1λ yöntemiVijayvergiya ve Focht (1972).
Vijayvergiya ve Focht (1972), çoğu açık deniz yapıları için olan, kile çakılmış uzun çelik boru kazıklar üzerindeki yükleme deneylerine tek bir ifade uydurdular. Çakma ile yer değiştiren zeminin şaft üzerinde pasif bir yanal basınç uyguladığını kabul ettiler ve tüm gömülü uzunluk boyunca ortalama birim çevre sürtünmesini şöyle yazdılar:
burada σ̄′v gömülü uzunluk boyunca ortalama düşey efektif gerilme, c̄u ortalama drenajsız kayma dayanımı ve λ yalnızca gömülü uzunluk L'ye bağlı bir katsayıdır. σ′v + 2cu terimi, drenajsız durumdaki bir kilin pasif basıncıdır; λ bunu yükleme deneylerinin ölçtüğü sürtünmeye ölçekler. Şaft direnci ise:
burada p kazık çevresidir. α yönteminden farklı olarak λ yöntemi, dayanımın yanı sıra efektif gerilmeyi de kullanır, dolayısıyla birim hacim ağırlıkları ve yeraltı su seviyesi hesaba girer.
2Katmanlı kile iki ortalamaKalınlık ve alan ile ağırlıklandırılmış.
Katmanlı bir kilde ortalama dayanım her katmanın kalınlığı ile ağırlıklandırılır ve ortalama efektif gerilme, efektif gerilme diyagramının alanının gömülü uzunluğa bölünmesiyle bulunur:
Ai, i katmanı üzerinde σ′v–derinlik doğrusu altındaki alandır. σ′v bir katman içinde doğrusal olarak artar ve her katman sınırında ve yeraltı su seviyesinde eğim değiştirir, bu nedenle her alan bu derinliklerde bölünmüş bir dizi yamuktur.
λ, kazık uzunluğunda bir kez okunur ve tüm şafta uygulanır: yöntem katmanlara değil, tüm kazıklara uydurulmuştur. Tam uzunluğun λ'sı ile katman katman uygulamak yöntemin bir uzantısıdır, parçası değildir.
3λ tablosuGömülü uzunluk 0–90 m.
| L (m) | λ |
|---|---|
| 0 | 0.500 |
| 5 | 0.336 |
| 10 | 0.245 |
| 15 | 0.200 |
| 20 | 0.173 |
| 25 | 0.150 |
| 30 | 0.136 |
| 35 | 0.132 |
| 40 | 0.127 |
| 45 | 0.122 |
| 50 | 0.118 |
| 55 | 0.115 |
| 60 | 0.113 |
| 65 | 0.112 |
| 70 | 0.110 |
| 75 | 0.110 |
| 80 | 0.110 |
| 85 | 0.110 |
| 90 | 0.110 |
Vijayvergiya ve Focht (1972)'e göre, tablolanmış uzunluklar arasında doğrusal enterpolasyonla okunur; λ 0.110 m'den sonra 70 değerinde kalır. Değerler, GeoTerva'nın kazık modüllerinin kullandığı fonksiyonlarla hesaplanmıştır.
λ uzunlukla azalırken σ̄′v arttığı için, ortalama sürtünme uzunlukla her iki terimden çok daha az değişir. Tablo 2 bunu, cu = 50 kPa, γsat = 18 kN/m³ ve yeraltı su seviyesi zemin yüzeyinde olan homojen bir kil için, aynı kazıkta (D = 0.6 m) α yönteminin yanında göstermektedir.
| L (m) | σ̄′v (kPa) | λ | fav, λ yöntemi (kPa) | Qs, λ yöntemi (kN) | f, α yöntemi (kPa) | Qs, α yöntemi (kN) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 5 | 20.5 | 0.336 | 40.5 | 382 | 34.0 | 320 |
| 10 | 41.0 | 0.245 | 34.5 | 651 | 34.0 | 641 |
| 15 | 61.4 | 0.200 | 32.3 | 913 | 34.0 | 961 |
| 20 | 81.9 | 0.173 | 31.5 | 1186 | 34.0 | 1282 |
| 25 | 102.4 | 0.150 | 30.4 | 1431 | 34.0 | 1602 |
| 30 | 122.8 | 0.136 | 30.3 | 1714 | 34.0 | 1923 |
| 40 | 163.8 | 0.127 | 33.5 | 2526 | 34.0 | 2564 |
| 50 | 204.7 | 0.118 | 36.0 | 3389 | 34.0 | 3204 |
| 60 | 245.7 | 0.113 | 39.1 | 4418 | 34.0 | 3845 |
γw = 9.81 kN/m³. Değerler, GeoTerva'nın kazık modüllerinin kullandığı fonksiyonlarla hesaplanmıştır.
4Çözümlü örnekÜç kil içinden geçen 24 m'lik boru kazık.
D = 0.5 m çelik boru kazık, yeraltı su seviyesi 24 m'de olacak şekilde üç kile L = 2 m çakılmıştır: 0–5 m, cu = 35 kPa, γ = 17.5 kN/m³; 5–14 m, cu = 55 kPa, γsat = 18 kN/m³; 14–24 m, cu = 85 kPa, γsat = 19 kN/m³ (γw = 9.81 kN/m³).
- Ortalama dayanım: c̄u = (35 × 5 + 55 × 9 + 85 × 10)/24 = 63.33 kPa.
- Ortalama efektif gerilme: σ′v = 35.0 kPa 2 m'de, 58.1 kPa 5 m'de, 131.8 kPa 14 m'de ve 223.7 kPa 24 m'de. Üç katman üzerindeki diyagramın alanları A1 = 174.6, A2 = 854.3 ve A3 = 1777.3 kN/m olduğundan σ̄′v = (174.6 + 854.3 + 1777.3)/24 = 116.93 kPa.
- L = 24 m'de λ: 0.173 m'de λ = 20 ile 0.150 m'de 25 arasında, λ = 0.1546.
- Ortalama sürtünme: fav = 0.1546 × (116.93 + 2 × 63.33) = 37.66 kPa.
- Şaft direnci: Qs = πDLfav = π × 0.5 × 24 × 37.66 = 1420 kN.
Aynı kazıkta katman katman α yöntemi 1421 kN verir, neredeyse aynı. Bu uyum, yalnızca dayanımları paylaşan yöntemlere değil, bu profile aittir: daha uzun bir kazıkta veya farklı bir kilde, Tablo 2'nin gösterdiği gibi ayrışırlar. Uç direnci ayrıca eklenir (bkz. kile kazık uç direnci).
5SorularKısa cevaplar.
λ neye bağlıdır?
Yalnızca kazığın gömülü uzunluğuna: λ = 0.500 yüzeyde, 0.173 20 m'de ve 0.110 70 m'den sonra. Zemin, λ üzerinden değil σ̄′v ve c̄u üzerinden girer.
λ yöntemi fore kazık için kullanılabilir mi?
Yöntem, çakma sırasında zeminin yer değiştirdiği ve şaft üzerindeki yanal basıncı artırdığı kile çakılan kazıklara uydurulmuştur; fore kazık hiçbir yer değiştirme yapmaz. Bu nedenle GeoTerva kazık modülleri fore kazık için λ yöntemini reddeder ve bunun yerine delinmiş şaft kuralıyla α yöntemini sunar.
λ neden her katmana değil de tüm kazığa uygulanır?
Vijayvergiya ve Focht, λ'yı tüm uzunluk boyunca σ′v ve cu ortalamalarıyla, tüm kazıkların toplam şaft direncine uydurdular. Verdiği sürtünme, herhangi bir derinlikteki sürtünme değil, kazık için bir ortalamadır.