1Wat een p-multiplier isDe p–y-curve van een paal in een groep, verlaagd per rij.
Een enkele paal onder een horizontale belasting duwt tegen onverstoorde grond, en de reactie van die grond op elke diepte volgt zijn p–y-curve (zie p–y-curves voor zand en klei). In een groep staan de palen één achter de andere in de richting van de belasting. Een paal in de tweede rij duwt tegen grond die door de paal ervoor al is belast en verplaatst, waardoor deze minder weerstand ondervindt bij dezelfde doorbuiging; de rijen verder naar achteren liggen in de luwte van twee of meer rijen. Dit wordt schaduweffect (shadowing) genoemd.
Volledig schaalproeven op een paalgroep in zand (Brown, Morrison en Reese, 1988) toonden aan dat de p–y-curve van een paal in een groep zijn vorm behoudt, maar wordt verlaagd met een factor, de p-multiplier Pm:
Pm schaalt de hele curve: zowel de initiële helling als de uiteindelijke weerstand, bij dezelfde doorbuiging y en diepte z. Het hangt af van de rij van de paal (de voorste rij, de tweede, de derde en de daarachter gelegen rijen) en van de onderlinge afstand s van de rijen in de richting van de belasting, gemeten in paaldiameters D. Latere volledig schaal- en centrifugaalproeven (McVay et al., 1995; Rollins et al., 2006) leverden waarden op voor andere afstanden en grondsoorten. De voorste rij behoudt het grootste deel van zijn weerstand, de rijen erachter verliezen meer, en alle rijen naderen 1 naarmate de afstand groter wordt.
2Klei: Rollins et al. (2006)Drie logaritmische vergelijkingen van de afstand.
Uit volledig schaalproeven met horizontale belasting van paalgroepen in cohesieve grond bij afstanden van 3.3 tot 5.65 diameters, pasten Rollins en medewerkers (2006) de multipliers van de eerste drie rijen aan aan de logaritme van de afstand:
Geen van deze wordt boven 1 genomen. De GeoTerva paalgroepmodule gebruikt deze vergelijkingen voor elke kleilaag, houdt ze boven 0.05, en past ze toe buiten het geteste bereik van afstanden, wat wordt gemarkeerd als de afstand kleiner is dan bij de proeven.
3Zand: AASHTO LRFDDe multipliers bij 3D en 5D, en daartussen.
AASHTO LRFD geeft de multipliers van een groep bij twee afstanden in de richting van de belasting, afgeleid uit de proeven van Brown, Morrison en Reese (1988) en de centrifugaalproeven van McVay et al. (1995):
- s = 3D: voorste rij 0.80, tweede rij 0.40, derde rij en verder 0.30;
- s = 5D: voorste rij 1.00, tweede rij 0.85, derde rij en verder 0.70.
Tussen de twee afstanden worden de waarden lineair geïnterpoleerd:
De GeoTerva-module neemt deze multipliers voor een zandlaag. Buiten 5D gaat het lineair door naar 1.0 bij 8D, waar het groepeffect verdwenen is; dichter dan 3D worden de waarden van 3D aangehouden. Een paal die door klei en zand gaat, neemt laag voor laag de multiplier van zijn rij voor de grond van die laag.
4Tabellen van PmPer rij en afstand, en het gemiddelde van de rijen van een groep.
| s/D | Klei: rij 1 | Klei: rij 2 | Klei: rij 3+ | Zand: rij 1 | Zand: rij 2 | Zand: rij 3+ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2.5 | 0.74 | 0.48 | 0.30 | 0.80 | 0.40 | 0.30 |
| 3.0 | 0.79 | 0.57 | 0.41 | 0.80 | 0.40 | 0.30 |
| 3.5 | 0.83 | 0.65 | 0.50 | 0.85 | 0.51 | 0.40 |
| 4.0 | 0.86 | 0.72 | 0.58 | 0.90 | 0.63 | 0.50 |
| 4.5 | 0.89 | 0.78 | 0.65 | 0.95 | 0.74 | 0.60 |
| 5.0 | 0.92 | 0.84 | 0.72 | 1.00 | 0.85 | 0.70 |
| 6.0 | 0.97 | 0.93 | 0.83 | 1.00 | 0.90 | 0.80 |
| 7.0 | 1.00 | 1.00 | 0.92 | 1.00 | 0.95 | 0.90 |
| 8.0 | 1.00 | 1.00 | 1.00 | 1.00 | 1.00 | 1.00 |
Klei: Rollins et al. (2006), niet boven 1 en niet onder 0.05; hun proeven omvatten 3.3 tot 5.65 diameters. Zand: AASHTO LRFD bij 3D en 5D, lineair daartussen, de waarden van 3D onder 3D en een lineaire stijging naar 1.0 bij 8D. Waarden berekend door GeoTerva met de functie die zijn paalgroepmodule gebruikt.
Wanneer de horizontale belasting van richting verandert (wind, golven, een aardbeving), is elke rij soms de voorste rij en soms in de luwte. De module geeft dan elke rij het gemiddelde van de multipliers van de rijen van de groep:
| Groep | Klei, s = 3D | Klei, s = 4D | Klei, s = 5D | Zand, s = 3D | Zand, s = 4D | Zand, s = 5D |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2 rijen | 0.68 | 0.79 | 0.88 | 0.60 | 0.76 | 0.93 |
| 3 rijen | 0.59 | 0.72 | 0.82 | 0.50 | 0.67 | 0.85 |
| 4 rijen | 0.54 | 0.69 | 0.80 | 0.45 | 0.63 | 0.81 |
| 5 rijen | 0.52 | 0.67 | 0.78 | 0.42 | 0.60 | 0.79 |
| 6 rijen | 0.50 | 0.65 | 0.77 | 0.40 | 0.59 | 0.78 |
Het gemiddelde over de rijen van Tabel 1 (rij 1, rij 2, dan rij 3+ voor elke verdere rij). Waarden berekend door GeoTerva.
5De groep onder een starre kopEén doorbuiging, rijen met ongelijke belasting.
Een starre kop verplaatst de koppen van al zijn palen met dezelfde doorbuiging Δ. Omdat de rijen verschillende p–y-curves hebben, dragen ze verschillende lasten bij die doorbuiging, en de doorbuiging van de kop is die waarbij de lasten van de rijen optellen tot de horizontale belasting H op de kop:
nk is het aantal palen in rij k en Hk(Δ) de last die een van zijn palen draagt wanneer zijn kop op Δ wordt gehouden: de lateraal belaste paal op de p–y-curves van zijn lagen, elk geschaald met de multiplier van de rij. De GeoTerva-module bouwt de last-doorbuigingscurve van elk type rij op door de kop bij een reeks doorbuigingen te houden, vindt Δ waar hun som H bereikt, en lost elke rij opnieuw op bij die Δ. De groepsdoeltreffendheid onder horizontale belasting vergelijkt de gemiddelde last van een paal van de groep met de last die een enkele paal draagt bij dezelfde doorbuiging:
Het is niet de doeltreffendheid van de axiale draagkracht (zie groepsdoeltreffendheid van palen), die betrekking heeft op de uiteindelijke verticale belasting van wrijvingspalen.
6WerkvoorbeeldTwaalf palen in vier rijen, klei boven zand.
Een kop rust op 12 geboorde betonnen palen in 4 rijen van 3, D = 0.75 m, L = 18 m, E = 30 000 MPa, dus EI = 30 × 10⁶ × π × 0.75⁴ / 64 = 465947 kN·m². De rijen staan s = 3.00 m uit elkaar in de richting van de belasting (s/D = 4.0), en de kop houdt de koppen van de palen tegen rotatie. De ondergrond bestaat uit 5 m klei met cu = 60 kPa boven een zandlaag met φ′ = 35°; het grondwaterniveau ligt op 2 m diepte. De kop draagt H = 2400 kN, statisch, waarbij geen axiale belasting wordt meegenomen in de laterale analyse.
- Factoren (Tabel 1, s/D = 4.0): in de klei 0.86, 0.72 en 0.58; in het zand 0.90, 0.63 en 0.50 voor de voorste, tweede, en derde en vierde rij.
- Eén paal alleen onder de gelijke verdeling H/n = 200 kN buigt 3.23 mm door.
- De groep: de kop buigt Δ = 5.17 mm door, 1.60 keer de enkele paal. Een paal van de voorste rij neemt 234.4 kN, van de tweede rij 206.8 kN, van de derde en de vierde 179.4 kN elk: 3 × (234.4 + 206.8 + 179.4 + 179.4) = 2400 kN.
- Efficiëntie onder laterale belasting: een enkele paal zou 259.1 kN opnemen bij Δ = 5.17 mm, dus ηL = 200 / 259.1 = 0.77.
- Werkende momenten: het grootste buigende moment, bij de door de kop gehouwen kop, is 465 kN·m in een paal van de voorste rij en 391 kN·m in een van de achterste rij: de voorste rij is de maatgevende rij voor het ontwerp.
Als de belasting van richting zou veranderen, zou elke rij de gemiddelde factor opnemen (0.69 in de klei, 0.63 in het zand, Tabel 2) en zou de kop 5.14 mm doorbuigen, waarbij elke paal 200 kN draagt. Dezelfde groep met rijen dichter bij elkaar of verder uit elkaar:
| s/D | s (m) | Pm zand, rijen 1 / 2 / 3+ | Pm klei, rijen 1 / 2 / 3+ | Δ (mm) | Voorste paal (kN) | Achterste paal (kN) | ηL |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 3.0 | 2.25 | 0.80 / 0.40 / 0.30 | 0.79 / 0.57 / 0.41 | 6.76 | 258.6 | 167.6 | 0.66 |
| 4.0 | 3.00 | 0.90 / 0.63 / 0.50 | 0.86 / 0.72 / 0.58 | 5.17 | 234.4 | 179.4 | 0.77 |
| 5.0 | 3.75 | 1.00 / 0.85 / 0.70 | 0.92 / 0.84 / 0.72 | 4.30 | 221.0 | 186.0 | 0.86 |
| 6.0 | 4.50 | 1.00 / 0.90 / 0.80 | 0.97 / 0.93 / 0.83 | 3.77 | 212.5 | 190.2 | 0.92 |
Δ: de doorbuiging van de kop; voorste en achterste paal: de laterale belasting op één paal van de eerste en van de laatste rij; ηL: de gemiddelde paallast gedeeld door de last van een enkele paal bij Δ. Waarden berekend door GeoTerva met de engine van zijn module voor paalgroepen.
Het vergroten van de rijafstand van 3D naar 6D verlaagt de doorbuiging van de kop van 6.76 naar 3.77 mm en egaliseert de lasten van de rijen, aangezien de factoren naar 1 stijgen. Het buigende moment en de doorbuiging langs elke paal volgen uit dezelfde analyse (zie doorbuiging en buigend moment van een lateraal belaste paal).
7VragenKorte antwoorden.
Wat is een p-factor?
Een factor Pm ≤ 1 waarmee de p–y curve van een enkele paal wordt vermenigvuldigd om een paal in een groep weer te geven. Deze houdt rekening met de afscherming van de rijen achter de voorste rij en hangt af van de rij en van de afstand in de richting van de belasting. Brown, Morrison en Reese (1988) introduceerden deze factor op basis van proeven op ware grootte aan een paalgroep in zand.
Welke p-factor moet worden gebruikt wanneer de laterale belasting van richting verandert?
Onder wind, golven of een aardbeving is elke rij beurtelings de voorste rij en een achterste rij. Een gebruikelijke praktijk, en die van de GeoTerva-module, is om elke rij het gemiddelde van de factoren van de rijen van de groep te geven (Tabel 2): voor 4 rijen bij s = 4D, 0.63 in zand en 0.69 in klei.
Is de p-factor hetzelfde als de groepefficiëntie?
Nee. De p-factor schaalt de grondreactie van een rij; de efficiëntie van de groep onder laterale belasting ηL volgt uit de analyse van alle rijen samen, als de gemiddelde last van een paal van de groep gedeeld door de last van een enkele paal bij dezelfde doorbuiging. De groepefficiëntie van de axiale draagkracht (Converse–Labarre en anderen) is weer een andere grootheid.