Modülün hesapladıkları
Düşey çizgisel yük modülü, zemin yüzeyindeki bir ya da birkaç düşey çizgisel yük altında zeminde oluşan düşey gerilme artışını Δσz elastisite kuramına göre verir. Çizgisel yük, uzun bir duvar, bir ray ya da genişliğinin önemsenmeyeceği kadar dar bir şerit gibi, sonsuz uzunlukta bir doğru boyunca etkiyen birim uzunluk başına q kuvvetidir. Çizgiye dik her kesit aynı biçimde yüklendiğinden gerilmeler düzlem şekil değiştirme durumuna aittir ve yalnızca çizgiye olan yatay uzaklığa x ve derinliğe z bağlıdır:
Zemin; homojen, izotrop, doğrusal elastik bir yarı sonsuz ortam olarak, yük ise esnek kabul edilmiştir. Birden çok yükün gerilmeleri toplanır (süperpozisyon); her yük için yükten A noktasına olan yatay uzaklık x = xA − xL bağıntısıyla ayrı ayrı alınır. Δσz, yüklerin neden olduğu artıştır; A noktasının üstündeki zeminin örtü yükü dahil değildir.
Tanımlayabilecekleriniz
- Birden sekize kadar paralel çizgisel yük; her birinin şiddeti q (sıfır ya da daha büyük) ve kesitin yatay ekseni boyunca konumu xL girilir. İki yük aynı konumda bulunamaz.
- Gerilmenin hesaplandığı, yatay konumu xA ve derinliği z olan bir A noktası.
- A noktasının altındaki gerilmenin tablo hâlinde verildiği ve çizildiği zmax profil derinliği.
Modül, A noktasındaki Δσz değerini ve her yükün katkısını, A noktasının altında on derinlikteki gerilmeyi, kesit üzerinde eş gerilme çizgilerini ve renkli kontürleri, ayrıca A noktasındaki bir eleman üzerinde gerilmenin gösterildiği 3B görünümünü verir. Hesap adımlarını yazar ve PDF ya da Word raporu hazırlar.
Hangi yük için hangi modül
- Zemin üzerinde bir noktadaki tekil yük için Tekil yük modülünü kullanın.
- Yatay ya da eğik bir yük için Yatay çizgisel yük modülünü kullanın.
- Bir şerit temel ya da yol gibi genişliği olan bir yük için Düşey şerit yük; eğimli yanlara sahip uzun bir dolgu için Dolgu yükü modülünü kullanın.
- Daire ya da dikdörtgen üzerindeki yük için Daire veya Dikdörtgen; diğer tüm biçimler Etki diyagramı üzerinde çizilir.
- Bir çizgisel yükün bir duvara uyguladığı basınç farklı bir büyüklüktür: Sürşarj yükleri kılavuzlarındaki Çizgisel yük bölümüne bakın.
Başlamadan önce: nelere ihtiyaç var
Tasarımınızdan şunları hazır bulundurun:
| Ne | Notlar |
|---|---|
| Çizgisel yükler q Tasarım yüklemeniz | Çizginin birim uzunluğu başına kuvvet; kN/m cinsinden (diğer birim sistemlerinde tf/m veya kip/ft). Sıfır ya da daha büyük. Sonlu genişlikteki bir şerit, şerit yük modüllerinin konusudur. |
| Konumları xL Yerleşim düzeniniz | Kesitin yatay ekseni boyunca, seçtiğiniz bir başlangıç noktasından ölçülür; başlangıcın solunda konum negatiftir. Yalnızca yükler ile nokta arasındaki uzaklıklar önem taşır. İki yük aynı konumda bulunamaz. |
| A noktası Bilmek istediğiniz yer | Aynı eksen üzerindeki yatay konumu xA ve zemin yüzeyinin altındaki derinliği z. Derinlik en az 0.001 m olmalıdır. |
| Profil derinliği zmax Ne kadar derine kadar okuma yapılacağı | A noktasının altındaki gerilmenin tablo hâlinde verildiği ve çizildiği derinlik. En az 0.1 m. |
Modül hiçbir zemin özelliği gerektirmez: elastik çözümde gerilme artışı yalnızca yüklerden ve geometriden elde edilir.
Yedi adımda hızlı başlangıç
- Modülü açın ve birimleri seçin
Zemin kütlesinde gerilmeler ailesinden Düşey çizgisel yük modülünü açın. Üst bilgi çubuğundan SI · kN, SI · tf veya US birim sistemini seçin; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz.
- Çizgisel yükleri girin
Çizgisel yükler bölümünde Yeni çizgisel yük formunu şiddet q ve konum xL ile doldurun ve + Çizgisel yük ekle düğmesine basın. Yük aşağıdaki tabloya eklenir. Değiştirmek için bir satıra basın; × yükü kaldırır.
- A noktasının yerleştirilmesi
A noktası bölümüne yatay konum xA ve derinlik z değerlerini yazın. Noktayı çizim üzerinde de sürükleyebilirsiniz.
- Profil derinliğinin belirlenmesi
Derinlik profili bölümüne zmax değerini yazın ya da çizim üzerindeki kesikli çizgiyi sürükleyin.
- Analiz et düğmesine basın
Model sekmesinin altındaki Analiz et düğmesine basın. Çubukta Analiz edildi yazar, yükler kilitlenir; eş gerilme çizgileri ve A noktasındaki gerilme çizimde görünür.
- Sonucu okuyun
Sonuçlar sekmesi A noktasındaki Δσz değerini, her yükten gelen payı ve A noktasının altında on derinlikteki gerilmeyi verir. Kontürler, Profil ve 3B görünümü değiştirir.
- Hesabı ve raporu alın
Hesaplar sekmesi adımları sayılarınızla birlikte yazar. Rapor sekmesi PDF veya Word dosyası kaydeder.
Ekran: görünümler, seçenekler ve sürüklenebilen öğeler
Yerleşim, her GeoTerva modülünün ortak kullandığı yerleşimdir ve çalışma alanı kılavuzunda anlatılmıştır. Bu modülde çizim, üstündeki düğmelerle seçilen dört görünümden oluşur:
- Kesit, yükleri kesen enine kesittir; çizgi boyunca her kesitte aynıdır. Zemin yüzeyini, değeriyle birlikte ok olarak gösterilen her yükü, x − x1 (ilk yükten A noktasına yatay uzaklık) ve z ölçüleriyle A noktasını ve profil derinliği zmax seviyesindeki kesikli çizgiyi gösterir. Örnekte Kesit çerçevesi yalnızca 7.2 m derinliğindedir: zmax daha büyük olduğunda kesikli çizgi çerçevenin alt kenarında yer alır ve etiketi yine “Profil derinliği zmax = 12.00 m” şeklinde okunur; gerçek derinliği Kontürler görünümü gösterir. Analiz et işleminden sonra, her biri kPa cinsinden etiketlenmiş eş gerilme çizgileri eklenir; A noktasından geçen çizgi mavi renkte ve daha kalın çizilir; ayrıca A noktasındaki Δσz değeri gösterilir.
- Kontürler, aynı kesitin logaritmik ölçekte Δσz renk bantlarıyla doldurulmuş hâlidir; sağda bir gösterge bulunur. Örnekte gösterge 0.01 ile 10 kPa arasındadır. Profil derinliğinin altındaki kısım daha soluk çizilir.
- Profil, A noktasının altında zmax derinliğine kadar Δσz değerinin derinlikle değişimini gösteren eğridir; A noktasının derinliği işaretlenir.
- 3B, her çizgisel yükün bir ok dizisi olarak gösterildiği, A noktasının x, y ve z uzaklıklarının verildiği ve Analiz et işleminden sonra A noktasındaki küçük bir eleman üzerinde gerilme okunun görüldüğü, zeminin eğik bir görünümüdür.





Göster düğmeleri
Kesit ve Kontürler görünümlerinin üstündeki düğme çubuğunda iki seçenek bulunur: Eş gerilme çizgileri ve Ölçüler; Kontürler görünümünde çubuğun başlığı Göster olur. Ölçüler varsayılan olarak açıktır. Eş gerilme çizgileri Analiz et işleminden önce devre dışıdır (gri) ve bir not görünür: Kesit görünümünde “Gerilme ve eş gerilme çizgileri, Analiz et düğmesine basıldıktan sonra gösterilir”, Kontürler görünümünde “Gerilmenin renkli kontürleri, Analiz et düğmesine basıldıktan sonra gösterilir”. Analiz et işleminden sonra bu seçenek Kesit görünümünde açık, Kontürler görünümünde kapalıdır; Kontürler görünümünde çizgileri renklerin üzerine çizmek için açabilirsiniz. Profil ve 3B görünümlerinde seçenek yoktur.

Yakınlaştır
Her görünümün sağ altında −, bir yüzde değeri ve + ile tüm çizimi bölmeye sığdıran bir düğme bulunur. + düğmesine her basış %35 yakınlaştırır; aralık %100 (tüm çizim) ile %800 arasındadır ve − düğmesi %100 değerinde devre dışıdır. Fare tekerleği de yakınlaştırır.
Sürüklenebilenler
- Bir yük (Analiz et işleminden önce Kesit, Kontürler ve 3B görünümlerinde; bir ya da birkaç yük). Yükü x doğrultusunda taşımak için çizim üzerinde sürükleyin; konum 0.05 m adımlarla değişir ve yük tablosu çizimi izler. Bir yük başka bir yükün üzerine sürüklenemez: son boş konumda durur ve “Bu konumda başka bir çizgisel yük zaten var — değer önceki hâliyle korundu.” mesajı görünür. Şiddet q sürüklenemez; yazarak girilir.
- A noktası (Kesit ve Kontürler). Noktayı sürükleyin; xA ve z 0.05 m adımlarla değişir. Nokta çizim çerçevesinin içinde kalır ve derinliği en az 0.05 m olur. Profil ve 3B görünümlerinde noktanın tutamacı yoktur; 3B görünümünde Analiz et işleminden sonra hiçbir tutamaç yoktur.
- Profil derinliğinin kesikli çizgisi (Kesit ve Kontürler). zmax değerini ayarlamak için yukarı ya da aşağı sürükleyin; sürükleyerek 0.5 m değerinden daha sığ bir derinlik ayarlanamaz (daha sığ bir değer için, en az 0.1 m olmak üzere, değeri yazın).
Modelin bölüm bölüm girilmesi
Model sekmesinin dört bölümü vardır: Model verileri (adlar, dosyalar ve hızlı kayıtlar; her modülde aynıdır), Çizgisel yükler, A noktası ve Derinlik profili. Her biri başlığına tıklandığında açılır ve biri açıldığında öncekisi kapanır (Model verileri açık kalır); alttaki İleri ve Geri düğmeleri sizi bu bölümler arasında gezdirir, Analiz et düğmesi ise sonuncunun altında yer alır. Tablolar her alanı simgesi, her birim sistemindeki birimi ve varsayılan değeriyle listeler. Bir birimin iki ya da üç kez gösterildiği yerlerde (m · ft gibi) birimler sırasıyla SI · kN, SI · tf ve US sistemlerine aittir; aynı olanlar birleştirilmiştir. Varsayılan değerler SI olarak verilir; US sisteminde kutular yuvarlanmamış dönüştürülmüş değerleri gösterir, örneğin 16.4042 ft değeri 5 m değerine karşılık gelir. Örnekte yükler 0.513913 ve 1.02783 kip/ft olup 0 ve −16.4042 ft konumlarındadır, A noktası 16.4042 ft ve 13.1234 ft değerlerindedir, zmax 39.3701 ft değerini alır ve Yeni çizgisel yük formunda 0.685218 kip/ft ve 16.4042 ft görünür.
Model verileri
İlk bölüm model adını, Dosyaya kaydet…, Dosya aç…, listesiyle birlikte Hızlı kayıt… ile Yükle ve Sil düğmelerini ve Varsayılanlara dön düğmesini içerir. Çalışma alanı kılavuzunda anlatıldığı gibi çalışır. Sıfırlama örneği hemen geri getirir.

Çizgisel yükler
Bölüm, bir tablonun üzerindeki bir formdan oluşur. Yeni çizgisel yük formu, bir yükün şiddetini q ve konumunu xL alır. + Çizgisel yük ekle düğmesi yükü tabloya ekler; düğmenin yanındaki sayaç sekiz yükten kaçının bulunduğunu gösterir (örnekte 2 / 8 yazar). Çizgisel yükler tablosu her yükü numarası, şiddeti ve konumu ile listeler. Bir yükü formda değiştirmek için ilgili satıra basın: form bu durumda Düzenleniyor · Çizgisel yük 2 yazar, Tamam ve Çizgisel yükü sil düğmelerini sunar ve not, değişikliklerin girildikleri anda uygulandığını belirtir. Bir yükü kaldırmak için × düğmesine basın.

| Alan | Girilecekler |
|---|---|
| Çizgisel yük q kN/m · tf/m · kip/ft · varsayılan 10 (form) | Çizginin birim uzunluğu başına kuvvet. Sıfır ya da daha büyük; üst sınır yoktur. Tabloda birinci yük 7.5 ile, ikinci yük 15 ile açılır. |
| x boyunca konum xL m · ft · varsayılan 5 (form) | Yükün yatay eksen boyunca konumu; başlangıcın solunda negatiftir. İki yük aynı konumda bulunamaz. Tabloda birinci yük 0 konumunda, ikinci yük −5 konumunda açılır. |

Yük ekleme kuralları
- İki yük aynı konumda bulunamaz. Dolu bir konuma yük eklenirse hiçbir şey eklenmez; mesaj “Bu konumda zaten bir çizgisel yük var. Yenisine başka bir konum verin.” şeklindedir. Düzenlemekte olduğunuz bir yüke dolu bir konum yazılırsa eski değer korunur: “Bu konumda başka bir çizgisel yük zaten var — değer önceki hâliyle korundu.”
- Boş bırakılan konum, yük eklenirken 0 olarak okunur. 0 konumunda zaten bir yük varsa hiçbir şey eklenmez ve yukarıdaki mesaj görünür. Aksi hâlde yük tabloya konumsuz olarak girer ve Analiz et bu kez “Çizgisel yük N konumu (xN) girilmedi.” mesajıyla durur. Yükü eklemeden önce konumu girin.
- Şiddet, Analiz et sırasında denetlenir. Şiddeti boş ya da negatif olarak eklenen bir yük tabloya girer; Analiz et bu durumda durur ve yükü belirtir; bkz. Mesajlar.
- En fazla sekiz yük. 8 / 8 değerinde Ekle düğmesi devre dışı olur; başka bir yük eklemek için bir yük kaldırın. Form, + Çizgisel yük ekle düğmesinden sonra en son girdiğiniz değerleri korur; bu nedenle bir sonraki yükten önce konumu değiştirin. 4 ile 8 numaralı yükler de sonuca ilk üçü gibi katılır.
A noktası
Gerilmenin hesaplandığı nokta. Alanların altındaki not, gerilmenin her yüke olan yatay uzaklığa xA − xL bağlı olduğunu belirtir. Nokta, Kesit ve Kontürler görünümlerinde sürüklenerek de ayarlanabilir ve Analiz et işleminden sonra da serbest kalır.

| Alan | Girilecekler |
|---|---|
| A noktasının yatay konumu xA m · ft · varsayılan 5 | Yüklerle aynı eksen üzerindedir. Gerilme, her yüke olan xA − xL uzaklığına bağlıdır. |
| A noktasının derinliği z m · ft · varsayılan 4 | Zemin yüzeyinin altında. En az 0.001 m. |
Derinlik profili
A noktasının altındaki gerilmenin Sonuçlar sekmesinde tablo hâlinde verildiği ve Profil görünümünde çizildiği derinlik. Kesit ve Kontürler görünümlerindeki kesikli çizgiyle de ayarlanır ve Analiz et işleminden sonra da serbest kalır.

| Alan | Girilecekler |
|---|---|
| Profil derinliği zmax m · ft · varsayılan 12 | En az 0.1 m. Profil görünümü ve Sonuçlar sekmesindeki tablo yüzeyden zmax derinliğine kadar uzanır; zmax, A noktasının derinliğinden küçükse A noktasına kadar uzanırlar. |
Yüklerin ve noktanın yerleştirilmesi
Modülde seçilecek bir yöntem yoktur: tek formül elastik çözümdür. Belirlediğiniz şey yüklerin ve noktanın nerede bulunduğudur; gerilme, aralarındaki uzaklıktan elde edilir. Bilinmesi gereken üç nokta vardır.
Bir çizgisel yükün hemen altında
xA = xL olduğunda gerilme Δσz = 2q/(πz) = 0.637 q/z olur. Bir çizgisel yükün altında gerilme derinlikle yalnızca 1/z oranında azalır. Örnekteki ilk yük A noktasının hemen üstüne, xL = 5 m konumuna taşındığında, yalnızca bu yük için 1.194 kPa elde edilir: 2 × 7.5 / (π × 4) = 1.194 kPa.
Bir çizgisel yükün yanında
Yükten x uzaklıktaki gerilme, yükün altındaki gerilmenin bir oranı olarak, yalnızca x/z değerine bağlıdır. x/z = 1 için yükün altındaki gerilmenin dörtte biridir; x/z = 3 değerinin ötesinde ise q/z değerinin 0.01 katının altındadır. Teori sekmesi eğriyi çizer ve tablo hâlinde verir.
Birden çok yük
Yüklerin sırası ve aralarındaki uzaklık ne olursa olsun gerilmeler toplanır. Örnekteki birinci yük A noktasında 0.1818 kPa, ikinci yük 0.04542 kPa verir; toplam 0.2272 kPa olur. 10 kN/m şiddetinde üçüncü bir yük, A noktasının hemen üstünde xL = 5 m konumunda, 1.592 kPa ekler ve toplamı 1.819 kPa yapar; yalnızca tek yük bulunduğunda sonuç 0.1818 kPa olur.

Analiz edin ve sonuçları okuyun
Analiz et düğmesine basın. Çubuk Analiz edildi — noktadaki gerilme hesaplandı durumuna geçer ve girdilerin kilitli olduğunu, Girdileri düzenle düğmesinin sonuçları sildiğini, birim sisteminin ise hâlâ değiştirilebileceğini belirtir. Ayrıca A noktasının serbest kaldığını da belirtir: noktayı sürükleyin ya da koordinatlarını değiştirin, oradaki gerilme anında hesaplanır. Modül Model sekmesinde kalır: sayılar için Sonuçlar sekmesini açın; çizim bulunduğunuz görünümde kalır ve gerilmeyi zaten gösterir.

| Kart | Nedir | Örnek |
|---|---|---|
| A noktasında düşey gerilme artışı Δσz | Tüm yüklerin noktadaki gerilmelerinin toplamı. | 0.2272 kPa |
| Çizgisel yük 1 payı Δσz(1) | Yalnızca 1 numaralı yükün A noktasında oluşturduğu gerilme. | 0.1818 kPa |
| Çizgisel yük 2 payı Δσz(2) | Aynısı 2 numaralı yük için. | 0.04542 kPa |
Tek yükte tek kart bulunur. İki ya da üç yükte her yükün kendi kartı vardır. Dört ila sekiz yükte büyük kartı, aşağıdaki resimde olduğu gibi, her yükün gerilmelerinin bir listesi izler (dört yük iki satıra sarar); Adım adım değerler tablosu bunları daha sonra listeler. Kartların altındaki not şöyledir: “Yalnızca çizgisel yüklerin neden olduğu artış; A noktasının üstündeki zeminin örtü yükü dahil değildir.”

Ardından iki tablo gelir. Adım adım değerler her yükten gelen gerilmeyi ve süperpozisyonu listeler. A noktasının altında düşey gerilme artışı tablosu, zmax derinliğine kadar eşit aralıklı on derinlikte z ve Δσz değerlerini verir; A satırı vurgulanır (A noktasının derinliği on derinlikten biri değilse araya eklenir; örnekte derinlikler 1.2, 2.4 … 12 m olup A satırı (4 m) 3.6 ile 4.8 m arasında yer alır). zmax, A noktasının derinliğinden küçükse tablo A noktasına kadar uzanır: zmax = 2 m ve A noktası 4 m derinlikte iken on derinlik 0.4 ile 4 m arasındadır.
Sayıların kullanımı
- Δσz, yüklerin neden olduğu düşey gerilmenin artışıdır. Düşey gerilmenin kendisini elde etmek için zeminin örtü yükünü ekleyin.
- 0.2272 kPa değerindeki gerilme artışı, 7.5 ve 15 kN/m değerindeki yüklerden kaynaklanır ve küçüktür; çünkü A noktası yakın olan yükün 5 m yanında ve 4 m derindedir; A noktasını bir yükün altına taşıdığınızda artış büyür (aşağıdaki tabloya bakın).
- Analiz et işleminden sonra birim sistemini değiştirmek, kartları, tabloları ve raporu yeni bir çalıştırma gerektirmeden yeniden ifade eder; çizimler ve çizgisel yük tablosu etiketlerini m, kN/m ve kPa olarak korur, bu nedenle birimleri kutuların yanından okuyun. Girdileri düzenle yüklerin kilidini açar ve sonuçları siler.
Uyarılar
Yeşil çubukta bir Uyarılar (0) düğmesi bulunur. Düğme, “Uyarı yok — çözümün varsayımları bu girdiler için sağlanmaktadır.” yazan bir pencere açar.
Hesaplar sekmesi, rapor ve Teori sekmesi
Hesaplar sekmesi, yüklerinizi ve noktayı listeleyen Verilenler ve istenenler bölümüyle açılır, ardından çözümü numaralı adımlar hâlinde yazar ve sonuçla biter:
- k çizgisel yükünden gelen gerilme — her yük için bir adım: yatay uzaklık x = xA − xL, formül, x/z, Δσz/(q/z) oranı ve sizin sayılarınızla gerilme.
- Süperpozisyon — yüklerin gerilmelerinin toplamı.
- Derinlikle gerilme artışı — A satırı işaretli on derinlik tablosu ve ardından her yükün payını içeren Sonuç.

Rapor
Rapor sekmesinde kapağı doldurun (proje, konum, işveren, rapor numarası, tarih, hazırlayan, unvan veya yeterlilik, kontrol eden ve isteğe bağlı notlar). Bilgiler bu tarayıcıda saklanır ve model dosyasıyla birlikte kaydedilir. PDF olarak kaydet ve Word indir (.docx) özet raporu üretir; düğmelerin altındaki önizleme raporun kendisidir.
Rapor altı bölümden oluşur: 1 Giriş ve kapsam, 2 Girdi verileri (yüklerin ve noktanın tablosu ile Kesit, Profil ve 3B çizimleri), 3 Hesap (her yük için bir bölüm, süperpozisyon ve derinlikle gerilme), 4 Sonuçlar, 5 Özet ve 6 Kaynaklar. Kapak tablosu yükleri, A noktasını ve her yükün payıyla birlikte sonucu listeler ve kullanılan birimleri belirtir.

Teori sekmesi
Teori sekmesinde beş bölüm vardır: Kapsam ve kabuller, Düşey gerilme, Boyutsuz biçim, Birden çok çizgisel yük ve Kaynaklar. Formül, çizgi boyunca dizilmiş tekil yüklerin Boussinesq gerilmeleri toplanarak türetilir; Δσz/(q/z) değeri x/z değerine karşı çizilir ve tablo hâlinde verilir; iki çizgisel yük süperpozisyonla çözülür. Her bölüm başlığına tıklandığında açılır; bölümlerin üstünde Tümünü aç ve Tümünü kapat düğmeleri bulunur; bölümlerdeki şekiller denklemlerden hesaplanır.
Çözümlü örnek: modülün kendi örneği
Modül bu örnekle açılır; böylece sayıları kendi ekranınızda izleyebilirsiniz.
| Kesit | Girdi | Değer |
|---|---|---|
| Çizgisel yükler | Çizgisel yük 1 | q1 = 7.5 kN/m, x1 = 0 konumunda |
| Çizgisel yükler | Çizgisel yük 2 | q2 = 15 kN/m, x2 = −5 m konumunda |
| A noktası | Konum ve derinlik | xA = 5 m, z = 4 m |
| Derinlik profili | Profil derinliği | zmax = 12 m |
Adım 1: her yükün gerilmesi
1 numaralı yükten A noktasına yatay uzaklık x = 5 − 0 = 5 m olduğundan x/z = 1.250 bulunur ve
2 numaralı yük için x = 5 − (−5) = 10 m ve x/z = 2.500:
Adım 2: toplam
Bunlar, Sonuçlar sekmesindeki üç kart ve Hesaplar sekmesindeki adımlardır. 1 numaralı yük, A noktasına 5 m uzaklıkta olup, iki kat daha uzakta ve iki kat daha ağır olan 2 numaralı yükün yaklaşık dört katı gerilme verir.
El ile iki kontrol
- Tek bir yük, A noktasının hemen üstünde. 1 kN/m şiddetinde bir yük xL = 0 konumunda ve A noktası xA = 0, z = 1 m konumunda: Δσz = 2/π = 0.6366 kPa. Modül 0.6366 kPa verir.
- Diğer birim sistemlerinde de aynıdır. SI · tf sisteminde 1 tf/m şiddetinde bir yük ve altında 1 m derinlikte A noktası 0.6366 t/m² verir; US sisteminde 1 kip/ft şiddetinde bir yük ve altında z = 10 ft derinlikte A noktası 2/(π × 10) = 0.06366 ksf verir ve modül 0.06366 ksf sonucunu verir.
Diğer birim sistemleri
Varsayılan örnek, SI · tf sisteminde 0.02317 t/m², US sisteminde 0.004745 ksf sonucunu verir: aynı yükler ve nokta farklı birimlerde (0.2272 kPa değeri 0.02317 t/m² ve 0.004745 ksf değerlerine karşılık gelir). US sisteminde yükler 0.5139 ve 1.03 kip/ft olup 0 ve −16.40 ft konumlarındadır; A noktası 16.40 ft konumunda ve 13.12 ft derinliktedir. Profil tablosu bu durumda 3.937 ft ile 39.37 ft arasında uzanır.
Her girdi yanıtı nasıl değiştirir
Her satır örnekte yalnızca bir şeyi değiştirir (yükler: 7.5 kN/m (konum 0) ve 15 kN/m (konum −5 m); A noktası xA = 5 m ve z = 4 m; zmax = 12 m) ve modülü yeniden çalıştırır. Sayılar modülün verdiği sayılardır ve herhangi bir satırı yeniden üretebilirsiniz. Sonuç, A noktasındaki kPa cinsinden Δσz değeridir; değişikliğin altındaki satır her yükün payını verir.
| Değişiklik | Δσz (kPa) |
|---|---|
| Açıldığı hâliyle örnek Referans Yükler: 0.1818 + 0.04542 kPa | 0.2272 |
| q1 = 15 kN/m 1 numaralı yük iki katına çıkar ve payı iki katına çıkar; 2 numaralı yük değişmez. Yükler: 0.3636 + 0.04542 kPa | 0.4090 |
| q1 = 30 kN/m 1 numaralı yükün payı ilk değerin dört katıdır. Yükler: 0.7271 + 0.04542 kPa | 0.7726 |
| q2 = 0 Sıfır değerli bir yüke izin verilir; sonuç yalnızca 1 numaralı yükün sonucudur. Yükler: 0.1818 + 0 kPa | 0.1818 |
| q2 = 30 kN/m Yalnızca 2 numaralı yük değişir. Yükler: 0.1818 + 0.09084 kPa | 0.2726 |
| q1 = 15 ve q2 = 30 kN/m Her iki yük de iki katına çıkarılmıştır: sonuç tam olarak iki katına çıkar, 2 × 0.2272. Yükler: 0.3636 + 0.09084 kPa | 0.4544 |
| x1 = 2 m 1 numaralı yük A noktasına 3 m uzaklıktadır; önceki uzaklık 5 m idi. Yükler: 0.4889 + 0.04542 kPa | 0.5343 |
| x1 = 5 m 1 numaralı yük A noktasının hemen üstündedir: payı 2q/(πz) olur. Yükler: 1.194 + 0.04542 kPa | 1.239 |
| x1 = 10 m 1 numaralı yük A noktasına diğer tarafta 5 m uzaklıktadır: 0 konumundaki sonuçla aynıdır. Yükler: 0.1818 + 0.04542 kPa | 0.2272 |
| x2 = 5 m Daha ağır olan 2 numaralı yük, A noktasının hemen üstünde. Yükler: 0.1818 + 2.387 kPa | 2.569 |
| xA = 0 A noktası 1 numaralı yükün altında. Yükler: 1.194 + 0.3636 kPa | 1.557 |
| xA = −5 m A noktası 2 numaralı yükün altında: 2 numaralı yükün 5 m konumunda, A noktasının 5 m konumunda olduğu durumla aynıdır. Yükler: 0.1818 + 2.387 kPa | 2.569 |
| xA = 2.5 m A noktası yüklerin arasında. Yükler: 0.6173 + 0.1171 kPa | 0.7343 |
| xA = 15 m A noktası her iki yükten de uzakta. Yükler: 0.005261 + 0.003532 kPa | 0.008793 |
| z = 1 m A noktası yüzeye yakın. Yükler: 0.007063 + 0.0009361 kPa | 0.007999 |
| z = 2 m Yükler: 0.04542 + 0.007063 kPa | 0.05248 |
| z = 8 m Yükler: 0.3086 + 0.1818 kPa | 0.4904 |
| z = 20 m Örnek profilin verdiği 0.5660 değerinden (12 m derinlikte) küçüktür: bir yükün yanında gerilme derinlikle artar, bir en büyük değere ulaşır ve yeniden azalır. Yükler: 0.2115 + 0.3056 kPa | 0.5170 |
| 2 numaralı yük kaldırıldı Yalnızca 1 numaralı yük. Yükler: kPa | 0.1818 |
| Üçüncü bir yük: 10 kN/m, xL = 5 m Yeni çizgisel yük formundaki yük, A noktasının hemen üstünde. Yükler: 0.1818 + 0.04542 + 1.592 kPa | 1.819 |
| zmax = 6 m Yalnızca profil değişir: tablo 6 m derinliğe kadar on derinlik içerir. Yükler: 0.1818 + 0.04542 kPa | 0.2272 |
| zmax = 2 m A noktasının derinliğinden küçük: tablo A noktasının derinliği olan 4 m derinliğe kadar uzanır. Yükler: 0.1818 + 0.04542 kPa | 0.2272 |
Örüntü formülü izler. Gerilme her yükle orantılıdır ve yükler üzerinden toplanır. Nokta bir yükten yanal olarak uzaklaştıkça hızla azalır ve bir yükün tam altındaki nokta için en büyüktür. Derinlikle birlikte, bir yükün altındaki gerilme 1/z olarak azalır; bir yükün yanındaki nokta için ise önce artar, sonra azalır. Profil derinliği, tablo hâlinde verilenleri ve çizileni değiştirir; A noktasındaki sonucu değiştirmez.
İletiler: modülün ne zaman durduğu ve nelere dikkat çektiği
Modül, Analiz et düğmesine bastığınızda gereksindiği sayıları denetler. Biri kullanılamadığında durur ve hiçbir şey hesaplanmaz: Analiz yapılamıyor — 1 girdi hatası (ya da 2 girdi hatası …) başlıklı bir pencere her mesajı listeler ve değerin kutusu Model sekmesinde kırmızı ile işaretlenir. Sınırlar, seçilen birim sisteminin birimleriyle gösterilir.

| Durdurma koşulu | İleti ve yapılacaklar |
|---|---|
| Bir yükün şiddeti boş | “Çizgisel yük 1 (q1) girilmedi.” Şiddeti girin ya da yükü kaldırın. |
| Bir şiddet negatif | “Çizgisel yük 1 (q1) en az 0 kN/m olmalıdır.” Sıfır ya da daha büyük bir değer girin. |
| Bir yükün konumu boş | “Çizgisel yük 1 konumu (x1) girilmedi.” Konumu girin. |
| A noktasının yatay konumu boş | “A noktasının yatay konumu (xA) girilmedi.” xA değerini girin. |
| A noktasının derinliği sıfır ya da negatif | “A noktasının derinliği (z) en az 0.001 m olmalıdır.” Zemin içinde bir derinlik girin. |
| A noktasının derinliği boş | “A noktasının derinliği (z) girilmedi.” z değerini girin. |
| Profil derinliği 0.1 m değerinin altında | “Profil derinliği (zmax) en az 0.1 m olmalıdır.” (ya da “… girilmedi.”) zmax değerini girin. |
Birden fazla değer hatalı olduğunda pencere bunları birlikte listeler; örneğin boş bir şiddet ve sıfır bir derinlik için “2 girdi hatası”. Yükün numarası simgenin bir parçasıdır: q1 ve x1, 1 numaralı çizgisel yüke aittir.
Çizim ve formdaki notlar
- Bir yükün başka bir yükün üzerine getirilmesi. Dolu bir konuma yük eklemek “Bu konumda zaten bir çizgisel yük var. Yenisine başka bir konum verin.” mesajını verir. Bir yükü başka bir yükün üzerine sürüklemek ya da düzenlenmekte olan bir yüke dolu bir konum yazmak “Bu konumda başka bir çizgisel yük zaten var — değer önceki hâliyle korundu.” mesajını verir.
- Uyarılacak bir şey yok. Uyarılar (0) düğmesi “Uyarı yok — çözümün varsayımları bu girdiler için sağlanmaktadır.” mesajını açar. Modülün başka uyarısı ya da notu yoktur.
İyi uygulama ve sık yapılan hatalar
- Modülü gerçekten uzun yükler için kullanın. Çözüm, yükü y doğrultusunda sonsuz uzunlukta kabul eder. Noktaya olan uzaklığına göre uzun olan bir yük çizgi gibi etki eder; kısa bir yük ise Tekil yük ya da alan modüllerinin konusudur.
- Geniş bir yükü çizgiye dönüştürmeyin. Sonlu genişlikteki bir şeridin altında ve yanında kendine özgü bir gerilme oluşur: Düşey şerit yük modülünü kullanın. Genişlik, noktaya olan uzaklığın yanında küçük olduğunda çizgi modeli uygundur.
- Konumların işaretine dikkat edin. Başlangıcın solu negatiftir; önemli olan xA − xL farkıdır, bu nedenle tüm konumları aynı miktarda kaydırmak hiçbir şeyi değiştirmez.
- Örtü yükünü kendiniz ekleyin. Δσz yalnızca artıştır.
- Yükün altındaki noktayı dikkatle okuyun. Bir yükün tam altında gerilme sığ derinlikte en büyüktür ve derinlikle azalır; değişimini görmek için Profil görünümünü kullanın ve z değerini sıfırın üzerinde tutun.
- Profili yeterince derin tutun; ihtiyaç duyduğunuz derinliği kapsamalıdır: zmax tablonun ve Profil görünümünün aralığını belirler.
- Önce sürükleyin, sonra yazın. Keşfetmek için noktayı sürükleyin, ardından kesin değerleri A noktası bölümüne yazın; yükler yalnızca Analiz et işleminden önce sürüklenebilir.
- Birimleri kontrol edin; sistemi değiştirdikten sonra değerleri kutuların yanında gösterilen birimlerle yazın. Gerilme sonucu kPa, t/m² veya ksf cinsindendir.
- Kayıt tutun. Rapor, bir analizin kaydıdır; modeli saklamak için Hızlı kayıt… veya Dosyaya kaydet… kullanın.
Sık sorulan sorular
Düşey bir çizgisel yük altındaki gerilme nasıl hesaplanır?
Yarı sonsuz ortam üzerindeki sonsuz uzunlukta bir çizgisel yük için elastik çözümle: Δσz = 2q z³ / [π(x² + z²)²]; burada q birim uzunluk başına yük, x çizgiden noktaya yatay uzaklık ve z derinliktir. Modülün örneği için (7.5 kN/m (konum 0) ve 15 kN/m (konum −5 m) yükleri; nokta 5 m konumunda ve 4 m derinlikte) Δσz = 0.2272 kPa bulunur.
Kaç çizgisel yük ekleyebilirim ve bunlar nasıl birleşir?
En fazla sekiz; her birinin kendi şiddeti ve konumu vardır ve hiçbir ikisi aynı konumda olamaz. Zemin elastik olduğundan yüklerin gerilmeleri toplanır: A noktasındaki sonuç, her yükün tek başına oluşturacağı gerilmelerin toplamıdır. Sonuçlar sekmesi her payı verir.
Konumlar ne anlama gelir? Başlangıç noktası neresidir?
xL ve xA konumları, kesit düzlemindeki tek bir yatay eksen üzerindedir. Başlangıç noktasını siz seçersiniz; yalnızca xA − xL uzaklıkları önem taşır. Başlangıcın solundaki konum negatiftir.
Sonuç zeminin ağırlığını içerir mi?
Hayır. Δσz, yüklerin neden olduğu düşey gerilme artışıdır. Sonuçlar kartlarının altındaki not, A noktasının üstündeki zeminin örtü yükünün dahil olmadığını belirtir; toplam düşey gerilmeyi elde etmek için bunu ekleyin.
Çizgisel yük ile şerit yük arasındaki fark nedir?
Çizgisel yük, genişliği olmayan, birim uzunluk başına bir kuvvettir; şerit yük ise bir genişlik üzerindeki basınçtır. Genişliğinin önemsenmeyeceği kadar dar bir şerit çizgisel yük gibi etki eder. Genişliği olan bir yük için Düşey şerit yük modülünü kullanın.
A noktasını zemin yüzeyine yerleştirebilir miyim?
Hayır. Derinlik en az 0.001 m olmalıdır; daha küçük bir değer analizi “A noktasının derinliği (z) en az 0.001 m olmalıdır.” mesajıyla durdurur. Yüzeyde gerilme, yükten uzakta sıfır, yükün altında ise sonsuzdur.
Yükleri ve noktayı çizim üzerinde sürükleyebilir miyim?
Evet. Analiz et işleminden önce her yükü Kesit, Kontürler ve 3B görünümlerinde x doğrultusunda 0.05 m adımlarla sürükleyebilirsiniz; bir yük başka bir yükün üzerine sürüklenemez. A noktası Kesit ve Kontürler görünümlerinde, Analiz et işleminden önce de sonra da sürüklenebilir; profil derinliğinin kesikli çizgisi de öyle. Analiz et işleminden sonra yükler, Girdileri düzenle düğmesine basılana kadar kilitlidir.
Eş gerilme çizgileri ve renkler nedir?
Çizgiler aynı Δσz değerine sahip noktaları birleştirir ve kPa cinsinden etiketlenir; A noktasından geçen çizgi daha kalın çizilir. Kontürler görünümü kesiti logaritmik ölçekte Δσz renk bantlarıyla doldurur ve bir gösterge içerir. Çizgileri renklerin üzerine çizmek için Eş gerilme çizgileri seçeneğini kullanın.
Profil neyi gösterir ve profil derinliği nedir?
Profil görünümü ve Sonuçlar sekmesindeki ikinci tablo, A noktasının altında yüzeyden zmax derinliğine kadar Δσz değerini derinliğe göre verir. Profil derinliği A noktasındaki sonucu değiştirmez. zmax, A noktasının derinliğinden küçükse tablo A noktasına kadar uzanır.
Hangi birimleri kullanır ve sonucun birimleri nelerdir?
SI · kN, SI · tf veya US; başlıkta her an, Analiz et işleminden sonra bile değiştirilebilir. Yükler kN/m, tf/m veya kip/ft; uzunluklar m veya ft; gerilme kPa, t/m² veya ksf cinsindendir. Varsayılan örnek 0.2272 kPa, 0.02317 t/m² veya 0.004745 ksf sonucunu verir.
Rapor neleri içerir?
Proje bilgilerinizi ve sonucu içeren bir kapak, ardından altı bölüm: giriş ve kapsam, kesit, profil ve 3B çizimleriyle girdi verileri, adım adım hesap, sonuçlar, özet ve kaynaklar. Model analiz edildikten sonra PDF ya da Word dosyası olarak kaydedilir.
Modül girdilerimi hatırlar mı?
Evet. Her değişiklik tarayıcıda saklanır ve sayfa, analiz edilmiş durumu dahil, en son çalıştığınız modelle yeniden açılır. Varsayılanlara dön örneği geri getirir; Dosyaya kaydet ve Hızlı kayıt kopyaları saklar.