1Puntweerstand in kleiqp = N*ccu.
In een verzadigde klei die ongedraineerd wordt belast, is de wrijvingshoek nul, en is de netto eenheidspuntweerstand van een paal gelijk aan een draagvermogensfactor maal de ongedraineerde schuifsterkte van de klei aan de punt:
Ap is het oppervlak van de paalpunt. Alleen de klei op en direct onder de punt wordt meegenomen: de klei waar de schacht doorheen gaat, hoort bij de schachtwrijving. Voor een gedreven paal van normale afmetingen is de puntweerstand meestal een klein deel van de totale capaciteit in klei, waarbij de schacht het grootste deel draagt (zie de α-methode), maar voor een grote geboorde paal kan dit een groot deel zijn. De drie onderstaande methoden verschillen in N*c en in de gebruikte cu.
2Meyerhof: qp = 9cuDe vaste factor negen.
Skempton (1951) toonde aan dat de draagvermogensfactor van een cirkelvormige of vierkante fundering op klei toeneemt met de diepte en afvlakt op ongeveer 9 zodra de fundering enkele breedtes diep is: het bezwijkvlak bereikt het oppervlak niet meer. Meyerhof (1976) nam die dieptewaarde voor palen:
Er is niets anders nodig dan cu bij de punt en het is niet afhankelijk van de diepte, mits de paal diep is. In vaste en stijve klei is dit de conservatievere van de twee methoden voor gedreven palen.
3Vesic: N*c uit de stijfheidsindexHolte-expansie.
Vesic (1977) leidde de factor af uit de expansie van een sferische holte in een elastisch-plastische bodem. Voor φ = 0:
Irr is de gereduceerde stijfheidsindex. Een verzadigde klei die ongedraineerd wordt geschoren, verandert niet van volume, dus Irr = Ir = G/cu, waarbij G de afschuifmodulus is. O’Neill en Reese (1999) relateren dit alleen aan de sterkte:
Met deze benadering hangt N*c alleen af van cu. Het is lager dan negen in zachte klei, passeert negen rond cu = 23 kPa en bereikt 11.51 wanneer Ir zijn maximum van 300 bereikt, bij cu = 96 kPa; daarboven blijft het constant. Onder cu = 9.8 kPa daalt Ir onder 1 en verliest de logaritme zijn betekenis: de methode van Vesic is niet van toepassing op zo zachte klei.
4Een geboorde paal (drilled shaft): Reese en O’NeillEen eigen basis.
De basis van een geboorde paal (drilled shaft) wordt gestort op bodem die is ontlast en mogelijk wat puin bevat, en heeft een grotere zetting nodig dan een gedreven paal om zijn weerstand te ontwikkelen. Reese en O’Neill (1989) geven een eigen regel voor een geboorde paal in klei:
cub is de gemiddelde ongedraineerde sterkte over een diepte van 2Db onder de basis, Db de basisdiameter en L de diepte van de basis. De factor stijgt van 6 aan het oppervlak naar 9 bij L/Db = 2.5 en blijft daar; het tweede plafond, 40pa ≈ 4 MPa, is alleen bepalend in zeer stijve klei. Een brede basis zou een onaanvaardbare zetting nodig hebben om qp te bereiken, dus voor Db groter dan 1.91 m wordt de waarde verlaagd:
met c1 = 2.78 × 10−4 + 8.26 × 10−5(L/Db) ≤ 5.9 × 10−4 en c2 = 0.065√cub, 0.5 ≤ c2 ≤ 1.5 (Db in mm, cub in kPa). Dezelfde procedure verandert ook de schachtweerstand: zie de geboorde-paalregel van de α-methode.
5Tabellenqp tegen cu, L/Db en Db.
| cu (kPa) | Meyerhof qp = 9cu | Vesic Ir | Vesic N*c | Vesic qp | Geboorde paal qp, L/Db = 10 |
|---|---|---|---|---|---|
| 8 | 72 | — | — | — | 72 |
| 10 | 90 | 1.7 | 4.61 | 46 | 90 |
| 15 | 135 | 19.0 | 7.83 | 118 | 135 |
| 20 | 180 | 36.4 | 8.70 | 174 | 180 |
| 25 | 225 | 53.8 | 9.22 | 230 | 225 |
| 30 | 270 | 71.1 | 9.59 | 288 | 270 |
| 40 | 360 | 105.8 | 10.12 | 405 | 360 |
| 50 | 450 | 140.5 | 10.50 | 525 | 450 |
| 60 | 540 | 175.2 | 10.79 | 648 | 540 |
| 75 | 675 | 227.3 | 11.14 | 835 | 675 |
| 90 | 810 | 279.3 | 11.41 | 1027 | 810 |
| 100 | 900 | 300.0 | 11.51 | 1151 | 900 |
| 125 | 1125 | 300.0 | 11.51 | 1439 | 1125 |
| 150 | 1350 | 300.0 | 11.51 | 1726 | 1350 |
| 200 | 1800 | 300.0 | 11.51 | 2302 | 1800 |
| 250 | 2250 | 300.0 | 11.51 | 2877 | 2250 |
| 300 | 2700 | 300.0 | 11.51 | 3453 | 2700 |
| 400 | 3600 | 300.0 | 11.51 | 4604 | 3600 |
| 450 | 4050 | 300.0 | 11.51 | 5179 | 4000 |
| 500 | 4500 | 300.0 | 11.51 | 5755 | 4000 |
— : Ir ≤ 1, de methode van Vesic is niet van toepassing. Geboorde paal: Reese en O’Neill (1989) met cub = cu, Db ≤ 1.91 m, dus geen reductie voor een brede basis. Waarden berekend door GeoTerva met de functies die zijn paalmodules gebruiken.
| L/Db | 6(1 + 0.2L/Db) | qp/cub gebruikt | Bepaald door |
|---|---|---|---|
| 0 | 6.00 | 6.00 | 6(1 + 0.2L/Db) |
| 0.5 | 6.60 | 6.60 | 6(1 + 0.2L/Db) |
| 1 | 7.20 | 7.20 | 6(1 + 0.2L/Db) |
| 1.5 | 7.80 | 7.80 | 6(1 + 0.2L/Db) |
| 2 | 8.40 | 8.40 | 6(1 + 0.2L/Db) |
| 2.5 | 9.00 | 9.00 | 6(1 + 0.2L/Db) |
| 3 | 9.60 | 9.00 | 9cub |
| 5 | 12.00 | 9.00 | 9cub |
| 10 | 18.00 | 9.00 | 9cub |
| Db (m) | cub = 50 kPa | cub = 100 kPa | cub = 200 kPa | cub = 400 kPa |
|---|---|---|---|---|
| 2.0 | 1.000 | 1.000 | 1.000 | 1.000 |
| 2.5 | 1.000 | 1.000 | 1.000 | 0.901 |
| 3.0 | 1.000 | 1.000 | 0.930 | 0.814 |
| 3.5 | 0.975 | 0.921 | 0.838 | 0.743 |
| 4.0 | 0.874 | 0.831 | 0.762 | 0.683 |
| 5.0 | 0.725 | 0.694 | 0.646 | 0.588 |
Fr = 1 voor Db ≤ 1.91 m. Waarden berekend door GeoTerva met de functie die zijn paalmodules gebruiken.
6WerkvoorbeeldEen gedreven paal en een geboorde paal in dezelfde klei.
De ondergrond bestaat uit klei in drie lagen: 0–8 m met cu = 45 kPa, 8–16 m met cu = 80 kPa, en vanaf 16 m naar beneden cu = 130 kPa. Beide palen eindigen op L = 15 m, in de middelste laag.
- Gedreven geprefabriceerde paal, 0.4 m vierkant: Ap = 0.160 m², cu bij de punt = 80 kPa. Meyerhof: qp = 9 × 80 = 720 kPa, Qp = 0.160 × 720 = 115.2 kN. Vesic: Ir = 347 × 0.80 − 33 = 244.6, N*c = 4/3(ln 244.6 + 1) + π/2 + 1 = 11.24, qp = 899 kPa, Qp = 143.8 kN.
- Geboorde paal, Db = 1.2 m: de zone 2Db onder de basis loopt van 15 tot 17.4 m: 1.0 m van de 80 kPa klei en 1.4 m van de 130 kPa klei, dus cub = (80 × 1.0 + 130 × 1.4)/2.4 = 109.17 kPa. L/Db = 12.50, en 6cub(1 + 0.2L/Db) = 2293 kPa overschrijdt 9cub = 982.5 kPa, dus qp = 982.5 kPa. Db ≤ 1.91 m, dus Fr = 1. Met Ab = 1.131 m², Qp = 1111 kN.
Meyerhof’s 9cu met de sterkte bij de punt zou dezelfde geboorde paal slechts 814 kN geven: de geboorde-paalregel geeft hier meer omdat het gemiddelde wordt genomen over de stijvere klei net onder de basis. De schachtweerstand wordt opgeteld bij de puntweerstand om de draagkracht te geven; de module voor paaldraagkracht in klei van GeoTerva berekent beide, met de puntweerstand van Meyerhof of Vesic voor een gedreven paal en die van Reese en O’Neill voor een geboorde paal.
7VragenKorte antwoorden.
Waarom is de puntweerstand van een paal in klei 9cu?
Onder een diepe fundering kan het falingsgebied het grondoppervlak niet bereiken, en de draagkrachtsfactor van een diepe cirkelvormige of vierkante basis in ongedraineerde klei vlakt af op ongeveer 9 (Skempton, 1951). Meyerhof (1976) nam N*c = 9 aan voor palen, dus qp = 9cu.
Welke cu wordt gebruikt voor de puntweerstand?
De ongedraineerde sterkte van de klei waarop de paalpunt rust. Voor een heipaal is dit de sterkte aan de punt; voor een boorpaal volgens Reese en O’Neill is dit het gemiddelde over 2Db onder de basis. De sterkte van de klei langs de schacht wordt niet meegerekend in de puntweerstand.
Geeft de methode van Vesic altijd meer dan 9cu?
Nee. Met Ir = 347cu/pa − 33 ligt N*c onder 9 voor cu onder ongeveer 23 kPa en bereikt het 11.51 vanaf cu ≈ 96 kPa en hoger; onder 9.8 kPa is deze benadering helemaal niet van toepassing.