Op deze pagina · 10 hoofdstukken
Een paal gaat zelden door slechts één grondsoort. Deze pagina behandelt de bijbehorende rekenkundige verwerking: welke regel geldt voor welk traject van de schacht, wat de effectieve spanning is nadat de bovenliggende lagen zijn meegezeld, en tot welke laag de paalpunt behoort.
1Een paal door meerdere lagenElke laag wordt berekend met zijn eigen regel.
Een paal gaat zelden door slechts één grondsoort. Deze module verwerkt het grondprofiel zoals het is: tot vier lagen, elk gedefinieerd als zand of als klei, en past op elke laag de rekenregel toe die bij dat specifieke materiaal hoort. De draagkracht bestaat nog steeds uit de twee bekende componenten, maar elke component wordt nu samengesteld in plaats van afgelezen uit een enkele formule.
Er wordt hier geen nieuwe theorie geïntroduceerd. De rekenregels voor zand zijn die uit de zandmodule en de regels voor klei die uit de kleimodule; wat deze module toevoegt is de rekenkundige verwerking — welke regel geldt voor welk gedeelte van de schacht, en wat de effectieve spanning is op elke diepte nadat de bovenliggende lagen zijn meegenomen.
2Effectieve spanning door de lagenContinue spanning, stapsgewijze wrijving.
De effectieve verticale spanning verbindt de verschillende lagen met elkaar. Deze bouwt zich naar beneden toe op door alle lagen boven de betreffende diepte, met het vochtige volumiek gewicht boven de grondwaterstand en het effectief volumiek gewicht (onder water) eronder — zodat een kleilaag, die zelf geen eigen sterkte bijdraagt aan een zandlaag, de bijdrage van die zandlaag toch verandert door het gewicht dat zij toevoegt:
De schachtwrijving is daarentegen niet continu. Op een zand-kleigrens verandert de rekenregel zelf, waardoor de specifieke schachtwrijving aanzienlijk kan toenemen of afnemen — deze sprong is reëel, geen artefact van de berekening, en vormt het duidelijkste kenmerk van een gelaagd profiel.
3De puntweerstand in zijn eigen laagDe gekozen methode voor het grondtype rond de paalpunt.
De puntweerstand behoort tot slechts één laag: de laag waarin de paalpunt zich bevindt. De module bepaalt deze laag, past de geselecteerde methode voor dat specifieke materiaal toe en vermeldt welke methode is gebruikt.
Een paalvoet in zand
Voor zand geldt c′ = 0, waardoor alleen de deklaagterm overblijft en de specifieke puntweerstand gelijk is aan de effectieve verticale spanning ter hoogte van de paalpunt vermenigvuldigd met een paalfactor. Er worden drie benaderingen aangeboden, exact zoals in de zandmodule. Meyerhof leest N*q af uit de wrijvingshoek van de puntlaag en hanteert een bovengrens voor het resultaat:
waarin pa de atmosferische druk is (100 kN/m²). N*q volgt uit de wrijvingshoek van de voettdragende laag, afgelezen uit het diagram van Meyerhof:
Vesic gaat uit van de gemiddelde effectieve spanning bij de paalpunt en een factor die is opgebouwd uit de stijfheidsindex van die laag, zodat zowel de stijfheid als de sterkte van het zand wordt meegenomen; hiervoor is m = Es/pa vereist. Coyle & Castello lezen N*q af uit hun eigen praktijkdiagram als functie van de inbeddingsratio L/D en de wrijvingshoek, zonder bovengrens — de module vult dit veld in op basis van het diagram bij de φ′ van de puntlaag en laat toe dit aan te passen:
Een paalvoet in klei
In een verzadigde klei onder ongedraineerde omstandigheden is de wrijvingshoek nul en is de puntweerstand een veelvoud van uitsluitend de ongedraineerde sterkte van de puntlaag. Meyerhof hanteert de klassieke factor negen; Vesic bouwt de factor op uit de stijfheidsindex van de klei, wat bij ongedraineerde belasting reduceert tot een gesloten formule in cu:
Voor een boren paal waarvan de paalvoet in klei staat, is een derde methode beschikbaar: de formule voor boorpalen volgens Reese en O'Neill. Deze gaat uit van de kleieigenschappen onder het stichtingsvlak in plaats van uitsluitend de sterkte aan de punt; deze methode heeft hieronder een eigen paragraaf, aangezien dezelfde procedure ook de toegekende schachtweerstand aanpast.
Coyle & Castello is een zandcorrelatie en heeft geen betekenis bij een paalpunt in klei; wanneer deze optie daar wordt geselecteerd, blijft de kleiregel van kracht en vermeldt de module dit in de waarschuwingen.
De effectieve spanning ter hoogte van de paalvoet is opgebouwd uit alle bovenliggende lagen, waardoor de lagen voor een paalvoet in zand van belang blijven via q′ — en voor een paalvoet in klei totaal niet.
4De rekenregels voor een zandlaagK–δ of Coyle & Castello, per laag.
In een zandlaag ontleent de schacht zijn weerstand aan wrijving tegen de horizontale effectieve spanning, en de laag bevat zijn eigen parameters: de module vraagt om een methode, een K en een δ′ voor elke zandlaag afzonderlijk.
De K–δ-methode
De eenheidsschachtwrijving is gelijk aan de gronddrukcoëfficiënt K maal de effectieve verticale spanning, maal de wrijving van het contactvlak tussen paal en grond:
In werkelijkheid varieert K met de diepte — ongeveer de Rankine passieve coëfficiënt aan de bovenzijde van de paal, en mogelijk onder de neutrale gronddrukcoëfficiënt op grotere diepte — waardoor een gemiddelde waarde wordt aanbevolen voor elk paaltype, afhankelijk van de installatiewijze:
| Paaltype | K |
|---|---|
| Geboord of gespoten | ≈ Ko = 1 − sin φ′ |
| Gering-grondverdringend geheid | ≈ Ko tot 1.4Ko |
| Sterk-grondverdringend geheid | ≈ Ko tot 1.8Ko |
De kritische diepte geldt voor de gehele paal en niet voor elke zandlaag afzonderlijk: onder L′ = 15D wordt de effectieve spanning die voor de wrijving wordt gebruikt constant gehouden op de waarde bij L′, ongeacht waar de laaggrenzen zich bevinden. Een zandlaag die zich diep in het profiel bevindt, draagt daardoor over zijn gehele dikte een constante specifieke schachtwrijving bij.
Coyle & Castello
Het aangeboden alternatief voor een zandlaag combineert een uit het diagram afgelezen K met δ′ = 0.8φ′ en de gemiddelde effectieve spanning van die laag, zonder enige kritische diepte — de gemiddelde waarde vervult die rol:
5De rekenregels voor een kleilaagα, λ of β, per laag.
In een kleilaag ontleent de schacht zijn weerstand aan adhesie of aan effectieve spanning, en ook hier heeft de laag zijn eigen keuze en parameters. Alle drie de benaderingen uit de kleimodule worden aangeboden.
De α-methode
De plaatselijke wrijving is een fractie α van de ongedraineerde schuifsterkte van die laag, waarbij α wordt afgelezen uit een gepubliceerde correlatie die afneemt naarmate de klei sterker wordt:
| cu/pa | α |
|---|---|
| ≤ 0.1 | 1.00 |
| 0.2 | 0.92 |
| 0.3 | 0.82 |
| 0.4 | 0.74 |
| 0.6 | 0.62 |
| 0.8 | 0.54 |
| 1.0 | 0.48 |
| 1.2 | 0.42 |
| 1.4 | 0.40 |
| 1.6 | 0.38 |
| 1.8 | 0.36 |
| 2.0 | 0.35 |
| 2.4 | 0.34 |
| 2.8 | 0.34 |
De λ-methode
Eén coëfficiënt toegepast op een combinatie van de effectieve spanning en de ongedraineerde sterkte, waarbij λ uit de tabel wordt afgelezen als functie van de inbeddingslengte van de paal:
Vijayvergiya en Focht formuleerden λ als één gemiddelde over de gehele inbeddingslengte van een paal in klei. Het toepassen hiervan op een enkele laag in een gelaagd profiel — met λ bij de paallengte zelf, in combinatie met de gemiddelde effectieve spanning en de eigen sterkte van die laag — is een uitbreiding van de methode door dit programma en maakt geen deel uit van de oorspronkelijke methode; de module vermeldt dit overal waar de waarde verschijnt.
De β-methode
De effectieve-spanningsbenadering van Burland, met de correctie voor overconsolidatie volgens Meyerhof. De ongedraineerde sterkte valt volledig weg en de wrijving volgt de verticale effectieve spanning via de omgewerkte gedraineerde wrijvingshoek van die laag (c′ = 0). Op elke diepte in een dergelijke laag geldt,
waarbij K conservatief neutraal wordt genomen en voor een overgeconsolideerde laag wordt verhoogd met √OCR. Deze twee worden gecombineerd tot één uitdrukking, die bij OCR = 1 vanzelf vereenvoudigt tot de normaal geconsolideerde vorm — er zijn dus geen twee afzonderlijke regels:
φ′R en OCR worden ingevoerd, niet gecorreleerd: de bron definieert de omgeroerde gedraineerde wrijvingshoek maar geeft geen relatie om deze af te lezen, dus er wordt niets automatisch ingevuld vanuit de ondergrond. Elk invoervak voor φ′R begint op 30° en elk vak voor OCR op 1, en deze dienen te worden vervangen door de waarden die bij deze kleilagen horen.
Omdat f afhangt van σ′(z), neemt de mantelwrijving toe met de diepte binnen een β-laag en vertoont een sprong waar β verandert bij een laagovergang. De gemiddelde laagwaarde f̄ = βσ̄′ bepaalt het aandeel van die laag in Qs, aangezien βσ̄′ΔL de integraal van βσ′(z) over de laag is — en het gemiddelde is de exacte integraal over de laag, niet het gemiddelde van de twee uiteinden, een verschil dat van belang is zodra de grondwaterstand de laag snijdt.
De mantelwrijving van een α-laag is geheel onafhankelijk van de diepte: het is één waarde voor de gehele laag. Daardoor is het wrijvingsprofiel van een samengestelde paal constant over elk α-traject en hellend over elk zandtraject. De λ- en β-methoden brengen de effectieve spanning weer in de berekening, waardoor hun trajecten een sprong vertonen conform het bovenliggende profiel.
6Een boorpaal: de boorschachtprocedureα* = 0 over twee lengtes, en een eigen punt.
Wanneer de paal geboord is — een boorpaal — wordt het gat geboord en het beton erin gestort: er wordt geen grond verplaatst, de klei aan de schachtwand verzacht door wateropname, er kan ontgravingswater/waterophoping onder de paalpunt ontstaan en de punt heeft een grotere zetting nodig om zijn weerstand te mobiliseren. De bron geeft hiervoor een eigen procedure. In een gemengd profiel past de module elk deel van die procedure toe waar het hoort — de schachtregel op de kleilagen met α, en de puntregel alleen als de paalpunt zelf in klei staat.
Over de kleilagen: α en twee trajecten die geen weerstand bijdragen
De adhesiefactor wordt niet langer afgelezen uit de kromme die is afgestemd op geheide palen. De boorpaalregel van O’Neill en Reese geeft α = 0.55 tot cu/pa = 1.5, afnemend tot 0.45 bij 2.5 — en, even belangrijk, stelt α op nul over twee lengtes van de schacht:
De bovenste 1.5 m is de grond die het meest verstoord is door de werkzaamheden en de meeste kans heeft om los te krimpen van de schacht; de onderste diameter is de lengte waarover de punt de grond al mobiliseert. De module past beide toe als een venster op de integratie, zodat laagdiktes nooit worden gewijzigd — deze bepalen immers ook de diepte en effectieve spanning — en alleen de lengte die wrijving draagt verandert. Een zandlaag behoudt zijn eigen K–δ- of Coyle & Castello-regel; het venster behoort uitsluitend tot de α-procedure en wordt niet overgenomen in λ of β, die elders uit voortvloeien.
Bij een paalvoet in klei: een eigen puntweerstand
De puntweerstand wordt ontleend aan de klei onder de paalpunt in plaats van alleen aan de sterkte ter hoogte van de punt zelf: de weerstand groeit naarmate de schacht dieper is ten opzichte van de eigen diameter, en wordt vervolgens begrensd door twee maximumwaarden.
cub is de gemiddelde ongedraineerde schuifsterkte over de 2Db onder de paalpunt, gewogen naar laagdikte wanneer deze zone zich over meer dan één laag uitstrekt — wat in een gelaagd profiel vaak het geval is. Daarom vraagt de module om de ondergrond tot die diepte te beschrijven, vermeldt de puntweerstand tegenover zijn eigen zone in de draagvermogenstabel in plaats van tegenover de puntlaag, en vermeldt in het rapport wanneer de diepste laag als doorlopend is aangenomen.
Een brede paalvoet vereist een onaanvaardbaar grote zetting om qp te mobiliseren; voor Db groter dan 1.91 m wordt de waarde daarom gereduceerd:
met c1 = 2.78×10−4 + 8.26×10−5(L/Db) ≤ 5.9×10−4 en c2 = 0.065√cub tussen 0.5 en 1.5, Db in millimeter.
7Sommatie langs de schachtIntegratie over de gehele paallengte.
De schachtweerstand is de wrijving geïntegreerd langs de paal en vermenigvuldigd met de omtrek. De module integreert numeriek, waardoor een laagovergang op elke willekeurige positie langs de paal — alsmede een paal die halverwege een laag eindigt — zonder speciale uitzonderingen wordt verwerkt:
Op deze wijze bekeken is gelaagdheid geen obstakel meer, maar wordt het de centrale ontwerpvraag: welk deel van het grondprofiel draagt de paal daadwerkelijk, en wat gebeurt er met het draagvermogen als de paal wordt ingekort of verlengd tot voorbij de volgende laaggrens? De module herberekent dit zodra de lagen veranderen.
8Toelaatbare draagkrachtÉén veiligheidsfactor op de som.
De uiterste draagkracht is de som van beide onderdelen; de toelaatbare draagkracht wordt berekend met één globale veiligheidsfactor:
Een factor van 2.5 tot 4 is gebruikelijk voor een enkele paal, waarbij de hoogste waarde geldt wanneer het profiel bekend is uit een beperkt aantal boringen — en een gelaagd profiel is precies de situatie waarin de laaggrenzen tussen boringen het meest onzeker zijn. Voer de rekenbelasting in en de module toetst deze aan Qall.
9RekenvoorbeeldDe paal van 14 m waar de module mee opent.
Een ronde paal van 0.4 m, 14 m lang, door zand op klei op zand — 6 m zand met φ′ = 32°, 6 m klei met cu = 40 kPa en daaronder zand, met de grondwaterstand op 3 m, K = 1.0, δ′ = 24°, α = 0.5 en een veiligheidsfactor van 3. Dit is het profiel waarmee de module opent.
De paalpunt — de paalvoet bevindt zich in de derde laag, een zandlaag
De paalschacht — laag per laag
dus Qu = 702 kN en, bij FS = 3, Qall = 234 kN. Druk op Berekenen op het tabblad Model om dezelfde getallen te zien met alle rekenstappen uitgeschreven.
10LiteratuurBronnen.
- Meyerhof, G.G. (1976). Bearing capacity and settlement of pile foundations. Journal of the Geotechnical Engineering Division, ASCE, 102(GT3), 197–228.
- Vesic, A.S. (1977). Design of Pile Foundations. NCHRP Synthesis of Highway Practice 42, Transportation Research Board.
- Terzaghi, K., Peck, R.B. en Mesri, G. (1996). Soil Mechanics in Engineering Practice, 3e druk. Wiley — de α-waarden van Tabel 2.
- Coyle, H.M. and Castello, R.R. (1981). New design correlations for piles in sand. Journal of the Geotechnical Engineering Division, ASCE, 107(GT7), 965–986.
- Vijayvergiya, V.N. and Focht, J.A. (1972). A new way to predict capacity of piles in clay. Offshore Technology Conference Paper 1718, Houston.
- O’Neill, M.W. and Reese, L.C. (1999). Drilled Shafts: Construction Procedures and Design Methods. FHWA-IF-99-025 — de α-waarde voor een boorpaal.
- Reese, L.C. en O’Neill, M.W. (1989). Drilled Shafts: Construction Procedures and Design Methods. FHWA — de basisformule voor een boorpaal in klei.
- Burland, J.B. (1973). Shaft friction of piles in clay — a simple fundamental approach. Ground Engineering, 6(3), 30–42.
- Mansur, C.I. and Hunter, A.H. (1970). Pile tests, Arkansas River project. Journal of the Soil Mechanics and Foundations Division, ASCE, 96(SM5), 1545–1582.
- Das, B.M. (2016). Principles of Foundation Engineering, 8th ed. Cengage Learning, waarin deze methoden zijn gebundeld volgens de opzet van deze pagina.
Van theorie naar uw eigen ontwerp
Bepaal binnen enkele minuten het draagvermogen van uw paal door gelaagde grond
- Het uiterste en toelaatbare draagvermogen met de bijdrage van elke grondlaag
- Tot acht lagen, elk gedefinieerd als zand of klei met een eigen rekenmethode
- Diagrammen van de schacht- en puntweerstand en een 3D-weergave van de lagen en de paal
- Een overzichtelijk berekeningsrapport, opgeslagen als pdf. Online: niets te installeren, geen dongle, op smartphone, tablet of pc

PDF