GeoTerva Module openen

Theorie · Keermuren

Ontwerp van hoekkeermuren: gronddruk, stabiliteit, draagkracht en krachtswerking

Hoe een gewapend-betonnen hoekkeermuur wordt berekend: het vrijlichaamsdiagram, de gronddruk volgens drie theorieën, water en opwaartse waterdruk, bovenbelasting, aardbeving, ontlastplateaus en afschuiftanden, glijden, kantelen en draagkracht, en de krachtswerking in de wand en de platen, met een stap-voor-stap uitgewerkte keermuur.

De module werkt online in uw browser, op smartphone, tablet of pc. Niets te installeren, geen dongle nodig.

Gewapend-betonnen hoekkeermuur · Resultaten
De module Hoekkeermuur in gewapend beton na Berekenen: de tekening en de resultaten ernaast
Op deze pagina · 21 hoofdstukken
  1. 1Het model van de keermuur
  2. 2Model in één oogopslag
  3. 3Coördinaten, vrijlichaamsdiagram, krachtenoverzicht en tekenafspraak
  4. 4Geometrie-opsplitsing: onderdelen, zwaartepunten en armen
  5. 5De grond die meebeweegt met de wand: hielblok, zones, vochtig en verzadigd gewicht
  6. 6Effectieve spanning en grondwater
  7. 7Actieve en passieve gronddruk volgens Rankine
  8. 8Gronddruk volgens Coulomb op het verticale vlak
  9. 9Neutrale gronddruk en passieve weerstand (vereenvoudigde tand-methode)
  10. 10Bovenbelastingen
  11. 11Hydrostatische waterdruk aan weerszijden en opwaartse waterdruk
  12. 12Seismische gronddruk volgens Mononobe–Okabe
  13. 13Hydrodynamische waterdruk
  14. 14Traagheid van de wand en de mee-bewegende grond
  15. 15Ontlastplateaus
  16. 16Tanden — vereenvoudigde tand-methode
  17. 17Glijden, kantelen en draagvermogen
  18. 18Krachtswerking: wand, teen, hiel, ontlastplateau en afschuiftand
  19. 19Rekenvoorbeeld: een stapsgewijs berekende keermuur
  20. 20Variabelen
  21. 21Literatuur
Door het ingenieursteam van GeoTervaUpdated 2026-10-1871 min leestijdFree, no sign-up

De wand wordt beschouwd als een gewapend-betonnen hoekkeermuursysteem per strekkende meter. De gekeerde zijde bestaat uit één grondlaag en kan een hellend maaiveld, een gelijkmatige bovenbelasting en grondwater bevatten. De wandgeometrie kan optioneel worden voorzien van een ontlastplateau en een afschuiftand onder de funderingsplaat.

First slide of the lecture slides: Cantilever RC wallPDF

Lecture slides

Ready-made slides for lectures and self-study

The mechanism, the derivation, the equations and the figures of this page, in teaching order. Every slide links back to its chapter.

48 slides · PDF · 2.6 MB

1Het model van de keermuurWat berekend wordt en hoe het wordt getekend.

Rekenconcept

Ka·(σ′v + q)Ka·(σ′v + q)δ = βδ = βPAPAββqWcWcWsoilWsoilUUPteenPteenGWTHHhphpBBxzOOO — oorsprong vanx en z: teenrand,onderzijde funderingx = Bx = Bgekeerde grondgekeerde grondvoorgrondvoorgrondfunderingsgrondfunderingsgrond
gewapend betongrond die met de wand meeweegtfictief rugvlak x = Bgrond- + bovenbelastinggrondwater en opwaartse waterdrukweerstand voorgrondoptioneel ontlastplateau en afschuiftand
Het rekenmodel, per 1.00 m wandlengte. Het vrijgemaakte lichaam bestaat uit het beton plus de grond die op de hiel rust; het is doorgesneden langs de onderzijde van de funderingszool en langs het verticale fictief rugvlak bij de hielrand (x = B). De aanvulling drukt op dit vlak met de gronddruk PA, evenwijdig aan het maaiveld (δ = β); de gewichten Wc en Wsoil, de opwaartse waterdruk U onder de zool en de passieve gronddruk Ptoe vervolledigen de belastingen. Momenten worden berekend ten opzichte van de oorsprong O bij de teenrand. De paragrafen 1–4 bouwen deze figuur stap voor stap op.

Rankine · statisch

Geschikt voor een conventionele schematisering van actieve/passieve gronddruk. Wandwrijving wordt in de klassieke Rankine-coëfficiënt niet expliciet toegepast.

Ka=tan2(45°−φ′/2)Kp=tan2(45°+φ′/2)

Coulomb · statisch

Werkt op het verticale vlak bij de hielrand (grond tegen grond) met δ = β, waardoor er geen betonwandwrijving wordt gebruikt; voor dit vlak (α = 90°, δ = β) is de Coulomb Kₐ exact gelijk aan de Rankine Kₐβ. De externe gronddruk grijpt altijd aan op dit verticale vlak; alleen voor de snede-krachten in de wand wordt de hellingshoek van de achterzijde van de wand gebruikt (paragraaf 17).

Ka=f(φ′,β),α=90°,δ=β

Mononobe–Okabe · seismisch

De seismische gronddruk wordt altijd berekend als de pseudostatische Mononobe–Okabe-druk: de Coulomb-spie waaraan de traagheidskrachten kₕ·W en ±kᵥ·W zijn toegevoegd, opgelost op hetzelfde rekenvlak als in de statische situatie (het verticale vlak bij de hielrand, δ = β).

θ=tan−1[kh/(1±kv)]PAE=12·γ·h2·(1±kv)·KAE

Gelijkmatige bovenbelasting

Een gelijkmatige bovenbelasting veroorzaakt een extra horizontale gronddruk. De verdeling hiervan hangt af van de gekozen gronddruktheorie en wordt gescheiden van de gronddispersiecomponent gerapporteerd.

σq=K·q
Handleiding theorie · hoe GeoTerva een hoekkeermuur berekent

Handleiding theorie

Het bovenstaande overzicht vat het model samen. De onderstaande handleiding is geschreven als een zelfstandig handboek: elke grootheid die in het tabblad Berekeningen verschijnt, wordt vanuit het fysische principe toegelicht, getekend, afgeleid en vervolgens gekoppeld aan de exacte wijze waarop de rekenmodule deze evalueert. Een volledig numeriek rekenvoorbeeld (paragraaf 18) is berekend met dezelfde rekenkern, zodat elke tussenstap handmatig kan worden nagerekend.

Drie theorieën, en geen andere. De module is gebaseerd op exact drie gronddruktheorieën: Rankine en Coulomb voor de statische gronddruk (de gebruiker kiest een van de twee), en Mononobe–Okabe voor de seismische gronddruk. Alle overige aspecten in deze handleiding — de vorm van de seismische toename, het hydrodynamische water, de traagheid van de wand, het ontlastplateau, de afschuiftand, de gedeeltelijk gemobiliseerde voorgrondweerstand — zijn aannames van deze module en worden als zodanig vermeld waar ze worden toegepast. De aanvulling is een niet-samenhangende grond: c′ = 0 overal in de module.
Hoe de handleiding te lezen. Elke onderstaande paragraaf kan afzonderlijk worden geopend en gesloten — klik op de koptekst of op een regel in de inhoudsopgave. De paragrafen 1–5 bouwen het vrijgemaakte lichaam op (coördinaten, gewichten, water). De paragrafen 6–10 behandelen de statische gronddruk, 11–13 de seismische gronddruk, 14–15 de twee optionele details (verlichtingsplaat, funderingstand), 16 de stabiliteitstoetsen en 17 de snedekrachten. Alle krachten zijn per 1.00 m wandlengte (vlakke vervormingstoestand).

2Het model in één oogopslagGrondwater, ontlastplateau, afschuiftand, de drie stabiliteitstoetsen en de symbolen van het overzicht.

Grondwater & effectieve spanning

Onder de grondwaterstand dient de effectieve verticale grondspanning te worden berekend met het effectief volumiek gewicht (onder water) van de grond, terwijl de hydrostatische waterspanning afzonderlijk wordt toegepast. Indien de waterstanden aan de gekeerde zijde en de voorzijde verschillen, ondervindt de wand een netto waterdrukcomponent en moet ook de passende hydraulische stabiliteit/kwelstroomconditie worden beschouwd.

γ′=γsat−γwu=γw·h

Optioneel ontlastplateau

Het ontlastplateau wordt gemodelleerd als onderdeel van de gewapend-betongeometrie met door de gebruiker opgegeven hoogte, uitstekende lengte en dikte. Het verandert het eigen gewicht van de wand, de geometrie van de gronddekking en de overdracht van de horizontale belasting. De grond boven de plaat wordt gedragen door de plaat. Onder de onderzijde van de plaat herstart de wanddruk als K·[σ′v(z) − R·σ′v(zL)] met R = min(Ls/bkr, 1); bovenbelasting en water worden niet gereduceerd. De gereduceerde druk wordt gebruikt voor de wand en de aansluiting van de plaat en, met dezelfde R, voor de grondgewichtsdruk op het fictief rugvlak x = B bij de externe stabiliteit; bij een aardbeving wordt de volledige toename van de wand zonder plaat toegevoegd (PAE,shelf = PA,shelf + ΔPAE,0). Het tegenmoment van de plaatbelasting wordt niet toegerekend aan de wand. Het tabblad Berekeningen geeft de reductie weer.

Optionele funderingstand

De funderingstand wordt gemodelleerd onder de zool met een door de gebruiker opgegeven breedte, diepte en positie. De weerstand aan de voorzijde van de tand (onderzijde zool → onderzijde tand), p = Kmob·σ′v met Kmob = w·Kp + (1 − w)·K0 (standaard w = 1/3: 1/3 Passief + 2/3 Neutraal), wordt als Pkey volledig opgeteld bij de glijweerstand.

Stabiliteitstoetsen

Glijden

FS = weerstandbiedende horizontale capaciteit / aandrijvende horizontale kracht

De weerstand bestaat uit de zoolwrijving μb·N plus Ptoe en Pkey; er wordt geen zooladhesie toegepast.

Kantelen

FS=ΣMresΣMdrv

Momenten worden voor de maatgevende belastingcombinatie gewoonlijk berekend ten opzichte van de teen.

Contactdruk

e=B/2−xRqmax,min=NB·(1±6e/B)

Het resultaat wordt getoetst aan de voorwaarden voor het niet-optreden van trek (contactvlak) en het toelaatbare of rekenkundige draagvermogen.

Betonelementen

Wand, teen, hiel, ontlastplateau en afschuiftand zijn afzonderlijke constructieve elementen. GeoTerva geeft de dwarskrachten en buigende momenten uit dezelfde belastinggevallen die worden gebruikt in de geotechnische stabiliteitsberekening; het wapeningsontwerp valt buiten de software.

Variabelen

Hgekeerde wandhoogte
βhellingshoek maaiveld achter de wand
δhoek van de gronddruk op het vlak (δ = β)
φ′effectieve wrijvingshoek van de grond
qgelijkmatige bovenbelasting
kₕ,kᵥpseudostatische seismische coëfficiënten
zwgrondwaterdiepte onder de bovenzijde van de wand
waandeel passieve toestand (standaard 1/3)
ηp,Eseismische reductiefactor passieve weerstand (0)
Btotale zoolbreedte

3Coördinaten, vrijlichaamsdiagram, krachtenoverzicht en tekenafspraakVrijlichaamsdiagram, krachtenoverzicht, M = x·Fz − z·Fx.

Stabiliteit is een evenwichtsvraagstuk, dus de eerste stap is bepalen wat in evenwicht is en hoe krachten en momenten van een teken worden voorzien. Het mengen van conventies (bijvoorbeeld sommige momenten "met de klok mee positief" nemen en andere "kantelend positief") is de meest voorkomende bron van fouten in handberekeningen; GeoTerva gebruikt daarom één cartesisch stelsel voor alles.

xzO (teen)O (teen)W (Fz < 0)W (Fz < 0)x (arm van Fz)x (arm van Fz)P (Fx < 0)zzU (Fz > 0)Pₚ (Fx > 0)Pₚ (Fx > 0)M > 0 : kantelt de muurM > 0 : kantelt de muurover de teenover de teenx → richting de aanvullingz ↑ omhoogoorsprong: teen, onderzijde funderingsplaatFx < 0 : duwt naar de voorzijdeFz < 0 : werkt naar benedenM = x·Fz − z·FxM > 0 : kantelendM < 0 : weerstandbiedendelk onderdeel (Fx, Fz) wordtgeclassificeerd op basis van het eigen teken
Figuur 2.1 Coördinatenstelsel en tekenconventie. Het eigen gewicht W, de gronddruk P, de opwaartse waterdruk U en de weerstand aan de voorzijde Pp zijn getekend met hun correcte tekens. De gebogen pijl toont de positieve (kantelende) richting van het moment om de teen.

Coördinaten

De oorsprong O bevindt zich op de teen, aan de onderzijde van de funderingsplaat. x wijst richting de aanvulling en z omhoog. De bovenzijde van de funderingsplaat bevindt zich op z = tf, de bovenzijde van de wand op z = tf + H, de hiel op x = B = Lt + tb + Lh, en de onderzijde van een tand op z = −dk.

Krachten en het moment om de teen

Een kracht die op het vrije lichaam werkt, wordt geschreven met haar componenten (Fx, Fz) en een punt op haar werklijn (x, z). Het moment om O is het tweedimensionale kruisproduct r × F:

M=x·Fz−z·Fx

Waarom dit teken "kantelend positief" is. Een gewicht W op x > 0 heeft Fz = −W, dus M = −x·W < 0: het houdt de muur tegen. Een gronddruk op hoogte z die naar de voorzijde duwt, heeft Fx < 0, dus M = −z·Fx > 0: het kantelt de muur over de teen. Opwaartse waterdruk (Fz > 0) geeft M > 0, weerstand aan de voorzijde (Fx > 0) geeft M < 0. Geen enkele krachtcategorie is hardgecodeerd als "weerstandbiedend": elk van de twee delen x·Fz en −z·Fx wordt geclassificeerd op basis van het eigen teken. De verticale component van een schuine gronddruk wordt bijvoorbeeld correct meegeteld als weerstandbiedend.

Het vrije lichaam

Het vrije lichaam is het beton plus de grond die ermee meebeweegt (het hielblok uit Paragraaf 4). Het is uitgesneden langs de onderzijde van de funderingsplaat en langs het externe drukvlak. Alles wat over deze sneden werkt, en elke volumekracht daarbinnen, is één regel in het krachtenoverzicht. De drie toetsen lezen hetzelfde overzicht uit, zodat een kracht nooit in de ene toets kan worden vergeten en in de andere wel wordt meegeteld.

Overzicht-idKrachtGlijdenKantelenDraagvermogen
W_CONCRETEEigen gewicht beton (alle onderdelen)jajaja
W_SOIL_HEELGrond die meebeweegt met de wand (γ boven, γsat onder de grondwaterstand)jajaja
Q_HEELBovenbelasting op de hielgrond — een gunstige belasting die afwezig kan zijn, altijd uitgeslotenneeneenee
W_SOIL_TOEAanvulling aan de voorzijde boven de teen — rust op de teenplaat en beweegt mee met de wandjajaja
PA_STATIC, PA_QStatische actieve gronddruk van de grond en van de bovenbelastingjajaja
PA_SPHorizontale druk van de strook- en puntbelastingen (elastische oplossingen voor stijve wanden), alle gevallen op volle waardejajaja
PAE_TOTALTotale seismische actieve gronddruk (grond + bovenbelasting)jajaja
U_REAR, U_FRONTHydrostatische waterdruk aan de achter- en voorzijdejajaja
UPLIFTWaterdruk op de onderzijde van de funderingsplaatjajaja
HD_REAR, HD_FRONTHydrodynamische waterdruk in de seismische gevallen (achter- en voorzijde)jajaja
IH_W_…, IV_W_…Horizontale en verticale traagheid van het beton, de hielgrond en de aanvulling aan de voorzijde boven de teenjajaja
PP_FRONT, PP_KEYPassieve grondweerstand aan de voorzijde op het teenvlak en de tandjaneenee
De weerstand aan de voorzijde wordt alleen bij glijden gebruikt: vertrouwen hierop bij kantelen of draagkracht zou de verplaatsing vereisen die deze weerstand mobiliseert, wat bij die toetsen niet is toegestaan.

Hoe de toetsen het overzicht uitlezen

N=Σ(−Fz)glijden: gewichten − opwaartse waterdruk ± verticale traagheid + de verticale componenten van de gronddruk
ΣHdrive=Σ(−Fx)over elke regel die geen weerstand aan de voorzijde is
ΣPresist=ΣFxalleen over PP_FRONT en PP_KEY
V=Σ(−Fz),ΣM=ΣMidraagkracht: over de regels die worden gebruikt bij draagkracht
ΣMkantelend is de som van de positieve momentdelen en ΣMweerstand de som van de absolute waarden van de negatieve delen van x·Fz en −z·Fx.

Een waterkracht aan de voorzijde heeft Fx > 0 en vermindert daarom ΣHaandrijvend. Paragraaf 16 leidt de drie veiligheidsfactoren af uit deze sommen.

4Geometrie-opsplitsing: onderdelen, zwaartepunten en armenFunderingsplaat, rechthoek + driehoek van de wand, ontlastplateau, afschuiftand; zwaartepunten en armen.

Het eigen gewicht van het beton en het moment daarvan om de teen vormen de basis van beide stabiliteitstoetsen. Een handberekening splits de doorsnede op in eenvoudige vormen waarvan de oppervlakte en het zwaartepunt bekend zijn, berekent Wi = γc·Ai voor elke vorm en telt de momenten Wi·x̄i op. GeoTerva doet exact hetzelfde (de onderdelentabel van het tabblad Berekeningen) en berekent als onafhankelijke controle ook de gehele omtrek als één polygoon; de twee moeten tot op 10⁻⁹ overeenkomen.

xzG₁G₁x̄₁ = B/2x̄₁ = B/2G₂G₂x̄₂ = Lt + (tb − tt) + tt/2x̄₂ = Lt + (tb − tt) + tt/2G₃G₃x̄₃ = Lt + 2(tb − tt)/3x̄₃ = Lt + 2(tb − tt)/3G₄G₄x̄₄ = xroot + Ls/2x̄₄ = xroot + Ls/2G₅G₅x̄₅ = xk + bk/2x̄₅ = xk + bk/2wand: rechthoek tt × Hwand: rechthoek tt × H+ driehoek (tb − tt) × H+ driehoek (tb − tt) × Hontlastplateau Ls × tsontlastplateau Ls × tsfunderingsplaat B × tffunderingsplaat B × tftand bk × dktand bk × dkVormenbibliotheekbbhhA = b·hx̄ = b/2 vanaf een zijdez̄ = h/2bbhhb/3b/3A = ½·b·hx̄ = b/3 vanaf deverticale zijdez̄ = h/3 boven de funderingsplaatWillekeurige polygoon (schoenvetersamengestelde formules):A = ½·Σ(xᵢ·zᵢ₊₁ − xᵢ₊₁·zᵢ)x̄ = Σ(xᵢ + xᵢ₊₁)(xᵢzᵢ₊₁ − xᵢ₊₁zᵢ) / 6Az̄ = Σ(zᵢ + zᵢ₊₁)(xᵢzᵢ₊₁ − xᵢ₊₁zᵢ) / 6A
Figuur 3.1 De betonconstructie opgesplitst in de funderingsplaat (G₁), het constante-dictedeel van de wand (G₂), het verlopende deel van de wand (G₃), het ontlastplateau (G₄) en de tand (G₅), waarbij de arm van elk gewicht vanaf de teen is gemeten. Rechts: oppervlakte en zwaartepunt van de twee basisvormen.

De onderdelen

OnderdeelVorm en oppervlakte Ax̄ vanaf de teenz̄ vanaf de onderzijde van de funderingsplaat
Funderingsplaatrechthoek, B·tfB/2tf/2
Wand, constante dikte trechthoek, t·HLt + t/2tf + H/2
Wand, verjonging aan de voorzijde (achterzijde verticaal) — rechthoektt·HLt + (tb − tt) + tt/2tf + H/2
— driehoek½·(tb − tt)·HLt + 2(tb − tt)/3tf + H/3
Wand, verjonging aan de achterzijde (voorzijde verticaal) — rechthoektt·HLt + tt/2tf + H/2
— driehoek½·(tb − tt)·HLt + tt + (tb − tt)/3tf + H/3
Ontlastplateau (verticale achterzijde)rechthoek, Ls·tsxroot + Ls/2tf + hs
Tandrechthoek, bk·dkxk + bk/2−dk/2
De driehoek van een verlopende wand heeft de basis (breedte tb − tt) op de funderingsplaat en de top aan de bovenzijde van de wand, waardoor het zwaartepunt zich op H/3 boven de bovenzijde van de funderingsplaat bevindt en op één derde van de breedte vanaf de verticale zijde.

Niveaus van het ontlastplateau. Het ontlastplateau is gecentreerd op hs boven de bovenzijde van de funderingsplaat: de bovenzijde bevindt zich op zU = tf + hs + ts/2 en de onderzijde op zL = tf + hs − ts/2. De aansluiting is de achterzijde van de wand (xU aan de bovenzijde, xL aan de onderzijde) en het uiteinde bevindt zich op xtip = max(xU, xL) + Ls. Wanneer de achterzijde hellend is, bevindt de aansluiting zich op een hellend vlak en is het ontlastplateau een vierhoek; de oppervlakte en het zwaartepunt volgen dan uit de polygoonformules.

Gewichten en momenten

Wi=γc·Ai
Mi=Wi·x¯i
Wc=ΣWi
x¯c=ΣWi·x¯iΣWi

In het overzicht is het beton één regel W_CONCRETE met Fz = −Wc op (x̄c, z̄c), dus het moment is M = −Wc·x̄c = −ΣMi. De hoogte z̄c is alleen nodig voor de horizontale traagheid kh·Wc uit Paragraaf 13.

Tip voor handmatige controle. Sommeer eerst de oppervlakten en vergelijk deze met de bruto omtrek (bijvoorbeeld B·tf + ½(tt + tb)·H + Ls·ts + bk·dk voor een verticale achterzijde). Een onjuiste arm is dan de enig overgebleven bron van fouten, en de bovenstaande tabel van x̄ isoleert deze.

5De grond die meebeweegt met de wand: hielblok, zones, vochtig en verzadigd gewichtHielblok, belastingvlak, vochtige en verzadigde zones.

Waarom werkt de gronddruk niet gewoon op de achterzijde van de wand? Omdat de grond die op de hiel staat niet kan glijden ten opzichte van de hiel: wanneer de wand beweegt, beweegt die grond mee. In de uiterste grenstoestand bereikt de achterliggende aanvulling het bezwijken langs glijvlakken die beginnen bij de hiel, niet bij de wand. Het mechanisch consistente vrije lichaam is daarom het beton plus dit hielblok, belast door de gronddruk op het buitenvlak — het externe drukvlak (vaak het fictief rugvlak genoemd).

Verticaal vlak op de hiel (alle methoden)γγsatS_SLOPES_SLOPEspanning evenwijdig aan hetspanning evenwijdig aan hetmaaiveld (hoek β)maaiveld (hoek β)GWT
Figuur 4.1 Het externe drukvlak: het verticale vlak op de hiel, gebruikt door Rankine, Coulomb en Mononobe–Okabe. Het vlak betreft grond tegen grond, waardoor de korreldruk erop evenwijdig is aan het maaiveld (δ = β); er wordt geen wandwrijvingshoek met het beton gebruikt. De arceerde grond beweegt mee met de wand en is ter plaatse van de grondwaterstand opgesplitst in vochtige en verzadigde zones.

Het vlak loopt vanaf het maaiveld boven de hiel (x = B, z = zground(B)) naar beneden tot de onderzijde van de funderingsplaat. Bij een hellend maaiveld omvat het dus ook de stijging van het maaiveld boven de hiel. Boven de bovenzijde van de hiel (z = tf) is het het fictieve grond-grondvlak; over de dikte van de funderingsplaat (z = 0 … tf) is het het eindvlak van de hielplaat, en dezelfde druk wordt toegepast tot de onderzijde van de funderingsplaat, zoals in de standaard handberekening (de bron, Bowles). Alles tussen het vlak en de wand — grond naast de wand, grond boven het niveau van de wandtop (S_SLOPE), grond op en onder een ontlastplateau — is gewicht. Een vlak van de wandtop naar de onderzijde van de hiel wordt niet gebruikt: dit zou door het beton van de hielplaat snijden.

In het seismische geval wordt hetzelfde vlak gebruikt: de Mononobe–Okabe-spie wordt opgelost op het verticale vlak aan de hielrand met δ = β. Standaard eindigt het vlak aan de onderzijde van de funderingsplaat: de hoogte is h = zground(B) = tf + H + het stijgen van de helling boven de hiel (H is de wandhoogte). Voor een tand waarvan het achtervlak zich aan de hielrand bevindt (binnen 0.1 mm) verlengt de optie "Actieve gronddruk op achterzijde hieltand meenemen" het vlak tot de tandpunt (h + dk) voor de gronddruk en de bovenbelasting (het vastgehouden water stopt aan de onderzijde van de funderingsplaat); deze optie staat standaard uit (geSimplifiede tandmethode, paragraaf 15).

Zones

Voor de componententabel wordt het hielblok opgedeeld in benoemde zones, die ter hoogte van de grondwaterstand van het vastgehouden water elk gesplitst worden in een vochtig deel (volumiek gewicht γ) en een verzadigd deel (γsat):

Zone-IDZone
S_HEELGrond boven de hiel van bovenkant funderingsplaat tot wandkopniveau (geen draagplaat)
S_SHELF_TOPGrond op de draagplaat: achterzijde wand → draagkaant, bovenzijde draagplaat → wandkopniveau
S_BESIDE_SHELFGrond voorbij de draagkaant: onderzijde draagplaat → wandkopniveau
S_BELOW_SHELFGrond onder de draagplaat: bovenzijde funderingsplaat → onderzijde draagplaat
S_SLOPEDe spie van het hellende maaiveld boven wandkopniveau
Wsoil=γ·Amoist+γsat·Asat
x¯soil=ΣWj·x¯jΣWj

Waarom γsat en niet γ′ onder de grondwaterstand? Het vrijlichaamsdiagram is opgesteld in totale spanningen: de grond wordt gewogen inclusief het poriënwater, en de waterdruk op de randen van het vrije lichaam (U_REAR op het rekenvlak, UPLIFT op de onderzijde van de funderingsplaat) wordt ingevoerd als afzonderlijke krachten. Volgens Archimedes is het totale gewicht minus de resultante van de waterdruk aan de randen gelijk aan het effectieve (onderwater) gewicht. Beide beschrijvingen zijn dus identiek, maar het combineren ervan (γ′ en opwaartse waterdruk) zou de opwaartse waterdruk dubbel rekenen.

Uitgesloten verticale belasting. De bovenbelasting boven het hielblok (Q_HEEL) is een gunstige verticale belasting die afwezig kan zijn wanneer de dwarskracht optreedt: deze staat in het krachtenoverzicht als uitgesloten vermeld en telt niet mee in de toetsingen, terwijl deze wel op het rekenvlak drukt. De grondaanvulling aan de voorzijde boven de teen (W_SOIL_TOE) verschilt: deze rust op de teenplaat en beweegt mee met de muur, waardoor het gewicht ervan een verticale belasting is net als de hielgrond — in N, in het weerstandbiedend moment en in de resultante van het draagvermogen, en op de teenplaat als belasting — en de voorgelegen grond levert nog steeds de passieve weerstand uit paragraaf 8. Voer hp = 0 in wanneer de aanvulling verwijderd kan worden.

6Effectieve spanning en grondwaterσ′v, poriënwaterspanning, γ′ en de porositeit van de aanvulling.

De grondsterkte en daardoor de gronddruk worden bepaald door de effectieve spanning — het deel van de totale spanning dat wordt gedragen door het korrelskelet. Water heeft geen schuifsterkte: het drukt in elke richting even sterk en wordt aan de horizontale druk toegevoegd met een coëfficiënt van één. Elke horizontale druk in GeoTerva is daarom opgebouwd uit twee afzonderlijke lagen: K·σ′v uit de grond en u uit het water.

GWTγγsatd₁d₁diepteσv (totaal)γ·d₁γ·d₁γ·d₁ + γsat·d₂γ·d₁ + γsat·d₂−u (poriënwater)γw·d₂γw·d₂=σ′v (effectief)γ·d₁γ·d₁γ·d₁ + γ′·d₂γ·d₁ + γ′·d₂pₕ = K·σ′v + uK·σ′vu
Figuur 5.1 Verticale spanningen in een aanvulling met een grondwaterstand op diepte d₁. De totale spanning minus de poriënwaterspanning geeft de effectieve spanning; de horizontale druk op de muur is de gronddrukcoëfficiënt maal de effectieve spanning plus de volledige poriënwaterspanning.

Maatgevende vergelijkingen

σv=γ·ddry+γsat·dsub
u=γw·dsub
σ′v=σv−u=γ·ddry+γ′·dsub(+q)
γ′=γsat−γw

ddry is de diepte boven de grondwaterstand en dsub de diepte eronder, beide gemeten vanaf de bovenzijde van het rekenvlak, het maaiveld boven de hielrand. Een gelijkmatige bovenbelasting voegt op elke diepte q toe aan σ′v.

Porositeit van de aanvulling

De seismische poriënwateraanname (paragraaf 12) heeft het droge volumiek gewicht (korrelskelet) nodig, wat geen invoerwaarde is. Dit volgt uit de faserelaties met de relatieve dichtheid van de vaste delen, Gs = 2.65 — een interne constante van de module, geen invoerwaarde. Met poriëngetal e geldt γsat = (Gs + e)·γw/(1 + e); met porositeit n = e/(1 + e) wordt dit γsat = [Gs(1 − n) + n]·γw, en opgelost naar n:

n=Gs·γw−γsat(Gs−1)·γw
γd=Gs(1−n)·γw=γsat−n·γw
(a) Fasen van de verzadigde aanvulling (Gs = 2.65)watervaste delennn1 − n1 − nn·γw= 3.63 kNγd = Gs(1 − n)γw= 16.37 kNvolume 1 m³ → gewicht γsat = 20.00 kN(b) De drie volumieke gewichten (kN/m³)γsat20.00γd16.37γ′10.19γd > γ′ : opwaartse waterdruk vermindert het gewicht vande korrels, niet hun massa.
Figuur 5.2 De faserelaties voor de waarden die de rekenmodule geeft: γsat = 20 kN/m³, γw = 9.81 kN/m³ en Gs = 2.65 geven n = 0.370, γd = 16.37 kN/m³ en γ′ = 10.19 kN/m³. Het droge volumiek gewicht draagt de seismische traagheid van de korrels (paragraaf 12), het effectief volumiek gewicht (onder water) hun gewicht.

Voor γsat = 20 kN/m³, γw = 9.81 kN/m³ en Gs = 2.65: n = (2.65·9.81 − 20)/(1.65·9.81) = (25.9965 − 20)/16.1865 = 0.370 en γd = 20 − 0.370·9.81 = 16.37 kN/m³ — de waarden die de rekenmodule weergeeft in de aannamenota. Merk op dat γd > γ′ = 10.19 kN/m³: opwaartse waterdruk vermindert het gewicht van de korrels, niet hun massa.

Aannames. De waterdruk is hydrostatisch aan beide zijden (geen stroming). Als de aanvulling is gedraineerd, schakelt u het vastgehouden water uit; een stationaire stroming naar een draineerbuis verandert zowel de poriënwaterspanning als de effectieve spanning en wordt niet gemodelleerd. Verschillende waterstanden aan beide zijden impliceren stroming onder de muur — controleer piping en hydraulische grondbreuk bij de teen afzonderlijk.

7Actieve en passieve gronddruk volgens RankineActieve en passieve toestand, hellend maaiveld.

Beschouw een grondelement op diepte z achter de muur voordat er iets beweegt. De verticale effectieve spanning is σ′v en de horizontale is K0·σ′v (paragraaf 8). Als de muur van de grond weg beweegt, neemt de horizontale spanning af terwijl de verticale spanning gelijk blijft; de cirkel van Mohr groeit naar links totdat deze raakt aan de bezwijkomhullende. Die grenswaarde van de horizontale spanning is de actieve gronddruk. Als de muur in de grond wordt gedrukt, stijgt de horizontale spanning voorbij σ′v totdat de cirkel aan de rechterzijde raakt aan de omhullende: de passieve gronddruk. De actieve toestand vereist slechts een kleine uitwaartse verplaatsing (in de orde van grootte van een paar tiende procent van de hoogte voor niet-samenhangende grond); volledige passieve weerstand vereist een verplaatsing die ongeveer een orde van grootte groter is.

σ′ττ = σ′·tan φ′τ = σ′·tan φ′σ′vσ′aσ′h0σ′pactiefactiefpassiefpassiefneutraalActief: σ′v is de grootste hoofd-spanning, σ′h daalt tot σ′a;glijvlakken onder 45° + φ′/2.Passief: σ′v is de kleinste hoofd-spanning, σ′h stijgt tot σ′p;glijvlakken onder 45° − φ′/2.
Figuur 6.1 Cirkels van Mohr voor φ′ = 30° en σ′v = 100 kPa: neutraal (σ′h = 50 kPa), actief (σ′a = 33.3 kPa, Ka = 1/3) en passief (σ′p = 300 kPa, Kp = 3). Beide grenscirkels raken aan de Mohr–Coulomb-omhullende τ = σ′·tan φ′.

Afleiding uit het Mohr–Coulomb-criterium

Voor een cirkel die raakt aan de omhullende τ = σ′·tan φ′ (een lijn door de oorsprong voor niet-samenhangende grond) is de straal gelijk aan sin φ′ maal de afstand van het middelpunt tot de oorsprong:

σ′1−σ′32=sinφ′·σ′1+σ′32
⇒σ′1(1−sinφ′)=σ′3(1+sinφ′)
⇒σ′1=σ′3·tan2(45°+φ′/2)

met gebruik van (1 + sin φ′)/(1 − sin φ′) = tan²(45° + φ′/2). In de actieve toestand geldt σ′1 = σ′v en σ′3 = σ′a; in de passieve toestand geldt σ′3 = σ′v en σ′1 = σ′p:

σ′a=Ka·σ′v
σ′p=Kp·σ′v
Ka=tan2(45°−φ′/2)=1−sinφ′1+sinφ′
Kp=tan2(45°+φ′/2)=1/Ka

Voor een droge, homogene aanvulling met hoogte h is het drukdiagram driehoekig, waardoor de gronddrukkracht en de aangrijpingshoogte boven de onderzijde Pa = ½·Ka·γ·h² en h/3 zijn. Water en een bovenbelasting veranderen σ′v (paragrafen 5 en 9), niet de coëfficiënt.

Hellend maaiveld

Voor een maaiveld onder een helling β toont de afleiding van Rankine voor een oneindig talud dat de spanning op een verticaal vlak evenwijdig is aan het maaiveld. De grootte ervan is σ′a = Kaβ·σ′v met

Kaβ=cosβ·cosβ−cos2β−cos2φ′cosβ+cos2β−cos2φ′
(a) Actieve toestand achter een verticaal vlak45° + φ′/245° + φ′/2Pa = ½Kaγh²Pa = ½Kaγh²h/3h/3hhKa·γ·h(b) Kaβ uitgezet tegen de maaiveldhellingβ (°)Kaβ0102030400.30.60.9φ′ = 30°φ′ = 30°φ′ = 35°φ′ = 35°β = 0 : Ka = 1/3β = 0 : Ka = 1/3β < φ′ vereist
Figuur 6.2 (a) De actieve toestand achter een verticaal vlak: de grond bezwijkt langs vlakken onder 45° + φ′/2, de druk neemt lineair toe tot Ka·γ·h en de gronddrukkracht ½·Ka·γ·h² grijpt aan op h/3 boven de onderzijde. (b) De coëfficiënt voor een hellend maaiveld, getekend uit de bovenstaande formule voor φ′ = 30° en 35°: Kaβ neemt toe met de helling en bereikt cos φ′ wanneer β = φ′, waar de helling zelf op de grens van stabiliteit is.
Hellend maaiveld: de spanning op het verticale vlak is evenwijdig aan het oppervlakβσ′ₐ = Kₐβ·σ′vσ′ₐ = Kₐβ·σ′vhorizontaal: σ′ₐ·cos βhorizontaal: σ′ₐ·cos βverticaal: σ′ₐ·sin β (omlaag)verticaal: σ′ₐ·sin β (omlaag)zijde van het hielblok(beweegt mee met de muur)verticaal vlak aan de hielrand
Figuur 6.3 Onder een hellend maaiveld werkt de Rankine-spanning op het verticale vlak aan de hielrand evenwijdig aan het maaiveld; de verticale component ervan is een neerwaartse (stabiliserende) kracht op het vrije lichaam.

De horizontale component op het vlak is Kaβ·cos β·σ′v en de verticale component Kaβ·sin β·σ′v, neerwaarts gericht bij een stijgende helling. Voor β = 0 vereenvoudigt de formule tot Ka. De vierkantswortel vereist β < φ′; voor β ≥ φ′ is het talud zelf niet stabiel en wordt de berekening geblokkeerd.

Implementatie

01
σ′v(z)

Opgebouwd uit het werkelijke maaiveld boven het punt — γ boven en γ′ onder de grondwaterstand — plus q (paragraaf 5).

02
Spanning op het vlak

σ′a = Kaβ·σ′v, opgesplitst in een horizontaal deel Kaβ·cos β·σ′v en een verticaal deel Kaβ·sin β·σ′v.

03
Integratie

Samengestelde Simpson-regel langs het vlak, gesplitst ter hoogte van de grondwaterstand en de bovenzijde van de funderingsplaat, zodat geen enkel intervallijn een knik kruist.

04
Krachtenoverzicht

PA_STATIC (grond) en PA_Q (met q minus zonder q), elk met de resultantehoogte z = −Mx/Fx.

Passieve weerstand aan de voorzijde maakt gebruik van de Rankine Kp voor een horizontaal voorland en een glad wandvlak (geen wandwrijving, hetgeen behoudend is voor passieve weerstand); zie paragraaf 8 voor het mengmodel van de passieve toestand met K0.

Beperkingen van Rankine. De oplossing gaat uit van een half-oneindige grondmassa in een homogene bezwijktoestand en een vlak zonder schuifspanningen anders dan die veroorzaakt door de helling. Op het verticale vlak bij de hiel maakt het grond-grondvlak dit realistisch, wat de reden is dat dit het standaard ontwerpmodel is voor hoekkeermuren met een brede hiel. Rankine en Coulomb gebruiken beide hetzelfde verticale vlak op x = B; er is geen alternatieve schuine achterzijde.

8Gronddruk volgens Coulomb op het verticale vlakProefwig, gesloten vorm, op het verticale vlak met δ = β.

Coulomb (1776) keek helemaal niet naar spanningen. Hij nam een stijve grondspie begrensd door de achterzijde van de muur, het maaiveld en een proefglijvlak vanaf de onderzijde van de muur, en bepaalde welke kracht de muur moet leveren om die spie in grensevenwicht te houden. Er werken drie krachten op de spie: het gewicht W (bekend), de reactie R van de onderliggende grond op het glijvlak, hellend onder φ′ t.o.v. de normaal van het vlak omdat de spie op het punt staat naar beneden te glijden, en de wandreactie P, hellend onder de wandwrijvingshoek δ t.o.v. de wandnormaal. De richtingen van R en P zijn bekend, zodat de krachtendriehoek gesloten kan worden.

WWPPRRραδδφ′φ′βABCproefglijvlakproefglijvlakKrachtenpolygoon (sluit bij evenwicht)WPRP(ρ) wordt bepaald voor elke proefhoek ρ;de actieve gronddrukkracht is het maximum.
Figuur 7.1 Coulomb-proefwig ABC voor een glijvlak onder een hoek ρ met de horizontale richting en de bijbehorende krachtenpolygoon. P en R maken de hoeken δ en φ′ met de normalen op de achterzijde van de muur en het glijvlak; α is de hoek van de achterzijde gemeten vanaf de horizontale richting aan de muurzijde.

Afleiding voor een verticale muur en horizontaal maaiveld

Bij een verticale rug (α = 90°) en β = 0 is het gewicht van de proefwig W = ½·γ·H²·cot ρ. Toepassing van de sinusregel op de krachtendriehoek (de hoek tussen W en R is ρ − φ′, de hoek tegenover W is 90° + δ − (ρ − φ′)):

P(ρ)=W·sin(ρ−φ′)cos(ρ−φ′−δ)=12·γ·H2·cotρ·sin(ρ−φ′)cos(ρ−φ′−δ)

De muur moet weerstand bieden aan de meest kritische spie, dus Pa = max over ρ van P(ρ), uit dP/dρ = 0. Voor δ = 0 geeft dit ρ = 45° + φ′/2 en Pa = ½·γ·H²·tan²(45° − φ′/2): Coulomb en Rankine vallen hier samen.

P(ρ) voor γ = 18 kN/m³, H = 5.00 m, φ′ = 30°, δ = 0 — de actieve gronddruk is het maximumhoek van het proefglijvlak ρ (°)P(ρ) (kN/m)30405060708090306090Pa = ½·Ka·γ·H² = 75.0 kN/mPa = ½·Ka·γ·H² = 75.0 kN/mρcr = 45° + φ′/2 = 60°ρcr = 45° + φ′/2 = 60°vlak glijvlak:zware spie,vrijwel zelfdragendsteil glijvlak:lichte spie
Figuur 7.2 Dezelfde functie getekend voor γ = 18 kN/m³, H = 5.00 m, φ′ = 30° en δ = 0. Een vlak glijvlak (ρ → φ′) geeft een zware spie die vrijwel zelfdragend is en een steil glijvlak (ρ → 90°) een zeer lichte spie; daartussen is de druk die de wand moet opnemen het grootst, hier bij ρ = 60° = 45° + φ′/2 met Pa = 75.0 kN/m — exact ½·Ka·γ·H² met Ka = 1/3. Het statische geval maakt gebruik van de onderstaande gesloten vorm; bij een aardbeving maximaliseert de rekenmodule dezelfde functie numeriek met toevoeging van de traagheidskrachten (Paragraaf 11).

Algemene gesloten vorm

Ka=sin2(α+φ′)sin2α·sin(α−δ)·[1+sin(φ′+δ)·sin(φ′−β)sin(α−δ)·sin(α+β)]2
Pa=12·γ·h2·Kagrijpt aan onder een hoek δ met de normaal op de rug, h/3 boven de onderzijde van de rug

De resultante heeft een horizontale en een verticale component; de verticale component werkt naar beneden op het vrije lichaam en telt mee bij N en het herstellend moment. GeoTerva verdeelt de gronddruk als p = Ka·σ′v langs het vlak, waarbij σ′v opgebouwd is vanaf het maaiveld boven de hiel (γ boven en γ′ onder de grondwaterstand).

Het door GeoTerva gebruikte vlak. De Coulomb-rug is het verticale vlak door de achterzijde van de hiel (α = 90°), hetzelfde vlak als bij Rankine. Dit vlak is grond tegen grond, waardoor de werkelijke betonwandwrijving hierop niet werkt; de gronddruk wordt evenwijdig aan het bovenbelastingsvlak genomen, δ = β. Voor dit vlak (α = 90°, δ = β) is de Coulomb Ka exact gelijk aan de Rankine Kaβ, voor elke β, zodat beide methoden dezelfde druk op dit vlak opleveren.

Randvoorwaarden. Coulomb vereist β ≤ φ′ (hier δ = β). Het vlakke bezwijkvlak is nauwkeurig voor actieve gronddruk; het overschat de passieve weerstand bij grote waarden voor δ, daarom gebruikt de weerstand aan de voorzijde de Rankine Kp zonder wandwrijving.

9Neutrale gronddruk en passieve weerstand (vereenvoudigde tand-methode)Rankine Kp, Jaky K0, de combinatie Kmob = w·Kp + (1 − w)·K0, hignore, passief aan de teen.

De neutrale toesand is de spanningstoestand van grond die niet horizontaal mag vervormen; voor een normaal geconsolideerde niet-samenhangende grond geldt K0 = 1 − sin φ′. Aan de keerdij-zijde gebruikt GeoTerva altijd de actieve toestand (een hoekkeermuur is flexibel genoeg om deze te bereiken). Aan de voorzijde vormt K0 de ondergrens van de gewogen passieve toestand hieronder.

Passieve gronddruk

De grond aan de voorzijde wordt beschreven door een wegen van de passieve Rankine- en de neutrale Jaky-coëfficiënten met c′ = 0 en de geostatische effectieve verticale spanning (γ′ onder de grondwaterstand aan de voorzijde). De grond aan de voorzijde bevindt zich op Df = hp + tf boven de onderzijde van de funderingsplaat. De bovenste laag hignore kan tijdens de levensduur van de muur worden afgegraven, verweekt of verstoord, waardoor de diepte wordt gemeten vanaf het verlaagde maaiveld:

Kp=tan2(45°+φ′/2)
K0=1−sinφ′Jaky, voor een normaal geconsolideerde niet-samenhangende grond
Kmob=w·Kp+(1−w)·K0w = 1 (Volledig passief), 2/3, 1/3 (standaard), 0 (Volledig neutraal)
p(z)=Kmob·σ′v(z)z = diepte onder het met hignore verlaagde maaiveld aan de voorzijde
Df=hp+tfmaaiveld voorzijde → onderzijde funderingsplaat
Kmob = w·Kp + (1 − w)·K0 (φ′ = 30°: K0 = 0.50, Kp = 3.00)0.50Volledig neutraal1.331/3 Passief (standaard)2.172/3 Passief3.00Volledig passiefDruk op het teen-vlak, Df = 1.20 m, hignore = 0.20 m, γ = 18 kN/m³ (droog)maaiveld voorzijdeverlaagd met hignoreonderzijde funderingw = 09.0 kPaw = 1/324.0 kPaw = 2/339.0 kPaw = 154.0 kPaztop = 1.00ztop = 1.00
Figuur 8.2 Boven: de vier passieve toestanden van de module zijn de vier punten van de weging Kmob = w·Kp + (1 − w)·K0 tussen de neutrale en de volledig passieve coëfficiënt. Onder: de druk die elk daarvan geeft op het teen-vlak van een droge aanvulling aan de voorzijde — op de bovenste laag hignore wordt niet gerekend, dus de diepte wordt gemeten vanaf het verlaagde maaiveld en het diagram is een driehoek over ztop = Df − hignore. De standaard instelling 1/3 Passief geeft 44 % van de volledige passieve weerstand.
PteenPteenPkeyPkeyDfDfdkdk
Figuur 8.1 De passieve driehoek aan de voorzijde van de funderingsplaat (maaiveld voorzijde → onderzijde funderingsplaat) en het trapezium op het tand-vlak (onderzijde funderingsplaat → onderzijde tand). Beide duwen richting de aanvulling (Fx > 0).

Passieve weerstand aan de voorzijde (optioneel, standaard aan)

ztop=max(Df−hignore,0)
Ptoe=∫0ztopKmob·σ′vdzσ′v: γ boven en γ′ onder de grondwaterstand aan de voorzijde; voor een homogene droge aanvulling is dit ½·Kmob·γ·ztop², aangrijpend op ztop/3 boven de onderzijde van de funderingsplaat
credit=Ptoede volledige gewogen weerstand wordt meegenomen

Volledige passieve weerstand vereist een vervorming die veel groter is dan een bruikbare keermuur mag ondergaan, daarom wordt de coëfficiënt geïnterpoleerd tussen de neutrale toestand (geen verplaatsing, w = 0) en de volledige passieve Rankine-toestand (w = 1); de gehele gewogen weerstand wordt meegenomen. De passieve weerstand aan de voorzijde kan worden uitgeschakeld; het gewicht van de grond boven de teen is altijd een verticale belasting (Paragraaf 4).

Alleen gebruikt bij glijden

FSs=μb·Neff+Ptoe+PkeyHdrive

PP_FRONT en PP_KEY spelen alleen een rol bij de glijweerstand. Ze worden niet gebruikt in het kantelmoment of de draagkrachtresultante.

Seismische gevallen

creditE=ηp,E·(Ptoe+Pkey)

Er wordt geen seismische passieve coëfficiënt gebruikt. Een enkele factor ηp,E (standaard 0 = geen passieve reductie/toeslag) vermenigvuldigt dezelfde statische gewogen weerstanden aan de teen en de tand.

10BovenbelastingenGelijkmatige q, de horizontale gronddruk en de verticale belasting.

Een gelijkmatig verdeelde belasting q verdeeld over het gehele bovenbelastingsvlak verhoogt de verticale spanning op elke diepte met q (een oneindig brede belasting spreidt zonder afname). De horizontale druk neemt in het eenvoudige geval daarom toe met een constante K·q, en de gronddruk neemt toe met K·q·h, aangrijpend op halverwege de hoogte van het vlak.

Δσ′v=q
Δph=Ka·q
Pq=Ka·q·h
zq=h/2boven de onderzijde van het drukvlak
Rechthoek K·q plus driehoek K·γ·zqPq = K·q·hop h/2P = ½K·γ·h² op h/3K·qK·γ·h
Figuur 9.1 De rechthoek K·q telt op bij de gronddriehoek; de bovenbelastingsdruk grijpt aan op halverwege de hoogte van het vlak, de gronddruk op één derde van de hoogte.

Hoe GeoTerva dit scheidt. De gronddruk wordt tweemaal berekend op hetzelfde vlak, met q en zonder q; PA_Q is het verschil. Deze definitie blijft exact bij een hellend maaiveld.

Verticale werking. De bovenbelasting boven het hielblok (Q_HEEL = q × de horizontale lengte van de grond boven het blok) is een gunstige verticale belasting en wordt buiten alle toetsen gelaten — een aanname van deze module. De horizontale werking wordt altijd behouden: een belasting die op de muur duwt wanneer deze aanwezig is, moet als aanwezig worden beschouwd.

Seismische gevallen. In de Mononobe–Okabe-spie is de bovenbelasting op de bovenzijde van de spie een kracht Q met zijn eigen traagheid kh·Q en (1 ± kv)·Q (Paragraaf 11).

Strook- en puntbelastingen

Een strookbelasting q tussen de afstanden x1 en x2 van de muur en een puntbelasting Q op afstand x drukken via de grond op de muur, waarbij het effect afneemt met de diepte. GeoTerva bepaalt de horizontale druk hiervan met de elastische oplossingen voor een stijve wand — hetzelfde als de damwandmodules en de Bovenbelastingen-modules: de Boussinesq-spanning verdubbeld door de wand (spiegelmethode). z is de diepte onder het maaiveld ter hoogte van de bovenzijde van de muur en x de horizontale afstand vanaf de achterzijde van de muur aan de bovenzijde.

ps(z)=2qπ(β−sinβcos2α)strookbelasting, β = atan(x₂/z) − atan(x₁/z), α = atan(x₁/z) + β/2
ps(z)=3Qx2zπR5puntbelasting, R² = x² + z², op de doorsnede van de muur ter hoogte van de last
Fs=2qπD[arctanx2D−arctanx1D]resultante van een strookbelasting over de diepte D
Fs=Qπx[1−x3(x2+D2)3/2]resultante van een puntbelasting over de diepte D

Aangrijpingspunt. De druk wordt overgebracht vanaf het maaiveld aan de bovenzijde van de muur tot aan de onderzijde van het drukvlak (D = de hoogte van het vlak onder de muurbovenzijde), op de achterzijde van de wand voor de interne krachten en op het drukvlak voor de stabiliteit, en wordt voor de volle waarde opgeteld bij de gronddruk in de statische en seismische gevallen (geen combinatiefactor: de belastingen worden als aanwezig beschouwd, net als de gelijkmatige bovenbelasting). De resultante hiervan is het overzichtspunt PA_SP: een horizontale kracht naar de voorzijde op de diepte waar het moment in evenwicht is, gesloten vormen van de bovenstaande integralen.

Aannames. Een puntbelasting dichterbij dan 0.30 m wordt genomen op 0.30 m (de elastische oplossing is singulier op de muur). De druk van een puntbelasting is die op de muurdoorsnede ter hoogte van de last — de meest belaste meter muur — en wordt aan de veilige zijde gebruikt voor de gehele muur. De belastingen worden aangenomen op het maaiveld ter hoogte van de bovenzijde van de muur, ook wanneer het maaiveld hellend is. Alleen de horizontale druk wordt meegenomen: het gewicht van de belastingen op de grond boven de hiel niet (een gunstige verticale belasting die afwezig kan zijn, uitgesloten zoals de gelijkmatige bovenbelasting boven de hiel).

11Hydrostatisch water aan weerszijden en opwaartse waterdrukWater aan beide zijden, lineaire opwaartse waterdruk onder de funderingszool.

Waterdruk is isotroop en werkt loodrecht op elk vlak dat het raakt. Het vrije lichaam van Paragraaf 4 is aan drie zijden omgeven door water: het drukvlak aan de keerdij-zijde, het voorvlak en de onderzijde van de funderingsplaat. Elk hiervan vormt één regel in het krachtenoverzicht.

gekeerd water zwwater voorzijdeγw·hwγw·hwfuteen = γw·zwfuteen = γw·zwfuheel = γw·zwuheel = γw·zwhw = zw − zbottomhw = zw − zbottomhwfhwfU = B·(utoe + uheel)/2 op x = B·(utoe + 2uheel) / (3(utoe + uheel))U = B·(utoe + uheel)/2 op x = B·(utoe + 2uheel) / (3(utoe + uheel))
Figuur 10.1 Hydrostatische druk aan de keerdij-zijde (op het drukvlak), aan het voorvlak en onder de funderingsplaat. De opwaartse waterdruk varieert lineair tussen de stijghoogten bij de teen en bij de hiel.

Keerdij-zijde, U_REAR

u(z)=γw·(zw,rear−z)
Pw=12·γw·hw2
zPw=zbottom+hw/3
hw=zw,rear−zbottom

zw,rear = tf + H − zw is de hoogte van de grondwaterstand aan de keerdij-zijde (zw = de grondwaterdiepte onder de bovenzijde van de muur, de invoer), zbottom de onderzijde van de funderingsplaat (z = 0) en zPw de hoogte van Pw. Met de optie 'actieve hieltand' loopt het vlak alleen voor de gronddruk en de bovenbelasting door tot de onderzijde van de tand: het gekeerde water stopt bij de onderzijde van de funderingsplaat, en het water op de twee zijvlakken van de tand wordt niet opgeteld (dit heft elkaar in eerste orde op). Als bij een aflopend talud de grondwaterstand boven het maaiveld bij de top van het vlak komt, belaste alleen het deel van de kolom onder de top van het vlak het vlak: Pw = ½·γw·(hw² − h0²), een trapezium.

Voorzijde, U_FRONT

De waterhoogte aan de voorzijde hwf wordt ingevoerd boven de bovenzijde van de funderingsplaat; het water werkt op de voorzijde van de teen tot de onderzijde van de fundering, zodat de kolom zwf = tf + hwf is en Pwf = ½·γw·zwf² op zwf/3. Het drukt richting de aanvulling (Fx > 0) en vermindert de netto aandrijvende kracht.

Opwaartse waterdruk, UPLIFT

De poriënwaterspanning onder het funderingsvlak wordt aangenomen lineair te verlopen van de stijghoogte bij de teen naar de stijghoogte bij de hiel (rechtlijnig stijghoogteverlies langs het funderingsvlak):

utoe=γw·zwf0 zonder water aan voorzijde
uheel=γw·zw,rear0 zonder gekeerd water
U=B·utoe+uheel2
xU=B·(utoe+2uheel)3(utoe+uheel)
(a) Trapezium = rechthoek + driehoekuteenuteenuheeluheelrechthoek utoe·Bdriehoek ½(uheel − utoe)·Bdriehoek ½(uheel − utoe)·BB/2B/22B/32B/3U omhoog op xU(b) Hetzelfde funderingsvlak met een tand+ γw·dk onder de tandrechtlijnig stijghoogteverlies langs het funderingsvlak(met het verlengde kwelpad wordt geen rekening gehouden)dkdk
Figuur 10.2 (a) Het trapezium van de opwaartse waterdruk opgesplitst zoals bij een handberekening: een rechthoek utoe·B met de resultante op B/2 en een driehoek ½(uheel − utoe)·B met de resultante op 2B/3 vanaf de teen. Momentenstelling rond de teen geeft U·xU = B²(utoe + 2uheel)/6, waaruit de bovenstaande formule volgt. (b) Bij toepassing van een afschuiftand wordt de druk uitgeoefend op het werkelijke funderingsprofiel: ter plaatse van de tand ligt het vlak dk lager, zodat de druk daar γw·dk groter is en de gesloten vorm niet meer geldt — het tabblad Berekeningen toont de segmenten.

Afleiding van xU. Splits het trapezium op in een rechthoek utoe·B op B/2 en een driehoek ½·(uheel − utoe)·B op 2B/3 vanaf de teen. Momentenstelling: U·xU = utoe·B²/2 + (uheel − utoe)·B²/3 = B²(utoe + 2uheel)/6; deling door U geeft de formule. Opwaartse waterdruk werkt omhoog (Fz = +U), vermindert daardoor N — en daarmee de wrijving aan de zool — en voegt een kantelend moment U·xU toe.

Aannames. Het stijghoogteveld is lineair in x tussen de twee stijghoogten, waarbij de verlenging van het kwelpad door een afschuiftand en eventuele drainage onder het funderingsvlak worden verwaarloosd. De geometrie waarop de druk wordt uitgeoefend is het werkelijke funderingsprofiel: met een afschuiftand is dit de onderzijde voor de tand, de zool van de tand (stijghoogte fundering + γw·dk) en de onderzijde erachter; de horizontale waterdrukken op de zijvlakken van de tand worden niet opgeteld (deze heffen elkaar in eerste orde op). U en xU omvatten daarom de tand, en de bovenstaande gesloten formules gelden alleen voor een funderingsvlak zonder tand — het tabblad Berekeningen toont de afzonderlijke segmenten. Schakel opwaartse waterdruk alleen uit wanneer de grondwaterstand zich onder de onderzijde van de fundering bevindt of een drainagelaag druk onder het funderingsvlak voorkomt. Voor het gewicht van de grond op de hiel wordt beneden de grondwaterstand juist met γsat gerekend omdat de opwaartse waterdruk en U_REAR worden toegepast (Paragraaf 4).

12Seismische gronddruk volgens Mononobe–Okabeθ, de actieve spie, de seismische passieve reductie ηp,E, aangrijpingspunt van de toename.

Een aardbeving schudt de muur en de aanvulling heen en weer. De pseudostatische methode vervangt deze dynamische belasting door constante volumekrachten: elke massa m krijgt een horizontale kracht kh·m·g en een verticale kracht ±kv·m·g, waarbij kh en kv de seismische coëfficiënten zijn (fracties van g). Voor de keermuur is de maatgevende horizontale richting die waarin de traagheidskrachten naar de voorzijde drukken — dezelfde richting als de gronddruk. De verticale coëfficiënt is onzeker van teken, waardoor GeoTerva beide doorrekent: gewichten vermenigvuldigd met (1 − kv) en met (1 + kv).

θ=tan−1kh1±kv
gθ=g·(1±kv)2+kh2
(a) Gewicht + traagheid = zwaartekracht geroteerd over θgetekend voor kh = 0.30, kv = 0(1 ± kv)·W(1 ± kv)·Wkh·Wkh·WW·√((1 ± kv)² + kh²)θθ(b) KAE als functie van kh (φ′ = 30°)khKAE0.00.20.40.60.51.0Ka = 0.333kh = 0.15 : 0.433kh = tan φ′ :geen spie in evenwicht
Figuur 11.1 (a) Het gewicht en de traagheid van elke massa tellen op tot één kracht van de grootte W·√((1 ± kv)² + kh²) onder een hoek θ met de verticale: de aardbeving wordt vervangen door een zwaartekrachtsveld dat over θ is geroteerd. (b) Het effect daarvan op de actieve coëfficiënt van een verticaal vlak met een horizontale aanvulling: KAE neemt toe vanaf Ka = 1/3 en loopt sterk op naarmate kh tan φ′ nadert, waar de geroteerde zwaartekracht steiler is dan de wrijvingshoek kan opnemen en geen enkele spie in evenwicht is.

Zwaartekracht en traagheid samen werken als een zwaartekrachtsveld dat over θ ten opzichte van de verticale is geroteerd. De spie van Coulomb wordt voor het seismische geval daarom opgelost door de traagheidskrachten toe te voegen aan de krachtenpolygoon — dit is de Mononobe–Okabe-methode, de enige theorie voor seismische gronddruk die door de module wordt gebruikt.

(1 ± kᵥ)·W(1 ± kᵥ)·Wkₕ·Wkₕ·WθPPRRρKrachtenpolygoon met traagheid(1 ± kᵥ)WkₕWPRθDe resultante van gewicht en traagheid isW·√((1 ± kᵥ)² + kₕ²) onder θ met de verticale.
Figuur 11.2 Proefwig met pseudostatische krachten. Het toevoegen van kh·W aan de krachtenpolygoon doet het effectieve gewicht over θ kantelen; de muur moet een grotere P leveren om de polygoon te sluiten, en het maatgevende bezwijkvlak wordt flauwer (kleinere ρ).

11.1 Mononobe–Okabe actieve gronddruk

Okabe (1926) en Mononobe en Matsuo (1929) pasten de spie van Coulomb toe met toevoeging van de traagheidskrachten. Maximaliseren van P over ρ levert de gesloten vorm (ψ = helling van de rugzijde t.o.v. de verticale, δ = helling van de gronddruk — δ = β op het verticale vlak ter hoogte van de hiel, β = maaiveldhelling):

KAE=cos2(φ′−θ−ψ)cosθ·cos2ψ·cos(δ+ψ+θ)·[1+sin(φ′+δ)·sin(φ′−θ−β)cos(δ+ψ+θ)·cos(β−ψ)]2
PAE=12·γ·h2·(1±kv)·KAE

Voor θ = 0 reduceert dit tot de Ka van Coulomb. De wortel vereist φ′ − θ − β ≥ 0: wanneer de geroteerde zwaartekracht steiler is dan de wrijvingshoek toelaat, kan geen enkele wig in evenwicht zijn: de gronddruk blijft toenemen naarmate het bezwijkvlak de aanvulling nadert, het belastinggeval wordt gerapporteerd met "geen oplossing" en de toetsen gelden als niet voldaan. GeoTerva lost dezelfde wig numeriek op op het fictief rugvlak van de situatie: de krachten op de wig zijn het gewicht W, de bovenbelasting Q aan de bovenzijde, de horizontale traagheid (W + Q)·kh, de verticale kracht (W + Q)(1 ± kv), de reactie R onder φ′ op het bezwijkvlak en de gronddruk P onder δ ten opzichte van de normaal op het vlak; de wig wordt afgesneden ter hoogte van de grondwaterstand (γ boven, γ′ eronder voor het gewicht, Paragraaf 12 voor de traagheid), zodat een onderwater-aanvulling en bovenbelasting kunnen worden meegenomen. Voor een droge, homogene wig wordt de gesloten vorm exact gereproduceerd (gecontroleerd). De statische referentie PA van een seismisch belastinggeval is de statische gronddruk op hetzelfde vlak (de gesloten vorm van Rankine of Coulomb uit Paragraaf 6–7, grond + bovenbelasting), zodat ΔPAE = PAE − PA,static. De wig met kh = kv = 0 kan daarvan iets afwijken (bijvoorbeeld bij een grondwaterstand onder een hellend maaiveld); deze wordt ter informatie getoond. Voor elke methode is het vlak het verticale vlak door de hiel en is de gronddruk hellend onder δ = β (grond tegen grond, geen wandwrijving ingevoerd).

11.2 Passieve weerstand bij aardbeving

Er wordt geen seismische passieve coëfficiënt gebruikt. De grond aan de voorzijde versnelt mee met de ondergrond en de weerstand daarvan is onzeker; daarom is de passieve weerstand bij de teen en de tand in een seismisch geval gelijk aan de statische gecombineerde weerstand (Paragraaf 8) vermenigvuldigd met een enkele factor ηp,E. De standaardwaarde ηp,E = 0 geeft geen passieve weerstand; een waarde groter dan nul is een projectgebonden keuze. Zoolwrijving maakt gebruik van Neff van elk afzonderlijk seismisch belastinggeval.

creditE=ηp,E·Ptoe+ηp,E·Pkeyηp,E = 0 als standaardwaarde: geen passieve weerstand bij aardbeving

11.3 Waar de seismische toename grijpt — een aanname van deze module

De spie geeft de grootte van PAE, maar niet de verdeling ervan. Modelproeven tonen aan dat de seismische toename hoger grijpt dan de statische gronddruk. GeoTerva neemt de toename ΔPAE = PAE − PA (PAE uit de spie, PA de statische gronddruk op hetzelfde vlak, Paragraaf 11.1) en neemt daarvoor een omgekeerd trapezium aan over de hoogte van het vlak he, 1.6·ΔP/he aan de bovenzijde en 0.4·ΔP/he aan de onderzijde, met u de hoogte boven de onderzijde van het vlak; het statische deel behoudt zijn statische vorm:

Δp(u)=ΔPAEhe·(0.4+1.2·uhe)
∫0heΔpdu=ΔPAE·(0.4+0.6)=ΔPAE
∫0heu·Δpdu=ΔPAE·he·(0.2+0.4)=0.6·he·ΔPAE
zAE=PA·zA+ΔPAE·0.6hePAE
(a) statische PA — driehoek, resultante h/3PAh/3h/3(b) ΔPAE — omgekeerd trapeziumΔPAE0.6·hₑ0.6·hₑ1.6·ΔP/hₑ0.4·ΔP/hₑ(c) totale pAE = pA + ΔpPAE
Figuur 11.3 (a) Het statische deel behoudt zijn eigen vorm. (b) De toename is een omgekeerd trapezium, 1.6·ΔP/he aan de bovenzijde en 0.4·ΔP/he aan de onderzijde, met de resultante op 0.6·he. (c) De totale druk gebruikt voor de resultantehoogte van PAE.

Bij een niet-positieve toename blijft de statische vorm behouden (de statische verdeling wordt dan geschaald naar PAE). De snedekrachten in de wand maken gebruik van dezelfde aanname: de statische wanddruk plus het krachtverschil ΔPE,0 = PAE,stem,0 − PA,stem,0 (proefspie op de rugzijde van de wand zonder verlichtingsplaat, δ = β, met en zonder traagheid; grond + bovenbelasting; horizontale component) verdeeld als hetzelfde omgekeerde trapezium over de wandhoogte H, met de resultante op 0.6·H (Paragraaf 17).

Beperkingen. Pseudostatische coëfficiënten zijn geen piekversnellingen: kh wordt gebruikelijk genomen als een fractie van PGA/g afhankelijk van de toelaatbare verplaatsing, zoals voorgeschreven door de geldende norm. De methode gaat uit van een rigide-plastische aanvulling en geeft geen verplaatsingen. Nabij θ → φ′ − β neemt de gronddruk zeer snel toe en wordt het resultaat gevoelig voor kleine invoerwijzigingen.

13Hydrodynamisch waterDe parabolische druk op de waterkolommen; vrij poriënwater in de aanvulling.

Wanneer een muur versnelt tegen vrij water, kan het water niet direct volgen en ontstaat er een extra druk. GeoTerva gaat uit van de klassieke parabolische druk voor een stijf verticaal vlak en onsamendrukbaar water en past deze toe op de verticale projectie van de waterkolom aan de gekeerde zijde (HD_REAR) en op het water aan de voorzijde (HD_FRONT). Deze wordt altijd meegenomen in de seismische belastinggevallen wanneer water aanwezig is — er is geen uitschakeling; deze telt mee in het krachtenoverzicht en de snedekrachten van de wand.

phd(y)=78·kh·γw·hw·y
Phd=712·kh·γw·hw2
zhd=0.4·hwboven de onderzijde van de waterkolom
y is de diepte onder het wateroppervlak en hw de hoogte van de waterkolom.
(a) Hydrodynamische druk op een verticaal vlakwateroppervlakPhd0.4·hw0.4·hwhwhw7/8·kₕ·γw·hwgestreept: hydrostatische vorm(b) Poriënwater in de aanvulling (aanname)vrij poriënwater (doorlatende aanvulling)het water beweegt door de poriën:traagheid op het korrelskelet γd = γsat − n·γw, gewicht op γ′,plus de hydrodynamische druk op de waterkolom
Figuur 12.1 (a) De parabolische hydrodynamische druk en de resultante daarvan op 0.4·hw. (b) Het poriënwater van de onderwater-aanvulling wordt als vrij verondersteld: de horizontale traagheid van de actieve proefwig werkt op het korrelskelet en het water voegt de hydrodynamische druk toe.

Afleiding van de resultante en de hoogte daarvan

Phd=∫0hw78khγwhw·y1/2dy=78khγwhw·23hw3/2=712khγwhw2
Mbottom=∫0hwp(y)·(hw−y)dy=78khγwhw3·(23−25)=730khγwhw3
zhd=MbottomPhd=7/307/12·hw=0.4·hw

De kolom loopt van de grondwaterstand tot de onderzijde van het belastingsvlak. Indien de grondwaterstand zich boven het grondniveau aan de bovenzijde van het vlak bevindt (h0 water erboven), wordt alleen het gedeelte onder de bovenzijde van het vlak toegepast: P = 7/12·kh·γw·√hw·(hw1.5 − h01.5). Aan de voorzijde beweegt de wand tijdens de maatgevende halve cyclus weg van het water, waardoor de druk dalt; deze daling werkt naar de voorzijde, in dezelfde richting als de toename aan de achterzijde. Voor de constructieve krachten op de wand wordt dezelfde waterkolom gebruikt als voor de stabiliteitsberekening.

Poriënwater bij aardbeving: vrij — een aanname van deze module

Onder de grondwaterstand bevat de aanvulling water. In de module wordt aangenomen dat dit water vrij is, oftewel in staat is om te bewegen ten opzichte van de korrels: het grondskelet draagt alleen de traagheid van de korrels, γd = γsat − n·γw (de porositeit n uit paragraaf 5), terwijl het gewicht op γ′ blijft en het vrije water de hydrodynamische druk bovenaan toevoegt. In de proefwig is de horizontale traagheid onder de grondwaterstand daarom kh·γd·Asub met gewicht γ′·Asub. Sommige formuleringen reduceren de hydrodynamische druk met de porositeit; GeoTerva behoudt de volledige γw, hetgeen conservatief is.

De grond die met de wand meebeweegt, is anders. Het poriënwater in het hielblok is ingesloten door de wand en de funderingsplaat en moet met de wand meebewegen, waardoor de horizontale traagheid van het hielblok uitgaat van de totale massa (γ boven, γsat onder de grondwaterstand). Opwaartse waterdruk reduceert het gewicht, maar nooit de massa: voor de horizontale traagheid wordt nooit γ′ gebruikt (actieve wig γd, hielblok γsat); de verticale kracht van de wig is (1 ± kv)·γ′·A.

14Traagheid van de keermuur en de mee-bewegende grondmassakh·W en kv·W in de zwaartepunten.

De Mononobe–Okabe-spie uit paragraaf 11 beschrijft de grond achter het belastingsvlak. Het vrijlichaam zelf — beton en hielblok — heeft eveneens massa en krijgt in het pseudostatische model dezelfde volumekrachten. Deze vormen vaak de grootste seismische belasting na de gronddruk, omdat de hielgrond zwaar is en het zwaartepunt hoog ligt.

kₕ·W1kₕ·W1kₕ·W2kₕ·W2kₕ·W3kₕ·W3kₕ·W4kₕ·W4W4 (totale massa)W4 (totale massa)IH_W_CONCRETE: Fx = −kₕ·Wcin het betonzwaartepunt (x̄c, z̄c)IH_W_SOIL_HEEL: Fx = −kₕ·WsoilIV_…: Fz = ∓kᵥ·W (hetzelfde punt)M = −z̄·Fx + x̄·Fzgestreept: verticale traagheid ±kᵥ·W
Figuur 13.1 Pseudostatische traagheidskrachten in de zwaartepunten van de betonnen onderdelen en van de hielgrond. De horizontale krachten (doorgetrokken) werken naar de voorzijde; de verticale krachten (gestreept) werken omhoog bij "kv omhoog" en omlaag bij "kv omlaag".
Fx=−kh·Whaangebracht in het zwaartepunt (x̄, z̄) van het onderdeel
Fz=∓kv·W
MH=kh·Wh·z¯kantelen
MV=±kv·W·x¯

Wh is het massa-dragende gewicht: voor het beton Wc; voor het hielblok en de voorophoging γ·Amoist + γsat·Asat (Paragraaf 12). In het krachtenoverzicht zijn het beton, de hielgrond en de voorophoging boven de teen elk één regel (IH_W_CONCRETE, IH_W_SOIL_HEEL, IH_W_SOIL_TOE, en IV_… wanneer kv > 0). Het tabblad Berekeningen vermeldt ook de traagheid van elk betonnen onderdeel en elke grondzone; hun som is gelijk aan de regels in het krachtenoverzicht, wat dient als handmatige controle.

Waarom de hoogtes van belang zijn. De horizontale traagheid werkt in op het kantelmoment met de arm z̄. Het zwaartepunt van het beton van een hoge wand en het zwaartepunt van de hielgrond liggen nabij halve hoogte, ver boven het funderingsvlak, waardoor deze momenten groter kunnen zijn dan die van de seismische gronddruktoename. De verticale traagheid verandert zowel N (glijden) als het herstellend moment; het geval "kv omhoog" is meestal maatgevend voor glijden en kantelen, het geval "kv omlaag" kan maatgevend zijn voor het draagvermogen.

Wat niet in het vrijlichaamsdiagram zit. Alleen de bovenbelasting boven de hiel is een uitgesloten verticale belasting, dus daarvoor is geen traagheidsinvoer opgenomen; de traagheid van de bovenbelasting op de glijwig zit in PAE. De voorophoging boven de teen (W_SOIL_TOE) is een verticale belasting en krijgt IH_W_SOIL_TOE / IV_W_SOIL_TOE. Voor de constructieve krachten wordt de traagheid van de wand boven elke doorsnede, van het ontlastplateau en van de grond op het plateau (totale massa, geen bovenbelasting) toegevoegd (Paragraaf 17), en de verticale factor wordt daar eveneens in acht genomen: de gewichten van de wand, teen, hiel en plateau, de grondmassa's die erop rusten en de bovenbelasting worden allemaal genomen op (1 ± kv)·W in de geanalyseerde belastingscombinatie, zodat de twee kv-richtingen verschillende plaatmomenten opleveren. De waterdrukken, de verticale gronddrukcomponent bij x = B en de contactdruk worden niet geschaald — deze volgen al uit het evenwicht van die belastingscombinatie.

15OntlastplateausBelasting gedragen door het plateau, kritieke hoek en breedte, volledige en partiële verlichting, wandmoment, aardbeving, externe stabiliteit.

Een ontlastplateau is een gewapend-betonnen plaat die uitkraagt vanaf de achterzijde van de wand in de aanvulling. Het verandert de keermuur op drie manieren. (1) Het draagt de bovenliggende grond: dat gewicht gaat via de verankering van het plateau naar de wand. (2) Het ontlast de wand eronder: onder de onderzijde van het plateau herstart de gronddruk door eigen gewicht geheel of gedeeltelijk. (3) Het voegt gewicht toe aan de keermuur. Ontlastplateaus worden gebruikt bij hoge wanden, waar het wandmoment toeneemt met H³, en voor het versterken van keermuren die ontoereikend blijken.

14.1 De belasting gedragen door het ontlastplateau

Wsoil=Σ(γ·hdry+γsat·hsat+q)·Δxvan de inklemming xU tot het uiteinde
Wself=γc·Ashelfuit de krachtenpolygoon van het ontlastplateau
U=γw·(zw,rear−zL)·(xtip−xL)alleen wanneer de grondwaterstand zich boven de onderzijde van de plaat bevindt
ΔM=−[Wsoil(x¯soil−xc)+Wself(x¯self−xc)−U(x¯U−xc)]
(a) Kritische breedte bkr en de plaatuitkragingslengte Lsααmaatgevend glijvlakvanaf de wandvoetLsLsbkrbkrz1z1H − z1H − z1wand(b) Wanddruk onder het ontlastplateauzLzonder ontlastplateauR = 1R = 0.6σ0
Figuur 14.1 (a) Het ontlastplateau is volledig effectief wanneer het uiteinde ervan het kritische glijvlak bereikt dat onder een hoek α oprijst vanaf de onderzijde van de achterzijde van de wand: de breedte die het plateau moet overspannen is bkr = (H − z₁)(cot α − tan βw), en de ontlastingsverhouding is R = min(Ls/bkr, 1). (b) De gronddruk door eigen gewicht op de wand voor dezelfde keermuur zonder plateau, met volledige ontlasting (R = 1, twee afzonderlijke driehoeken) en met partiële ontlasting (R = 0.6, het diagram herstart vanaf de restspanning σ0). Bovenbelasting en waterdrukken worden onverminderd toegevoegd.

xc is de wandocht op de beschouwde doorsnede; ΔM is het tegenmoment van de plateaubelasting om die as (Paragraaf 14.4 vermeldt wat ermee gebeurt). In seismische gevallen ontvangen het plateau en de bovenliggende grond ook kh·(Wsoil,m + Wself), elk in het eigen zwaartepunt: Wsoil,m is de totale massa van de grond op het plateau (γsat onder de grondwaterstand, zonder de bovenbelasting q), en de opwaartse waterdruk aan de onderzijde wordt niet afgetrokken. Het plateau zelf is onder dezelfde belastingen een uitkragende ligger vanaf de inklemming (Paragraaf 17).

14.2 Maatgevende glijvlakhoek en kritische breedte

Het ontlastplateau is alleen volledig effectief wanneer het uiteinde het kritische glijvlak bereikt dat oprijst vanaf de onderzijde van de achterzijde van de wand. De hoek α van dat vlak t.o.v. de horizontaal volgt uit de gebruikte statische methode. Voor Coulomb is het de gesloten vorm van de kritische wig (Zarrabi-Kashani, in Kramer 1996) met θ = 0:

α=φ′−θ+tan−1−tan(φ′−θ−i)+C1C2(6)
C1=tan(φ′−θ−i)·[tan(φ′−θ−i)+cot(φ′−θ+βw)]
·[1+tan(δ+θ−βw)·cot(φ′−θ+βw)]
C2=1+tan(δ+θ−βw)·[tan(φ′−θ−i)+cot(φ′−θ+βw)]

Teken van βw. In GeoTerva is βw de helling van de achterzijde van de wand t.o.v. de verticale, + wanneer de bovenzijde naar de aanvulling toe helt (het teken gebruikt in bkr, vergl. 8). De gepubliceerde gesloten vorm neemt de helling + wanneer de bovenzijde naar voren helt (de grond overkraagt het vlak), dus is (6) hier geschreven met −βw ingevuld.

Voor Rankine, met een aanvulling met helling i:

α=45°+φ′/2+i/2−12·sin−1sinisinφ′(7)

Beide geven 45° + φ′/2 voor i = δ = βw = 0, en (6) met βw = 0 en δ = i reproduceert (7). De breedte die het ontlastplateau aan de onderzijde moet overspannen is de horizontale afstand van het vlak op die hoogte, verminderd met de horizontale sprong van de schuine achterzijde:

bkr=(H−z1)·(cotα−tanβw)(8)

H is de wandhoogte, z1 de diepte van de onderzijde van de plaat onder de bovenkant van de muur en βw de helling van de achterzijde van de wand (+ wanneer de bovenzijde naar de aanvulling toe helt; zie de opmerking over het teken onder (6)). Voor een verticale achterzijde is bkr = (H − z1)/tan α.

14.3 Volledige en partiële ontlasting

De ontlastingsverhouding vergelijkt de plaatuitkragingslengte Ls met de kritische breedte:

R=min(Lsbkr,1)(10)

Onder de onderzijde van het ontlastplateau herstart de effectieve verticale spanning die de gronddruk door eigen gewicht veroorzaakt, verminderd met het deel R van de deklaagdruk aan de onderzijde:

p(z)=K·[σ′v(z)−R·σ′v(zL)](11)
σ0=(1−R)·K·σ′v(zL)=(1−R)·K·γ·z1de restspanning aan de onderzijde van de plaat; de laatste vorm geldt voor een droge, homogene γ

Bij R = 1 (Ls ≥ bkr) splitst het diagram zich in twee afzonderlijke driehoeken. Bij R < 1 begint de druk onder het plateau vanaf de restspanning σ0, en is elke component onder het ontlastplateau de lineaire interpolatie tussen de keermuur zonder plateau (P0) en volledige ontlasting (P1):

Pbelow=P0−R·(P0−P1)(12)
Een vereenvoudigde ingenieursaanname. De lineaire interpolatie in R is in deze module overgenomen om de waargenomen trend tussen een smalle plaat (weinig ontlasting) en een brede plaat (volledige ontlasting) weer te geven in een vorm die handmatig kan worden gecontroleerd. Het is geen gepubliceerde gesloten-vormoplossing.

Alleen de statische gronddruk door eigen gewicht van de grond wordt ontlast. De druk door bovenbelasting, de hydrostatische waterdruk en de hydrodynamische waterdruk worden berekend met hun eigen relaties, onafhankelijk van het plateau, en opgeteld bij de ontlaste gronddruk. Binnen de dikte van het plateau werkt de druk op het uiteinde van het plateau en bereikt de wand via de inklemming. "Zonder ontlastplateau" betreft dezelfde keermuur met R = 0, waardoor de gerapporteerde reductie uitsluitend aan het plateau is toe te schrijven.

14.4 Het wandmoment: het tegenmoment van het ontlastplateau wordt niet meegerekend

De belasting die door het ontlastplateau wordt gedragen (Paragraaf 14.1) grijpt aan achter de wandas en het moment daarvan werkt het gronddrukmoment tegen. GeoTerva rekent dat tegenmoment niet toe aan de wand: de wandkrachten worden uitsluitend berekend voor de ontlaste druk, wat conservatief is, en de krachten op het plateau worden afzonderlijk berekend als een uitkragende ligger onder de eigen belasting (Mroot, Paragraaf 17). Alleen een netto vraag — een opwaartse waterdruk aan de onderzijde die groter is dan de gedragen belasting — wordt op de wand toegepast.

Mfinal=Mpressure-only+Mshelf-creditMshelf-credit = 0 — het tegenmoment wordt niet meegerekend; het wordt pas de netto vraag wanneer de opwaartse waterdruk aan de onderzijde groter is dan de gedragen belasting.
Twee afzonderlijke momenten. Het buigend moment in de wand is uitsluitend het drukmoment. Mroot (Paragraaf 17) behoort toe aan het ontlastplateau zelf en wordt nooit gereduceerd: het plateau draagt de grond, ongeacht wat het wandmoment is. De Resultaten en het Rapport tonen Mpressure-only, het (nul) plateau-tegenmoment en het zuivere uitkragingsmoment van het plateau naast elkaar, en de plateau-onderdelen (SHELF_SOIL, SHELF_SELF, SHELF_UPLIFT) verschijnen in de tabel van de wandvoet, zodat de weglating kan worden gecontroleerd.

14.5 Het ontlastplateau bij aardbeving: geen seismische reductie

Het ontlastplateau geeft de wand geen seismische reductie. De statische wanddruk is de ontlaste druk; de seismische toename wordt berekend voor dezelfde keermuur zonder het ontlastplateau en volledig opgeteld met de verdeling uit Paragraaf 11.3.

PAE,stem,shelf=PA,stem,shelf+ΔPE,0
ΔPE,0=PAE,stem,0−PA,stem,0de proefwig op de achterzijde van de wand van de keermuur zonder het ontlastplateau, met en zonder de traagheid

Het ontlaste profiel wordt nooit geschaald met een seismische factor: dat zou betekenen dat de plaat ook de aardbevingsbelasting zou ontlasten. Hydrostatisch en hydrodynamisch water worden afzonderlijk toegevoegd en worden niet ontlast. De plaat en de bovenliggende grond ontvangen hun eigen horizontale traagheid kh·(Wsoil,m + Wself) op hun totale massa (γsat onder de grondwaterstand, geen bovenbelasting, geen aftrek van de opwaartse druk aan de onderzijde), elk onderdeel in het eigen zwaartepunt, en hun gewichten dragen de verticale factor (1 ± kv).

14.6 Macrostabiliteit: dezelfde ontlasting op het fictief rugvlak

Vrijlichaamsdiagram van de hiel: de grond tot aan het vlak beweegt mee met de wandvrijlichaamsdiagramvrijlichaamsdiagramomvat deze grondomvat deze grondP op het drukvlakP op het drukvlak(grond ontlast onder zL, dezelfde R)(grond ontlast onder zL, dezelfde R)
Figuur 14.2 Vrijlichaamsdiagram van de hiel: de grond tot aan het fictief rugvlak, met het ontlastplateau daarbinnen, beweegt mee met de muur; het plateau verandert het gewicht en het zwaartepunt daarvan, en de gronddruk op het vlak herstart onder de onderzijde van het plateau met dezelfde R (ontlastingsstap op zL bij x = B).

Bij de macrostabiliteit wordt het vrijlichaamsdiagram op het fictief rugvlak van Paragraaf 4 behouden: de grond tussen de wand en het drukvlak, met het ontlastplateau daarbinnen, beweegt mee met de muur, en het plateau en de grond erop blijven als gewichten in het vrijlichaamsdiagram aanwezig. Op het verticale fictief rugvlak bij x = B wordt de druk door het eigen gewicht van de grond op dezelfde manier ontlast als op de wand, met dezelfde α, bkr en R (een ontwerpaanname van deze module: het plateau schermt de gekeerde grond onder de onderzijde ervan af):

psoil(z)=Kh·[σ′v(z)−R·σ′v(zL)](z<zL)(13)boven de onderzijde van de plaat blijft het Kh·σ′v(z); σ′v wordt gemeten vanaf het maaiveld boven x = B

De druk door bovenbelasting K·q, de hydrostatische en de hydrodynamische waterdruk op het vlak worden niet gereduceerd. Glijden, kantelen, excentriciteit en draagvermogen maken gebruik van de ontlaste statische gronddruk PA,shelf. In seismische gevallen krijgt de plaat evenmin seismische reductie op het vlak: de toename is die van hetzelfde vlak zonder de ontlasting, volledig opgeteld met de omgekeerde trapeziümverdeling van Paragraaf 11.3 (resultante op 0.6·he), terwijl PA,shelf het ontlaste statische diagram behoudt:

PAE,shelf=PA,shelf+ΔPAE,0,ΔPAE,0=PAE,0−PA,0(14)

PAE,0 is de Mononobe–Okabe-proefwig op het vlak en PA,0 is de ongereduceerde statische gesloten-vorm gronddruk op hetzelfde vlak. Het tabblad Resultaten en de rapporten tonen Pa,H, FS tegen glijden en kantelen, e en qmax voor dezelfde keermuur zonder en met de ontlasting.

Gerapporteerde vergelijking. Het tabblad Berekeningen vermeldt α, bkr, R, σ′v(zL) en de restspanning, de wanddruk en de dwarskracht en het moment aan de wandvoet zonder en met het ontlastplateau, met hun percentuele reducties en de placaatbelasting, alsmede de grootheden voor de macrostabiliteit zonder en met de ontlasting.

16Afschuiftanden — vereenvoudigde tandmethodeVereenvoudigde tandmethode: gecombineerde tandweerstand, bruto Kp-ontwerpdiagram, teen (kantelpunt), actieve gronddruk hiel-afschuiftand.

Wanneer de wrijving onder het funderingsvlak niet volstaat, voegt een in de ongeroerde grond onder het funderingsvlak ingestorte tand de passieve weerstand van de voorliggende grond toe. GeoTerva gebruikt een bewust eenvoudige methode (de vereenvoudigde tand-methode van GeoTervaStudio): de voorkant van de tand ontvangt de gewogen gronddruk Kmob·σ′v (paragraaf 8), die volledig wordt meegeteld bij glijden, en de snedekrachten van de tand worden berekend uit het bruto volledige passieve diagram.

μb·N langs het funderingsvlakμb·N langs het funderingsvlakvoorzijde teen + voorvlak tand, glijvlak aan de onderzijde van het funderingsvlakPteenPteenPkey (onderzijde fundering → punt van de tand)Pkey (onderzijde fundering → punt van de tand)dₖdₖbₖbₖ
Figuur 15.1 Glijweerstand met een tand: funderingswrijving over het gehele funderingsvlak, de teenweerstand op de voorzijde van de fundering en het gewogen trapezium op het tandvlak (onderzijde fundering → punt van de tand). Het glijvlak blijft aan de onderzijde van de fundering.

15.1 Tandweerstand

Kmob=w·Kp+(1−w)·K0Kp = tan²(45° + φ′/2), K0 = 1 − sin φ′, c′ = 0
Df=hp+tf
ztop=max(Df−hignore,0)
zbottom=max(Df+dk−hignore,0)
ptop,pbottom=Kmob·σ′v(ztop),Kmob·σ′v(zbottom)γ′ onder de waterstand aan de voorzijde
deff=zbottom−ztopbelaste hoogte van het tandvlak; gelijk aan dk tenzij hignore > Df
Pkey=ptop+pbottom2·deffvolledig meegeteld

15.2 Glijden

FSslide=μb·Neff+Ptoe+PkeyHdrive

De passieve weerstand wordt alleen gebruikt bij glijden. Bij een aardbeving worden beide passieve termen in plaats daarvan vermenigvuldigd met ηp,E (standaard 0, geen passieve weerstand meegeteld; paragraaf 11.2). ΔFS = Pkey/Hdrive wordt voor elk geval gerapporteerd; het gewicht van de tand blijft in beide gevallen behouden in Neff.

15.3 Rekenvoorbeeld

γ = 18 kN/m³, φ′ = 30°, Df = 1.0 m, dk = 0.6 m, hignore = 0, droge grond, 1/3 Passief + 2/3 Neutraal (w = 1/3):

Kp=tan2(60°)=3.00,K0=1−sin30°=0.50
Kmob=13·3.00+23·0.50=1.333
ptop=1.333·18·1.0=24.0 kPa
pbottom=1.333·18·1.6=38.4 kPa
Pkey=24.0+38.42·0.6=18.72 kN/mvolledig meegeteld

15.4 Constructie van de tand

De tand werkt als een uitkraging vanaf de onderzijde van het funderingsvlak; de dwarskracht en het buigend moment worden berekend uit het bruto volledige passieve diagram (Kp, w = 1 — niet de gewogen waarde), opgedeeld in een rechthoek ptop·deff en een driehoek ½·(pbottom − ptop)·deff:

Vkey=Pp,key,gross
Mkey=Prect·(dk−deff/2)+Ptri·(dk−deff/3)t.o.v. de tandin klemming; de driehoek neemt toe naar de punt, dus met deff = dk is dit Prect·dk/2 + Ptri·2dk/3

Rekenvoorbeeld (Kp = 3.00: ptop = 54.0, pbottom = 86.4 kPa, Pp,gross = 42.12 kN/m): Prect = 54.0·0.6 = 32.40, Ptri = ½·32.4·0.6 = 9.72 kN/m; Vkey = 42.12 kN/m, Mkey = 32.40·0.30 + 9.72·0.40 = 13.61 kN·m/m.

Tand aan de teenkant: teen (kantelpunt)

zP=0or−dk

Standaard: kantelen om de voorste onderhoek van de funderingsplaat. Optioneel: om de voorste onderhoek van de tand, waarbij elke horizontale kracht een arm dk krijgt en FSo lager is (paragraaf 16.2).

Tand aan de hielkant: actieve gronddruk

horh+dk

Standaard: de actieve gronddruk werkt op het vlak van het maaiveld boven de hiel tot de onderzijde van het funderingsvlak, hoogte h = zground(B) (vereenvoudigde methode). Optioneel: met "Actieve gronddruk op achterzijde hieltand meenemen" wordt dit voor de gronddruk en bovenbelasting verlengd tot de punt van de tand, h + dk; het keert gekeerde water stopt bij de onderzijde van het funderingsvlak.

(a) Tand aan de teenkant: de teen (kantelpunt)Hzzz + dkz + dkfunderingshoek (standaard)tandhoek (optie)elke horizontale kracht krijgt de arm dk, dus FSo is lager(b) Tand aan de hielkant: de gronddrukstandaard: hstandaard: h(tot onderzijde funderingsvlak)(tot onderzijde funderingsvlak)optie: tot punt van de tand, h + dkoptie: tot punt van de tand, h + dkde gronddruk en de bovenbelasting worden doorgetrokkentot de punt; het gekeerde water niet
Figuur 15.2 De twee opties die een tand toevoegt. (a) Een tand aan de teenkant kan worden gebruikt als teen (kantelpunt): het kantelpunt daalt naar de voorste onderhoek van de tand, elke horizontale kracht krijgt de arm dk en FSo valt lager uit, terwijl de passieve tandweerstand nog steeds alleen bij glijden telt. (b) Een tand waarvan het achtervlak zich aan de hielkant bevindt, kan de actieve gronddruk doortrekken tot de punt: de gronddruk en de bovenbelasting werken over h + dk in plaats van h (gestreept), terwijl het gekeerde water nog steeds stopt bij de onderzijde van de fundering. Beide opties staan standaard uit.
Aannames. c′ = 0, Rankine Kp (geen wandwrijving) en Jaky K0. De bovenste laag hignore wordt niet meegerekend. De standaard passieve toestand is 1/3 Passief + 2/3 Neutraal (w = 1/3). De tandpositie xk verandert de passieve weerstand niet; deze bepaalt waar het gewicht van de tand grijpt (de arm en de teen- of hielplaat die deze draagt, paragraaf 17), waar de opwaartse waterdruk onder de tand verspringt (paragraaf 10) en de weergave. Voor de snedekrachten van de tand wordt het brutodiagram gebruikt. De aanlegdiepte Df verandert niet door de tand. De tand moet tegen ongeroerde grond worden gestort; een bezwijkvlak onder de tand in een zwakke laag wordt niet getoetst. De opwaartse waterdruk onder het funderingsvlak volgt het werkelijke funderingsprofiel en verspringt over de tandbreedte (paragraaf 10).

17Glijden, kantelen en draagvermogenAfleidingen inclusief partieel zoolcontact.

16.1 Glijden

Aan de onderzijde van het funderingsvlak wordt de muur tegengehouden door wrijving. Bij het sommeren van de horizontale krachten op het vrije lichaam moet het funderingsvlak de schuifkracht T = ΣHdrive − ΣPresist leveren, terwijl de beschikbare schuifweerstand μb·N is (er wordt geen adhesie gebruikt). Alle weerstand in de teller plaatsen geeft

FSs=μb·N+ΣPresistΣHdrive
N=Σ(−Fz)gewichten − opwaartse waterdruk ± verticale traagheid + de verticale componenten van de gronddruk
glijvlakΣHdriveμb·NPteenPkeyN = Σ(−Fz)gewichten − opwaartse waterdruk ± kv·WFSs = (μb·N + Ptoe + Pkey) / ΣHdrive — de voorweerstand wordt alleen gebruikt bij glijden
Figuur 16.1 Het vrije lichaam doorgesneden langs de onderzijde van het funderingsvlak. De gronddruk, het water en de traagheid drijven het naar voren aan; de funderingswrijving μb·N, de teenweerstand en de tandweerstand houden het tegen. N is de effectieve normaalkracht, dus de opwaartse waterdruk vermindert de wrijving.

μb = tan δb is de funderingswrijvingscoëfficiënt; voor op de funderingsgrond gestort beton wordt δb gebruikelijk genomen tussen 2/3·φ′ en φ′ van die grond. N is een effectieve normaalkracht omdat de opwaartse waterdruk er deel van uitmaakt. Let op dat het plaatsen van de passieve weerstand in de teller een ander getal oplevert dan het aftrekken van de aandrijvende kracht; de definitie moet overeenkomen met de definitie waarop de vereiste veiligheidsfactor is gecalibreerd.

16.2 Kantelen

FSo=ΣMresistingΣMoverturningmomenten om de teen

Pivot. Standaard kantelt de muur om de voorste onderhoek van de funderingsplaat (x = 0, z = 0). Bij een tand aan de teenkant kan de optie "Kantelpunt bij tand" het kantelpunt verplaatsen naar de voorste onderhoek van de tand (x = 0, z = −dk): elke horizontale kracht krijgt dan de arm dk, de verticale krachten behouden hun arm x. De standaard is de hoek van de funderingsplaat; de optie met de tandhoek geeft de lagere FSo, omdat de passieve tandweerstand nooit wordt gebruikt bij kantelen. De optie heeft geen effect bij een tand die niet aan de teenkant zit. De contactdruk wordt altijd geëvalueerd aan de onderzijde van de fundering.

Elke post in het krachtenoverzicht draagt bij met zijn twee momentdelen −z·Fx en x·Fz; positieve delen worden opgeteld bij ΣMoverturning, negatieve delen (in absolute waarde) bij ΣMresisting. Gewichten en de verticale component van een schuine gronddruk bieden weerstand; horizontale gronddrukken, opwaartse waterdruk, horizontale traagheid en opwaartse verticale traagheid doen kantelen. De weerstand aan de voorzijde wordt niet meegenomen. Omdat een kracht aan beide kanten kan worden meegeteld, is FSo geen unieke maat voor de veiligheid; de excentriciteitstoets van de draagvermogensberekening is de meer robuuste indicator voor hetzelfde mechanisme.

16.3 Contactdruk

De verticale belasting V = Σ(−Fz) en het totale moment ΣM om de teen bepalen de positie van de resultante op het funderingsvlak. De arm ten opzichte van de teen voldoet aan V·xR = −ΣM:

xR=−ΣMV
e=B/2−xRe > 0: de resultante ligt richting de teen

Volledig contact. Voor een stijve fundering met een lineaire contactspanning geldt q(x) = V/B + (V·e)·(B/2 − x)/I met I = B³/12 per meter, dus

q(x)=VB[1+12e(B/2−x)B2]
qtoe=VB(1+6eB),qheel=VB(1−6eB)

De druk aan de hiel blijft drukkend zolang |e| ≤ B/6 — de resultante bevindt zich in de middelste derde van de fundering.

VxRxReeqmax = V/B·(1 + 6e/B)qmax = V/B·(1 + 6e/B)qmin = V/B·(1 − 6e/B)qmin = V/B·(1 − 6e/B)(a) |e| ≤ B/6: trapeziumB/2VxR = a/3xR = a/3a = 3·xRa = 3·xRhiel komt los (geen trek)hiel komt los (geen trek)qmax = 2V/(3·xR)qmax = 2V/(3·xR)(b) |e| > B/6: partieel contact
Figuur 16.2 Contactspanning. (a) De resultante binnen de middelste derde: trapeziumvormige spanning. (b) De resultante daarbuiten: de hiel komt los en een driehoekige spanning over een lengte a = 3·xR draagt V.

Partieel contact. Grond kan geen trek opnemen, dus buiten de middelste derde is slechts een deel van de fundering in contact. Een driehoekige spanning met lengte a heeft zijn resultante op a/3 van de teen, wat moet samenvallen met xR; het oppervlak moet gelijk zijn aan V:

a/3=xR⇒a=3xR
12qmaxa=V⇒qmax=2V3xRgebruik bij e < 0 (de resultante richting de hiel) B − xR in plaats van xR
ToetsVoorwaardeOpmerking
DRAAGVERMOGENqmax ≤ qallqall is een door de gebruiker opgegeven toelaatbare gronddruk
EXCENTRICITEIT|e| ≤ B/6volledig funderingscontact
QMINV/B·(1 − 6|e|/B) ≥ 0de niet-afgetopte lineaire waarde; negatief betekent loskomen. Dezelfde voorwaarde als |e| ≤ B/6, dus dit is louter ter informatie, geen afzonderlijke toets
Resultante buiten de funderingxR ≤ 0 of xR ≥ Bde muur kantelt; draagvermogen wordt niet geëvalueerd
Over qall. Een fundering van een keermuur draagt een excentrische en schuine belasting. Wanneer qall wordt afgeleid uit een formule voor het draagvermogen, gebruik dan de effectieve breedte (B') = B − 2|e| en belastingshellingsfactoren (de Draagvermogen-modules van GeoTerva bieden deze) met de veiligheidsfactor uit de geldende norm.

18Krachtswerking: wand, teen, hiel, ontlastplateau en afschuiftandDwarskrachten en momenten in de wand, teen, hiel, ontlastplateau en afschuiftand.

Zodra de keermuur stabiel is, moet elk gewapend-betonelement zijn eigen inwendige krachten dragen. GeoTerva geeft de dwarskracht V en het buigend moment M in de maatgevende sneden voor de statische en elke seismische situatie, evenals hun omhullende; het ontwerp van de wapening valt buiten de module.

(a) Wand als uitkragingmaatgevende snede: bovenzijde funderingsplaat (gestreept)V(z)M(z)VzoolMzool(b) Uitkragende teen en hielgrondkolom + q + plaat (neerwaarts)grondkolom + q + plaat (neerwaarts)contactdruk + opwaartse waterdruk (opwaarts)contactdruk + opwaartse waterdruk (opwaarts)teensnedehielsnede
Figuur 17.1 (a) De wand is een uitkraging die is ingeklemd aan de bovenzijde van de funderingsplaat; de dwarskracht neemt toe met de integraal van de spanning en het moment met het eerste moment daarvan. (b) De teen en hiel zijn uitkragende delen vanaf de wandvlakken, neerwaarts belast door gewichten en opwaarts door de contactdruk en opwaartse waterdruk.

Wand

De wand wordt belast op zijn eigen achterzijde, wat niet het externe spanningsvlak is: bij Coulomb heeft deze zijn eigen coëfficiënt bij zijn eigen wandhelling, en de korreldruk verlaat het vlak onder δ = β ten opzichte van de normaal (geen invoer van betonwandwrijving). De horizontale component buigt de wand; de component langs het vlak drukt omlaag op de wand. Bij een hellend maaiveld doet de Rankine-spanning hetzelfde, omdat deze evenwijdig aan het maaiveld loopt.

ph(z)=Ka,stem·σ′v(z)·cos(δ+αstem−90°)
pv(z)=ph(z)·tan(δ+αstem−90°)met Rankine: ph = Kaβ·cos β·σ′v en pv = ph·tan β

De normaalkracht op een wanddoorsnede is de verticale component boven die doorsnede, plus het gewicht van de wand boven het niveau, plus de nettobelasting die een ontlastplateau overdraagt (alle geschaald met 1 ± kv in een seismisch geval). Deze wordt weergegeven als N naast V en M, zodat een latere N–M-interactieberekening deze kan gebruiken; de buigtoets zelf gebruikt N niet.

N(z)=∫ztoppvds+Wstem,above·(1±kv)
+(Wsoil+Wself)·(1±kv)−Ushelf
V(z0)=∫z0ztopph(z)dz
M(z0)=∫z0ztopph(z)·(z−z0)dz+Minertiaplus de netto plaatbelasting van doorsnede 14.4, indien aanwezig

ph is de horizontale druk op de achterzijde van de wand: de gronddruk (bij aanwezigheid van een ontlastplateau de gereduceerde druk van doorsnede 14.3), de hydrostatische waterdruk en in seismische gevallen de hydrodynamische waterdruk (dezelfde kolom als bij het stabiliteitsgeval) en de toename ΔPE,0 = PAE,stem,0 − PA,stem,0 verdeeld zoals in doorsnede 11.3 (proefwig op de achterzijde van de wand zonder ontlastplateau, horizontaal deel; resultante op 0.6·H). De traagheidskracht van de wand kh·γc·t(z) boven de doorsnede en de traagheidskracht van het plateau kh·(Wsoil,m + Wself) van doorsnede 14.5 worden opgeteld. Voor een gelijkmatige, droge Rankine-aanvulling met bovenbelasting en zonder ontlastplateau zijn de basiswaarden

Vbase=Ka·(12·γ·H2+q·H)
Mbase=Ka·(γH36+qH22)

Trek treedt op aan de achterzijde van de wand, waardoor de hoofdwapening daar wordt geplaatst. De doorsnede wordt getoetst aan de bovenzijde van de funderingszool; bij hoge wanden neemt het moment snel af met de hoogte (evenredig met H³), wat de reden is dat wanden verlopend worden uitgevoerd of wapening wordt afgebogen.

Teen

Vtoe=∫0Lt[σc(x)+u(x)−γctf−wfill]dx−Wkey,toe
Mtoe=∫0Lt[σc(x)+u(x)−γctf−wfill]·(Lt−x)dx
−Wkey,toe·(Lt−x¯key)

σc(x) is de contactdruk van doorsnede 16 (alleen druk), u(x) de opwaartse waterdruk (over het grondvlak van een tand is dit inclusief γw·dk). De aanvulling aan de voorzijde die op de teenplaat rust, wordt meegenomen als een neerwaartse belasting: wfill = γ·hdry + γsat·hsat (γ boven, γsat onder de waterstand aan de voorzijde). Wkey,toe = γc·dk·b is het gewicht van het deel van een tand onder de teen (b = de breedte van de tand tussen x = 0 en Lt) in de zwaartelijn x̄key. In seismische gevallen worden γc·tf, wfill en Wkey,toe vermenigvuldigd met (1 ± kv). Trek treedt op aan de onderzijde van de teen.

Hiel

Vheel=∫xBBB[wsoil+wu+qs+γctf−σc(x)−u(x)]dx
+Pv+Wkey,heel
Mheel=∫xBBB[…]·(x−xBB)dx+Pv·Lh+Wkey,heel·(x¯key−xBB)
(a) Vrijgemaakt lichaam van de teenγc·tf + wfill (neerwaarts)σc(x) + u(x) (opwaarts)doorsnede opde wandzijdeVteen, MteenLtLt(b) Vrijgemaakt lichaam van de hielwsoil + qs + γc·tf (+ wu) (neerwaarts)σc(x) + u(x) (opwaarts)Pvop x = Bdoorsnede op deachterzijde van de wandVheel, MheelLhLh
Figuur 17.2 De vrijgemaakte lichamen van de twee funderingsplaten, doorgesneden op de wandzijden. De teen wordt omhoog gedrukt door de contactdruk en de opwaartse waterdruk en omlaag getrokken door het eigen gewicht en de aanvulling die erop rust, waardoor de trekzijde aan de onderzijde ligt. De hiel draagt de grondkolom, de bovenbelasting en het eigen gewicht neerwaarts tegen de contactdruk in, plus de verticale component Pv van de gronddruk op het fictief rugvlak bij de hielrand, waardoor de trekzijde aan de bovenzijde ligt. V en M worden bepaald op de gestreepte doorsneden.

wsoil = γ·hdry + γsat·hsat is de grondkolom boven de hiel; onder een ontlastplateau reikt deze slechts tot de onderzijde van het plateau. De poriënwaterspanning aan de onderzijde wordt opgeteld als een afzonderlijke waterbelasting wu = γw·(zw,rear − zL) (elders nul), en de bovenbelasting qs is q buiten het plateau en 0 eronder. σc(x) is de contactdruk en u(x) de opwaartse waterdruk. Pv is de verticale component van de gronddruk op het fictief rugvlak bij x = B (statisch Pa,v, seismisch PAE,v van de totale gronddruk; grond + bovenbelasting; neerwaarts bij een hellend maaiveld, nul bij een horizontaal maaiveld): deze grijpt aan op het vrijgemaakte lichaam van de hiel bij de hielrand en is dezelfde kracht als in N. Wkey,heel is het gewicht van het deel van een tand onder de hiel. In seismische gevallen worden wsoil, qs, γc·tf en Wkey,heel vermenigvuldigd met (1 ± kv); het water (wu, u), Pv en de contactdruk worden dat niet. De hiel heeft meestal trek aan de bovenzijde, omdat de grondbelasting nabij de hielrand groter is dan de contactdruk.

Ontlastplateau en tand

Het ontlastplateau is een uitkragend element vanaf de inklemming: V = Wsoil + Wself − U en Mroot = Wsoil·(x̄soil − xU) + Wself·(x̄self − xU) − U·(x̄U − xU) (doorsnede 14.1). De tand is een uitkragend element vanaf de onderzijde van de funderingsplaat, belast door het bruto passieve diagram: V = Pp,key,gross, M = Prect·(dk − deff/2) + Ptri·(dk − deff/3), wat neerkomt op Prect·dk/2 + Ptri·2dk/3 wanneer deff = dk (doorsnede 15.4).

Rekenwaarde van de krachten. De waarden zijn karakteristieke (ongewogen) krachten uit dezelfde belastinggevallen als de stabiliteitstoetsen. Pas de partiële factoren uit de geldende betonvoorschriften toe voordat de wapening wordt berekend, en toets op dwarskracht op de nuttige hoogte vanaf de rand van het steunpunt waar de norm dit toeslaat.

19Rekenvoorbeeld: een stapsgewijs berekende keermuurEen stapsgewijs berekende keermuur met rekenwaarden uit de rekenmodule.

Het onderstaande voorbeeld is berekend met dezelfde rekenmodule die deze software aanstuurt, telkens wanneer deze pagina wordt geopend. Elke regel toont de handformule, de ingevulde invoerwaarden en het door de rekenmodule gegenereerde resultaat; het groene vinkje bevestigt dat de handformule, onafhankelijk geëvalueerd op de pagina, exact hetzelfde getal oplevert. De keermuur is eenvoudig gehouden — geen grondwater, geen ontlastplateau, geen tand, een horizontaal maaiveld — zodat elke stap handmatig kan worden nagerekend. Het voorbeeld is opgesteld in SI-eenheden (kN, m, kPa), ongeacht de geselecteerde weergave-eenheden.

InvoerWaardeInvoerWaarde
Keringhoogte H4.00 mVochtig volumiek gewicht γ18.00 kN/m³
Wanddikte boven / onder tt / tb0.30 / 0.50 m (achterzijde verticaal)Wrijvingshoek φ′30.0°
Teen Lt, hiel Lh1.00, 2.00 mGelijkmatige bovenbelasting q10.00 kPa
Dikte funderingszool tf0.60 mWrijvingscoëfficiënt funderingszool μb0.55
Aanvulling voorzijde hp; w, ηp,E, hignore0.80 m; 1/3, 0.00, 0.00 mBeton γc24.00 kN/m³
Statische methodeRankine (verticaal vlak bij de hiel)SeismischMononobe–Okabe, kh = 0.15, kv = 0
Vereiste FS (statisch)glijden 1.50, kantelen 2.00Vereiste FS (seismisch)glijden 1.10, kantelen 1.10
q = 10.00 kPaq = 10.00 kPaPA = 63.48 kN/m op z = 1.533PA = 63.48 kN/m op z = 1.533Pq = 15.33 kN/m op z = 2.300Pq = 15.33 kN/m op z = 2.300Kₐ(γh + q) = 30.93 kPaKₐ(γh + q) = 30.93 kPaKₐq = 3.33Kₐq = 3.33Wc = 88.80Wc = 88.80Wsoil = 144.00Wsoil = 144.00Pteen = 23.52Pteen = 23.52(Kmob = 1.3333)(Kmob = 1.3333)qteen = 100.22 kPaqteen = 100.22 kPaqheel = 41.20 kPaqheel = 41.20 kPaLₜLₜtbtbLₕLₕH = 4.00H = 4.00Statisch geval (SI-eenheden)
Figuur 18.1 De voorbeeldkeermuur op schaal met de statische belastingen en de contactdruk, afkomstig uit de rekenmodule.

Statisch geval

1
Geometrie

Breedte funderingszool en hoogten (oorsprong bij de teen, onderzijde funderingszool).

B = Lt + tb + Lh = 1.00 + 0.50 + 2.00 = 3.500 m ✓
ztop = tf + H = 0.60 + 4.00 = 4.600 m ✓ (hoogte h van het verticale vlak op x = B)
2
Betonnen onderdelen (doorsnede 3)

Rechthoekige funderingszool, rechthoekig wanddeel met constante dikte en de verlopende driehoek aan de voorzijde.

A₁ = B·tf = 3.500·0.60 = 2.100 m² ✓; W₁ = γc·A₁ = 24.00·2.100 = 50.40 kN/m ✓; x̄₁ = B/2 = 1.750 m ✓
A₂ = tt·H = 0.30·4.00 = 1.200 m² ✓; W₂ = 28.80 kN/m ✓; x̄₂ = Lt + (tb − tt) + tt/2 = 1.00 + 0.20 + 0.150 = 1.350 m ✓
A₃ = ½(tb − tt)·H = ½·0.20·4.00 = 0.400 m² ✓; W₃ = 9.60 kN/m ✓; x̄₃ = Lt + 2(tb − tt)/3 = 1.133 m ✓; z̄₃ = tf + H/3 = 1.933 m ✓
Wc = ΣWi = 50.40 + 28.80 + 9.60 = 88.80 kN/m ✓; ΣWix̄i = 137.96 kN·m/m ✓; x̄c = 1.554 m ✓; z̄c = 1.223 m ✓
OnderdeelA (m²)W (kN/m)x̄ (m)z̄ (m)W·x̄ (kN·m/m)
Funderingsplaat2.10050.401.7500.30088.20
Wand — deel met constante dikte tₜ (achterzijde verticaal)1.20028.801.3502.60038.88
Wand — verlopend deel aan de voorzijde0.4009.601.1331.93310.88
Totaal3.70088.801.5541.223137.96
Controle van de volledige omtrek als één veelhoek: ΔA = 0.000000000000 m² ✓
3
Grond die met de wand meebeweegt (doorsnede 4)

Horizontaal maaiveld en een verticale achterzijde: het hielblok is een rechthoek Lh × H, volledig vochtig.

Asoil = Lh·H = 2.00·4.00 = 8.000 m²; Wsoil = γ·A = 18.00·8.000 = 144.00 kN/m ✓
x̄ = Lt + tb + Lh/2 = 2.500 m ✓; z̄ = tf + H/2 = 2.600 m ✓
Aanvulling op de teen (rust op de teenplaat en beweegt mee met de wand): Wtoe = γ·½(Lt + xfront(zf))·hp = 18.00·½(1.00 + 1.040)·0.80 = 14.69 kN/m ✓ op x̄toe = (Lt² + Lt·xfront + xfront²)/(3(Lt + xfront)) = 0.510 m ✓, z̄ = 1.003 m ✓
Niet meegenomen: Qheel = q·Lh = 20.00 kN/m ✓ (veranderlijke belasting — vermeld in het krachtenoverzicht, niet gebruikt in de toetsen)
4
Gronddrukcoëfficiënten (doorsneden 6 en 8)

φ′ = 30.0°, sin φ′ = 0.5000.

Ka = (1 − sin φ′)/(1 + sin φ′) = 0.5000/1.5000 = 0.3333 ✓
Kp = tan²(45° + φ′/2) = tan²(60.0°) = 3.0000 ✓
K0 = 1 − sin φ′ = 0.5000 ✓; Kmob = w·Kp + (1 − w)·K0 = 1/3·3.0000 + 2/3·0.5000 = 1.3333 ✓
5
Spanningswaarden op het vlak

σ′v vanaf maaiveld bij de hiel; droge aanvulling.

bovenzijde (z = 4.60): psoil = 0, pq = Ka·q = 0.3333·10.00 = 3.33 kPa
bovenzijde funderingszool (diepte 4.00): σ′v = 18.00·4.00 = 72.00 kPa; psoil = Ka·σ′v = 24.00 kPa
onderzijde funderingszool (diepte 4.60): σ′v = 18.00·4.60 = 82.80 kPa; psoil = 27.60 kPa
6
Statische gronddrukresultanten

Driehoek voor de grond, rechthoek voor de bovenbelasting; armen ten opzichte van de onderzijde van de funderingszool.

PA = ½·Ka·γ·h² = ½·0.3333·18.00·4.60² = 63.48 kN/m ✓ op z = h/3 = 1.533 m ✓; M = 97.34 kN·m/m ✓
Pq = Ka·q·h = 0.3333·10.00·4.60 = 15.33 kN/m ✓ op z = h/2 = 2.300 m ✓; M = 35.27 kN·m/m ✓
7
Passieve weerstand bij de teen (doorsnede 8)

Kmob, c′ = 0, hignore = 0: een driehoek vanaf het maaiveld aan de voorzijde tot de onderzijde van de funderingszool, volledig meegerekend.

Df = hp + tf = 0.80 + 0.60 = 1.40 m = ztop; p(onderzijde funderingszool) = Kmob·γ·ztop = 33.60 kPa
Ptoe = ½·Kmob·γ·ztop² = ½·1.3333·18.00·1.40² = 23.52 kN/m ✓; meegerekend = 23.52 kN/m ✓ op z̄ = ztop/3 = 0.467 m ✓
8
Krachtenoverzicht — statisch

Elke kracht met zijn componenten, aangrijpingspunt en moment ten opzichte van de teen.

KrachtFx (kN/m)Fz (kN/m)x (m)z (m)M (kN·m/m)Gebruikt
W_CONCRETEEigen gewicht beton (wand, funderingszool)0.00−88.801.5541.223−137.96SOB
W_SOIL_HEELGrond die met de wand meebeweegt (hielzijde, tot het verticale vlak bij de hiel)0.00−144.002.5002.600−360.00SOB
Q_HEELBovenbelasting op de hielgrond (exclusief: veranderlijke belasting)0.00−20.002.5004.600−50.00–
W_SOIL_TOEAanvulling aan de voorzijde op de teen (rust op de teenplaat, beweegt mee met de wand)0.00−14.690.5101.003−7.49SOB
PA_STATICStatische actieve gronddruk — grond (Rankine)−63.480.003.5001.53397.34SOB
PA_QHorizontale belasting door bovenbelasting−15.330.003.5002.30035.27SOB
PP_FRONTPassieve weerstand aan de teen Ptoe (Kmob = 1.3333, w = 0.333)23.520.000.0000.467−10.98S
S = glijden, O = kantelen, B = draagvermogen, – = vermeld maar niet gebruikt in de toetsing. M = x·Fz − z·Fx ten opzichte van de teen; positief = kantelend.
9
Glijden (Paragraaf 16.1)
N = Wc + Wsoil + Wteen = 88.80 + 144.00 + 14.69 = 247.49 kN/m ✓; μb·N = 0.55·247.49 = 136.12 kN/m ✓
Hdrive = PA + Pq = 63.48 + 15.33 = 78.81 kN/m ✓; Pteen = 23.52 kN/m ✓
FSs = (136.12 + 23.52) / 78.81 = 2.026 ✓ ≥ 1.50
10
Kantelen (Paragraaf 16.2)

Momenten ten opzichte van het linkersonderpunt van de funderingsplaat (teen); de passieve weerstand is niet meegekend.

ΣMoverturning = PA·zA + Pq·zq = 97.34 + 35.27 = 132.60 kN·m/m ✓
ΣMresisting = Wc·x̄c + Wsoil·x̄soil + Wteen·x̄teen = 137.96 + 360.00 + 7.49 = 505.45 kN·m/m ✓
FSo = 505.45 / 132.60 = 3.812 ✓ ≥ 2.00
11
Draagvermogen (Paragraaf 16.3)
V = 247.49 kN/m ✓; ΣM = 132.60 − 505.45 = −372.85 kN·m/m ✓
xR = −ΣM/V = 372.85/247.49 = 1.507 m ✓; e = B/2 − xR = 1.750 − 1.507 = 0.243 m ✓ ≤ B/6 = 0.583 m
qmax = V/B·(1 + 6e/B) = 247.49/3.500·(1 + 6·0.243/3.500) = 100.22 kPa ✓ ≤ qall = 200.00 kPa; qmin = 41.20 kPa ✓
q = 10.00 kPaq = 10.00 kPaPAE = 102.36 kN/m op z = 1.930PAE = 102.36 kN/m op z = 1.9301.6·ΔP/h = 8.19 kPa1.6·ΔP/h = 8.19 kPa0.4·ΔP/h = 2.05 kPa0.4·ΔP/h = 2.05 kPakₕWc = 13.32kₕWc = 13.32kₕWsoil = 21.60kₕWsoil = 21.60qmax = 175.10 kPaqmax = 175.10 kPacontact a = 3·xR = 2.827 mcontact a = 3·xR = 2.827 mhiel komt loshiel komt losSeismisch geval, kₕ = 0.15, kᵥ = 0 (SI-eenheden)
Figuur 18.2 Het seismische geval: de Mononobe–Okabe-gronddruk met de toename daarvan (omgekeerd trapezium, Paragraaf 11.3), de traagheid van de wand en de grond boven de hiel, de seismische passieve reductie/bijdrage (ηp,E, standaard nul) en de resulterende contactdruk bij partieel contact.

Seismisch geval

1
Seismische hoek en KAE (Paragraaf 11.1)

Verticaal vlak, δ = β = ψ = 0, kv = 0, dus cos θ·cos(δ + ψ + θ) = cos²θ.

θ = tan⁻¹(kh/(1 − kv)) = tan⁻¹(0.15) = 8.531° ✓
cos²(φ′ − θ) = cos²(21.469°) = 0.8660; cos²θ = 0.9780; √(sin φ′·sin(φ′ − θ)/cos θ) = √(0.5000·0.3660/0.9889) = 0.4302
KAE = 0.8660 / (0.9780·(1 + 0.4302)²) = 0.4329
PAE = (½·γ·h² + q·h)·KAE = (190.44 + 46.00)·0.4329 = 102.36 kN/m ✓ (maatgevende bezwijkspie: ρcrit = 52.59°, statisch ρ = 60.00° = 45° + φ′/2)
2
Seismische toename en aangrijpingshoogte (Paragraaf 11.3)

Het statische deel behoudt zijn vorm (gronddriehoek op h/3, rechthoek bovenbelasting op h/2); de seismische toename grijpt aan op 0.6·h.

statische referentie = de statische gronddruk op hetzelfde vlak: PA + Pq = 63.48 + 15.33 = 78.81 kN/m ✓
ΔPAE = PAE − (PA + Pq) = 102.36 − 78.81 = 23.55 kN/m ✓
zAE = (PA·h/3 + Pq·h/2 + ΔPAE·0.6h)/PAE = (97.34 + 35.27 + 23.55·2.760)/102.36 = 1.930 m ✓
3
Traagheidskrachten (Paragraaf 13)

Horizontale traagheidskracht in het zwaartepunt; geen verticale traagheidskracht (kv = 0).

kh·Wc = 0.15·88.80 = 13.32 kN/m ✓ op z̄c = 1.223 m → M = 16.28 kN·m/m ✓
kh·Wsoil = 0.15·144.00 = 21.60 kN/m ✓ op z̄ = 2.600 m → M = 56.16 kN·m/m ✓
kh·Wtoe = 0.15·14.69 = 2.20 kN/m ✓ op z̄toe = 1.003 m → M = 2.21 kN·m/m ✓
4
Seismische passieve bijdrage (Paragraaf 11.2)

Geen seismische passieve gronddrukcoëfficiënt.

creditE = ηp,E·Ptoe = 0.00·23.52 = 0.00 kN/m ✓ (geen passieve bijdrage in het seismische geval)
5
Krachtenoverzicht — seismisch
KrachtFx (kN/m)Fz (kN/m)x (m)z (m)M (kN·m/m)Gebruikt
W_CONCRETEEigen gewicht beton (wand, funderingszool)0.00−88.801.5541.223−137.96SOB
W_SOIL_HEELGrond die met de wand meebeweegt (hielzijde, tot het verticale vlak bij de hiel)0.00−144.002.5002.600−360.00SOB
Q_HEELBovenbelasting op de hielgrond (exclusief: veranderlijke belasting)0.00−20.002.5004.600−50.00–
W_SOIL_TOEAanvulling aan de voorzijde op de teen (rust op de teenplaat, beweegt mee met de wand)0.00−14.690.5101.003−7.49SOB
PAE_TOTALTotale seismische actieve gronddruk incl. bovenbelasting (Mononobe–Okabe)−102.360.003.5001.930197.60SOB
IH_W_CONCRETEHorizontale traagheidskracht kₕ·W — beton−13.320.001.5541.22316.28SOB
IH_W_SOIL_HEELHorizontale traagheidskracht kₕ·W — grond boven hiel−21.600.002.5002.60056.16SOB
IH_W_SOIL_TOEHorizontale traagheidskracht kₕ·W — grond boven teen−2.200.000.5101.0032.21SOB
S = glijden, O = kantelen, B = draagvermogen, – = vermeld maar niet gebruikt in de toetsing. M = x·Fz − z·Fx ten opzichte van de teen; positief = kantelend.
6
Glijden en kantelen
Hdrive = 102.36 + 13.32 + 21.60 + 2.20 = 139.49 kN/m ✓; FSs = (136.12 + 0.00)/139.49 = 0.976 ✓ < 1.10
ΣMoverturning = 197.60 + 16.28 + 56.16 + 2.21 = 272.26 kN·m/m ✓; FSo = 505.45/272.26 = 1.857 ✓ ≥ 1.10
7
Draagvermogen bij partieel contact (Paragraaf 16.3)

De resulterende kracht verschuift richting de teen en valt buiten de middelste derde deel van de funderingsbreedte.

ΣM = 272.26 − 505.45 = −233.20 kN·m/m ✓; xR = 233.20/247.49 = 0.942 m ✓; e = 0.808 m ✓ > B/6 = 0.583 m
a = 3·xR = 2.827 m ✓; qmax = 2V/a = 2·247.49/2.827 = 175.10 kPa ✓ (≤ qall, maar de EXCENTRICITEIT-toets voldoet niet; de negatieve lineaire qmin is dezelfde voorwaarde)

Snede-krachten aan de voet van de wand, de teen en de hiel

1
Wandvoet, statisch (Paragraaf 17)

Gronddruk vanaf de bovenzijde van de wand; geen water.

V = Ka·(½γH² + qH) = 0.3333·(144.00 + 40.00) = 61.33 kN/m ✓
M = Ka·(γH³/6 + qH²/2) = 0.3333·(192.00 + 80.00) = 90.67 kN·m/m ✓
2
Wandvoet, seismisch

Statische wanddruk + seismische toename (Paragraaf 11.3) + traagheid van de wand.

Proefwig aan de achterzijde van de wand (verticaal, δ = β = 0, dus de horizontale factor cos(δ + αstem − 90°) = 1): PAE,stem,0 = KAE·(½γH² + qH) = 0.4329·(144.00 + 40.00) = 79.66 kN/m ✓; PA,stem,0 = Ka·(½γH² + qH) = 61.33 kN/m ✓
ΔPE,0 = PAE,stem,0 − PA,stem,0 = 79.66 − 61.33 = 18.33 kN/m ✓ op 0.6·H = 2.40 m
traagheid van de wand: Vi = kh·γc·(ttH + ½(tb − tt)H) = 5.76 kN/m; Mi = khγc(ttH·H/2 + ½(tb − tt)H·H/3) = 10.56 kN·m/m
V = 61.33 + 18.33 + 5.76 = 85.42 kN/m ✓; M = 90.67 + 43.99 + 10.56 = 145.21 kN·m/m ✓
3
Teen, statisch

Lineaire contactspanning van qtoe = 100.22 kPa tot q(Lt) = 83.36 kPa; gewicht van de plaat γc·tf = 14.40 kPa.

V = Lt(qtoe + q(Lt))/2 − (γctf + γhp)Lt = 91.79 − 28.80 = 62.99 kN/m ✓ (gewicht van de plaat en de daarop rustende grond)
M = Lt²(2qteen + q(Lt))/6 − (γctf + γhp)Lt²/2 = 47.30 − 14.40 = 32.90 kN·m/m ✓
4
Hiel, statisch

Neerwaarts γH + q + γctf = 96.40 kPa; opwaartse gronddruk van 74.93 kPa aan de achterzijde van de wand tot 41.20 kPa aan de rand van de hiel.

Pa,v op x = B = (PA + Pq)·tan β = 0.00 kN/m ✓ (horizontaal maaiveld, δ = β = 0: geen verticale belasting aan de rand van de hiel)
V = 96.40·2.00 − 2.00·(74.93 + 41.20)/2 = 76.67 kN/m ✓
M = 96.40·2.00²/2 − 2.00²·(74.93 + 2·41.20)/6 = 87.92 kN·m/m ✓
ToetsStatischGevraagdSeismischGevraagd
Veiligheidsfactor glijden (FS)2.0261.500.9761.10
Veiligheidsfactor kantelen (FS)3.8122.001.8571.10
qmax (kPa)100.22200.00175.10200.00
|e| (m)0.2430.5830.8080.583
Zonder passieve reductie/bijdrage (ηp,E = 0) voldoet het seismische geval niet voor glijden, wel voor kantelen, en valt de resulterende kracht buiten de middelste derde deel. Een langere hiel (meer grondgewicht verder naar achteren) of een bredere funderingsplaat zou de resulterende kracht terugbrengen. Een tand onder de funderingsplaat helpt niet: met ηp,E = 0 levert het passieve vlak geen seismische bijdrage, draagt het eigen gewicht nauwelijks bij aan N en telt passieve weerstand niet mee in de kantel- of excentriciteitstoets — een goede oefening is om Lh te wijzigen op het tabblad Model, op Berekenen te klikken en dezelfde stappen op het tabblad Berekeningen te volgen.

20VariabelenAlle symbolen die in de module worden gebruikt.

HKerende hoogte (wand) boven de bovenzijde van de funderingsplaat
t, tₜ, tᵦWanddikte: constant, aan de bovenzijde, aan de onderzijde van de wand
Lₜ, LₕLengte van de teen en hiel vanaf de wandvlakken
tfDikte van de funderingsplaat
BBreedte van de funderingsplaat, Lₜ + tᵦ + Lₕ
x, zCoördinaten vanaf de rand van de teen aan de onderzijde van de funderingsplaat; x richting de aanvulling, z omhoog
xBT, xBBAchterzijde van de wand aan de bovenzijde en aan de aansluiting met de plaat
hₛ, Lₛ, tₛHoogte van het hart van het ontlastplateau boven de funderingsplaat, uitkragingslengte, dikte
zU, zLHoogte van de boven- en onderzijde van het ontlastplateau
bkr, RKritische breedte ontlastplateau (H − z₁)(cot α − tan βw) en reductieratio min(Lₛ/bkr, 1)
z₁, βwDiepte van de onderzijde van het ontlastplateau onder de wandkop; helling van de achterzijde van de wand ten opzichte van de verticale (+ als de kop richting de aanvulling helt)
bₖ, dₖ, xₖBreedte, diepte en positie van de voorzijde van de tand onder de funderingsplaat
hₚ, zfHoogte van de grond voor de wand boven de funderingsplaat; maaiveldhoogte voor de wand
βMaaiveldhelling achter de wand
γ, γsat, γ′Vochtig, verzadigd en effectief volumiek gewicht (onder water) van de grond
γw, γcVolumiek gewicht van water en van beton
n, γdPorositeit en droog volumiek gewicht van de aanvulling, berekend uit γsat met Gs = 2.65 (interne constante)
φ′Effectieve wrijvingshoek van de aanvulling
δHoek van de gronddruk met de normaal op het vlak (δ = β op een verticaal vlak)
αHelling van de achterzijde van de wand ten opzichte van het horizontale vlak, gemeten aan de wandzijde
ρHelling van een proefbezwijkvlak ten opzichte van het horizontale vlak
σ′v, uEffectieve verticale spanning en poriënwaterspanning
Kₐ, KₐβRankine actieve coëfficiënten: horizontaal en hellend maaiveld
Kₚ, K₀Passieve en neutrale gronddrukcoëfficiënt
w, K₀, Kmob, ηₚ,EWegingsfactor passieve staat (standaard 1/3), Jaky K₀ = 1 − sin φ′, Kmob = w·Kₚ + (1 − w)·K₀, factor seismische passieve bijdrage (0)
hignore, DfNiet-betrouwbare toplaag van de grond aan de voorzijde; voorzijde maaiveld → onderzijde funderingszool, hₚ + tf
qGelijkmatige bovenbelasting
Pₐ, PqStatische actieve gronddruk van de grond en van de bovenbelasting
PₚPassieve grondweerstand voor de wand (teen- en tandvlak)
kₕ, kᵥHorizontale en verticale pseudostatische coëfficiënt
θSeismische hoek tan⁻¹(kₕ/(1 ± kᵥ))
KAEMononobe–Okabe actieve gronddrukcoëfficiënt
PAE, ΔPAETotale seismische actieve gronddruk en de seismische toename ten opzichte van de statische gronddruk PA op hetzelfde vlak
hHoogte van het gronddrukvlak, zground(B) (h + dₖ bij optie met tand onder de hiel)
Pa,v, PAE,vVerticale component van de statische en seismische gronddruk op het vlak bij x = B
Wsoil,mMassa-dragend gewicht van de grond op het ontlastplateau (γsat onder de grondwaterstand, geen bovenbelasting)
hₑHoogte (vlak of wand) waarover de seismische toename wordt verdeeld
zw, zw,rear, hwDiepte grondwaterstand onder de wandkop (invoer); waterstand achter de wand tf + H − zw; waterkolomhoogte op het vlak
hwf, zwfWaterhoogte aan de voorzijde boven de funderingsplaat; waterniveau aan de voorzijde
utoe, uheel, UOpwaartse waterdrukken en resultante
PhdHydrodynamische stoot
Wc, WsoilGewicht van beton en grond boven de hiel
ΔPE,0, PAE,stem,0, PA,stem,0Seismische toename op de wand, PAE,stem,0 − PA,stem,0: proefwig-gronddrukken op de achterzijde van de wand zonder ontlastplateau, met en zonder traagheidsmacht (horizontale component)
μb, NBasiswrijvingscoëfficiënt; effectieve normaalkracht
FSs, FSoVeiligheidsfactoren tegen glijden en kantelen
xR, ePositie resultante vanaf de teen; excentriciteit B/2 − xR
qmax, qmin, qallGronddrukken op het vlak en de toelaatbare gronddruk
aContactlengte bij partieel contact, 3·xR
V, M, NDwarskracht, buigend moment en normaalkracht van een doorsnede (per meter)

21LiteratuurDe drie theorieën en de gebruikte bron.

De drie theorieën van de module en de bron waarvan de presentatie van hun gesloten formules (Ka, Kp, KAE) in de handleiding wordt gevolgd. Alles wat daar niet uit is afgeleid, is een aanname van deze module en wordt als zodanig in de tekst aangegeven.

  1. Coulomb C.A. (1776) Essai sur une application des règles de maximis et minimis à quelques problèmes de statique relatifs à l'architecture. Mémoires de l'Académie Royale des Sciences 7, Paris.
  2. Das B.M. (2016) Principles of Foundation Engineering, 8th ed. Cengage Learning, Boston.
  3. Mononobe N., Matsuo H. (1929) On the determination of earth pressures during earthquakes. Proceedings of the World Engineering Congress, Tokyo, 9:177–185.
  4. Okabe S. (1926) General theory of earth pressure. Journal of the Japanese Society of Civil Engineers 12(1).
  5. Rankine W.J.M. (1857) On the stability of loose earth. Philosophical Transactions of the Royal Society of London 147:9–27.

Van theorie naar uw eigen ontwerp

Toets uw eigen hoekkeermuur in enkele minuten

  • De veiligheidsfactoren voor glijden en kantelen, de contactdruk en de excentriciteit
  • Statische en seismische gevallen, met water, een bovenbelasting, een ontlastplateau of een afschuiftand
  • Dwarskracht en moment in de wand en de platen
  • Een overzichtelijk berekeningsrapport, opgeslagen als pdf. Online: niets te installeren, geen dongle, op smartphone, tablet of pc

Meer over keermuren