1Puntweerstand uit holte-expansieDe stijfheid van het zand speelt ook mee.
Vesic (1977) beschouwde de punt van een paal als een holte die zich in de bodem uitbreidt: het zand onder en rond de punt moet worden samengeperst voordat het faalt, dus zijn stijfheid gaat ook in de puntweerstand in, net als zijn sterkte. Op effectieve spanningsparameters, voor een zand (c′ = 0),
waarbij Ap de oppervlakte van de paalsectie is en σ̄′o de gemiddelde effectieve normaalspanning op het niveau van de punt, niet de verticale:
q′ is de effectieve verticale spanning aan de punt en Ko de rustdrukcoëfficiënt. Zo geschreven heeft de vergelijking van Vesic de vorm van die van Meyerhof met een andere factor,
dus de twee methoden verschillen in waaruit de factor is opgebouwd, niet in de vorm van de vergelijking.
2De stijfheidsindexIr en Irr, uit de stijfheid van het zand.
De factor van Vesic hangt af van de wrijvingshoek en de gereduceerde stijfheidsindex van het zand, wat rekening houdt met de volumeverandering van het zand in de plastische zone onder de punt:
Es is de elasticiteitsmodulus van het zand, μs de Poisson-ratio, Gs de afschuifmodulus en Δ de gemiddelde volumetrische vervorming in de plastische zone onder de punt. Voor 25° ≤ φ′ ≤ 45° geven de benaderingen van Chen en Kulhawy (1994) deze drie waarden op basis van φ′ (in graden), q′ en een enkel stijfheidsgetal m:
pa is de atmosferische druk (100 kPa). m ligt ongeveer tussen 100 en 200 voor los zand, 200 en 500 voor matig dicht zand en 500 en 1000 voor dicht zand. Omdat Ir afneemt naarmate q′ toeneemt, en Δ toeneemt met q′, neemt de gereduceerde index af met de diepte:
| q′ (kPa) \ m | 100 | 200 | 300 | 500 | 1000 |
|---|---|---|---|---|---|
| 25 | 199.9 | 355.5 | 479.9 | 666.6 | 941.1 |
| 50 | 100.0 | 177.7 | 240.0 | 333.3 | 470.5 |
| 100 | 50.0 | 88.9 | 120.0 | 166.6 | 235.3 |
| 150 | 33.3 | 59.2 | 80.0 | 111.1 | 156.8 |
| 200 | 25.0 | 44.4 | 60.0 | 83.3 | 117.6 |
| 300 | 16.7 | 29.6 | 40.0 | 55.5 | 78.4 |
| 400 | 12.5 | 22.2 | 30.0 | 41.7 | 58.8 |
Irr = Ir/(1 + IrΔ) met bovenstaande benaderingen en pa = 100 kPa. Waarden boven 500 liggen buiten de tabel van Vesic voor Nσ*; de GeoTerva-modules nemen dan de laatste kolom. Waarden berekend door GeoTerva.
3Tabel van Nσ*, φ′ = 25–45°Tegenover de gereduceerde stijfheidsindex.
Nσ* wordt afgelezen tegenover φ′ en Irr. Bij dezelfde wrijvingshoek heeft een stijver zand, met een grotere Irr, een grotere factor:
| φ′ (°) \ Irr | 10 | 20 | 40 | 60 | 80 | 100 | 200 | 300 | 400 | 500 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 25 | 12.12 | 15.95 | 20.98 | 24.64 | 27.61 | 30.16 | 39.70 | 46.61 | 52.24 | 57.06 |
| 26 | 13.18 | 17.47 | 23.15 | 27.30 | 30.69 | 33.60 | 44.53 | 52.51 | 59.02 | 64.62 |
| 27 | 14.33 | 19.12 | 25.52 | 30.21 | 34.06 | 37.37 | 49.88 | 59.05 | 66.56 | 73.04 |
| 28 | 15.57 | 20.91 | 28.10 | 33.40 | 37.75 | 41.51 | 55.77 | 66.29 | 74.93 | 82.40 |
| 29 | 16.90 | 22.85 | 30.90 | 36.87 | 41.79 | 46.05 | 62.27 | 74.30 | 84.21 | 92.80 |
| 30 | 18.24 | 24.95 | 33.95 | 40.66 | 46.21 | 51.02 | 69.43 | 83.14 | 94.48 | 104.33 |
| 31 | 19.88 | 27.22 | 37.27 | 44.79 | 51.03 | 56.46 | 77.31 | 92.90 | 105.84 | 117.11 |
| 32 | 21.55 | 29.68 | 40.88 | 49.30 | 56.30 | 62.41 | 85.96 | 103.66 | 118.39 | 131.24 |
| 33 | 23.34 | 32.34 | 44.80 | 54.20 | 62.05 | 68.92 | 95.46 | 115.51 | 132.24 | 146.87 |
| 34 | 25.28 | 35.21 | 49.05 | 59.54 | 68.33 | 76.02 | 105.90 | 128.55 | 147.51 | 164.12 |
| 35 | 27.36 | 38.32 | 53.67 | 65.36 | 75.17 | 83.78 | 117.33 | 142.89 | 164.33 | 183.16 |
| 36 | 29.60 | 41.68 | 58.68 | 71.69 | 82.62 | 92.24 | 129.87 | 158.65 | 182.85 | 204.14 |
| 37 | 32.02 | 45.31 | 64.13 | 78.57 | 90.75 | 101.48 | 143.61 | 175.95 | 203.23 | 227.26 |
| 38 | 34.63 | 49.24 | 70.03 | 86.05 | 99.60 | 111.56 | 158.65 | 194.94 | 225.62 | 252.71 |
| 39 | 37.44 | 53.50 | 76.45 | 94.20 | 109.24 | 122.54 | 175.11 | 215.78 | 250.23 | 280.71 |
| 40 | 40.47 | 58.10 | 83.40 | 103.05 | 119.74 | 134.52 | 193.13 | 238.62 | 277.26 | 311.50 |
| 41 | 43.74 | 63.07 | 90.96 | 112.68 | 131.18 | 147.59 | 212.84 | 263.67 | 306.94 | 345.34 |
| 42 | 47.27 | 68.46 | 99.16 | 123.16 | 143.64 | 161.83 | 234.40 | 291.13 | 339.52 | 382.53 |
| 43 | 51.08 | 74.30 | 108.08 | 134.56 | 157.21 | 177.36 | 257.99 | 321.22 | 375.28 | 423.39 |
| 44 | 55.20 | 80.62 | 117.76 | 146.97 | 172.00 | 194.31 | 283.80 | 354.20 | 414.51 | 468.28 |
| 45 | 59.66 | 87.48 | 128.28 | 160.48 | 188.12 | 212.79 | 312.03 | 390.35 | 457.57 | 517.58 |
Nσ* volgens Vesic (1977), gebaseerd op de theorie van de expansie van holtes. Tussen de rijen en kolommen interpoleren de GeoTerva-paalmodules (lineair in φ′, logaritmisch in Irr), en buiten de tabel behouden ze de waarde aan de rand. Waarden berekend door GeoTerva met de functie die de modules gebruiken.
4Uitgewerkt voorbeeldEen heipaal, 0.45 m in diameter, 13.5 m lang.
Een betonheipaal met een cirkelvormige doorsnede, D = 0.45 m, is ingebed over L = 13.5 m in matig dicht zand met φ′ = 34° en m = 250, γ = 18 kN/m³ boven de grondwaterspiegel op 3.0 m diepte en γsat = 20 kN/m³ daaronder. De effectieve verticale spanning aan de punt is q′ = 18 × 3.0 + (20 − 9.81) × 10.5 = 161.0 kPa, en Ap = 0.1590 m².
- Gemiddelde spanning: Ko = 1 − sin 34° = 0.441, σ̄′o = (1 + 2 × 0.441)/3 × 161.0 = 101.0 kPa.
- Stijfheid: Es = 250 × 100 = 25000 kPa, μs = 0.1 + 0.3 × (34 − 25)/20 = 0.235.
- Stijfheidsindex: Ir = 25000 / (2 × 1.235 × 161.0 × tan 34°) = 93.2; Δ = 0.005 × (1 − 9/20) × 161.0/100 = 0.00443; Irr = 93.2 / (1 + 93.2 × 0.00443) = 66.0.
- Factor: tussen de kolommen Irr = 60 en 80 van Tabel 2, bij φ′ = 34°, Nσ* = 62.44.
- Puntweerstand: qp = 101.0 × 62.44 = 6305 kPa, Qp = 0.1590 × 6305 = 1003 kN.
Met m = 100 (een los zand) geeft dezelfde paal Qp = 716 kN, met m = 500 (een dicht zand) 1235 kN. Volgens de methode van Meyerhof is dit 617 kN, waarbij de limietwaarde bepalend is, en volgens Coyle en Castello 1075 kN. De schacht van deze paal is uitgewerkt bij mantelingwrijving van palen in zand.
5VragenKorte antwoorden.
Wat is de gereduceerde stijfheidsindex Irr?
De stijfheidsindex Ir = Gs/(q′ tanφ′) vergelijkt de stijfheid van het zand met de sterkte aan de punt; Irr = Ir/(1 + IrΔ) corrigeert hiervoor de volumeverandering van het zand in de plastische zone onder de punt. Zanden met een relatieve dichtheid van 50 tot 80 % hebben een Ir van ongeveer 75 tot 150.
Waarom heeft de methode van Vesic geen limietwaarde nodig?
Omdat de stijfheidsindex zelf afneemt naarmate de spanning aan de punt toeneemt. Bij φ′ = 35° en m = 250 is Irr gelijk aan 210.5 bij q′ = 50 kPa en 26.3 bij q′ = 400 kPa, waardoor Nσ* afneemt met de diepte en qp langzamer groeit dan q′.
Hoe verhoudt de Nσ* van Vesic zich tot de Nq* van Meyerhof?
Ze worden in hetzelfde type vergelijking gebruikt via Nσ* = 3Nq*/(1 + 2Ko). Voor de uitgewerkte paal komt Nσ* = 62.44 overeen met Nq* = 39.2, tegenover de 115.0 van Meyerhof; maar de limietwaarde van Meyerhof brengt zijn waarde terug naar een effectieve 24.1 op die diepte.