
| Fore kazık | 829.3 | 644.3 | 1,474 | 491.2 | K = K0 (1.4K0 yerine) |
| Presle çakılan kazık | 829.3 | 899.1 | 1,728 | 576.1 | K–δ yönteminde çakma kazıkla aynı |
| Dairesel kesit | 651.3 | 706.1 | 1,357 | 452.5 | Alan ve çevre, kare kazığınkinin π/4 katıdır |
| Yeraltı su seviyesi 5 m | 829.3 | 823.5 | 1,653 | 550.9 | 5 m derinliğin altında daha düşük σ′; Qp sınır değerinde kalır |
| Her bileşen için güvenlik sayısı | 829.3 | 899.1 | 1,728 | 875.8 | FSp = 3 ve FSs = 1.5 |
| Sürtünme açısı 30 | 271.1 | 879.1 | 1,150 | 383.4 | N*q azalır, dolayısıyla Qp üçte bire düşer; gövde pek değişmez (φ′ azalırken K artar, δ′ azalır) |
| Sürtünme açısı 40 | 2,405 | 875.2 | 3,280 | 1,093 | Qp yaklaşık üç katına çıkar; gövde pek değişmez (φ′ artarken K azalır) |
| Kazık boyu 12 m | 829.3 | 474.7 | 1,304 | 434.7 | Yalnızca gövde değişir |
| Kazık boyu 24 m | 829.3 | 1,111 | 1,941 | 646.9 | Yalnızca gövde değişir |
| Genişlik 0.6 m | 1,802 | 1,787 | 3,589 | 1,196 | Daha büyük uç alanı ve çevre |
Fore kazıkta Coyle & Castello uç yöntemi tabloda yer almaz; çünkü modül bunu çalıştırmaz: durur ve nedenini belirtir (bkz. Mesajlar).
İletiler: durdurmalar, uyarılar ve notlar
Modül, hesabı engelleyen bir durum olduğunda, bir sonuç dikkat gerektirdiğinde ve nelerin kabul edildiğini, sade bir dille bildirir. Üç tür mesaj vardır.

| Tür | Ne zaman | İleti ve yapılacaklar |
|---|---|---|
| Durdurma (kahverengi çubuk, “Analiz yapılamıyor”) | Tabakalar kazık ucuna ulaşmıyor | “Tabakalar kazık ucuna ulaşmalıdır. Tabakalar 25.00 m derinliğe ulaşıyor, kazık 30.00 m uzunluğunda.” (kahverengi çubukta “Analiz edilemez”, pencerede “Analiz yapılamıyor” yazar) Bir tabaka ekleyin ya da son tabakayı kalınlaştırın. |
| Durdurma | Fore kazık için Coyle & Castello seçilmesi | “Coyle & Castello kumda çakılmış kazıklar üzerinde kalibre edilmiştir; fore kazık bunun kapsamı dışındadır.” Uç için Meyerhof veya Vesic, gövde için K–δ yöntemini kullanın. |
| Uyarı | Presle çakılan kazık için Coyle & Castello seçilmesi | “Coyle & Castello çakma kazıklar içindir; bu kazık presle itilmiştir.” Sonucu bir tahmin olarak değerlendirin ya da K–δ yöntemini kullanın. |
| Uyarı | Qall değerinden büyük bir uygulanan yük | “Kazık uygulanan yükü taşımıyor — Qall değerine oranı: %173.6.” Kazığı uzatın ya da genişletin, daha fazla kazık kullanın veya güvenlik sayılarını yeniden gözden geçirin. |
| Durdurma (girdi hatası) | Alanın kabul ettiği en küçük değerin altında bir değer, örneğin φ′ = 19° | “1 girdi hatası: İçsel sürtünme açısı (20–45°) (φ′1) en az 20° olmalıdır.” Kırmızıyla işaretlenen alanı düzeltin. |
| Uyarı | φ′ değeri 45° üzerinde | Meyerhof abağı yalnızca 20° ile 45° arasında çizilmiştir; bu aralığın ötesinde uç değer sabit tutulur, dışa doğru uzatılmaz. |
| Uyarı | Fore kazıkta, tabakanın 1.25K0 değerinin üzerinde K | “K fore kazık için çok yüksek”: delme işlemi zemini yerinden itmez, bu nedenle K değeri K0 civarında kalır. K ≈ K0 alın ya da bu gövdenin neden daha fazla taşıdığını belirtin. |
| Not | Çakma ya da presle çakılan kazıkta 1.8K0 değerinin üzerinde K | K tablosu K0 ile 1.8K0 arasında uzanır; bir yükleme deneyi ya da yerel uygulama destekliyorsa daha yüksek bir değer korunabilir. |
| Not | Ucun tam olarak bir tabaka sınırında olması | Uç direnci, sınırın altındaki tabaka, yani taban altındaki zemin esas alınarak hesaplanır; üstteki tabaka yalnızca gövde sürtünmesine katkıda bulunur. |
| Not | Profil, kazık ucunun altında 2D değerinden daha az bir derinlikte sona eriyor | Uç direnci ucun hemen altındaki zeminden geldiği için en derindeki tabakanın aynı özelliklerle aşağıya doğru devam ettiği kabul edilir. |
| Not | Abakların ötesinde Coyle & Castello | Abak L/D = 36.1 değerinin ötesine uzatılmıştır (K için); katsayı kutuları düzenlenebilir kalır, bu nedenle şekilden okunan bir değer kullanılabilir. |
| Not | Fore kazık | Uçta girilen sürtünme açısının delme sonrasındaki kumu temsil ettiği kabul edilir; fore imalat için ayrıca bir azaltma uygulanmaz. |
Yeşil çubuktaki Uyarılar (ya da Notlar) düğmesi, çalıştırmadan sonra bunları listeler. Bir çalıştırmada yöntemlere ilişkin notlar veya uyarılar varsa rapor, sonuçlardan sonra Kabuller ve notlar bölümünü ekler; uygulanan yük kontrolü ise hesapta ve özette yer alır.
İyi uygulama ve sık yapılan hatalar
- Ucun altındaki kumu tanımlayın. Uç direnci, ucun bulunduğu ve hemen altındaki zemine bağlıdır. Profili ucun en az iki kazık genişliği altına kadar uzatın ya da modülün, son tabakanın aynı özelliklerle devam ettiği yönündeki kabulünü benimseyin.
- İmalat yöntemini kazığa uygun seçin. K değerini değiştirir ve Coyle & Castello yönteminin kullanılabilir olup olmadığını belirler. Fore olarak girilen bir çakma kazık daha düşük K değeri ve dolayısıyla daha düşük gövde direnci alır; çakma olarak girilen bir fore kazık ise daha yüksek K ve daha yüksek bir direnç alır.
- Sınır belirleyiciyse uç direncinin boyla artmasını beklemeyin. σ′ N*q değeri ql değerinin üzerindeyse sınır qp değerini kısıtlar ve daha uzun bir kazık yalnızca gövde katkısını artırır.
- Birden fazla yöntemi çalıştırın. Sonuçlar arasındaki yayılım bilgi verir. Her çalıştırmayı Hızlı kayıt… ile saklayın.
- Tabaka φ′ değerini efektif içsel sürtünme açısı olarak tutun; bu değer zemin araştırmanızdan gelmeli, toplam gerilme parametresi olmamalıdır.
- Sistemi değiştirdikten sonra birimleri kontrol edin: değerleri kutuların yanında gösterilen birimlerde yazın.
- Notları okuyun. Modülün nelerin kabul ettiğini listelerler; raporda basılırlar.
Sık sorulan sorular
Kumdaki bir kazığın taşıma gücü nasıl hesaplanır?
Nihai taşıma gücü, uç altındaki uç direnci ile gövde boyunca çevre sürtünmesinin toplamıdır: Qu = Qp + Qs. Emniyetli taşıma gücü, Qu değerinin bir güvenlik sayısına bölünmesiyle bulunur. GeoTerva’nın Kumda kazık modülünde kum tabakalarını, kazığı ve yöntemleri tanımlar, Analiz et düğmesine basarsınız; modül, Qp, Qs, Qu ve Qall değerlerini hesabın her adımıyla birlikte verir.
Uç için Meyerhof, Vesic ve Coyle & Castello yöntemleri arasındaki fark nedir?
Meyerhof, N*q değerini φ′ değerine göre bir abaktan okur ve birim direnci bir sınır değerle kısıtlar. Vesic, ucu genişleyen bir boşluk olarak ele alır ve ayrıca m = Es/pa rijitlik oranını gerektirir. Coyle & Castello, N*q değerini, çakma kazıklarda yapılan arazi yükleme deneylerine uydurulmuş bir abaktan L/D ve φ′ değerlerine göre, sınır uygulamadan okur. Modülün örneğinde sırasıyla 829 kN, 1,721 kN ve 2,087 kN değerlerini verirler.
Kritik derinlik L′ = 15D nedir?
K–δ yönteminde birim çevre sürtünmesi, yaklaşık 15 kazık genişliği olan kritik derinliğe kadar efektif gerilmeyle birlikte derinlikle artar ve bu derinliğin altında sabit tutulur. Modül bunu kazık üzerinde kesikli bir çizgiyle gösterir ve L′ değerini 15D ile L değerlerinin küçüğü olarak alır.
Modül K ve δ′ için hangi değerleri kullanır?
Her tabaka için doldurulurlar: fore kazık için K = K0 = 1 − sin φ′, çakma ya da presle çakılan kazık için 1.4K0; δ′ = 0.75φ′. Herhangi birinin üzerine yazabilirsiniz. Coyle & Castello yönteminde K abaklarından okunur ve δ′ = 0.8φ′ alınır.
Kazığı uzattığımda uç direnci neden değişmiyor?
Meyerhof yöntemi birim uç direncini ql = 0.5 pa N*q tan φ′ değeriyle sınırlar. Sınır belirleyici olduğunda, modülün örneğinde olduğu gibi, daha uzun bir kazık gövde sürtünmesini artırır ancak uç direncini artırmaz. Sınırın ne zaman belirleyici olduğu adımlarda belirtilir.
Fore kazık için Coyle & Castello yöntemini kullanabilir miyim?
Hayır. Abakları çakma kazıklardan okunmuştur; bu nedenle modül durur ve yöntemi değiştirmenizi ister. Presle çakılan kazık için yöntemi bir uyarıyla kabul eder.
Modül kazığın ağırlığını düşer mi?
Hayır. Taşıma gücü zeminin direncidir; kazığın ağırlığı düşülmez ve modül bunu sonuçların altında belirtir.
Kaç tabaka girebilirim ve yeraltı su seviyesi ne değiştirir?
En fazla sekiz kum tabakası. Kazık boyu içindeki bir yeraltı su seviyesi, modülün efektif gerilme için bu seviyenin altında batık birim hacim ağırlık γsat − γw değerini kullanmasına yol açar; bu da gövde sürtünmesini azaltır.
Modül hangi birimleri kullanır?
SI · kN, SI · tf veya US; başlıktan, Analiz et düğmesine basıldıktan sonra bile istenen zaman değiştirilebilir. Rapor birimleri ve dönüşüm sabitlerini belirtir.
Grup etkisini, oturmayı veya yanal yükü kontrol eder mi?
Bu modül eksenel yük altındaki tek bir kazığı ele alır. Grup etkisi ve oturma için Kazık grubu, yanal davranış için Yanal yüklü kazık modülünü kullanın.
İki tasarımı nasıl karşılaştırırım?
Birincisini çalıştırın, Hızlı kayıt… düğmesine basın, Girdileri düzenle düğmesine basın, bir değeri değiştirin, yeniden çalıştırın ve tekrar hızlı kayıt yapın. Model sekmesindeki Yükle düğmesi herhangi bir sürümü geri getirir. Dosyaya kaydet… bir sürümü proje ile birlikte saklar.