1MekanizmaKazıklar ve aralarındaki zemin birlikte aşağı hareket eder.
Kazıklar bir kilde birbirine yakın durduğunda, aralarındaki zemin onlarla birlikte aşağı taşınabilir. Grup daha sonra tek bir blok olarak göçer — kazıklar ve çevreledikleri zemin — çevresi boyunca kayma ve tabanının altındaki kil üzerinde taşıma ile. Terzaghi ve Peck (1967) bloğu, uzunluğu Lg, genişliği Bg ve derinliği L (kazıkların uzunluğu) olan derin bir temel olarak ele alır; Lg ve Bg dış kazıkların dış yüzüne göre ölçülür:
n1 ve n2 iki kenar boyunca kazık sayıları, s1 ve s2 aralıkları ve D genişlikleridir; Lg daha uzun kenardır.
2Bloğun kapasitesiDört yüzde kayma, tabanda taşıma.
Birinci terim tabanın taşıma gücüdür, cu,b altındaki kilin drenajsız dayanımı; ikincisi dört yüzdeki kaymadır, kazıklar boyunca kil tabakaları üzerinden toplanır, ΔL her tabakanın kalınlığı ve cu drenajsız dayanımıdır. Yüzlerde kil kile karşı kayar, kazığa karşı değil, bu nedenle orada tam cu etkir, tek bir kazığın adezyonu αcu değil.
Grup kapasitesi, blok ile münferit hareket eden kazıklardan küçük olanıdır:
Terzaghi ve Peck, bloğu tekil kazıkların toplamı olan ΣQu = nQu ile karşılaştırır. GeoTerva kazık grubu modülü bunu grup verimiyle azaltılmış kazıklarla, ηΣQu (bakınız kazık grubu verimi), karşılaştırır ve her tabaka kil olduğunda ΣQu ile yapılan karşılaştırmayı da yazdırır. Tabakalı zeminde, yan yüzeylerin kaymasını tabaka tabaka toplar; bir kum tabakasının yüzeylerinde K0 = 0 − sin φ′ (Jaky, 1) olmak üzere τ = K1944σ′v tan φ′ değerini alır ve tabanı kuma dayanan bir blok, kazıkları gibi nQp taşıma kapasitesine sahiptir.
3Nc* faktörüKilde derin dikdörtgen temel.
Bloğun tabanı, kildeki derin bir dikdörtgen temeldir. Taşıma gücü katsayısı Nc*, L/Bg derinlik oranıyla artar ve blok planda uzadıkça azalır: yüzeydeki kare bir blok için 6.24'den, L/Bg = 9.00 için 5'e ve çok uzun bir blok için 5.20'den 7.64'e düşer. L/Bg = 5 değerinden sonra daha fazla artmaz.
| L/Bg | Lg/Bg = 1 | Lg/Bg = 2 | Lg/Bg = 3 | Lg/Bg = ∞ |
|---|---|---|---|---|
| 0.0 | 6.24 | 5.72 | 5.51 | 5.20 |
| 0.5 | 7.04 | 6.52 | 6.26 | 5.86 |
| 1.0 | 7.70 | 7.16 | 6.89 | 6.40 |
| 1.5 | 8.18 | 7.62 | 7.35 | 6.82 |
| 2.0 | 8.50 | 7.92 | 7.65 | 7.11 |
| 2.5 | 8.71 | 8.11 | 7.83 | 7.32 |
| 3.0 | 8.84 | 8.22 | 7.95 | 7.46 |
| 3.5 | 8.92 | 8.29 | 8.02 | 7.55 |
| 4.0 | 8.97 | 8.33 | 8.05 | 7.61 |
| 4.5 | 8.99 | 8.35 | 8.07 | 7.63 |
| 5.0 | 9.00 | 8.36 | 8.08 | 7.64 |
Eğriler arasında Nc* değeri Lg/Bg ( 1'den 3'ye) ve Bg/Lg ( 3'nin ötesinde) boyunca lineer olarak interpole edilir; L/Bg = 5 değerindeki sonuç daha derin bloklar için geçerlidir. Değerler, GeoTerva kazık grubu modülünün kullandığı fonksiyondan alınmıştır.
4Blok mu yoksa tekil kazıklar mı?Aralığın nasıl belirlediği.
Kazıklar birbirinden uzak olduğunda blok, kazıklardan daha fazlasını taşır; yakın olduklarında ise daha azını taşır: aralık arttıkça bloğun çevresi ve tabanı büyür ancak kazık gövdeleri büyümez. Tablo 2, cu = 4 kPa yumuşak kilde, aralık değiştikçe 4 × 0.40 çakma kazıklı (D = 15 m, L = 25 m) bir grubun durumunu takip eder.
| s/D | s (m) | Lg = Bg (m) | Nc* | Qblok (kN) | ΣQu (kN) | İkisinden küçük olanı | ηΣQu (kN) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2.00 | 0.80 | 2.80 | 9.00 | 5964 | 7012 | blok | 3907 |
| 2.25 | 0.90 | 3.10 | 9.00 | 6812 | 7012 | blok | 4212 |
| 2.50 | 1.00 | 3.40 | 8.99 | 7698 | 7012 | tekil kazıklar | 4464 |
| 3.00 | 1.20 | 4.00 | 8.95 | 9580 | 7012 | tekil kazıklar | 4858 |
| 4.00 | 1.60 | 5.20 | 8.81 | 13757 | 7012 | tekil kazıklar | 5372 |
| 5.00 | 2.00 | 6.40 | 8.65 | 18458 | 7012 | tekil kazıklar | 5690 |
ΣQu: 16 tekil kazık, gövdede α yöntemi ve tabanda 9cuAb; ηΣQu: aynı hesaplama ancak Converse–Labarre verimi eklenmiş hali. Değerler, GeoTerva tarafından kendi kazık grubu modülü fonksiyonları ile hesaplanmıştır.
Burada s/D = 2.25 değerine kadar blok hakimdir ve s/D = 2.50 değerinden itibaren tekil kazıklar hakim olur. Kazıklara verim uygulandığında (son sütun), tablodaki her aralıkta kazıklar bloğun altında kalır. Çok yumuşak kildeki uzun ve birbirine yakın yerleştirilmiş büyük gruplarda da blok, ηΣQu değerine hakimdir: cu = 8 kPa olan bir kilde, 8D aralıkla yerleştirilmiş D = 0.40 m ve L = 30 m boyutlarında 2 × 10 kazık için Qblok = 10440 kN iken ηΣQu = 12015 kN'dir.
5Çözümlü örnekYumuşak kilde s = 4D aralıklı 4 × 2 grup.
D = 0.40 m ve L = 15 m boyutlarında on altı adet çakma kazık, cu = 4 kPa yumuşak kilde, s = 4 m (0.80D) aralıkla 2 sıra halinde 25'şerli olarak yerleştirilmiştir.
- Blok: Lg = Bg = (4 − 1) × 0.80 + 0.40 = 2.80 m, çevre 2(Lg + Bg) = 11.20 m. Yan yüzeyler: 25 × 11.20 × 15 = 4200 kN. Taban: L/Bg = 5.36 ve Lg/Bg = 1.00 değerleri Nc* = 9.00 verir, dolayısıyla 25 × 9.00 × 2.80 × 2.80 = 1764 kN. Qblok = 5964 kN.
- Tek bir kazık: α = 0.87 (cu/pa = 0.25), Qs = 0.87 × 25 × π × 0.40 × 15 = 410.0 kN, Qp = 9 × 25 × 0.1257 = 28.3 kN, Qu = 438.3 kN; ΣQu = 16 × 438.3 = 7012 kN.
- Küçük olan: Qg(u) = min(7012, 5964) = 5964 kN: blok hakimdir, kazıkların toplamının %15 altındadır.
s = 1.00 m (2.5D) değerinde aynı blok 7698 kN taşır ve tekil kazıklar hakim olur. GeoTerva modülü ayrıca kazıkları, 0.557D'de η = 2 olan Converse–Labarre verimi ile azaltarak ηΣQu = 3907 kN değerini bulur ve bununla blok arasından küçük olanı seçer. Başlık üzerindeki bir yükün on altı kazık arasında nasıl paylaşıldığı konusu her bir kazığa gelen yük bölümündedir.
6SorularKısa cevaplar.
Blok göçmesi ne zaman hakim olur?
Kazıklar yumuşak bir kilde birbirine yakın olduğunda: bu durumda bloğun çevresi, şaftların toplam çevresine kıyasla kısadır. Bu sayfadaki örnekte s = 2.25D'ye kadar hakimdir ve 2.50D'den sonra artık hakim değildir. Çok yumuşak kildeki uzun kazıklardan oluşan büyük bir grup, en dikkatle kontrol edilmesi gereken durumdur.
Bloğun yan yüzeylerinde neden tam cu kullanılır?
Bloğun yan yüzeylerinde kil, kazık yüzeyine karşı değil, kile karşı kaydığı için drene edilmemiş mukavemet tam olarak etki eder; tek bir kazığın adhezyon faktörü α, kazık-zemin arayüzünü tanımlar ve burada uygulanmaz.
Kumda blok göçmesi kontrol edilir mi?
Klasik kontrol kil içindir. Tabakalı zeminde GeoTerva yine de bloğu oluşturur: bir kum tabakası yan yüzeylerde τ = K0σ′v tan φ′ katkısı sağlar ve kum üzerindeki bir taban, kazıklar gibi taşır; kumda genellikle kazıkların verimi hakim olan grup etkisidir.