GeoTerva Modülü açın

Formüller ve tablolar · İstinat duvarları

İstinat duvarı stabilite kontrolleri: kayma, devrilme, eksantrisite, taşıma kapasitesi

Bir ağırlık veya konsol istinat duvarının dış stabilitesine yönelik dört kontrol, bunların genellikle sağladığı güvenlik sayıları ve her kuvvet ile momentin bir tabloda verildiği, adım adım kontrol edilen iki duvar örneği.

  • Ücretsiz okuma
  • 4 kontrol
  • Ağırlık ve konsol tipi
  • Çözümlü örnek

1Serbest cisimDuvar, taşıdığı toprak ve üzerindeki kuvvetler.

Gravite veya konsol duvarlar, dolguyu kendi ağırlıklarıyla ve tabanları üzerinde duran toprağın ağırlığıyla tutarlar. Stabilite kontrolleri için serbest cisim; duvar ile bu toprağın, tabanın alt kısmından ve tabanın arka kenarı boyunca dikey bir düzlemden (topuk) kesilmiş halidir. Bu düzlem toprak içinde yer aldığından, üzerine herhangi bir duvar sürtünmesi etki etmez: itki, dolgu yüzeyine paralel olarak, dolgu şevi β açısıyla eğimli kabul edilir. Metre başına kuvvetler şunlardır:

  • duvarın ve arkasındaki düzlem arasında kalan toprağın ağırlıkları W, ağırlık merkezlerinde;
  • düzlem üzerindeki aktif itki Pa (eğimli dolgu ile Rankine, bkz. Rankine eğimli dolgu; veya bu düzlemde δ′ = β olduğunda aynı katsayıyı veren Coulomb) ve sürşarj itkisi;
  • su olan yerlerde su basınçları ve kaldırma kuvvetleri, deprem altında atalet kuvvetleri ve sismik itki (bkz. Mononobe–Okabe katsayısı);
  • temelin reaksiyonu: normal bir kuvvet N ve taban boyunca bir kesme kuvveti ile burnun önündeki toprağın pasif direnci.

Momentler, tabanın ön alt köşesi olan burun etrafında alınır. Duvarın arkasındaki toprak üzerinde bulunan bir sürşarj düzlemi iter ancak ağırlığı, itkinin etkili olduğu sırada mevcut olmayabilecek lehine bir yüktür, bu nedenle genellikle direnen kuvvetlerin dışında tutulur.

2KaymaYatay itkiye karşı taban sürtünmesi.

Taban, temel üzerindeki sürtünme μN (μ = tan δb) ve burnun önündeki toprağın her türlü pasif direnci Pp ile kaymaya direnir:

FSs=μN+PpΣHd,N=ΣV

N, eğimli bir itkinin düşey bileşeni dahil olmak üzere tüm düşey kuvvetlerin toplamıdır ve varsa kaldırma kuvvetleri çıkarılır; ΣHd ise yatay itici kuvvetlerin toplamıdır. Doğrudan temel zemini üzerine dökülen beton veya taş duvarlar için δb genellikle o zeminin ⅔φ′ ile φ′ değerleri arasında alınır; pürüzsüz veya prefabrik tabanlar için daha düşük alınır. Killi temellerde kısa vadede bir adhezyon terimi caB eklenir. Pasif direnç, duvarın yapmayabileceği bir hareket ve kazılıp götürülebilecek bir toprak gerektirir: bu nedenle genellikle ihmal edilir veya sadece kısmen hesaba katılır.

3DevrilmeBurun etrafındaki momentler.

FSo=ΣMRΣMO

ΣMR, duvarı tutan momentleri (ağırlıklar, itkinin düşey bileşeni) toplarken, ΣMO onu burun etrafında devirenleri (yatay itkiler, kaldırma kuvveti, yatay atalet) toplar. Öndeki pasif direnç hesaba katılmaz. Bazı tasarımcılar düşey itki bileşeninin momentini ΣMR'ye eklemek yerine ΣMO'dan çıkardıkları için FSo tek bir sayı değildir; net momenti kullanan aşağıdaki eksantrisite kontrolü, aynı mekanizmanın daha sağlam bir ölçüsüdür.

4Eksantrisite ve taşıma basıncıSonuç kuvvetin orta üçte birde olması.

Tüm kuvvetlerin bileşkesi, tabanı burundan xR kadar uzaklıkta ve B genişliğindeki tabanın merkezinden e kadar eksantrisitede keser:

xR=ΣMR−ΣMOΣV,e=B2−xR

Lineer temas basıncına sahip rijit bir taban için, burun ve topuk altındaki basınçlar şöyledir,

qmax,min=ΣVB(1±6eB)

e ≤ B/6 olduğu sürece, yani bileşke tabanın orta üçte biri içindeyken topuk basınç altında kalır. Bunun ötesinde topuk kalkar ve 3xR uzunluğundaki üçgen bir basınç yükü taşır:

qmax=2ΣV3xR

qmax emniyetli taşıma basıncı ile karşılaştırılır. Eksantrik ve eğimli bir yük için nihai taşıma kapasitesi, yük eğim faktörleri (bkz. şekil, derinlik ve eğim faktörleri) kullanılarak efektif genişlik B′ = B − 2e (Meyerhof, 1953) üzerinden bulunur ve güvenlik sayısına bölünür. Duvarın altından geçen derin bir kayma yüzeyi, şev stabilitesi analizi ile yapılan ayrı bir kontroldür.

5Güvenlik sayılarıGenellikle gerekli olan değerler.

Tablo 1. Emniyet gerilmeleri tasarımında yaygın olarak gerekli olan dört kontrol ve değerler
KontrolKoşulGenel gereklilik (statik)
KaymaFSs = (μN + Pp)/ΣHdFSs ≥ 1.5
DevrilmeFSo = ΣMR/ΣMO, burun etrafındaFSo ≥ 2.0
Eksantrisitee = B/2 − xRZemin üzerinde |e| ≤ B/6 (taban altında çekme yok)
Taşımaqmax = ΣV/B·(1 + 6e/B)qmax ≤ qall, nihai taşıma kapasitesi üzerinden yaklaşık 3 güvenlik katsayısı ile

Bir deprem altında aynı kontroller sismik itki ve duvarın ataleti ile genellikle daha düşük katsayılar karşısında yapılır; GeoTerva duvar modülleri statik için 1.5 (kayma) ve 2.0 (devrilme), sismik için 1.1 ve 1.1 değerleri ile başlar ve her değer değiştirilebilir. Geçerli yönetmelik karar verir: sınır durum yönetmelikleri tek bir genel katsayı yerine etkilere ve dirençlere kısmi katsayılar uygular.

6Çözümlü örnek: bir ağırlık duvarıMasif beton, eğimli dolgu.

Bir masif beton ağırlık duvarı (γc = 24 kN/m³), temel tabanından itibaren 4.0 m yüksekliğindedir. Gövdesi üstte 0.6 m genişliğinde, ön yüzde 0.4 m ve arka yüzde 0.8 m şevlidir ve burunda ile topukta 0.6 m çıkıntısı olan 0.4 m kalınlığında bir temel üzerine oturmaktadır: B = 2.60 m, kesit alanı 5.640 m². Granüler dolgu (φ′ = 34°, γ = 19 kN/m³, kuru), duvarın üstünden β = 10° eğimle yükselmektedir; temel, μ = 0.50 sürtünme katsayısına ve 250 kPa izin verilen taşıma basıncına sahip bir zemin üzerinde yer almaktadır. Ön taraftaki zemin temel üst kotuyla aynı seviyededir ve pasif direnci ihmal edilmiştir.

  • İtki: topuktan geçen düzlem h = 4.212 m yüksekliğindedir (duvar artı topuk üzerindeki şevin yükseltisi). φ′ = 34° ve β = 10° için Rankine katsayısı Ka = 0.294'dir, böylece Pa = ½ × 0.294 × 19 × 4.212² = 49.60 kN/m olur ve şeve paralel olarak h/3 = 1.404 m mesafede yer alır: Ph = 48.85, Pv = 8.61 kN/m.
Tablo 2. Ağırlık duvarı: buruna göre kuvvetler ve momentler, duvarın metresi başına
KuvvetYatay (kN/m)Düşey (kN/m)Burundan x kol uzunluğu (m)Temel üzerinde z yüksekliği (m)Dayanım momenti (kN·m/m)Devirme momenti (kN·m/m)
Duvar, öz ağırlık135.361.240167.81
Duvarla birlikte hareket eden zemin (gövdenin arkasında, topuktaki düzleme kadar)54.092.168117.28
Zeminin aktif itkisi, düşey bileşen8.612.60022.40
Zeminin aktif itkisi, yatay bileşen48.851.40468.58
Toplam48.85198.07307.4868.58

Momentler: dayanım = ağırlık × kol, devirme = yatay kuvvet × yükseklik. GeoTerva ağırlık duvarı modülü motoru tarafından hesaplanmıştır.

  • Kayma: FSs = 0.50 × 198.07 / 48.85 = 2.03 ≥ 1.5 — TAMAM.
  • Devrilme: FSo = 307.48 / 68.58 = 4.48 ≥ 2.0 — TAMAM.
  • Eksantrisite: xR = (307.48 − 68.58) / 198.07 = 1.206 m, e = 1.30 − 1.206 = 0.094 m ≤ B/6 = 0.433 m — TAMAM.
  • Taşıma: qmax = 198.07 / 2.60 × (1 + 6 × 0.094 / 2.60) = 92.7 kPa burun altında, qmin = 59.7 kPa topuk altında; 92.7 ≤ 250 kPa — TAMAM.

Duvar devrilmekten uzaktır; belirleyici kontrol kaymadır. GeoTerva'nın ağırlık duvarı modülü her iki yana su, kaldırma kuvveti, ek yük, ön taraftaki pasif direncin bir kısmını ve depremi ekler ve her yük durumu için aynı tabloyu yazdırır.

7Bir konsol duvarEk yüklü düz dolgu.

Betonarme bir konsol duvar, üstte 5.0 m, altta 0.30 m kalınlığında (arka yüzü dikey) 0.50 m yüksekliğinde bir gövdeye ve 0.60 m burun ile 1.0 m topuğa sahip 2.6 m kalınlığında bir temel plağına sahiptir: B = 4.10 m, toplam yükseklik 5.60 m. Düz dolgu (φ′ = 32°, γ = 18.5 kN/m³, kuru) q = 10 kPa ek yük taşımaktadır; burun üzerinde 0.6 m dolgu bulunmaktadır; μ = 0.50, qall = 250 kPa; pasif direnç ihmal edilmiştir.

Topuktan geçen düzlemde (h = 0.307 m) Ka = 5.60 ile zemin h/0.307 noktasında ½ × 18.5 × 5.60 × 3² ve ek yük h/0.307 noktasında Kaqh = 10 × 5.60 × 2 itkisi oluşturur. Topuk üzerindeki ek yükün ağırlığı (26.00 kN/m) dayanım kuvvetlerinin dışında tutulmuştur.

Tablo 3. Konsol duvar: buruna göre kuvvetler ve momentler, duvarın metresi başına
KuvvetYatay (kN/m)Düşey (kN/m)Burundan x kol uzunluğu (m)Temel üzerinde z yüksekliği (m)Dayanım momenti (kN·m/m)Devirme momenti (kN·m/m)
Duvar, öz ağırlık107.041.712183.23
Duvarla birlikte hareket eden zemin (gövdenin arkasında, topuktaki düzleme kadar)240.502.800673.40
Burun üzerindeki dolgu11.230.5065.68
Zeminin aktif itkisi89.131.867166.38
Ek yükün aktif itkisi17.212.80048.18
Toplam106.34358.77862.32214.55

GeoTerva konsol istinat duvarı modülü motoru tarafından hesaplanmıştır.

  • Kayma: FSs = 0.50 × 358.77 / 106.34 = 1.69 ≥ 1.5 — TAMAM.
  • Devrilme: FSo = 862.32 / 214.55 = 4.02 ≥ 2.0 — TAMAM.
  • Eksantrisite: xR = 1.805 m, e = 0.245 m ≤ B/6 = 0.683 m — TAMAM.
  • Taşıma: qmax = 118.8 kPa, qmin = 56.2 kPa — TAMAM.

Uzun topuk, dayanım ağırlığının çoğunu taşıdığı zeminden sağlar. Belirleyici kontrol yine kaymadır: temel altına bir kayma kaması yapmak, topuğu uzatmak veya ön taraftaki pasif direncin bir kısmını hesaba katmak yaygın çözümlerdir. konsol istinat duvarı modülü ayrıca gövdeyi, burnu ve topuğu betonarme elemanlar olarak tasarlar.

8SorularKısa cevaplar.

Zemin basıncı neden topuktan geçen dikey bir düzlem üzerinden alınır?

Çünkü topuk üzerinde duran zemin duvarla birlikte hareket eder. Dolgudaki göçme temelin arka kenarından başladığı için serbest cisim duvar artı o zemindir ve itki topuktan geçen dikey düzleme etki eder — duvar sürtünmesi olmaksızın, dolgu yüzeyine paralel olarak zemin zemine karşı etki eder.

Burun önündeki pasif direnç kaymaya karşı hesaba katılmalı mıdır?

Sadece dikkatle. Bu, duvarın yapmasına izin verilenden daha büyük bir hareket gerektirir ve ön taraftaki zemin kazılabilir, erozyona uğrayabilir veya yumuşayabilir. Genellikle ihmal edilir veya sadece bir kısmı dikkate alınır; devrilme veya taşıma kontrollerinde asla hesaba katılmaz.

Bileşke kuvvet temelin orta üçte birinin dışına düşerse ne olur?

Topuk temelden kalkar ve temas basıncı 3xR uzunluğunda bir üçgen haline gelir, qmax = 2ΣV/(3xR) ile. Zemin üzerinde bu genellikle kalıcı yükler için kabul edilmez: taban, e ≤ B/6 olana kadar genişletilir veya topuk uzatılır.

Teorinin arkasındaki