Modülün hesapladıkları
SPT ile tetiklenme modülü, birden çok sondaj kuyusu bulunan bir sahada sıvılaşmanın tetiklenip tetiklenmediğini kontrol eder. Yeraltı su seviyesinin altındaki her standart penetrasyon deneyi için darbe sayısını düzeltir, çevrimsel gerilme oranı CSR (depremin talebi) ile çevrimsel direnç oranı CRR (zeminin taşıyabildiği değer) değerlerini hesaplar ve güvenlik sayısını verir:
FS değeri 1.0 değerinin altında ise sıvılaşma tetiklenir; FS değeri 1.0 ile gerekli değer FSreq arasında ise durum sınırdadır; bu değerin üzerinde sonuç UYGUN olur. Yöntem Idriss & Boulanger (2014) yöntemidir; deprem büyüklüğü Mw ve en büyük yer ivmesi amax kullanıcı girdileridir.
Size sunulanlar
- Her deneyin düzeltilmiş darbe sayıları, CSR, CRR ve FS değerleri ile her birinin adım adım hesabı.
- Her sondaj kuyusunun tetiklenen ve sınırdaki bölgeleri, bu bölgelerin kalınlığı ve derinliğiyle birlikte en küçük FS değeri.
- Sondaj kuyuları arasında renk bantlı kesitler (kesit tanımlanmamışsa renkli sütunlar) ve tüm sondaj kuyularını yan yana veren bir proje özeti.
- Doldurup içe aktarabileceğiniz bir Excel şablonu (her sondaj kuyusu için bir sayfa), model dosyaları ve bir Word veya PDF özet raporu.
Başka modüllere ait olanlar
- Kil benzeri zeminlerdeki deneyler listelenir ancak değerlendirilmez; modül, bu tabakaların çevrimsel yumuşama açısından ayrıca kontrol edilmesi gerektiğini hatırlatır. Sıvılaşmanın sonuçları (oturma, yanal yayılma, taşıma gücü kaybı) bu modülün kapsamı dışındadır.
- Koni penetrasyon verileri için ayrı bir modül vardır: CPT ile tetiklenme.
Başlamadan önce: nelere ihtiyaç var
| Ne | Kaynak | Notlar |
|---|---|---|
| Her sondaj kuyusu için: ad, yeraltı suyu derinliği, zemin kotu | Sondaj logları, saha ölçümü | Yeraltı suyu derinliği, ilgili sondaj kuyusunun zemin yüzeyinden itibaren ölçülür. |
| Her sondaj kuyusunun zemin tabakaları | Sondaj logları, laboratuvar deneyleri | USCS sembolü, tanım, birim hacim ağırlık γ ve doygun birim hacim ağırlık γsat , plastisite indisi PI (plastik olmayan zeminde boş bırakılır) ve ince dane oranı FC. İlk tabaka zemin yüzeyinden başlar; her tabaka, üstündeki tabakanın bittiği yerden başlar. |
| SPT deneyleri | Arazi darbe sayıları | Derinlik ve ham arazi darbe sayısı N30 (son 30 cm, düzeltmesiz); bir deney için laboratuvar ince dane oranı girilmesi isteğe bağlıdır. |
| Tasarım depremi | Tasarımınız | g cinsinden en büyük yer ivmesi amax (zemin etkileri dahil) ve moment büyüklüğü Mw. |
| Deney ekipmanı | Sondaj raporu | Tokmak enerji oranı ER, sondaj kuyusu çapı, numune alıcı tipi, tij çıkıntısı (tijin zemin üstünde kalan boyu). |
| Kesitler için: hat boyunca uzaklıklar | Vaziyet planı | Her sondaj kuyusunun her kesit hattı boyunca uzaklığı; metre (veya sayfadaki birim) cinsinden. |
Sekiz adımda hızlı başlangıç
- Modülü açın ve birimleri seçin
Sıvılaşma ailesinden SPT ile tetiklenme modülünü açın. Başlıktan SI · kN, SI · tf veya US birim sistemini seçin.
- Sondaj kuyularını girin
Sondaj kuyuları, Zemin tabakaları ve SPT deneyleri bölümlerinde her sondaj kuyusunu girin ya da Excel şablonunu doldurup Excel içe aktar… komutunu kullanın.
- Kesitleri tanımlayın
Kesitler bölümünde bazı sondaj kuyularından geçen bir hatta ad verin ve her kuyunun hat boyunca uzaklığını girin. Kesit yoksa Kontürler görünümü renkli sütunları gösterir.
- Depremi girin
Deprem bölümüne amax ve Mw değerlerini yazın.
- Düzeltmeleri ve ayarları belirleyin
SPT düzeltmeleri bölümünde tokmak enerji oranını, sondaj kuyusu çapını, numune alıcıyı ve tij çıkıntısını; Analiz ayarları bölümünde gerekli güvenlik sayısını, kil benzeri zemin sınırını ve en derin deneyi belirleyin.
- Analiz et düğmesine basın
Analiz et düğmesine basın. Durum çubuğunda Analiz edildi yazar, girdiler kilitlenir ve Kontürler görünümü açılır. Analiz uyarı içeriyorsa bir Uyarılar penceresi açılır.
- Sonucu okuyun
Renk bantlarını, Sondaj kuyusu ve Proje özeti görünümlerini ve Sonuçlar sekmesini inceleyin; herhangi bir deney için Hesaplar sekmesini açın.
- Raporu alın
Rapor sekmesinde kapağı doldurun, ardından PDF olarak kaydedin ya da Word dosyası indirin.
Ekran: üç görünüm, beş sekme
Yerleşim, çalışma alanı kılavuzunda açıklanan ortak GeoTerva yerleşimidir. Çizimin, üstünden seçilen üç görünümü vardır; sağdaki panelde Model, Sonuçlar, Hesaplar, Rapor ve Teori sekmeleri bulunur.
- Sondaj kuyusu görünümü tek bir sondaj kuyusunu gösterir: yeraltı su seviyesiyle birlikte zemin logu, N30 ve (N1)60cs noktaları, CRR noktalarıyla birlikte CSR eğrisi ve tetiklenen ile sınırdaki bölgeleri renklendirilmiş olarak derinliğe bağlı güvenlik sayısı. Gri taralı bantlar değerlendirilmeyen kesimlerdir (yeraltı suyunun üstündeki, kil benzeri veya sınır derinliğin altındaki kesimler). Sondaj kuyusunu çizimin üstündeki düğmelerle seçin. Tabakalar düğmeleri (N₃₀ arazi, (N₁)₆₀cs, Sonuç bölgeleri, FS değerleri) çizimin bölümlerini gizler veya gösterir; analizde her zaman tüm deneyler kullanılır.
- Kontürler görünümü, sondaj kuyuları arasındaki kesit üzerinde seçilen Alan için renk bantlarını çizer. Analiz et düğmesinden sonra açılan görünüm budur.
- Proje özeti görünümü, tüm sondaj kuyuları için FS değerinin derinlikle değişimini ve her sondaj kuyusunu yan yana gösteren bir çit diyagramını (sol yarıda zemin, sağ yarıda sonuç) en küçük FS değeriyle birlikte çizer. Her sondaj kuyusu için bir düğme, ilgili eğriyi açar veya kapatır.



Kontürler görünümünün denetimleri
- Alan: FS (güvenlik sayısı), Sonuç (tetiklenir, sınırda, UYGUN; üç renk), CSR, CRR, (N₁)₆₀cs, N₆₀ ve σ′v0 (başlangıçtaki efektif düşey gerilme). Tüm paneller için tek bir lejant kullanılır.
- Yerleşim: Sütunlar (her sondaj kuyusu kendi derinliğine göre ayrı bir renk sütunu olarak, enterpolasyon yapılmadan), her kesit için bir düğme ve iki ya da üç kesit varsa Tümü (paneller alt alta).
- Göster: Loglar (her sondaj kuyusunun zemin şeridi), Deneyler (her deneyde, sonuca göre renklendirilmiş bir nokta) ve Etiketler.
İki sondaj kuyusu arasında alan, aynı kotta doğrusal olarak enterpole edilir; en dıştaki sondaj kuyularının ötesinde en yakın kuyunun değeri kullanılır. Gri renk, değerlendirilmeyen kesimi gösterir. Başlık satırında kesitin düşey abartma oranı belirtilir.



Sayfa yeniden yüklendikten sonra saklananlar
Bazı diğer modüllerden farklı olarak bu modül çalışmanızı saklar. Her değişiklik tarayıcıda saklanır ve sayfa, en son çalışılan projeyle açılır (proje analiz edilmişse analiz edilmiş olarak açılır). Saklama mesajında saklamanın zamanı belirtilir. Dosyaya kaydet… modeli, gönderilebilen veya taşınabilen bir .gtrv dosyasına yazar; Dosya aç… böyle bir dosyayı okur; Hızlı kayıt… adlandırılmış sürümleri tarayıcı listesinde Yükle ve Sil düğmeleriyle saklar; Varsayılanlara dön ise örneğe geri döndürür. Model adı kutusu, dosyanın ve Excel şablonunun adını belirler.
Modelin bölüm bölüm girilmesi
Model sekmesi, alt alta dizilmiş bölümlerden oluşur. Model verileri bölümü kendi başına açık kalır; diğerleri akordeon biçiminde çalışır: birini açmak öncekini kapatır, İleri ve Geri düğmeleri bölümler arasında gezdirir. Girdiler, analizden sonra kilitlenir (Girdileri düzenle kilidi açar ve sonuçları siler). Boş bırakılan kutu son değerine döner; modülün kullanamayacağı bir değer, Analiz et düğmesine basıldığında bildirilir.
Model verileri ve Excel girdisi

Excel girdisi bölümünde Şablonu indir (.xlsx) (geçerli modelle doldurulmuş, model adını taşıyan şablon), Excel içe aktar… ve Şablonu önizle düğmeleri bulunur. Şablonda bir Project sayfası (deprem, düzeltmeler, ayarlar), bir Sections sayfası (hangi sondaj kuyusunun hangi kesitte ve nerede yer aldığı) ve her biri sondaj kuyusunun adını taşıyan, solda zemin tabakalarını ve sağda SPT deneylerini içeren her sondaj kuyusu için bir sayfa vardır. Şablon, sayfadaki birim sistemi ne olursa olsun her zaman metre, kN/m³, % ve g birimlerini içerir.

Sondaj kuyuları
Bir proje, istenen sayıda sondaj kuyusu içerebilir. Sondaj kuyusu düğmelerle seçilir (her düğme, deney sayısını ve analizden sonra sonucu gösterir); liste + Sondaj kuyusu ekle, Çoğalt ve Sondaj kuyusunu sil düğmeleriyle değiştirilir (projede en az bir sondaj kuyusu kalır).
Yeni bir sondaj kuyusu zw = 2 m, EL = 0, 10 m derinliğe kadar bir siltli kum tabakası ve 1.5, 3 ve 4.5 m derinliklerinde deneylerle (N30 10, 12, 14) başlar.

| Alan | Varsayılan | Notlar |
|---|---|---|
| Sondaj kuyusu adı ID | BH-1 | En fazla 24 karakter; daha önce kullanılmış bir ad kabul edilmez. |
| Yeraltı suyu derinliği zw | 1.80 m | Bu sondaj kuyusunun zemin yüzeyinden itibaren ölçülür. Örnekteki diğer değerler: 2.40 m (BH-2) ve 3.10 m (BH-3). |
| Zemin kotu EL | 4.20 m | Sondaj kuyusunu bir kesit içinde konumlandırmak için kullanılır. 4.05 m ve 5.10 m değerleri sırasıyla BH-2 ve BH-3 kuyularına aittir. |
Kesitler
Kesit, bazı sondaj kuyularından geçen bir hattır; Kontürler görünümü renk bantlarını bu kuyular arasında çizer. + Kesit ekle düğmesi, “Kesit n” adıyla bir kesit ekler. Her kesitte sondaj kuyuları, hat boyunca uzaklıklarıyla birlikte sol uçtan sağ uca doğru sıralanır. ↑ ↓ düğmeleri bir sondaj kuyusunu komşusuyla yer değiştirir (kuyular birbirlerinin uzaklık değerini alır), uzaklık kutusu yeni bir değer kabul eder, × sondaj kuyusunu kesitten çıkarır; tablonun altındaki liste ise bir sondaj kuyusu ekler. Bir sondaj kuyusu birden çok kesite ait olabilir. Örnekte tek bir kesit vardır: BH-1 kuyusu 0 m, BH-2 kuyusu 32 m ve BH-3 kuyusu 70 m uzaklıktadır.

Zemin tabakaları
Zemin yüzeyinden aşağıya doğru girilir; yazılan tek derinlik Bitiş değeridir, sonraki tabaka buradan başlar. PI kutusu eleme kararını belirler; FC, tabakadaki laboratuvar değeri olmayan deneyler için kullanılan ince dane oranıdır. + Tabaka ekle düğmesi, son tabakanın altına 2 m kalınlığında bir siltli kum tabakası ekler (γ 18, γsat 19.5, FC 20); × bir tabakayı siler (son tabaka silinemez).

| Alan | Varsayılan | Notlar |
|---|---|---|
| Başlangıç, Bitiş | 0.00 – 1.50 … | m; BH-1 profili 20 m derinlikte sona erer. |
| Zemin (USCS), Tanım | GM, Dolgu, siltli çakıl … | Listeden bir sembol ya da kendi sembolünüz; PI boş bırakıldığında CL, CH, OL, OH ve PT kil benzeri anlamına gelir. |
| γ, γsat | 18.5 / 19.5 kN/m³ … | γ yeraltı su seviyesinin üstünde, γsat ise altında kullanılır. |
| PI | boş = NP | Yüzde; PI değeri kil benzeri zemin sınırına eşit veya daha büyükse: değerlendirilmez. |
| FC | 20 % | Yüzde. |
SPT deneyleri
Derinlik, ham arazi darbe sayısı N30 ve o deney için tabaka değerinin yerine geçen, isteğe bağlı laboratuvar değeri FC lab. Tabaka sütunu ilgili derinlikte bulunan tabakanın adını, Sonuç sütunu ise analizden sonra FS değerini (etiket: tetiklenir, sınırda, UYGUN) ya da değerlendirilmeyen deneyler için N/E gösterir. + Deney ekle düğmesi, en derin deneyin 1.5 m altına N30 = 10 olan bir deney ekler. Sütunlar doğrudan Excel’den yapıştırılabilir.

Deprem
Tüm proje için tek bir deprem tanımlanır.

| Alan | Varsayılan | Notlar |
|---|---|---|
| En büyük yer ivmesi amax | 0.35 g | Zemin yüzeyindeki değerdir; zemin etkileri dahildir. Sıfırdan büyük olmalıdır. |
| Moment büyüklüğü Mw | 7.5 | Kutu 4 ile 9.5 aralığı için ayarlanmıştır. Sıfırdan büyük olmalıdır. |
SPT düzeltmeleri
N60 = N30 · CE · CB · CS · CR. Bir deneyin tij boyu, deney derinliği ile tij çıkıntısının toplamıdır.
Salt okunur kutular, kullanılan CE, CB ve CS değerlerini gösterir.

| Alan | Varsayılan | Notlar |
|---|---|---|
| Tokmak enerji oranı ER | 60 % | CE = ER / 60. |
| Sondaj kuyusu çapı CB | 65–115 mm | Düğmeler: 65–115 mm (1.00), 150 mm (1.05), 200 mm (1.15). |
| Numune alıcı CS | Standart numune alıcı | Standart numune alıcı (1.00) veya Gömleksiz (1.20). |
| Tij çıkıntısı L0 | 1.50 m | Zemin üstünde kalan boydur; CR tij boyuna göre alınır: 0.75 (3 m altında), 0.80 (4 m altında), 0.85 (6 m altında), 0.95 (10 m altında), daha uzun tijlerde 1.00. |
Analiz ayarları
Yöntem düğmesi Idriss & Boulanger (2014) yöntemini gösterir; tek yöntem budur.

| Alan | Varsayılan | Notlar |
|---|---|---|
| Gerekli güvenlik sayısı FSreq | 1.20 | Bunun altında (1.0 değerinden itibaren) deney sınırda sayılır. |
| Kil benzeri zemin elemesi PIlim | 7 % | PI bu değere eşit veya daha büyükse değerlendirilmez. |
| En derin deney zmax | 20 m | Daha derindeki deneyler listelenir ancak değerlendirilmez. |
Excel şablonu, adım adım
Sayfaları bir pencerede görmek için Şablonu önizle düğmesini kullanın ya da şablonu indirin. Sarı hücreler girdi hücreleridir. İçe aktarma sırasında modül, Excel içe aktar — değiştirmeden önce kontrol edin başlıklı bir pencere açar; bu pencerede her sayfa (sondaj kuyusu adı, tabakalar, deneyler, yeraltı suyu), bulunan kesitler ve varsa sorunlar listelenir; Sondaj kuyularını değiştir düğmesi, modeldeki sondaj kuyularını ve kesitleri (ve Project sayfasındaki proje ayarlarını) değiştirir. Sonuçlar gösterilirken içe aktarma yapılamaz: önce Girdileri düzenle düğmesine basın.


Yöntem ve seçenekleri
Tek bir yöntem vardır: Idriss & Boulanger (2014). Seçilebilen, deneylerin nasıl düzeltildiği ve elendiğidir:
- Ekipman düzeltmeleri — ER, sondaj kuyusu çapı, numune alıcı ve tij çıkıntısı. N60 değerini ölçeklendirirler: daha yüksek bir enerji oranı ya da daha büyük bir katsayı, N60 değerini ve dolayısıyla direnci artırır.
- İnce daneler — tabakanın ince dane oranı (ya da deneyin laboratuvar değeri), düzeltilmiş darbe sayısına Δ(N1)60 kadar ekleme yapar; bu nedenle aynı darbe sayısında siltli bir kum, temiz kuma göre daha dirençli kabul edilir.
- Eleme — yeraltı su seviyesinin üstündeki, zmax değerinden daha derindeki veya kil benzeri zemindeki deneyler (PI değeri PIlim değerine eşit veya büyük olanlar; PI boşsa CL, CH, OL, OH, PT) listelenir ancak değerlendirilmez.
- Gerekli güvenlik sayısı — yalnızca sınırda durumu ile UYGUN durumunu ayırır; tetiklenme sınırı her zaman 1.0 değerindedir.
Değerlendirilen her deney, tabakasını üstteki komşu deneyle arasındaki mesafenin yarısından alttaki komşu deneyle arasındaki mesafenin yarısına kadar temsil eder; aynı sonucu veren komşu aralıklar birleşerek bölgeleri oluşturur.
Analiz edin ve sonuçları okuyun
Analiz et düğmesine basın. Durum çubuğu sondaj kuyularını sayar (“Analiz ediliyor… BH-1 (1 / 3)”) ve ardından uyarı sayısını da ekleyerek Analiz edildi — 3 sondaj kuyusu, 39 deney yazısını gösterir. Görünüm Kontürler görünümüne geçer, renk bantlarının seçili alanı gösterdiğini belirten kısa bir mesaj görüntülenir ve uyarı varsa Uyarılar penceresi kendiliğinden açılır. Modül Model sekmesinde kalır: Sonuçlar sekmesini açın.

Sonuçlar sekmesi
En üstte Sıvılaşma 3 sondaj kuyusunda tetiklenmiştir (toplam 3 sondaj kuyusu) (ya da “hiçbir sondaj kuyusunda tetiklenmemiştir”) yazan bir satır yer alır; satırda amax , Mw ve FSreq değerleri de görünür. Ardından her sondaj kuyusu için bir satır gelir: sonuç etiketi, yeraltı suyu derinliği, değerlendirilen deney sayısı, derinliğiyle birlikte en küçük FS, bölgeleriyle birlikte tetiklenen kalınlık ve bölgeleriyle birlikte sınırdaki kalınlık. Bir satıra tıklamak sondaj kuyusunu seçer.
| Sondaj kuyusu | Tetiklenir | Sınırda |
|---|---|---|
| BH-1 en küçük FS 0.46, 4.00 m derinlikte | 5.45 m 1.80–6.00, 12.25–13.50 m | 3.00 m 6.00–9.00 m |
| BH-2 en küçük FS 0.70, 3.00 m derinlikte | 2.85 m 2.40–5.25 m | 3.50 m 5.25–7.50, 9.75–11.00 m |
| BH-3 en küçük FS 0.84, 6.00 m derinlikte | 3.25 m 5.00–8.25 m | 1.75 m 8.25–10.00 m |

Deney bazında
Aşağıda, seçilen sondaj kuyusunun her deneyi bir tabloda listelenir: derinlik, zemin, N30 , N60 , σ′v, (N1)60cs , CSR, CRR, FS ve sonuç etiketi. Tüm sütunlar seçeneği CR, σv, CN, (N1)60 , FC, Δ(N1)60 , rd, CRR7.5 , MSF ve Kσ sütunlarını ekler. Değerlendirilmeyen bir deneyde, nedeniyle birlikte N/E görüntülenir (yeraltı suyunun üstünde, kil benzeri (PI ≥ 7), zmax değerinden daha derin). Hesabını görmek için bir satıra tıklayın.

Uyarılar
Uyarılar penceresi, analizin uyarılarını ve kabullerini listeler. Modülün verdiği uyarılar şunlardır:
- “Kil benzeri zemindeki (PI ≥ 7) deneyler değerlendirilmemiştir: BH-1 — 2 deney, BH-2 — 2 deney, BH-3 — 4 deney. Bu tabakalar çevrimsel yumuşama açısından ayrıca kontrol edilmelidir.” (örnekte)
- “(N₁)₆₀cs ≥ 37 olduğundan CRR eğrisinin üst sınırında alınmıştır: BH-1: 10.00, 11.50, 17.50, 19.00 m; BH-2: 7.50, 9.00, 15.00, 16.50, 18.00, 19.50 m; BH-3: 10.50, 12.00, 13.50 m.” (ER = 80 % olan örnek: düzeltilmiş bir darbe sayısı CRR eğrisinin sonuna ulaştığında görünür)
- “BH-1 kuyusu, tabaka 2 için ince dane oranı girilmemiştir — FC = 0 % alınmıştır.”
- “BH-1 kuyusunda değerlendirilen deney yoktur (tümü yeraltı su seviyesinin üstünde, kil benzeri veya en derin deneyden daha derindedir).” (modül son sözcükleri z harfi ve alt simge max ile yazar)
Durum çubuğu kehribar rengine döner; Sonuçlar ve Rapor sekmelerinde de aynı uyarı çubuğu bulunur.
Hesaplar sekmesi, rapor ve Teori sekmesi
Hesaplar sekmesi tek bir deneyin hesabını açık biçimde yazar. İki listeden sondaj kuyusu ve deney seçildiğinde (ya da bir satıra veya işarete tıklandığında) girdi değerlerinizle altı adım görüntülenir: adım 1 düşey gerilmeler, adım 2 düzeltilmiş darbe sayısı N60 , adım 3 temiz kum eşdeğeri (N1)60cs (CN değeri üssü üzerinden iterasyonla), adım 4 deprem talebi CSR, adım 5 çevrimsel direnç CRR (MSF ve Kσ ile), adım 6 güvenlik sayısı. Değerlendirilmeyen bir deney, nedeniyle birlikte adım 3 sonrasında durur. Her adım açılıp kapanır.

Rapor
Rapor sekmesinde kapak bilgilerini (proje, yer, işveren, rapor numarası, tarih, hazırlayan, unvan / yeterlilik, kontrol eden, isteğe bağlı notlar) doldurun; bu bilgiler tarayıcıda saklanır ve model dosyasıyla birlikte kaydedilir. Analizden sonra PDF olarak kaydet (bir yazdırma penceresi açar: yazıcı olarak “PDF olarak kaydet” seçin) ve Word indir (.docx) seçenekleri kullanılabilir hale gelir; önizlemede rapor gösterilir. Raporun bölümleri: 1 Giriş ve kapsam, 2 Sondaj kuyuları ve zemin profilleri (sondaj kuyusu tablosu, kesitler, her sondaj kuyusunun tabakaları), 3 Deprem, SPT düzeltmeleri ve ayarlar, 4 Sondaj kuyularına göre sonuçlar (kontür şekli ve proje şekliyle birlikte), 5 Deney bazında sonuçlar (her sondaj kuyusu için bir tablo ve bir şekil), 6 Uyarılar (yalnızca analizde uyarı varsa) ve 7 Özet.

Teori sekmesi on dört bölümden oluşur: Kapsam, Deneylerin elenmesi, Gerilmeler, SPT düzeltmeleri, Örtü yükü düzeltmesi, İnce dane oranı, Çevrimsel gerilme oranı, Çevrimsel direnç oranı, Deprem büyüklüğü ölçekleme katsayısı, Örtü yükü katsayısı, Güvenlik sayısı, Bölgeler ve kalınlık, Kaynaklar, Renk bantlı kesit. Kapsam bölümü, aynı yöntemi Boulanger & Idriss (2014) olarak adlandırır.
Çözümlü örnek: BH-1 kuyusu, 4.00 m
Varsayılan örnek: 4.00 m derinlikteki deney (BH-1; SP-SM, FC 8 %, N30 = 10, yeraltı suyu 1.80 m, amax = 0.35 g, Mw = 7.5, ER 60 %, tij çıkıntısı 1.50 m). Modülün verdiği formüllerden hareketle yapılan ayrı bir Python hesabı aynı sayıları verir.
- Gerilmeler: σv = 18.5·1.5 + 18.0·0.3 + 19.5·2.2 = 76.05 kPa; yeraltı su seviyesinin altındaki boşluk suyu basıncı u = 9.81 × (4.00 − 1.80) = 21.58 kPa, dolayısıyla σ′v = 76.05 − 21.58 = 54.47 kPa.
- Tij boyu 4.00 + 1.50 = 5.50 m, CR = 0.85; N60 = 10 × 0.85 = 8.50.
- Δ(N1)60 = 0.368 (FC 8 %). İterasyonla m = 0.5170, CN = (101.33 / 54.47)0.517 = 1.378, (N1)60 = 11.72, (N1)60cs = 12.08.
- rd = exp(−0.1971 + 0.0225 × 7.5) = 0.9718; CSR = 0.65 × (76.05 / 54.47) × 0.35 × 0.9718 = 0.3087.
- CRR7.5 = 0.1331; MSF = 1.000 (Mw = 7.5); Kσ = 1.062; CRR = 0.1331 × 1.000 × 1.062 = 0.1413.
- FS = 0.1413 / 0.3087 = 0.46: 1.0 değerinin altında, tetiklenir.
2.50 m derinlikteki deney için modül CSR = 0.263, CRR = 0.130 ve FS = 0.49 değerlerini verir.
Aynı proje US birimlerinde
Analizden sonra US birimine geçildiğinde hiçbir şey yeniden çalıştırılmaz. BH-1 için artık yeraltı suyu 5.91 ft, en küçük FS 0.46 (13.12 ft derinlikte), tetiklenen bölgeler 5.91–19.69 ve 40.19–44.29 ft (17.88 ft) olarak gösterilir ve deney tablosunda σ′v ksf cinsindendir; hesapta σ′v = 1.14 ksf (13.12 ft derinlikte), CN = (2.12 / 1.14)0.517 = 1.378 bulunur. Tij çıkıntısı kutusu 4.92 ft gösterir. FS aynı değerdir: 0.46.
Aynı proje SI · tf birimlerinde
SI · tf biriminde gerilmeler t/m² cinsindendir: σv = 7.75 ve σ′v = 5.55 t/m² (4.00 m derinlikte), CN = (10.33 / 5.55)0.517 = 1.378 (54.47 kPa ÷ 9.80665 = 5.55). Derinlikler ve bölgeler metre cinsinden kalır.
Her girdi yanıtı nasıl değiştirir
Her satır, örnekte yalnızca bir değeri değiştirir ve modülü yeniden çalıştırır (kutulara yazılarak). İlk tablo 2.50 m derinlikteki deneyi verir (BH-1; SP-SM, FC 8 %, N30 = 7, γsat = 19.5 kN/m³); örnekte CSR 0.263, CRR 0.130, FS 0.49 bulunur.
| Değişiklik | CSR / CRR | FS |
|---|---|---|
| Örnek | 0.263 / 0.130 | 0.49 |
| amax = 0.25 g Daha düşük talep; BH-1 tetiklenen kalınlık 4.20 m | 0.188 / 0.130 | 0.69 |
| amax = 0.45 g Daha yüksek talep; kalınlık 8.45 m | 0.338 / 0.130 | 0.38 |
| Mw = 6.5 Daha küçük deprem: CRR, büyüklük katsayısı nedeniyle artar | 0.260 / 0.139 | 0.54 |
| Mw = 8.0 Daha büyük deprem: CRR azalır | 0.265 / 0.126 | 0.48 |
| ER = 80 % N60 7.93; bu analiz (N1)60cs ≥ 37 uyarısını ekler | 0.263 / 0.154 | 0.59 |
| ER = 45 % N60 4.46; kalınlık 15.20 m | 0.263 / 0.112 | 0.43 |
| Sondaj kuyusu 200 mm (CB 1.15) | 0.263 / 0.141 | 0.53 |
| Gömleksiz numune alıcı (CS 1.20) | 0.263 / 0.144 | 0.55 |
| Tij çıkıntısı 0 CR 0.75 (0.85 yerine) | 0.263 / 0.122 | 0.46 |
| Tij çıkıntısı 3.0 m Burada CR yine 0.85: bu deneyde değişiklik yok | 0.263 / 0.130 | 0.49 |
| BH-1 yeraltı suyu 1.0 m Bu deney BH-1 kuyusunun en küçük değeri olur | 0.324 / 0.134 | 0.41 |
| N30 = 12, 2.50 m derinlikte | 0.263 / 0.184 | 0.70 |
| N30 = 3, 2.50 m derinlikte | 0.263 / 0.090 | 0.34 |
| Tabaka 2 FC = 30 % | 0.263 / 0.169 | 0.64 |
| Tabaka 2 FC = 0 % | 0.263 / 0.127 | 0.48 |
| Tabaka 2 γsat = 21 kN/m³ Daha ağır tabaka: daha yüksek σ′v (40.98 kPa) | 0.262 / 0.128 | 0.49 |
| BH-1 yeraltı suyu 3.0 m Deney yeraltı suyunun üstünde kalır: değerlendirilmez | — | N/E |
Genel eğilim: amax yalnızca CSR üzerinde etkilidir; deprem büyüklüğü, düzeltmeler ve ince daneler yalnızca CRR üzerinde etkilidir (deprem büyüklüğü, rd aracılığıyla CSR değerini de çok az etkiler); yeraltı suyu derinliği ve birim hacim ağırlık gerilmeler aracılığıyla her ikisini, darbe sayısı ise CRR değerini etkiler.
Ayarlar, hangi deneylerin hesaba katıldığını ve nasıl sınıflandırıldığını değiştirir; bir deneyin FS değerini değiştirmez. Projeye etkisi (BH-1 tetiklenen kalınlığı, 3 sondaj kuyusundan tetiklenen / yalnızca sınırda olan sondaj kuyuları; BH-1 en küçük FS değeri beş analizin hepsinde 0.46 kalır):
| Değişiklik | Tetiklenen BH-1 | Sondaj kuyuları |
|---|---|---|
| Örnek | 5.45 m | 3 / 0 |
| FSreq = 1.0 | 5.45 m | 3 / 0 |
| FSreq = 1.5 | 5.45 m | 3 / 0 |
| zmax = 10 m | 4.20 m | 3 / 0 |
| PIlim = 4 % | 5.45 m | 3 / 0 |
| PIlim = 20 % | 8.45 m | 3 / 0 |
İkinci tabloda son sütun “tetiklenen / yalnızca sınırda” başlığını taşır. PIlim hangi tabakaların kil benzeri sayılacağını belirler (daha büyük bir sınır bu tabakaların daha fazlasını değerlendirir: BH-1 tetiklenen kalınlığı 8.45 m, sınır 20 % iken); zmax ise derin deneyleri keser (4.20 m, sınır 10 m iken).
İletiler: modülün ne zaman durduğu ve nelerden uyardığı
Modül, hesaplamadan önce girdileri kontrol eder. Girdilerden biri kullanılamıyorsa Analiz yapılamıyor — n girdi hatası başlıklı bir pencere mesajları listeler, hiçbir hesap yapılmaz ve çubukta Analiz edilmedi yazısı kalır. Değerleri düzeltip Analiz et düğmesine yeniden basın.

| Ne zaman | İleti |
|---|---|
| amax sıfır | “En büyük yer ivmesi girilmedi.” |
| Mw sıfır | “Moment büyüklüğü girilmedi.” |
| ER sıfır | “Tokmak enerji oranı girilmedi.” |
| FSreq sıfır | “Gerekli güvenlik sayısı girilmedi.” |
| Bir deney profilin altında kalıyor | “BH-1 kuyusu, deney 13 (25 m), profilin altında kalmaktadır (20 m).” |
| Bir birim hacim ağırlık sıfır | “BH-1 kuyusu, tabaka 2: birim hacim ağırlık girilmedi.” / “… doygun birim hacim ağırlık girilmedi.” |
Birden çok sorun aynı pencerede birlikte görüntülenir. Boş bırakılan kutu hata sayılmaz: son değerine döner. Analizi durdurmayan uyarılar yukarıdaki Sonuçlar bölümündedir.
Dosyaların ve şablonun mesajları
- İçe aktarma: sonuçlar gösterilirken “Önce girdileri düzenleyin — içe aktarma sondaj kuyularını değiştirir.”
- İçe aktarma penceresindeki sorunlar: “BH-1: yeraltı suyu derinliği girilmedi.”, “BH-1!E8: birim hacim ağırlık γ girilmedi.”, “BH-1!K8: SPT N30 girilmedi.” (satır atlanır), “Sections!B7: "BH-9" bu dosyadaki bir sondaj kuyusu değildir.”, “BH-1: "Başlangıç (m) · Bitiş (m) · USCS …" başlık satırı bulunamadı — sayfa atlanır.” ve Project sayfası yoksa “"Project" sayfası yok — modelin deprem, düzeltme ve ayar değerleri korunur.” Bir girdi hatası kalmadıkça Sondaj kuyularını değiştir düğmesi kullanılabilir.
- Çalışma kitabı olmayan bir dosya: “GeoTerva şablonu değil: zip (.xlsx) dosyası değil”.
- Dosya aç: “Model dosyası değil: dosyada sondaj kuyusu bulunamadı”.
- “Projede en az bir sondaj kuyusu kalır.”
İyi uygulama ve sık yapılan hatalar
- Her sondaj kuyusunun yeraltı suyu derinliğini girin. Bunun üstündeki deneyler değerlendirilmez; bu derinlik σ′v değerini ve dolayısıyla hem CSR hem de CRR değerini belirler.
- Ham N30 değerini girin. Düzeltmeleri modül uygular; ikinci kez düzeltme yapmak sonucu düşürür.
- ER değerini tokmak kaydından girin (bilinmiyorsa 60 % değeri örneğin varsayılanıdır) ve gerçek sondaj kuyusu çapı ile numune alıcıyı belirtin.
- Elemeyi kontrol edin. PI değeri sınıra eşit veya daha büyük olan tabakalar değerlendirilmez: Uyarılara bakın ve bu tabakaları çevrimsel yumuşama açısından ayrıca kontrol edin.
- Laboratuvar ince dane oranını kullanın (FC lab) — bu değeri bulunan deneyler için; yedek olarak tabaka değeri kullanılır.
- Her hat için bir kesit tanımlayın ve gerçek uzaklıkları girin; sondaj kuyularını tek tek incelemek için Sütunlar yerleşimini kullanın.
- amax ve Mw değerlerini kontrol edin — bunlar sizin girdilerinizdir ve sonuç bu değerlere duyarlıdır (yukarıdaki tablo).
- Proje kaydı için bir dosyaya kaydedin: tarayıcı deposu yalnızca bu tarayıcıda bulunur.
Sık sorulan sorular
Sıvılaşmaya karşı güvenlik sayısı burada nasıl hesaplanır?
Yeraltı su seviyesinin altındaki her deneyde FS = CRR / CSR olarak hesaplanır; burada CSR = 0.65 · (σv/σ′v) · amax · rd bağıntısıyla bulunur, CRR ise temiz kum eşdeğeri düzeltilmiş darbe sayısından elde edilir ve deprem büyüklüğü ile örtü yükü için ölçeklenir. BH-1 kuyusunun 4.00 m derinliğinde: CSR 0.3087, CRR 0.1413, FS 0.46.
Bir deney ne zaman tetiklenir, sınırda ya da UYGUN olur?
1.0 değerinin altında tetiklenir; 1.0 değerinden gerekli güvenlik sayısına kadar (varsayılan 1.20) sınırdadır; bu değere eşit ya da bunun üstünde UYGUN olur.
Bazı deneyler neden “değerlendirilmez”?
Bu deneyler yeraltı su seviyesinin üstünde, en derin deneyden daha derinde (varsayılan 20 m) ya da kil benzeri zemindedir (PI değeri sınıra eşit veya daha büyüktür, varsayılan 7; PI boşsa CL, CH, OL, OH, PT). Her tabloda nedenleriyle birlikte yer alırlar.
Hangi yöntemi kullanır?
SPT için Idriss & Boulanger (2014): enerji, çap, numune alıcı ve tij boyu katsayılarıyla düzeltilmiş darbe sayısı, örtü yükü ve ince dane düzeltmeleri ile aynı kaynaktaki deprem büyüklüğü ve örtü yükü ölçeklemesi.
Birden çok sondaj kuyusunu aynı anda analiz edebilir miyim?
Evet. Tek bir projede istenen sayıda sondaj kuyusu bulunabilir; sonuç tablosu, proje özeti ve kesitler bunları birlikte gösterir.
Sondaj kuyuları arasında kesiti nasıl çizerim?
Kesitler bölümünde Kesit ekle düğmesine basın, sondaj kuyularını ekleyin ve her birine hat boyunca uzaklığını girin. Kontürler görünümü bu durumda aralarında renk bantlarını çizer; kesit yoksa her sondaj kuyusu için bir renk sütunu çizer.
Modül projemi saklar mı?
Evet. Her değişiklik tarayıcıda saklanır ve sayfa, analiz edilmiş olsun ya da olmasın, en son çalışılan projeyle açılır. Dosyaya kaydet, Hızlı kayıt ve Varsayılanlara dön komutları Model verileri bölümündedir.
Excel şablonunu nasıl kullanırım?
Şablonu (modelinizle doldurulmuş olarak) indirin, Project, Sections ve sondaj kuyusu sayfalarını düzenleyin ve içe aktarın. Herhangi bir şey değiştirilmeden önce bir pencere, bulunanları ve sorunları listeler.
Hangi birimler kullanılabilir?
SI · kN, SI · tf veya US; başlıktan, analizden sonra bile değiştirilebilir. Çizimler SI birimlerinde kalır; kartlar, tablolar, kutular ve hesaplar dönüştürülür. Excel şablonu her zaman metre, kN/m³, % ve g birimlerindedir.
Deprem büyüklüğünü ve ivmeyi nereye girerim?
Deprem bölümüne: g cinsinden en büyük yer ivmesi ve moment büyüklüğü. Bunlar tüm proje için sizin girdilerinizdir.
Rapor neleri içerir?
Bir kapak, ardından giriş ve kapsam, sondaj kuyuları ve zemin profilleri, deprem ve ayarlar, şekillerle birlikte sondaj kuyularına göre sonuçlar, deney bazında tablolar, varsa uyarılar ve bir özet. Analizden sonra PDF olarak kaydedilebilir ya da Word olarak indirilebilir.
Oturma veya yanal yayılma kontrolü yapar mı?
Hayır: modül sıvılaşmanın tetiklenmesini verir. Oturma, yanal yayılma ve taşıma gücü kaybı, modülün belirlediği bölgeleri kullanan ayrı kontrollerdir.