Op deze pagina · 21 hoofdstukken
- 1Het model van de keermuur
- 2Model in één oogopslag
- 3Coördinaten, vrijlichaamsdiagram, krachtenoverzicht en tekenafspraak
- 4Geometrie-opsplitsing: onderdelen, zwaartepunten en armen
- 5De grond die meebeweegt met de wand: hielblok, zones, vochtig en verzadigd gewicht
- 6Effectieve spanning en grondwater
- 7Actieve en passieve gronddruk volgens Rankine
- 8Gronddruk volgens Coulomb op het verticale vlak
- 9Neutrale gronddruk en passieve weerstand (vereenvoudigde tand-methode)
- 10Bovenbelastingen
- 11Hydrostatische waterdruk aan weerszijden en opwaartse waterdruk
- 12Seismische gronddruk volgens Mononobe–Okabe
- 13Hydrodynamische waterdruk
- 14Traagheid van de wand en de mee-bewegende grond
- 15Ontlastplateaus
- 16Tanden — vereenvoudigde tand-methode
- 17Glijden, kantelen en draagvermogen
- 18Krachtswerking: wand, teen, hiel, ontlastplateau en afschuiftand
- 19Rekenvoorbeeld: een stapsgewijs berekende keermuur
- 20Variabelen
- 21Literatuur
De wand wordt beschouwd als een gewapend-betonnen hoekkeermuursysteem per strekkende meter. De gekeerde zijde bestaat uit één grondlaag en kan een hellend maaiveld, een gelijkmatige bovenbelasting en grondwater bevatten. De wandgeometrie kan optioneel worden voorzien van een ontlastplateau en een afschuiftand onder de funderingsplaat.
1Het model van de keermuurWat berekend wordt en hoe het wordt getekend.
Rekenconcept
Rankine · statisch
Geschikt voor een conventionele schematisering van actieve/passieve gronddruk. Wandwrijving wordt in de klassieke Rankine-coëfficiënt niet expliciet toegepast.
Coulomb · statisch
Werkt op het verticale vlak bij de hielrand (grond tegen grond) met δ = β, waardoor er geen betonwandwrijving wordt gebruikt; voor dit vlak (α = 90°, δ = β) is de Coulomb Kₐ exact gelijk aan de Rankine Kₐβ. De externe gronddruk grijpt altijd aan op dit verticale vlak; alleen voor de snede-krachten in de wand wordt de hellingshoek van de achterzijde van de wand gebruikt (paragraaf 17).
Mononobe–Okabe · seismisch
De seismische gronddruk wordt altijd berekend als de pseudostatische Mononobe–Okabe-druk: de Coulomb-spie waaraan de traagheidskrachten kₕ·W en ±kᵥ·W zijn toegevoegd, opgelost op hetzelfde rekenvlak als in de statische situatie (het verticale vlak bij de hielrand, δ = β).
Gelijkmatige bovenbelasting
Een gelijkmatige bovenbelasting veroorzaakt een extra horizontale gronddruk. De verdeling hiervan hangt af van de gekozen gronddruktheorie en wordt gescheiden van de gronddispersiecomponent gerapporteerd.
Handleiding theorie
Het bovenstaande overzicht vat het model samen. De onderstaande handleiding is geschreven als een zelfstandig handboek: elke grootheid die in het tabblad Berekeningen verschijnt, wordt vanuit het fysische principe toegelicht, getekend, afgeleid en vervolgens gekoppeld aan de exacte wijze waarop de rekenmodule deze evalueert. Een volledig numeriek rekenvoorbeeld (paragraaf 18) is berekend met dezelfde rekenkern, zodat elke tussenstap handmatig kan worden nagerekend.
2Het model in één oogopslagGrondwater, ontlastplateau, afschuiftand, de drie stabiliteitstoetsen en de symbolen van het overzicht.
Grondwater & effectieve spanning
Onder de grondwaterstand dient de effectieve verticale grondspanning te worden berekend met het effectief volumiek gewicht (onder water) van de grond, terwijl de hydrostatische waterspanning afzonderlijk wordt toegepast. Indien de waterstanden aan de gekeerde zijde en de voorzijde verschillen, ondervindt de wand een netto waterdrukcomponent en moet ook de passende hydraulische stabiliteit/kwelstroomconditie worden beschouwd.
Optioneel ontlastplateau
Het ontlastplateau wordt gemodelleerd als onderdeel van de gewapend-betongeometrie met door de gebruiker opgegeven hoogte, uitstekende lengte en dikte. Het verandert het eigen gewicht van de wand, de geometrie van de gronddekking en de overdracht van de horizontale belasting. De grond boven de plaat wordt gedragen door de plaat. Onder de onderzijde van de plaat herstart de wanddruk als K·[σ′v(z) − R·σ′v(zL)] met R = min(Ls/bkr, 1); bovenbelasting en water worden niet gereduceerd. De gereduceerde druk wordt gebruikt voor de wand en de aansluiting van de plaat en, met dezelfde R, voor de grondgewichtsdruk op het fictief rugvlak x = B bij de externe stabiliteit; bij een aardbeving wordt de volledige toename van de wand zonder plaat toegevoegd (PAE,shelf = PA,shelf + ΔPAE,0). Het tegenmoment van de plaatbelasting wordt niet toegerekend aan de wand. Het tabblad Berekeningen geeft de reductie weer.
Optionele funderingstand
De funderingstand wordt gemodelleerd onder de zool met een door de gebruiker opgegeven breedte, diepte en positie. De weerstand aan de voorzijde van de tand (onderzijde zool → onderzijde tand), p = Kmob·σ′v met Kmob = w·Kp + (1 − w)·K0 (standaard w = 1/3: 1/3 Passief + 2/3 Neutraal), wordt als Pkey volledig opgeteld bij de glijweerstand.
Stabiliteitstoetsen
Glijden
De weerstand bestaat uit de zoolwrijving μb·N plus Ptoe en Pkey; er wordt geen zooladhesie toegepast.
Kantelen
Momenten worden voor de maatgevende belastingcombinatie gewoonlijk berekend ten opzichte van de teen.
Contactdruk
Het resultaat wordt getoetst aan de voorwaarden voor het niet-optreden van trek (contactvlak) en het toelaatbare of rekenkundige draagvermogen.
Betonelementen
Wand, teen, hiel, ontlastplateau en afschuiftand zijn afzonderlijke constructieve elementen. GeoTerva geeft de dwarskrachten en buigende momenten uit dezelfde belastinggevallen die worden gebruikt in de geotechnische stabiliteitsberekening; het wapeningsontwerp valt buiten de software.
Variabelen
3Coördinaten, vrijlichaamsdiagram, krachtenoverzicht en tekenafspraakVrijlichaamsdiagram, krachtenoverzicht, M = x·Fz − z·Fx.
Stabiliteit is een evenwichtsvraagstuk, dus de eerste stap is bepalen wat in evenwicht is en hoe krachten en momenten van een teken worden voorzien. Het mengen van conventies (bijvoorbeeld sommige momenten "met de klok mee positief" nemen en andere "kantelend positief") is de meest voorkomende bron van fouten in handberekeningen; GeoTerva gebruikt daarom één cartesisch stelsel voor alles.
Coördinaten
De oorsprong O bevindt zich op de teen, aan de onderzijde van de funderingsplaat. x wijst richting de aanvulling en z omhoog. De bovenzijde van de funderingsplaat bevindt zich op z = tf, de bovenzijde van de wand op z = tf + H, de hiel op x = B = Lt + tb + Lh, en de onderzijde van een tand op z = −dk.
Krachten en het moment om de teen
Een kracht die op het vrije lichaam werkt, wordt geschreven met haar componenten (Fx, Fz) en een punt op haar werklijn (x, z). Het moment om O is het tweedimensionale kruisproduct r × F:
Waarom dit teken "kantelend positief" is. Een gewicht W op x > 0 heeft Fz = −W, dus M = −x·W < 0: het houdt de muur tegen. Een gronddruk op hoogte z die naar de voorzijde duwt, heeft Fx < 0, dus M = −z·Fx > 0: het kantelt de muur over de teen. Opwaartse waterdruk (Fz > 0) geeft M > 0, weerstand aan de voorzijde (Fx > 0) geeft M < 0. Geen enkele krachtcategorie is hardgecodeerd als "weerstandbiedend": elk van de twee delen x·Fz en −z·Fx wordt geclassificeerd op basis van het eigen teken. De verticale component van een schuine gronddruk wordt bijvoorbeeld correct meegeteld als weerstandbiedend.
Het vrije lichaam
Het vrije lichaam is het beton plus de grond die ermee meebeweegt (het hielblok uit Paragraaf 4). Het is uitgesneden langs de onderzijde van de funderingsplaat en langs het externe drukvlak. Alles wat over deze sneden werkt, en elke volumekracht daarbinnen, is één regel in het krachtenoverzicht. De drie toetsen lezen hetzelfde overzicht uit, zodat een kracht nooit in de ene toets kan worden vergeten en in de andere wel wordt meegeteld.
| Overzicht-id | Kracht | Glijden | Kantelen | Draagvermogen |
|---|---|---|---|---|
W_CONCRETE | Eigen gewicht beton (alle onderdelen) | ja | ja | ja |
W_SOIL_HEEL | Grond die meebeweegt met de wand (γ boven, γsat onder de grondwaterstand) | ja | ja | ja |
Q_HEEL | Bovenbelasting op de hielgrond — een gunstige belasting die afwezig kan zijn, altijd uitgesloten | nee | nee | nee |
W_SOIL_TOE | Aanvulling aan de voorzijde boven de teen — rust op de teenplaat en beweegt mee met de wand | ja | ja | ja |
PA_STATIC, PA_Q | Statische actieve gronddruk van de grond en van de bovenbelasting | ja | ja | ja |
PA_SP | Horizontale druk van de strook- en puntbelastingen (elastische oplossingen voor stijve wanden), alle gevallen op volle waarde | ja | ja | ja |
PAE_TOTAL | Totale seismische actieve gronddruk (grond + bovenbelasting) | ja | ja | ja |
U_REAR, U_FRONT | Hydrostatische waterdruk aan de achter- en voorzijde | ja | ja | ja |
UPLIFT | Waterdruk op de onderzijde van de funderingsplaat | ja | ja | ja |
HD_REAR, HD_FRONT | Hydrodynamische waterdruk in de seismische gevallen (achter- en voorzijde) | ja | ja | ja |
IH_W_…, IV_W_… | Horizontale en verticale traagheid van het beton, de hielgrond en de aanvulling aan de voorzijde boven de teen | ja | ja | ja |
PP_FRONT, PP_KEY | Passieve grondweerstand aan de voorzijde op het teenvlak en de tand | ja | nee | nee |
Hoe de toetsen het overzicht uitlezen
PP_FRONT en PP_KEYEen waterkracht aan de voorzijde heeft Fx > 0 en vermindert daarom ΣHaandrijvend. Paragraaf 16 leidt de drie veiligheidsfactoren af uit deze sommen.
4Geometrie-opsplitsing: onderdelen, zwaartepunten en armenFunderingsplaat, rechthoek + driehoek van de wand, ontlastplateau, afschuiftand; zwaartepunten en armen.
Het eigen gewicht van het beton en het moment daarvan om de teen vormen de basis van beide stabiliteitstoetsen. Een handberekening splits de doorsnede op in eenvoudige vormen waarvan de oppervlakte en het zwaartepunt bekend zijn, berekent Wi = γc·Ai voor elke vorm en telt de momenten Wi·x̄i op. GeoTerva doet exact hetzelfde (de onderdelentabel van het tabblad Berekeningen) en berekent als onafhankelijke controle ook de gehele omtrek als één polygoon; de twee moeten tot op 10⁻⁹ overeenkomen.
De onderdelen
| Onderdeel | Vorm en oppervlakte A | x̄ vanaf de teen | z̄ vanaf de onderzijde van de funderingsplaat |
|---|---|---|---|
| Funderingsplaat | rechthoek, B·tf | B/2 | tf/2 |
| Wand, constante dikte t | rechthoek, t·H | Lt + t/2 | tf + H/2 |
| Wand, verjonging aan de voorzijde (achterzijde verticaal) — rechthoek | tt·H | Lt + (tb − tt) + tt/2 | tf + H/2 |
| — driehoek | ½·(tb − tt)·H | Lt + 2(tb − tt)/3 | tf + H/3 |
| Wand, verjonging aan de achterzijde (voorzijde verticaal) — rechthoek | tt·H | Lt + tt/2 | tf + H/2 |
| — driehoek | ½·(tb − tt)·H | Lt + tt + (tb − tt)/3 | tf + H/3 |
| Ontlastplateau (verticale achterzijde) | rechthoek, Ls·ts | xroot + Ls/2 | tf + hs |
| Tand | rechthoek, bk·dk | xk + bk/2 | −dk/2 |
Niveaus van het ontlastplateau. Het ontlastplateau is gecentreerd op hs boven de bovenzijde van de funderingsplaat: de bovenzijde bevindt zich op zU = tf + hs + ts/2 en de onderzijde op zL = tf + hs − ts/2. De aansluiting is de achterzijde van de wand (xU aan de bovenzijde, xL aan de onderzijde) en het uiteinde bevindt zich op xtip = max(xU, xL) + Ls. Wanneer de achterzijde hellend is, bevindt de aansluiting zich op een hellend vlak en is het ontlastplateau een vierhoek; de oppervlakte en het zwaartepunt volgen dan uit de polygoonformules.
Gewichten en momenten
In het overzicht is het beton één regel W_CONCRETE met Fz = −Wc op (x̄c, z̄c), dus het moment is M = −Wc·x̄c = −ΣMi. De hoogte z̄c is alleen nodig voor de horizontale traagheid kh·Wc uit Paragraaf 13.
5De grond die meebeweegt met de wand: hielblok, zones, vochtig en verzadigd gewichtHielblok, belastingvlak, vochtige en verzadigde zones.
Waarom werkt de gronddruk niet gewoon op de achterzijde van de wand? Omdat de grond die op de hiel staat niet kan glijden ten opzichte van de hiel: wanneer de wand beweegt, beweegt die grond mee. In de uiterste grenstoestand bereikt de achterliggende aanvulling het bezwijken langs glijvlakken die beginnen bij de hiel, niet bij de wand. Het mechanisch consistente vrije lichaam is daarom het beton plus dit hielblok, belast door de gronddruk op het buitenvlak — het externe drukvlak (vaak het fictief rugvlak genoemd).
Het vlak loopt vanaf het maaiveld boven de hiel (x = B, z = zground(B)) naar beneden tot de onderzijde van de funderingsplaat. Bij een hellend maaiveld omvat het dus ook de stijging van het maaiveld boven de hiel. Boven de bovenzijde van de hiel (z = tf) is het het fictieve grond-grondvlak; over de dikte van de funderingsplaat (z = 0 … tf) is het het eindvlak van de hielplaat, en dezelfde druk wordt toegepast tot de onderzijde van de funderingsplaat, zoals in de standaard handberekening (de bron, Bowles). Alles tussen het vlak en de wand — grond naast de wand, grond boven het niveau van de wandtop (S_SLOPE), grond op en onder een ontlastplateau — is gewicht. Een vlak van de wandtop naar de onderzijde van de hiel wordt niet gebruikt: dit zou door het beton van de hielplaat snijden.
In het seismische geval wordt hetzelfde vlak gebruikt: de Mononobe–Okabe-spie wordt opgelost op het verticale vlak aan de hielrand met δ = β. Standaard eindigt het vlak aan de onderzijde van de funderingsplaat: de hoogte is h = zground(B) = tf + H + het stijgen van de helling boven de hiel (H is de wandhoogte). Voor een tand waarvan het achtervlak zich aan de hielrand bevindt (binnen 0.1 mm) verlengt de optie "Actieve gronddruk op achterzijde hieltand meenemen" het vlak tot de tandpunt (h + dk) voor de gronddruk en de bovenbelasting (het vastgehouden water stopt aan de onderzijde van de funderingsplaat); deze optie staat standaard uit (geSimplifiede tandmethode, paragraaf 15).
Zones
Voor de componententabel wordt het hielblok opgedeeld in benoemde zones, die ter hoogte van de grondwaterstand van het vastgehouden water elk gesplitst worden in een vochtig deel (volumiek gewicht γ) en een verzadigd deel (γsat):
| Zone-ID | Zone |
|---|---|
S_HEEL | Grond boven de hiel van bovenkant funderingsplaat tot wandkopniveau (geen draagplaat) |
S_SHELF_TOP | Grond op de draagplaat: achterzijde wand → draagkaant, bovenzijde draagplaat → wandkopniveau |
S_BESIDE_SHELF | Grond voorbij de draagkaant: onderzijde draagplaat → wandkopniveau |
S_BELOW_SHELF | Grond onder de draagplaat: bovenzijde funderingsplaat → onderzijde draagplaat |
S_SLOPE | De spie van het hellende maaiveld boven wandkopniveau |
Waarom γsat en niet γ′ onder de grondwaterstand? Het vrijlichaamsdiagram is opgesteld in totale spanningen: de grond wordt gewogen inclusief het poriënwater, en de waterdruk op de randen van het vrije lichaam (U_REAR op het rekenvlak, UPLIFT op de onderzijde van de funderingsplaat) wordt ingevoerd als afzonderlijke krachten. Volgens Archimedes is het totale gewicht minus de resultante van de waterdruk aan de randen gelijk aan het effectieve (onderwater) gewicht. Beide beschrijvingen zijn dus identiek, maar het combineren ervan (γ′ en opwaartse waterdruk) zou de opwaartse waterdruk dubbel rekenen.
Uitgesloten verticale belasting. De bovenbelasting boven het hielblok (Q_HEEL) is een gunstige verticale belasting die afwezig kan zijn wanneer de dwarskracht optreedt: deze staat in het krachtenoverzicht als uitgesloten vermeld en telt niet mee in de toetsingen, terwijl deze wel op het rekenvlak drukt. De grondaanvulling aan de voorzijde boven de teen (W_SOIL_TOE) verschilt: deze rust op de teenplaat en beweegt mee met de muur, waardoor het gewicht ervan een verticale belasting is net als de hielgrond — in N, in het weerstandbiedend moment en in de resultante van het draagvermogen, en op de teenplaat als belasting — en de voorgelegen grond levert nog steeds de passieve weerstand uit paragraaf 8. Voer hp = 0 in wanneer de aanvulling verwijderd kan worden.
6Effectieve spanning en grondwaterσ′v, poriënwaterspanning, γ′ en de porositeit van de aanvulling.
De grondsterkte en daardoor de gronddruk worden bepaald door de effectieve spanning — het deel van de totale spanning dat wordt gedragen door het korrelskelet. Water heeft geen schuifsterkte: het drukt in elke richting even sterk en wordt aan de horizontale druk toegevoegd met een coëfficiënt van één. Elke horizontale druk in GeoTerva is daarom opgebouwd uit twee afzonderlijke lagen: K·σ′v uit de grond en u uit het water.
Maatgevende vergelijkingen
ddry is de diepte boven de grondwaterstand en dsub de diepte eronder, beide gemeten vanaf de bovenzijde van het rekenvlak, het maaiveld boven de hielrand. Een gelijkmatige bovenbelasting voegt op elke diepte q toe aan σ′v.
Porositeit van de aanvulling
De seismische poriënwateraanname (paragraaf 12) heeft het droge volumiek gewicht (korrelskelet) nodig, wat geen invoerwaarde is. Dit volgt uit de faserelaties met de relatieve dichtheid van de vaste delen, Gs = 2.65 — een interne constante van de module, geen invoerwaarde. Met poriëngetal e geldt γsat = (Gs + e)·γw/(1 + e); met porositeit n = e/(1 + e) wordt dit γsat = [Gs(1 − n) + n]·γw, en opgelost naar n:
Voor γsat = 20 kN/m³, γw = 9.81 kN/m³ en Gs = 2.65: n = (2.65·9.81 − 20)/(1.65·9.81) = (25.9965 − 20)/16.1865 = 0.370 en γd = 20 − 0.370·9.81 = 16.37 kN/m³ — de waarden die de rekenmodule weergeeft in de aannamenota. Merk op dat γd > γ′ = 10.19 kN/m³: opwaartse waterdruk vermindert het gewicht van de korrels, niet hun massa.
7Actieve en passieve gronddruk volgens RankineActieve en passieve toestand, hellend maaiveld.
Beschouw een grondelement op diepte z achter de muur voordat er iets beweegt. De verticale effectieve spanning is σ′v en de horizontale is K0·σ′v (paragraaf 8). Als de muur van de grond weg beweegt, neemt de horizontale spanning af terwijl de verticale spanning gelijk blijft; de cirkel van Mohr groeit naar links totdat deze raakt aan de bezwijkomhullende. Die grenswaarde van de horizontale spanning is de actieve gronddruk. Als de muur in de grond wordt gedrukt, stijgt de horizontale spanning voorbij σ′v totdat de cirkel aan de rechterzijde raakt aan de omhullende: de passieve gronddruk. De actieve toestand vereist slechts een kleine uitwaartse verplaatsing (in de orde van grootte van een paar tiende procent van de hoogte voor niet-samenhangende grond); volledige passieve weerstand vereist een verplaatsing die ongeveer een orde van grootte groter is.
Afleiding uit het Mohr–Coulomb-criterium
Voor een cirkel die raakt aan de omhullende τ = σ′·tan φ′ (een lijn door de oorsprong voor niet-samenhangende grond) is de straal gelijk aan sin φ′ maal de afstand van het middelpunt tot de oorsprong:
met gebruik van (1 + sin φ′)/(1 − sin φ′) = tan²(45° + φ′/2). In de actieve toestand geldt σ′1 = σ′v en σ′3 = σ′a; in de passieve toestand geldt σ′3 = σ′v en σ′1 = σ′p:
Voor een droge, homogene aanvulling met hoogte h is het drukdiagram driehoekig, waardoor de gronddrukkracht en de aangrijpingshoogte boven de onderzijde Pa = ½·Ka·γ·h² en h/3 zijn. Water en een bovenbelasting veranderen σ′v (paragrafen 5 en 9), niet de coëfficiënt.
Hellend maaiveld
Voor een maaiveld onder een helling β toont de afleiding van Rankine voor een oneindig talud dat de spanning op een verticaal vlak evenwijdig is aan het maaiveld. De grootte ervan is σ′a = Kaβ·σ′v met
De horizontale component op het vlak is Kaβ·cos β·σ′v en de verticale component Kaβ·sin β·σ′v, neerwaarts gericht bij een stijgende helling. Voor β = 0 vereenvoudigt de formule tot Ka. De vierkantswortel vereist β < φ′; voor β ≥ φ′ is het talud zelf niet stabiel en wordt de berekening geblokkeerd.
Implementatie
Opgebouwd uit het werkelijke maaiveld boven het punt — γ boven en γ′ onder de grondwaterstand — plus q (paragraaf 5).
σ′a = Kaβ·σ′v, opgesplitst in een horizontaal deel Kaβ·cos β·σ′v en een verticaal deel Kaβ·sin β·σ′v.
Samengestelde Simpson-regel langs het vlak, gesplitst ter hoogte van de grondwaterstand en de bovenzijde van de funderingsplaat, zodat geen enkel intervallijn een knik kruist.
PA_STATIC (grond) en PA_Q (met q minus zonder q), elk met de resultantehoogte z = −Mx/Fx.
Passieve weerstand aan de voorzijde maakt gebruik van de Rankine Kp voor een horizontaal voorland en een glad wandvlak (geen wandwrijving, hetgeen behoudend is voor passieve weerstand); zie paragraaf 8 voor het mengmodel van de passieve toestand met K0.
8Gronddruk volgens Coulomb op het verticale vlakProefwig, gesloten vorm, op het verticale vlak met δ = β.
Coulomb (1776) keek helemaal niet naar spanningen. Hij nam een stijve grondspie begrensd door de achterzijde van de muur, het maaiveld en een proefglijvlak vanaf de onderzijde van de muur, en bepaalde welke kracht de muur moet leveren om die spie in grensevenwicht te houden. Er werken drie krachten op de spie: het gewicht W (bekend), de reactie R van de onderliggende grond op het glijvlak, hellend onder φ′ t.o.v. de normaal van het vlak omdat de spie op het punt staat naar beneden te glijden, en de wandreactie P, hellend onder de wandwrijvingshoek δ t.o.v. de wandnormaal. De richtingen van R en P zijn bekend, zodat de krachtendriehoek gesloten kan worden.
Afleiding voor een verticale muur en horizontaal maaiveld
Bij een verticale rug (α = 90°) en β = 0 is het gewicht van de proefwig W = ½·γ·H²·cot ρ. Toepassing van de sinusregel op de krachtendriehoek (de hoek tussen W en R is ρ − φ′, de hoek tegenover W is 90° + δ − (ρ − φ′)):
De muur moet weerstand bieden aan de meest kritische spie, dus Pa = max over ρ van P(ρ), uit dP/dρ = 0. Voor δ = 0 geeft dit ρ = 45° + φ′/2 en Pa = ½·γ·H²·tan²(45° − φ′/2): Coulomb en Rankine vallen hier samen.
Algemene gesloten vorm
De resultante heeft een horizontale en een verticale component; de verticale component werkt naar beneden op het vrije lichaam en telt mee bij N en het herstellend moment. GeoTerva verdeelt de gronddruk als p = Ka·σ′v langs het vlak, waarbij σ′v opgebouwd is vanaf het maaiveld boven de hiel (γ boven en γ′ onder de grondwaterstand).
Het door GeoTerva gebruikte vlak. De Coulomb-rug is het verticale vlak door de achterzijde van de hiel (α = 90°), hetzelfde vlak als bij Rankine. Dit vlak is grond tegen grond, waardoor de werkelijke betonwandwrijving hierop niet werkt; de gronddruk wordt evenwijdig aan het bovenbelastingsvlak genomen, δ = β. Voor dit vlak (α = 90°, δ = β) is de Coulomb Ka exact gelijk aan de Rankine Kaβ, voor elke β, zodat beide methoden dezelfde druk op dit vlak opleveren.
9Neutrale gronddruk en passieve weerstand (vereenvoudigde tand-methode)Rankine Kp, Jaky K0, de combinatie Kmob = w·Kp + (1 − w)·K0, hignore, passief aan de teen.
De neutrale toesand is de spanningstoestand van grond die niet horizontaal mag vervormen; voor een normaal geconsolideerde niet-samenhangende grond geldt K0 = 1 − sin φ′. Aan de keerdij-zijde gebruikt GeoTerva altijd de actieve toestand (een hoekkeermuur is flexibel genoeg om deze te bereiken). Aan de voorzijde vormt K0 de ondergrens van de gewogen passieve toestand hieronder.
Passieve gronddruk
De grond aan de voorzijde wordt beschreven door een wegen van de passieve Rankine- en de neutrale Jaky-coëfficiënten met c′ = 0 en de geostatische effectieve verticale spanning (γ′ onder de grondwaterstand aan de voorzijde). De grond aan de voorzijde bevindt zich op Df = hp + tf boven de onderzijde van de funderingsplaat. De bovenste laag hignore kan tijdens de levensduur van de muur worden afgegraven, verweekt of verstoord, waardoor de diepte wordt gemeten vanaf het verlaagde maaiveld:
Passieve weerstand aan de voorzijde (optioneel, standaard aan)
Volledige passieve weerstand vereist een vervorming die veel groter is dan een bruikbare keermuur mag ondergaan, daarom wordt de coëfficiënt geïnterpoleerd tussen de neutrale toestand (geen verplaatsing, w = 0) en de volledige passieve Rankine-toestand (w = 1); de gehele gewogen weerstand wordt meegenomen. De passieve weerstand aan de voorzijde kan worden uitgeschakeld; het gewicht van de grond boven de teen is altijd een verticale belasting (Paragraaf 4).
Alleen gebruikt bij glijden
PP_FRONT en PP_KEY spelen alleen een rol bij de glijweerstand. Ze worden niet gebruikt in het kantelmoment of de draagkrachtresultante.
Seismische gevallen
Er wordt geen seismische passieve coëfficiënt gebruikt. Een enkele factor ηp,E (standaard 0 = geen passieve reductie/toeslag) vermenigvuldigt dezelfde statische gewogen weerstanden aan de teen en de tand.
10BovenbelastingenGelijkmatige q, de horizontale gronddruk en de verticale belasting.
Een gelijkmatig verdeelde belasting q verdeeld over het gehele bovenbelastingsvlak verhoogt de verticale spanning op elke diepte met q (een oneindig brede belasting spreidt zonder afname). De horizontale druk neemt in het eenvoudige geval daarom toe met een constante K·q, en de gronddruk neemt toe met K·q·h, aangrijpend op halverwege de hoogte van het vlak.
Hoe GeoTerva dit scheidt. De gronddruk wordt tweemaal berekend op hetzelfde vlak, met q en zonder q; PA_Q is het verschil. Deze definitie blijft exact bij een hellend maaiveld.
Verticale werking. De bovenbelasting boven het hielblok (Q_HEEL = q × de horizontale lengte van de grond boven het blok) is een gunstige verticale belasting en wordt buiten alle toetsen gelaten — een aanname van deze module. De horizontale werking wordt altijd behouden: een belasting die op de muur duwt wanneer deze aanwezig is, moet als aanwezig worden beschouwd.
Seismische gevallen. In de Mononobe–Okabe-spie is de bovenbelasting op de bovenzijde van de spie een kracht Q met zijn eigen traagheid kh·Q en (1 ± kv)·Q (Paragraaf 11).
Strook- en puntbelastingen
Een strookbelasting q tussen de afstanden x1 en x2 van de muur en een puntbelasting Q op afstand x drukken via de grond op de muur, waarbij het effect afneemt met de diepte. GeoTerva bepaalt de horizontale druk hiervan met de elastische oplossingen voor een stijve wand — hetzelfde als de damwandmodules en de Bovenbelastingen-modules: de Boussinesq-spanning verdubbeld door de wand (spiegelmethode). z is de diepte onder het maaiveld ter hoogte van de bovenzijde van de muur en x de horizontale afstand vanaf de achterzijde van de muur aan de bovenzijde.
Aangrijpingspunt. De druk wordt overgebracht vanaf het maaiveld aan de bovenzijde van de muur tot aan de onderzijde van het drukvlak (D = de hoogte van het vlak onder de muurbovenzijde), op de achterzijde van de wand voor de interne krachten en op het drukvlak voor de stabiliteit, en wordt voor de volle waarde opgeteld bij de gronddruk in de statische en seismische gevallen (geen combinatiefactor: de belastingen worden als aanwezig beschouwd, net als de gelijkmatige bovenbelasting). De resultante hiervan is het overzichtspunt PA_SP: een horizontale kracht naar de voorzijde op de diepte waar het moment in evenwicht is, gesloten vormen van de bovenstaande integralen.
Aannames. Een puntbelasting dichterbij dan 0.30 m wordt genomen op 0.30 m (de elastische oplossing is singulier op de muur). De druk van een puntbelasting is die op de muurdoorsnede ter hoogte van de last — de meest belaste meter muur — en wordt aan de veilige zijde gebruikt voor de gehele muur. De belastingen worden aangenomen op het maaiveld ter hoogte van de bovenzijde van de muur, ook wanneer het maaiveld hellend is. Alleen de horizontale druk wordt meegenomen: het gewicht van de belastingen op de grond boven de hiel niet (een gunstige verticale belasting die afwezig kan zijn, uitgesloten zoals de gelijkmatige bovenbelasting boven de hiel).
11Hydrostatisch water aan weerszijden en opwaartse waterdrukWater aan beide zijden, lineaire opwaartse waterdruk onder de funderingszool.
Waterdruk is isotroop en werkt loodrecht op elk vlak dat het raakt. Het vrije lichaam van Paragraaf 4 is aan drie zijden omgeven door water: het drukvlak aan de keerdij-zijde, het voorvlak en de onderzijde van de funderingsplaat. Elk hiervan vormt één regel in het krachtenoverzicht.
Keerdij-zijde, U_REAR
zw,rear = tf + H − zw is de hoogte van de grondwaterstand aan de keerdij-zijde (zw = de grondwaterdiepte onder de bovenzijde van de muur, de invoer), zbottom de onderzijde van de funderingsplaat (z = 0) en zPw de hoogte van Pw. Met de optie 'actieve hieltand' loopt het vlak alleen voor de gronddruk en de bovenbelasting door tot de onderzijde van de tand: het gekeerde water stopt bij de onderzijde van de funderingsplaat, en het water op de twee zijvlakken van de tand wordt niet opgeteld (dit heft elkaar in eerste orde op). Als bij een aflopend talud de grondwaterstand boven het maaiveld bij de top van het vlak komt, belaste alleen het deel van de kolom onder de top van het vlak het vlak: Pw = ½·γw·(hw² − h0²), een trapezium.
Voorzijde, U_FRONT
De waterhoogte aan de voorzijde hwf wordt ingevoerd boven de bovenzijde van de funderingsplaat; het water werkt op de voorzijde van de teen tot de onderzijde van de fundering, zodat de kolom zwf = tf + hwf is en Pwf = ½·γw·zwf² op zwf/3. Het drukt richting de aanvulling (Fx > 0) en vermindert de netto aandrijvende kracht.
Opwaartse waterdruk, UPLIFT
De poriënwaterspanning onder het funderingsvlak wordt aangenomen lineair te verlopen van de stijghoogte bij de teen naar de stijghoogte bij de hiel (rechtlijnig stijghoogteverlies langs het funderingsvlak):
Afleiding van xU. Splits het trapezium op in een rechthoek utoe·B op B/2 en een driehoek ½·(uheel − utoe)·B op 2B/3 vanaf de teen. Momentenstelling: U·xU = utoe·B²/2 + (uheel − utoe)·B²/3 = B²(utoe + 2uheel)/6; deling door U geeft de formule. Opwaartse waterdruk werkt omhoog (Fz = +U), vermindert daardoor N — en daarmee de wrijving aan de zool — en voegt een kantelend moment U·xU toe.
U_REAR worden toegepast (Paragraaf 4).12Seismische gronddruk volgens Mononobe–Okabeθ, de actieve spie, de seismische passieve reductie ηp,E, aangrijpingspunt van de toename.
Een aardbeving schudt de muur en de aanvulling heen en weer. De pseudostatische methode vervangt deze dynamische belasting door constante volumekrachten: elke massa m krijgt een horizontale kracht kh·m·g en een verticale kracht ±kv·m·g, waarbij kh en kv de seismische coëfficiënten zijn (fracties van g). Voor de keermuur is de maatgevende horizontale richting die waarin de traagheidskrachten naar de voorzijde drukken — dezelfde richting als de gronddruk. De verticale coëfficiënt is onzeker van teken, waardoor GeoTerva beide doorrekent: gewichten vermenigvuldigd met (1 − kv) en met (1 + kv).
Zwaartekracht en traagheid samen werken als een zwaartekrachtsveld dat over θ ten opzichte van de verticale is geroteerd. De spie van Coulomb wordt voor het seismische geval daarom opgelost door de traagheidskrachten toe te voegen aan de krachtenpolygoon — dit is de Mononobe–Okabe-methode, de enige theorie voor seismische gronddruk die door de module wordt gebruikt.
11.1 Mononobe–Okabe actieve gronddruk
Okabe (1926) en Mononobe en Matsuo (1929) pasten de spie van Coulomb toe met toevoeging van de traagheidskrachten. Maximaliseren van P over ρ levert de gesloten vorm (ψ = helling van de rugzijde t.o.v. de verticale, δ = helling van de gronddruk — δ = β op het verticale vlak ter hoogte van de hiel, β = maaiveldhelling):
Voor θ = 0 reduceert dit tot de Ka van Coulomb. De wortel vereist φ′ − θ − β ≥ 0: wanneer de geroteerde zwaartekracht steiler is dan de wrijvingshoek toelaat, kan geen enkele wig in evenwicht zijn: de gronddruk blijft toenemen naarmate het bezwijkvlak de aanvulling nadert, het belastinggeval wordt gerapporteerd met "geen oplossing" en de toetsen gelden als niet voldaan. GeoTerva lost dezelfde wig numeriek op op het fictief rugvlak van de situatie: de krachten op de wig zijn het gewicht W, de bovenbelasting Q aan de bovenzijde, de horizontale traagheid (W + Q)·kh, de verticale kracht (W + Q)(1 ± kv), de reactie R onder φ′ op het bezwijkvlak en de gronddruk P onder δ ten opzichte van de normaal op het vlak; de wig wordt afgesneden ter hoogte van de grondwaterstand (γ boven, γ′ eronder voor het gewicht, Paragraaf 12 voor de traagheid), zodat een onderwater-aanvulling en bovenbelasting kunnen worden meegenomen. Voor een droge, homogene wig wordt de gesloten vorm exact gereproduceerd (gecontroleerd). De statische referentie PA van een seismisch belastinggeval is de statische gronddruk op hetzelfde vlak (de gesloten vorm van Rankine of Coulomb uit Paragraaf 6–7, grond + bovenbelasting), zodat ΔPAE = PAE − PA,static. De wig met kh = kv = 0 kan daarvan iets afwijken (bijvoorbeeld bij een grondwaterstand onder een hellend maaiveld); deze wordt ter informatie getoond. Voor elke methode is het vlak het verticale vlak door de hiel en is de gronddruk hellend onder δ = β (grond tegen grond, geen wandwrijving ingevoerd).
11.2 Passieve weerstand bij aardbeving
Er wordt geen seismische passieve coëfficiënt gebruikt. De grond aan de voorzijde versnelt mee met de ondergrond en de weerstand daarvan is onzeker; daarom is de passieve weerstand bij de teen en de tand in een seismisch geval gelijk aan de statische gecombineerde weerstand (Paragraaf 8) vermenigvuldigd met een enkele factor ηp,E. De standaardwaarde ηp,E = 0 geeft geen passieve weerstand; een waarde groter dan nul is een projectgebonden keuze. Zoolwrijving maakt gebruik van Neff van elk afzonderlijk seismisch belastinggeval.
11.3 Waar de seismische toename grijpt — een aanname van deze module
De spie geeft de grootte van PAE, maar niet de verdeling ervan. Modelproeven tonen aan dat de seismische toename hoger grijpt dan de statische gronddruk. GeoTerva neemt de toename ΔPAE = PAE − PA (PAE uit de spie, PA de statische gronddruk op hetzelfde vlak, Paragraaf 11.1) en neemt daarvoor een omgekeerd trapezium aan over de hoogte van het vlak he, 1.6·ΔP/he aan de bovenzijde en 0.4·ΔP/he aan de onderzijde, met u de hoogte boven de onderzijde van het vlak; het statische deel behoudt zijn statische vorm:
Bij een niet-positieve toename blijft de statische vorm behouden (de statische verdeling wordt dan geschaald naar PAE). De snedekrachten in de wand maken gebruik van dezelfde aanname: de statische wanddruk plus het krachtverschil ΔPE,0 = PAE,stem,0 − PA,stem,0 (proefspie op de rugzijde van de wand zonder verlichtingsplaat, δ = β, met en zonder traagheid; grond + bovenbelasting; horizontale component) verdeeld als hetzelfde omgekeerde trapezium over de wandhoogte H, met de resultante op 0.6·H (Paragraaf 17).
13Hydrodynamisch waterDe parabolische druk op de waterkolommen; vrij poriënwater in de aanvulling.
Wanneer een muur versnelt tegen vrij water, kan het water niet direct volgen en ontstaat er een extra druk. GeoTerva gaat uit van de klassieke parabolische druk voor een stijf verticaal vlak en onsamendrukbaar water en past deze toe op de verticale projectie van de waterkolom aan de gekeerde zijde (HD_REAR) en op het water aan de voorzijde (HD_FRONT). Deze wordt altijd meegenomen in de seismische belastinggevallen wanneer water aanwezig is — er is geen uitschakeling; deze telt mee in het krachtenoverzicht en de snedekrachten van de wand.
Afleiding van de resultante en de hoogte daarvan
De kolom loopt van de grondwaterstand tot de onderzijde van het belastingsvlak. Indien de grondwaterstand zich boven het grondniveau aan de bovenzijde van het vlak bevindt (h0 water erboven), wordt alleen het gedeelte onder de bovenzijde van het vlak toegepast: P = 7/12·kh·γw·√hw·(hw1.5 − h01.5). Aan de voorzijde beweegt de wand tijdens de maatgevende halve cyclus weg van het water, waardoor de druk dalt; deze daling werkt naar de voorzijde, in dezelfde richting als de toename aan de achterzijde. Voor de constructieve krachten op de wand wordt dezelfde waterkolom gebruikt als voor de stabiliteitsberekening.
Poriënwater bij aardbeving: vrij — een aanname van deze module
Onder de grondwaterstand bevat de aanvulling water. In de module wordt aangenomen dat dit water vrij is, oftewel in staat is om te bewegen ten opzichte van de korrels: het grondskelet draagt alleen de traagheid van de korrels, γd = γsat − n·γw (de porositeit n uit paragraaf 5), terwijl het gewicht op γ′ blijft en het vrije water de hydrodynamische druk bovenaan toevoegt. In de proefwig is de horizontale traagheid onder de grondwaterstand daarom kh·γd·Asub met gewicht γ′·Asub. Sommige formuleringen reduceren de hydrodynamische druk met de porositeit; GeoTerva behoudt de volledige γw, hetgeen conservatief is.
De grond die met de wand meebeweegt, is anders. Het poriënwater in het hielblok is ingesloten door de wand en de funderingsplaat en moet met de wand meebewegen, waardoor de horizontale traagheid van het hielblok uitgaat van de totale massa (γ boven, γsat onder de grondwaterstand). Opwaartse waterdruk reduceert het gewicht, maar nooit de massa: voor de horizontale traagheid wordt nooit γ′ gebruikt (actieve wig γd, hielblok γsat); de verticale kracht van de wig is (1 ± kv)·γ′·A.
14Traagheid van de keermuur en de mee-bewegende grondmassakh·W en kv·W in de zwaartepunten.
De Mononobe–Okabe-spie uit paragraaf 11 beschrijft de grond achter het belastingsvlak. Het vrijlichaam zelf — beton en hielblok — heeft eveneens massa en krijgt in het pseudostatische model dezelfde volumekrachten. Deze vormen vaak de grootste seismische belasting na de gronddruk, omdat de hielgrond zwaar is en het zwaartepunt hoog ligt.
Wh is het massa-dragende gewicht: voor het beton Wc; voor het hielblok en de voorophoging γ·Amoist + γsat·Asat (Paragraaf 12). In het krachtenoverzicht zijn het beton, de hielgrond en de voorophoging boven de teen elk één regel (IH_W_CONCRETE, IH_W_SOIL_HEEL, IH_W_SOIL_TOE, en IV_… wanneer kv > 0). Het tabblad Berekeningen vermeldt ook de traagheid van elk betonnen onderdeel en elke grondzone; hun som is gelijk aan de regels in het krachtenoverzicht, wat dient als handmatige controle.
Waarom de hoogtes van belang zijn. De horizontale traagheid werkt in op het kantelmoment met de arm z̄. Het zwaartepunt van het beton van een hoge wand en het zwaartepunt van de hielgrond liggen nabij halve hoogte, ver boven het funderingsvlak, waardoor deze momenten groter kunnen zijn dan die van de seismische gronddruktoename. De verticale traagheid verandert zowel N (glijden) als het herstellend moment; het geval "kv omhoog" is meestal maatgevend voor glijden en kantelen, het geval "kv omlaag" kan maatgevend zijn voor het draagvermogen.
Wat niet in het vrijlichaamsdiagram zit. Alleen de bovenbelasting boven de hiel is een uitgesloten verticale belasting, dus daarvoor is geen traagheidsinvoer opgenomen; de traagheid van de bovenbelasting op de glijwig zit in PAE. De voorophoging boven de teen (W_SOIL_TOE) is een verticale belasting en krijgt IH_W_SOIL_TOE / IV_W_SOIL_TOE. Voor de constructieve krachten wordt de traagheid van de wand boven elke doorsnede, van het ontlastplateau en van de grond op het plateau (totale massa, geen bovenbelasting) toegevoegd (Paragraaf 17), en de verticale factor wordt daar eveneens in acht genomen: de gewichten van de wand, teen, hiel en plateau, de grondmassa's die erop rusten en de bovenbelasting worden allemaal genomen op (1 ± kv)·W in de geanalyseerde belastingscombinatie, zodat de twee kv-richtingen verschillende plaatmomenten opleveren. De waterdrukken, de verticale gronddrukcomponent bij x = B en de contactdruk worden niet geschaald — deze volgen al uit het evenwicht van die belastingscombinatie.
15OntlastplateausBelasting gedragen door het plateau, kritieke hoek en breedte, volledige en partiële verlichting, wandmoment, aardbeving, externe stabiliteit.
Een ontlastplateau is een gewapend-betonnen plaat die uitkraagt vanaf de achterzijde van de wand in de aanvulling. Het verandert de keermuur op drie manieren. (1) Het draagt de bovenliggende grond: dat gewicht gaat via de verankering van het plateau naar de wand. (2) Het ontlast de wand eronder: onder de onderzijde van het plateau herstart de gronddruk door eigen gewicht geheel of gedeeltelijk. (3) Het voegt gewicht toe aan de keermuur. Ontlastplateaus worden gebruikt bij hoge wanden, waar het wandmoment toeneemt met H³, en voor het versterken van keermuren die ontoereikend blijken.
14.1 De belasting gedragen door het ontlastplateau
xc is de wandocht op de beschouwde doorsnede; ΔM is het tegenmoment van de plateaubelasting om die as (Paragraaf 14.4 vermeldt wat ermee gebeurt). In seismische gevallen ontvangen het plateau en de bovenliggende grond ook kh·(Wsoil,m + Wself), elk in het eigen zwaartepunt: Wsoil,m is de totale massa van de grond op het plateau (γsat onder de grondwaterstand, zonder de bovenbelasting q), en de opwaartse waterdruk aan de onderzijde wordt niet afgetrokken. Het plateau zelf is onder dezelfde belastingen een uitkragende ligger vanaf de inklemming (Paragraaf 17).
14.2 Maatgevende glijvlakhoek en kritische breedte
Het ontlastplateau is alleen volledig effectief wanneer het uiteinde het kritische glijvlak bereikt dat oprijst vanaf de onderzijde van de achterzijde van de wand. De hoek α van dat vlak t.o.v. de horizontaal volgt uit de gebruikte statische methode. Voor Coulomb is het de gesloten vorm van de kritische wig (Zarrabi-Kashani, in Kramer 1996) met θ = 0:
Teken van βw. In GeoTerva is βw de helling van de achterzijde van de wand t.o.v. de verticale, + wanneer de bovenzijde naar de aanvulling toe helt (het teken gebruikt in bkr, vergl. 8). De gepubliceerde gesloten vorm neemt de helling + wanneer de bovenzijde naar voren helt (de grond overkraagt het vlak), dus is (6) hier geschreven met −βw ingevuld.
Voor Rankine, met een aanvulling met helling i:
Beide geven 45° + φ′/2 voor i = δ = βw = 0, en (6) met βw = 0 en δ = i reproduceert (7). De breedte die het ontlastplateau aan de onderzijde moet overspannen is de horizontale afstand van het vlak op die hoogte, verminderd met de horizontale sprong van de schuine achterzijde:
H is de wandhoogte, z1 de diepte van de onderzijde van de plaat onder de bovenkant van de muur en βw de helling van de achterzijde van de wand (+ wanneer de bovenzijde naar de aanvulling toe helt; zie de opmerking over het teken onder (6)). Voor een verticale achterzijde is bkr = (H − z1)/tan α.
14.3 Volledige en partiële ontlasting
De ontlastingsverhouding vergelijkt de plaatuitkragingslengte Ls met de kritische breedte:
Onder de onderzijde van het ontlastplateau herstart de effectieve verticale spanning die de gronddruk door eigen gewicht veroorzaakt, verminderd met het deel R van de deklaagdruk aan de onderzijde:
Bij R = 1 (Ls ≥ bkr) splitst het diagram zich in twee afzonderlijke driehoeken. Bij R < 1 begint de druk onder het plateau vanaf de restspanning σ0, en is elke component onder het ontlastplateau de lineaire interpolatie tussen de keermuur zonder plateau (P0) en volledige ontlasting (P1):
Alleen de statische gronddruk door eigen gewicht van de grond wordt ontlast. De druk door bovenbelasting, de hydrostatische waterdruk en de hydrodynamische waterdruk worden berekend met hun eigen relaties, onafhankelijk van het plateau, en opgeteld bij de ontlaste gronddruk. Binnen de dikte van het plateau werkt de druk op het uiteinde van het plateau en bereikt de wand via de inklemming. "Zonder ontlastplateau" betreft dezelfde keermuur met R = 0, waardoor de gerapporteerde reductie uitsluitend aan het plateau is toe te schrijven.
14.4 Het wandmoment: het tegenmoment van het ontlastplateau wordt niet meegerekend
De belasting die door het ontlastplateau wordt gedragen (Paragraaf 14.1) grijpt aan achter de wandas en het moment daarvan werkt het gronddrukmoment tegen. GeoTerva rekent dat tegenmoment niet toe aan de wand: de wandkrachten worden uitsluitend berekend voor de ontlaste druk, wat conservatief is, en de krachten op het plateau worden afzonderlijk berekend als een uitkragende ligger onder de eigen belasting (Mroot, Paragraaf 17). Alleen een netto vraag — een opwaartse waterdruk aan de onderzijde die groter is dan de gedragen belasting — wordt op de wand toegepast.
SHELF_SOIL, SHELF_SELF, SHELF_UPLIFT) verschijnen in de tabel van de wandvoet, zodat de weglating kan worden gecontroleerd.14.5 Het ontlastplateau bij aardbeving: geen seismische reductie
Het ontlastplateau geeft de wand geen seismische reductie. De statische wanddruk is de ontlaste druk; de seismische toename wordt berekend voor dezelfde keermuur zonder het ontlastplateau en volledig opgeteld met de verdeling uit Paragraaf 11.3.
Het ontlaste profiel wordt nooit geschaald met een seismische factor: dat zou betekenen dat de plaat ook de aardbevingsbelasting zou ontlasten. Hydrostatisch en hydrodynamisch water worden afzonderlijk toegevoegd en worden niet ontlast. De plaat en de bovenliggende grond ontvangen hun eigen horizontale traagheid kh·(Wsoil,m + Wself) op hun totale massa (γsat onder de grondwaterstand, geen bovenbelasting, geen aftrek van de opwaartse druk aan de onderzijde), elk onderdeel in het eigen zwaartepunt, en hun gewichten dragen de verticale factor (1 ± kv).
14.6 Macrostabiliteit: dezelfde ontlasting op het fictief rugvlak
Bij de macrostabiliteit wordt het vrijlichaamsdiagram op het fictief rugvlak van Paragraaf 4 behouden: de grond tussen de wand en het drukvlak, met het ontlastplateau daarbinnen, beweegt mee met de muur, en het plateau en de grond erop blijven als gewichten in het vrijlichaamsdiagram aanwezig. Op het verticale fictief rugvlak bij x = B wordt de druk door het eigen gewicht van de grond op dezelfde manier ontlast als op de wand, met dezelfde α, bkr en R (een ontwerpaanname van deze module: het plateau schermt de gekeerde grond onder de onderzijde ervan af):
De druk door bovenbelasting K·q, de hydrostatische en de hydrodynamische waterdruk op het vlak worden niet gereduceerd. Glijden, kantelen, excentriciteit en draagvermogen maken gebruik van de ontlaste statische gronddruk PA,shelf. In seismische gevallen krijgt de plaat evenmin seismische reductie op het vlak: de toename is die van hetzelfde vlak zonder de ontlasting, volledig opgeteld met de omgekeerde trapeziümverdeling van Paragraaf 11.3 (resultante op 0.6·he), terwijl PA,shelf het ontlaste statische diagram behoudt:
PAE,0 is de Mononobe–Okabe-proefwig op het vlak en PA,0 is de ongereduceerde statische gesloten-vorm gronddruk op hetzelfde vlak. Het tabblad Resultaten en de rapporten tonen Pa,H, FS tegen glijden en kantelen, e en qmax voor dezelfde keermuur zonder en met de ontlasting.
Gerapporteerde vergelijking. Het tabblad Berekeningen vermeldt α, bkr, R, σ′v(zL) en de restspanning, de wanddruk en de dwarskracht en het moment aan de wandvoet zonder en met het ontlastplateau, met hun percentuele reducties en de placaatbelasting, alsmede de grootheden voor de macrostabiliteit zonder en met de ontlasting.
16Afschuiftanden — vereenvoudigde tandmethodeVereenvoudigde tandmethode: gecombineerde tandweerstand, bruto Kp-ontwerpdiagram, teen (kantelpunt), actieve gronddruk hiel-afschuiftand.
Wanneer de wrijving onder het funderingsvlak niet volstaat, voegt een in de ongeroerde grond onder het funderingsvlak ingestorte tand de passieve weerstand van de voorliggende grond toe. GeoTerva gebruikt een bewust eenvoudige methode (de vereenvoudigde tand-methode van GeoTervaStudio): de voorkant van de tand ontvangt de gewogen gronddruk Kmob·σ′v (paragraaf 8), die volledig wordt meegeteld bij glijden, en de snedekrachten van de tand worden berekend uit het bruto volledige passieve diagram.
15.1 Tandweerstand
15.2 Glijden
De passieve weerstand wordt alleen gebruikt bij glijden. Bij een aardbeving worden beide passieve termen in plaats daarvan vermenigvuldigd met ηp,E (standaard 0, geen passieve weerstand meegeteld; paragraaf 11.2). ΔFS = Pkey/Hdrive wordt voor elk geval gerapporteerd; het gewicht van de tand blijft in beide gevallen behouden in Neff.
15.3 Rekenvoorbeeld
γ = 18 kN/m³, φ′ = 30°, Df = 1.0 m, dk = 0.6 m, hignore = 0, droge grond, 1/3 Passief + 2/3 Neutraal (w = 1/3):
15.4 Constructie van de tand
De tand werkt als een uitkraging vanaf de onderzijde van het funderingsvlak; de dwarskracht en het buigend moment worden berekend uit het bruto volledige passieve diagram (Kp, w = 1 — niet de gewogen waarde), opgedeeld in een rechthoek ptop·deff en een driehoek ½·(pbottom − ptop)·deff:
Rekenvoorbeeld (Kp = 3.00: ptop = 54.0, pbottom = 86.4 kPa, Pp,gross = 42.12 kN/m): Prect = 54.0·0.6 = 32.40, Ptri = ½·32.4·0.6 = 9.72 kN/m; Vkey = 42.12 kN/m, Mkey = 32.40·0.30 + 9.72·0.40 = 13.61 kN·m/m.
Tand aan de teenkant: teen (kantelpunt)
Standaard: kantelen om de voorste onderhoek van de funderingsplaat. Optioneel: om de voorste onderhoek van de tand, waarbij elke horizontale kracht een arm dk krijgt en FSo lager is (paragraaf 16.2).
Tand aan de hielkant: actieve gronddruk
Standaard: de actieve gronddruk werkt op het vlak van het maaiveld boven de hiel tot de onderzijde van het funderingsvlak, hoogte h = zground(B) (vereenvoudigde methode). Optioneel: met "Actieve gronddruk op achterzijde hieltand meenemen" wordt dit voor de gronddruk en bovenbelasting verlengd tot de punt van de tand, h + dk; het keert gekeerde water stopt bij de onderzijde van het funderingsvlak.
17Glijden, kantelen en draagvermogenAfleidingen inclusief partieel zoolcontact.
16.1 Glijden
Aan de onderzijde van het funderingsvlak wordt de muur tegengehouden door wrijving. Bij het sommeren van de horizontale krachten op het vrije lichaam moet het funderingsvlak de schuifkracht T = ΣHdrive − ΣPresist leveren, terwijl de beschikbare schuifweerstand μb·N is (er wordt geen adhesie gebruikt). Alle weerstand in de teller plaatsen geeft
μb = tan δb is de funderingswrijvingscoëfficiënt; voor op de funderingsgrond gestort beton wordt δb gebruikelijk genomen tussen 2/3·φ′ en φ′ van die grond. N is een effectieve normaalkracht omdat de opwaartse waterdruk er deel van uitmaakt. Let op dat het plaatsen van de passieve weerstand in de teller een ander getal oplevert dan het aftrekken van de aandrijvende kracht; de definitie moet overeenkomen met de definitie waarop de vereiste veiligheidsfactor is gecalibreerd.
16.2 Kantelen
Pivot. Standaard kantelt de muur om de voorste onderhoek van de funderingsplaat (x = 0, z = 0). Bij een tand aan de teenkant kan de optie "Kantelpunt bij tand" het kantelpunt verplaatsen naar de voorste onderhoek van de tand (x = 0, z = −dk): elke horizontale kracht krijgt dan de arm dk, de verticale krachten behouden hun arm x. De standaard is de hoek van de funderingsplaat; de optie met de tandhoek geeft de lagere FSo, omdat de passieve tandweerstand nooit wordt gebruikt bij kantelen. De optie heeft geen effect bij een tand die niet aan de teenkant zit. De contactdruk wordt altijd geëvalueerd aan de onderzijde van de fundering.
Elke post in het krachtenoverzicht draagt bij met zijn twee momentdelen −z·Fx en x·Fz; positieve delen worden opgeteld bij ΣMoverturning, negatieve delen (in absolute waarde) bij ΣMresisting. Gewichten en de verticale component van een schuine gronddruk bieden weerstand; horizontale gronddrukken, opwaartse waterdruk, horizontale traagheid en opwaartse verticale traagheid doen kantelen. De weerstand aan de voorzijde wordt niet meegenomen. Omdat een kracht aan beide kanten kan worden meegeteld, is FSo geen unieke maat voor de veiligheid; de excentriciteitstoets van de draagvermogensberekening is de meer robuuste indicator voor hetzelfde mechanisme.
16.3 Contactdruk
De verticale belasting V = Σ(−Fz) en het totale moment ΣM om de teen bepalen de positie van de resultante op het funderingsvlak. De arm ten opzichte van de teen voldoet aan V·xR = −ΣM:
Volledig contact. Voor een stijve fundering met een lineaire contactspanning geldt q(x) = V/B + (V·e)·(B/2 − x)/I met I = B³/12 per meter, dus
De druk aan de hiel blijft drukkend zolang |e| ≤ B/6 — de resultante bevindt zich in de middelste derde van de fundering.
Partieel contact. Grond kan geen trek opnemen, dus buiten de middelste derde is slechts een deel van de fundering in contact. Een driehoekige spanning met lengte a heeft zijn resultante op a/3 van de teen, wat moet samenvallen met xR; het oppervlak moet gelijk zijn aan V:
| Toets | Voorwaarde | Opmerking |
|---|---|---|
| DRAAGVERMOGEN | qmax ≤ qall | qall is een door de gebruiker opgegeven toelaatbare gronddruk |
| EXCENTRICITEIT | |e| ≤ B/6 | volledig funderingscontact |
| QMIN | V/B·(1 − 6|e|/B) ≥ 0 | de niet-afgetopte lineaire waarde; negatief betekent loskomen. Dezelfde voorwaarde als |e| ≤ B/6, dus dit is louter ter informatie, geen afzonderlijke toets |
| Resultante buiten de fundering | xR ≤ 0 of xR ≥ B | de muur kantelt; draagvermogen wordt niet geëvalueerd |
18Krachtswerking: wand, teen, hiel, ontlastplateau en afschuiftandDwarskrachten en momenten in de wand, teen, hiel, ontlastplateau en afschuiftand.
Zodra de keermuur stabiel is, moet elk gewapend-betonelement zijn eigen inwendige krachten dragen. GeoTerva geeft de dwarskracht V en het buigend moment M in de maatgevende sneden voor de statische en elke seismische situatie, evenals hun omhullende; het ontwerp van de wapening valt buiten de module.
Wand
De wand wordt belast op zijn eigen achterzijde, wat niet het externe spanningsvlak is: bij Coulomb heeft deze zijn eigen coëfficiënt bij zijn eigen wandhelling, en de korreldruk verlaat het vlak onder δ = β ten opzichte van de normaal (geen invoer van betonwandwrijving). De horizontale component buigt de wand; de component langs het vlak drukt omlaag op de wand. Bij een hellend maaiveld doet de Rankine-spanning hetzelfde, omdat deze evenwijdig aan het maaiveld loopt.
De normaalkracht op een wanddoorsnede is de verticale component boven die doorsnede, plus het gewicht van de wand boven het niveau, plus de nettobelasting die een ontlastplateau overdraagt (alle geschaald met 1 ± kv in een seismisch geval). Deze wordt weergegeven als N naast V en M, zodat een latere N–M-interactieberekening deze kan gebruiken; de buigtoets zelf gebruikt N niet.
ph is de horizontale druk op de achterzijde van de wand: de gronddruk (bij aanwezigheid van een ontlastplateau de gereduceerde druk van doorsnede 14.3), de hydrostatische waterdruk en in seismische gevallen de hydrodynamische waterdruk (dezelfde kolom als bij het stabiliteitsgeval) en de toename ΔPE,0 = PAE,stem,0 − PA,stem,0 verdeeld zoals in doorsnede 11.3 (proefwig op de achterzijde van de wand zonder ontlastplateau, horizontaal deel; resultante op 0.6·H). De traagheidskracht van de wand kh·γc·t(z) boven de doorsnede en de traagheidskracht van het plateau kh·(Wsoil,m + Wself) van doorsnede 14.5 worden opgeteld. Voor een gelijkmatige, droge Rankine-aanvulling met bovenbelasting en zonder ontlastplateau zijn de basiswaarden
Trek treedt op aan de achterzijde van de wand, waardoor de hoofdwapening daar wordt geplaatst. De doorsnede wordt getoetst aan de bovenzijde van de funderingszool; bij hoge wanden neemt het moment snel af met de hoogte (evenredig met H³), wat de reden is dat wanden verlopend worden uitgevoerd of wapening wordt afgebogen.
Teen
σc(x) is de contactdruk van doorsnede 16 (alleen druk), u(x) de opwaartse waterdruk (over het grondvlak van een tand is dit inclusief γw·dk). De aanvulling aan de voorzijde die op de teenplaat rust, wordt meegenomen als een neerwaartse belasting: wfill = γ·hdry + γsat·hsat (γ boven, γsat onder de waterstand aan de voorzijde). Wkey,toe = γc·dk·b is het gewicht van het deel van een tand onder de teen (b = de breedte van de tand tussen x = 0 en Lt) in de zwaartelijn x̄key. In seismische gevallen worden γc·tf, wfill en Wkey,toe vermenigvuldigd met (1 ± kv). Trek treedt op aan de onderzijde van de teen.
Hiel
wsoil = γ·hdry + γsat·hsat is de grondkolom boven de hiel; onder een ontlastplateau reikt deze slechts tot de onderzijde van het plateau. De poriënwaterspanning aan de onderzijde wordt opgeteld als een afzonderlijke waterbelasting wu = γw·(zw,rear − zL) (elders nul), en de bovenbelasting qs is q buiten het plateau en 0 eronder. σc(x) is de contactdruk en u(x) de opwaartse waterdruk. Pv is de verticale component van de gronddruk op het fictief rugvlak bij x = B (statisch Pa,v, seismisch PAE,v van de totale gronddruk; grond + bovenbelasting; neerwaarts bij een hellend maaiveld, nul bij een horizontaal maaiveld): deze grijpt aan op het vrijgemaakte lichaam van de hiel bij de hielrand en is dezelfde kracht als in N. Wkey,heel is het gewicht van het deel van een tand onder de hiel. In seismische gevallen worden wsoil, qs, γc·tf en Wkey,heel vermenigvuldigd met (1 ± kv); het water (wu, u), Pv en de contactdruk worden dat niet. De hiel heeft meestal trek aan de bovenzijde, omdat de grondbelasting nabij de hielrand groter is dan de contactdruk.
Ontlastplateau en tand
Het ontlastplateau is een uitkragend element vanaf de inklemming: V = Wsoil + Wself − U en Mroot = Wsoil·(x̄soil − xU) + Wself·(x̄self − xU) − U·(x̄U − xU) (doorsnede 14.1). De tand is een uitkragend element vanaf de onderzijde van de funderingsplaat, belast door het bruto passieve diagram: V = Pp,key,gross, M = Prect·(dk − deff/2) + Ptri·(dk − deff/3), wat neerkomt op Prect·dk/2 + Ptri·2dk/3 wanneer deff = dk (doorsnede 15.4).
19Rekenvoorbeeld: een stapsgewijs berekende keermuurEen stapsgewijs berekende keermuur met rekenwaarden uit de rekenmodule.
Het onderstaande voorbeeld is berekend met dezelfde rekenmodule die deze software aanstuurt, telkens wanneer deze pagina wordt geopend. Elke regel toont de handformule, de ingevulde invoerwaarden en het door de rekenmodule gegenereerde resultaat; het groene vinkje bevestigt dat de handformule, onafhankelijk geëvalueerd op de pagina, exact hetzelfde getal oplevert. De keermuur is eenvoudig gehouden — geen grondwater, geen ontlastplateau, geen tand, een horizontaal maaiveld — zodat elke stap handmatig kan worden nagerekend. Het voorbeeld is opgesteld in SI-eenheden (kN, m, kPa), ongeacht de geselecteerde weergave-eenheden.
| Invoer | Waarde | Invoer | Waarde |
|---|---|---|---|
| Keringhoogte H | 4.00 m | Vochtig volumiek gewicht γ | 18.00 kN/m³ |
| Wanddikte boven / onder tt / tb | 0.30 / 0.50 m (achterzijde verticaal) | Wrijvingshoek φ′ | 30.0° |
| Teen Lt, hiel Lh | 1.00, 2.00 m | Gelijkmatige bovenbelasting q | 10.00 kPa |
| Dikte funderingszool tf | 0.60 m | Wrijvingscoëfficiënt funderingszool μb | 0.55 |
| Aanvulling voorzijde hp; w, ηp,E, hignore | 0.80 m; 1/3, 0.00, 0.00 m | Beton γc | 24.00 kN/m³ |
| Statische methode | Rankine (verticaal vlak bij de hiel) | Seismisch | Mononobe–Okabe, kh = 0.15, kv = 0 |
| Vereiste FS (statisch) | glijden 1.50, kantelen 2.00 | Vereiste FS (seismisch) | glijden 1.10, kantelen 1.10 |
Statisch geval
Breedte funderingszool en hoogten (oorsprong bij de teen, onderzijde funderingszool).
Rechthoekige funderingszool, rechthoekig wanddeel met constante dikte en de verlopende driehoek aan de voorzijde.
| Onderdeel | A (m²) | W (kN/m) | x̄ (m) | z̄ (m) | W·x̄ (kN·m/m) |
|---|---|---|---|---|---|
| Funderingsplaat | 2.100 | 50.40 | 1.750 | 0.300 | 88.20 |
| Wand — deel met constante dikte tₜ (achterzijde verticaal) | 1.200 | 28.80 | 1.350 | 2.600 | 38.88 |
| Wand — verlopend deel aan de voorzijde | 0.400 | 9.60 | 1.133 | 1.933 | 10.88 |
| Totaal | 3.700 | 88.80 | 1.554 | 1.223 | 137.96 |
Horizontaal maaiveld en een verticale achterzijde: het hielblok is een rechthoek Lh × H, volledig vochtig.
φ′ = 30.0°, sin φ′ = 0.5000.
σ′v vanaf maaiveld bij de hiel; droge aanvulling.
Driehoek voor de grond, rechthoek voor de bovenbelasting; armen ten opzichte van de onderzijde van de funderingszool.
Kmob, c′ = 0, hignore = 0: een driehoek vanaf het maaiveld aan de voorzijde tot de onderzijde van de funderingszool, volledig meegerekend.
Elke kracht met zijn componenten, aangrijpingspunt en moment ten opzichte van de teen.
| Kracht | Fx (kN/m) | Fz (kN/m) | x (m) | z (m) | M (kN·m/m) | Gebruikt |
|---|---|---|---|---|---|---|
W_CONCRETEEigen gewicht beton (wand, funderingszool) | 0.00 | −88.80 | 1.554 | 1.223 | −137.96 | SOB |
W_SOIL_HEELGrond die met de wand meebeweegt (hielzijde, tot het verticale vlak bij de hiel) | 0.00 | −144.00 | 2.500 | 2.600 | −360.00 | SOB |
Q_HEELBovenbelasting op de hielgrond (exclusief: veranderlijke belasting) | 0.00 | −20.00 | 2.500 | 4.600 | −50.00 | – |
W_SOIL_TOEAanvulling aan de voorzijde op de teen (rust op de teenplaat, beweegt mee met de wand) | 0.00 | −14.69 | 0.510 | 1.003 | −7.49 | SOB |
PA_STATICStatische actieve gronddruk — grond (Rankine) | −63.48 | 0.00 | 3.500 | 1.533 | 97.34 | SOB |
PA_QHorizontale belasting door bovenbelasting | −15.33 | 0.00 | 3.500 | 2.300 | 35.27 | SOB |
PP_FRONTPassieve weerstand aan de teen Ptoe (Kmob = 1.3333, w = 0.333) | 23.52 | 0.00 | 0.000 | 0.467 | −10.98 | S |
Momenten ten opzichte van het linkersonderpunt van de funderingsplaat (teen); de passieve weerstand is niet meegekend.
Seismisch geval
Verticaal vlak, δ = β = ψ = 0, kv = 0, dus cos θ·cos(δ + ψ + θ) = cos²θ.
Het statische deel behoudt zijn vorm (gronddriehoek op h/3, rechthoek bovenbelasting op h/2); de seismische toename grijpt aan op 0.6·h.
Horizontale traagheidskracht in het zwaartepunt; geen verticale traagheidskracht (kv = 0).
Geen seismische passieve gronddrukcoëfficiënt.
| Kracht | Fx (kN/m) | Fz (kN/m) | x (m) | z (m) | M (kN·m/m) | Gebruikt |
|---|---|---|---|---|---|---|
W_CONCRETEEigen gewicht beton (wand, funderingszool) | 0.00 | −88.80 | 1.554 | 1.223 | −137.96 | SOB |
W_SOIL_HEELGrond die met de wand meebeweegt (hielzijde, tot het verticale vlak bij de hiel) | 0.00 | −144.00 | 2.500 | 2.600 | −360.00 | SOB |
Q_HEELBovenbelasting op de hielgrond (exclusief: veranderlijke belasting) | 0.00 | −20.00 | 2.500 | 4.600 | −50.00 | – |
W_SOIL_TOEAanvulling aan de voorzijde op de teen (rust op de teenplaat, beweegt mee met de wand) | 0.00 | −14.69 | 0.510 | 1.003 | −7.49 | SOB |
PAE_TOTALTotale seismische actieve gronddruk incl. bovenbelasting (Mononobe–Okabe) | −102.36 | 0.00 | 3.500 | 1.930 | 197.60 | SOB |
IH_W_CONCRETEHorizontale traagheidskracht kₕ·W — beton | −13.32 | 0.00 | 1.554 | 1.223 | 16.28 | SOB |
IH_W_SOIL_HEELHorizontale traagheidskracht kₕ·W — grond boven hiel | −21.60 | 0.00 | 2.500 | 2.600 | 56.16 | SOB |
IH_W_SOIL_TOEHorizontale traagheidskracht kₕ·W — grond boven teen | −2.20 | 0.00 | 0.510 | 1.003 | 2.21 | SOB |
De resulterende kracht verschuift richting de teen en valt buiten de middelste derde deel van de funderingsbreedte.
Snede-krachten aan de voet van de wand, de teen en de hiel
Gronddruk vanaf de bovenzijde van de wand; geen water.
Statische wanddruk + seismische toename (Paragraaf 11.3) + traagheid van de wand.
Lineaire contactspanning van qtoe = 100.22 kPa tot q(Lt) = 83.36 kPa; gewicht van de plaat γc·tf = 14.40 kPa.
Neerwaarts γH + q + γctf = 96.40 kPa; opwaartse gronddruk van 74.93 kPa aan de achterzijde van de wand tot 41.20 kPa aan de rand van de hiel.
| Toets | Statisch | Gevraagd | Seismisch | Gevraagd |
|---|---|---|---|---|
| Veiligheidsfactor glijden (FS) | 2.026 | 1.50 | 0.976 | 1.10 |
| Veiligheidsfactor kantelen (FS) | 3.812 | 2.00 | 1.857 | 1.10 |
| qmax (kPa) | 100.22 | 200.00 | 175.10 | 200.00 |
| |e| (m) | 0.243 | 0.583 | 0.808 | 0.583 |
20VariabelenAlle symbolen die in de module worden gebruikt.
21LiteratuurDe drie theorieën en de gebruikte bron.
De drie theorieën van de module en de bron waarvan de presentatie van hun gesloten formules (Ka, Kp, KAE) in de handleiding wordt gevolgd. Alles wat daar niet uit is afgeleid, is een aanname van deze module en wordt als zodanig in de tekst aangegeven.
- Coulomb C.A. (1776) Essai sur une application des règles de maximis et minimis à quelques problèmes de statique relatifs à l'architecture. Mémoires de l'Académie Royale des Sciences 7, Paris.
- Das B.M. (2016) Principles of Foundation Engineering, 8th ed. Cengage Learning, Boston.
- Mononobe N., Matsuo H. (1929) On the determination of earth pressures during earthquakes. Proceedings of the World Engineering Congress, Tokyo, 9:177–185.
- Okabe S. (1926) General theory of earth pressure. Journal of the Japanese Society of Civil Engineers 12(1).
- Rankine W.J.M. (1857) On the stability of loose earth. Philosophical Transactions of the Royal Society of London 147:9–27.
Van theorie naar uw eigen ontwerp
Toets uw eigen hoekkeermuur in enkele minuten
- De veiligheidsfactoren voor glijden en kantelen, de contactdruk en de excentriciteit
- Statische en seismische gevallen, met water, een bovenbelasting, een ontlastplateau of een afschuiftand
- Dwarskracht en moment in de wand en de platen
- Een overzichtelijk berekeningsrapport, opgeslagen als pdf. Online: niets te installeren, geen dongle, op smartphone, tablet of pc

PDF