GeoTerva Modülü açın

Formüller ve tablolar · Yanal yüklü kazıklar

Yanal yüklü bir kazığın deplasmanı ve eğilme momenti: serbest ve ankastre başlık

Bir kazık başlığının yanal yük altında ne kadar hareket ettiği, eğilme momentinin ne kadar büyük olduğu ve hangi derinlikte gerçekleştiği: doğrusal olmayan yaylar üzerindeki kiriş, serbest veya tutulu başlık ve küçükten büyüğe doğru yüklenen kum içindeki tek bir kazık örneği.

  • Ücretsiz okuma
  • Serbest ve ankastre başlık
  • H = 50–800 kN
  • Çözümlü örnek

1Yaylar üzerinde kiriş olarak kazıkDenklem, moment ve kesme kuvveti, uç koşulları.

Yan taraftan yüklenen bir kazık, bir kiriş gibi eğilir ve boyu boyunca zemin tarafından tutulur. z zeminden aşağıya doğru ölçülmüşse ve y kazığın yük yönündeki deplasmanı ise, kiriş denklemi şu şekildedir:

EId4ydz4+Pd2ydz2+p(y,z)=0

EI kazığın eğilme rijitliğidir, P eksenel yüktür (basınç) ve p, deplasmana karşı koyan birim uzunluk başına zemin reaksiyonudur. Eğim, eğilme momenti ve kesme kuvveti deplasmandan türetilir:

θ=dydz,M=EId2ydz2,V=EId3ydz3+Pdydz

Kazık ucunda moment ve kesme kuvveti sıfırdır. Başlıkta kesme kuvveti, yanal yüke H eşittir; bir serbest başlık orada uygulanan Mg momentini taşır (yalnızca yük için sıfırdır), bir başlık tarafından dönmeye karşı tutulan ankastre başlık ise sıfır eğime sahiptir ve başlığın sağladığı bir momente sahiptir. Yer yüzeyinin e yüksekliğine uygulanan bir yük, yer yüzeyinde He momentini ekler.

p–y yönteminde her yay, kendi derinliğindeki deplasman y'ye karşı zemin reaksiyonu p'nin bir eğrisini takip eder; bu eğri başlangıçta rijit olup nihayetinde zeminin o noktadaki nihai direnciyle sonlanır (bkz. kum ve kil için p–y eğrileri). Bu durumda denklemin kapalı bir formu yoktur. GeoTerva yanal yüklü kazık modülü bunu sonlu elemanlar yöntemiyle (kübik kiriş elemanları, her birinde dört noktada entegre edilmiş zemin reaksiyonu) ve Newton yöntemi ile çözer; kazığın her düğüm noktasındaki deplasmanı, eğimi, momenti, kesmeyi ve zemin reaksiyonunu verir.

2Serbest başlık ve ankastre başlıkBaşlığın sabitlenmesinin neleri değiştirdiği.

Yayların elastik olduğu ve derinlikle orantılı arttığı durumlarda, k = nhz, Matlock ve Reese (1960), göreceli rijitliği T = (EI/nh)1/5 olan uzun bir kazığın tepkisini yazmışlardır (bkz. yatak reaksiyon katsayısı). Yer yüzeyindeki H yükü için:

y0=AyHT3EI,Mmax=AmHT(free head)
y0=FyHT3EI,M0=FmHT(fixed head)

Modülün motoru, elastik modda, serbest başlık için 2.429T derinliğinde Ay = 0.772 ve Am = 1.33, ankastre başlık için ise Fy = 0.928, Fm = −0.927 değerlerini verir. Dolayısıyla başlığın dönmeye karşı tutulması, başlık deplasmanını serbest değerin 0.38 katına indirir ancak en büyük momenti başlığa taşır ve onu serbest kazığın en büyük momentinin 1.20 katı yapar (ters yönde): kazık, başlık tarafından geri bükülür. Başlığın altında, ankastre bir kazığın momenti işaret değiştirir ve daha derinde daha küçük pozitif bir tepe noktasına ulaşır.

Doğrusal olmayan p–y yaylarında da aynı örüntü geçerlidir ve aşağıdaki tablo bunu tek bir kazık için göstermektedir. Gerçek bir başlık ne tamamen rijit ne de tamamen serbesttir; rotasyonu bu iki durum arasında yer alır.

3Başlık yer değiştirmesi ve yüke karşı maksimum momentKumda tekil kazık, serbest ve ankastre başlık.

D = 0.80 m, L = 16 m, E = 30 000 MPa (EI = 603186 kN·m²) boyutlarında beton bir fore kazık; su tablasının üstünde φ′ = 33°, γ = 18.5 kN/m³ ve 20 m derinlikteki su tablasının altında γsat = 3 kN/m³ olan orta sıkı bir kum içerisinde bulunmaktadır. Yaylar, su tablasının üstünde k = 1974 MN/m³ ve altında 26.5 MN/m³ ilk modüle sahip statik API kum eğrileridir (Reese, Cox ve Koop, 14.6). H yükü, eksenel yük olmaksızın yer yüzeyinde etki etmektedir.

Tablo 1. Yanal yüke karşı kazığın başlık deplasmanı ve eğilme momenti
H (kN)Serbest: y0 (mm)Serbest: Mmax (kN·m)Serbest: Mmax derinliği (m)Serbest: sıfır deplasman derinliği (m)Ankastre: y0 (mm)Ankastre: başlıktaki M (kN·m)Ankastre: alttaki en büyük M (kN·m)Ankastre: derinlikte (m)
501.3471.12.424.500.53−85.920.84.14
1002.71143.02.434.511.06−171.941.84.14
1504.12216.52.444.531.59−258.362.84.15
2005.62292.62.464.552.13−345.384.14.15
3008.96455.52.524.623.25−521.6127.94.17
40013.06638.22.604.744.43−702.3173.74.20
50018.37848.72.724.905.71−889.4222.54.23
60025.411093.72.875.117.11−1084.8275.44.27
80044.831681.13.275.5210.46−1509.2398.54.37

Ankastre başlıktaki negatif bir moment, altındaki momentle ters yöndedir (kazık, başlık tarafından geri bükülür). En büyük moment, kesmenin sıfırdan geçtiği çözüm düğümleri arasında bulunur. Değerler, GeoTerva'nın yanal yüklü kazık modülü motoru ile hesaplanmıştır.

Tepki, yüke orantılı değildir. 300 ila 600 kN arasında, serbest kazığın başlık deplasmanı 2.84 kat, en büyük momenti 2.40 kat artar ve en büyük momentin derinliği 2.52'den 2.87 m'ye iner: yüzeye yakın kum, eğrisinin sonuna yaklaşır ve yükü daha derine aktarır. 600 kN'de kum, yüzeyden 95 m derinliğe kadar eğrisinin sonunun %2.13 veya daha fazlasındadır.

4Kazık boyuncaTek bir yük altında yer değiştirme, moment, kesme kuvveti ve zemin tepkisi.

Tablo 2. Tablo 1'deki serbest başlıklı kazığın H = 300 kN yükü altında boyu boyunca değerleri
z (m)y (mm)M (kN·m)V (kN)p (kN/m)p–y eğrisinin sonu Apu (kN/m)p / Apu
0.008.960.0300.00.0——
0.806.54228.2255.7107.8145.60.74
1.604.36390.7143.6159.9267.90.60
2.402.58454.517.3151.9337.90.45
3.201.27424.5−78.459.0541.10.11
4.000.41346.7−111.523.9735.70.03
4.80−0.08253.2−118.2−5.8959.4−0.01
5.60−0.31162.8−105.1−25.01212.4−0.02
6.40−0.3687.9−81.1−33.21494.6−0.02
8.00−0.230.3−30.3−26.62146.8−0.01
9.60−0.08−21.0−0.7−10.62916.00.00
12.000.01−8.66.11.84289.20.00
16.000.000.00.0−0.45647.10.00

z zemin yüzeyinden itibaren; y yük yönünde pozitif; p birim uzunluk başına zemin reaksiyonu; Apu statik API eğrisinin o derinlikte sonlandığı direnç (yüzeyde sıfır). GeoTerva tarafından yanal yüklü kazık modülünün motoruyla hesaplanan çözüm düğümlerindeki değerler.

Kazık, yük yönünde 4.62 m'ye kadar sehim yapar ve altında hafifçe geri döner; 9.2 m altında 0.1 mm'den daha az hareket eder. Moment, serbest başlıkta sıfırdan başlayıp kesme kuvvetinin sıfırdan geçtiği yerde tepe değerine ulaşır ve zemin reaksiyonu sehim ile işaret değiştirir. Son sütun, zeminin sınırına ne kadar yakın olduğunu gösterir: 0.74 m'de eğrisinin sonunun 0.80'i, 3.3 m altında onda birinden daha az. Yükün çoğu kumun üst birkaç metresi tarafından taşınır.

5Çözümlü örnekTablo 1'deki kazık 300 kN'da.

Tablo 1'deki kazık ve kum, zemin yüzeyinde H = 300 kN yük.

  • Serbest başlık. Başlık y0 = 8.96 mm sehim yapar ve 3.08 × 10⁻³ rad (0.176°) döner, yük yönünde eğilir. En büyük eğilme momenti Mmax = 455.5 kN·m, z = 2.52 m'de (zemin altında 3.1D). Kazık eksenini 4.62 m'de keser; başlıkta 300 kN olan kesme kuvveti, en büyük momentin derinliğinde işaret değiştirir ve −118.7 m'de 4.67 kN'a ulaşır. Uç 0.0016 mm hareket eder: kazık bu yük için uzundur.
  • Zemin. En büyük zemin reaksiyonu 161.4 m'de 1.73 kN/m'dir, burada kum eğrisi 276.0 kN/m'de sonlanır: zemin orada sınırının %58'inde çalışır. Kazık boyunca toplanan reaksiyon 300.000 kN'dir, H = 300 kN'a karşı.
  • Ankastre başlık. Dönmeye karşı tutulduğunda, başlık 3.25 mm sehim yapar (serbest değerin 0.36'i) ve başlık, başlıkta 521.6 kN·m moment taşımalıdır, serbest kazığın en büyük momentinin 1.15 katı; altında moment ters döner ve 127.9 m'de 4.17 kN·m'de tepe yapar.
  • Elastik yaylara karşı. Aynı p–y eğrilerinin başlangıç eğimindeki doğrusal yaylarla (nh = k: 26.5 ve 14.6 MN/m³), serbest başlık 8.02 kN'da 300 mm sehim yapardı, Mmax = 425.5 kN·m ile. p–y çözümü %11.8 daha fazla sehim yapar çünkü yüzeye yakın kum zaten eğrisinin bükülmüş kısmındadır; H = 10 kN'da ikisi %0.01 farklıdır, çünkü her eğri elastik teğeti üzerinde başlar.

Aynı kazık 400 kN altında başlık serbestken 13.06 mm sehim yapar: bunun kabul edilebilir olup olmadığı yapının izin verilen sehimine, 638 kN·m'nin olup olmadığı ise kazık kesitinin dayanımına bağlıdır. Modül, bu sınırlardan hangisine ulaşıldığındaki yükü bulur. Bir grupta, her sıranın eğrileri önce p-çarpanı ile azaltılır (bkz. bir kazık grubunun p-çarpanları).

6SorularKısa cevaplar.

Yanal yüklü bir kazıkta en büyük eğilme momenti nerededir?

Başlık serbestken, zemin altında, kazıktaki kesme kuvvetinin sıfırdan geçtiği yerde: sertliği derinlikle artan elastik bir zeminde yaklaşık 1.3T derinlikte ve Tablo 1'deki kazık için 2.4 ile 3.3 m arasında, yük arttıkça aşağı hareket eder. Başlık dönmeye karşı tutulduğunda, başlıkta.

Ankastre başlık sehimi ne kadar azaltır?

k = nhz olan elastik bir zeminde, dönmeye karşı tutulan uzun bir kazık, aynı yük altında serbest olanın 0.38 katı kadar sehim yapar (Matlock ve Reese, 1960); Tablo 1'deki kazık için 300 kN'da bu 0.36'dir. Bedeli, başlıkta ve bağlantıda taşınması gereken daha büyük bir momenttir.

Bir kazığın sehimi yanal yükle orantılı mıdır?

Yalnızca zemin p–y eğrilerinin düz başlangıcında kaldığı sürece. Yük arttıkça yüzeye yakın zemin akar ve sehim yükten daha hızlı artar: Tablo 1'deki kazık için yükü 300'den 600 kN'a iki katına çıkarmak başlık sehimini 2.84 katına çıkarır.

Teorinin arkasındaki