1De modulus van subgrondreactieVeren die met de diepte toenemen, of constant blijven.
In het subgrondreactiemodel wordt de grond naast een lateraal belaste paal beschouwd als een rij onafhankelijke elastische veren (Winkler). Op diepte z is de grondreactie p, een kracht per lengte-eenheid van de paal, evenredig met de doorbuiging y aldaar:
k (kN/m²) is de stijfheid van de veer per lengte-eenheid van de paal. Twee vormen hiervan zijn in gebruik. In zand, waarvan de stijfheid toeneemt met de omhullende spanning, wordt aangenomen dat k evenredig met de diepte toeneemt (Terzaghi, 1955; Reese en Matlock, 1956), en in klei wordt deze als constant met de diepte beschouwd, afgeleid van de modulus van horizontale subgrondreactie kh van de grond en de breedte D van de paal:
nh, de constante van horizontale subgrondreactie, en kh zijn beide in kN/m³ (of MN/m³). De GeoTerva module voor lateraal belaste palen bevat dit model als elastische optie, een zandlaag met p = nhzy en een kleilaag met p = khDy, in elke volgorde van lagen; de hoofdoptie is de niet-lineaire p–y curve (zie p–y curves voor zand en klei).
2Waarden van nh en khUit de literatuur, en wat ze betekenen.
Zand. Terzaghi (1955) stelde nh voor van ongeveer 2.2, 6.6 en 17.6 MN/m³ voor een los, matig dicht en dicht zand dat droog of vochtig is, en ongeveer 1.3, 4.4 en 10.7 MN/m³ voor dezelfde zanden onder water. De initiële modulus k van de zand p–y curve (Reese, Cox en Koop, 1974; API RP 2A) is dezelfde grootheid, de helling van de reactie bij een verdwijnende doorbuiging: ongeveer 5.4, 16.3 en 34 MN/m³ voor een los, matig en dicht zand onder de grondwatertafel en 6.8, 24.4 en 61 MN/m³ erboven. De GeoTerva module vult deze in op basis van φ′ door een aanpassing aan de API-grafiek, bijvoorbeeld 10.5, 32.7 en 61.7 MN/m³ boven de grondwatertafel bij φ′ = 30°, 34° en 38°.
De twee sets verschillen met een factor van ongeveer drie tot vier omdat ze voor verschillende dingen staan. De k van de p–y curve is een raaklijn bij de oorsprong, gebruikt met een curve die zachter wordt naarmate de grond vloeit; Terzaghi’s nh is een enkele waarde bedoeld voor het hele bereik van werkbelastingen, een secante die al rekening houdt met enige vloeibaarheid. Gebruikt in een lineaire analyse, moet nh worden gekozen voor de verwachte belasting en doorbuiging (hoofdstuk 5 laat zien hoe de equivalente nh van een paal afneemt naarmate de belasting toeneemt).
Klei. Voor klei wordt de stijfheid doorgaans gerelateerd aan de ongedraineerde afschuifsterkte; Davisson (1970) stelde kh ≈ 67cu/D voor, dat wil zeggen k = khD ≈ 67cu, onafhankelijk van de breedte van de paal. Het kan ook worden afgeleid van de elasticiteitsmodulus van de grond (Vesic, 1961). Dergelijke waarden gelden voor de kleine rekken van werkbelastingen; bij grotere belastingen is een p–y curve het betere model.
3Relatieve stijfheid T en RDe lengte waarover de paal werkt.
De paal en de veren hebben samen één karakteristieke lengte. Met k = nhz is dit de relatieve stijfheidsfactor T van Reese en Matlock, met een constante k is de lengte R (Davisson en Gill, 1963):
Dieptes worden gemeten in deze lengtes, Z = z/T. Een paal met een lengte L van minstens 5T gedraagt zich als een oneindig lange: zijn punt beweegt niet en zijn lengte doet er niet meer toe (de coëfficiënten van Matlock en Reese veranderen niet voorbij L/T = 5). Een paal korter dan ongeveer 2T beweegt als een star lichaam. Met een constante k betekent de voorwaarde voor een lange balk van Hetényi βL ≥ π, met β = (k/4EI)1/4 = 1/(√2·R), dat L ≥ 4.4R.
| Paal | EI (kN·m²) | nh = 2 MN/m³ | nh = 5 MN/m³ | nh = 10 MN/m³ | nh = 20 MN/m³ | nh = 40 MN/m³ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Voorgespanned beton, 0.40 m × 0.40 m | 64000 | 2.00 | 1.67 | 1.45 | 1.26 | 1.10 |
| Geboorde betonnen paal, D = 0.60 m | 190852 | 2.49 | 2.07 | 1.80 | 1.57 | 1.37 |
| Geboorde betonnen paal, D = 0.80 m | 603186 | 3.13 | 2.61 | 2.27 | 1.98 | 1.72 |
| Geboorde betonnen paal, D = 1.00 m | 1472622 | 3.74 | 3.12 | 2.71 | 2.36 | 2.06 |
| Geboorde betonnen paal, D = 1.20 m | 3053628 | 4.33 | 3.61 | 3.14 | 2.73 | 2.38 |
| Stalen buis, 0.61 m × 12.7 mm | 223284 | 2.57 | 2.14 | 1.86 | 1.62 | 1.41 |
T = (EI/nh)1/5, hier berekend; EI van de ongebarsten doorsnede, E = 30 000 MPa voor beton en 210 000 MPa voor staal. T verandert langzaam met nh: een factor 20 in nh verandert T met een factor 1.82.
| Paal | EI (kN·m²) | kh = 5 MN/m³ | kh = 10 MN/m³ | kh = 20 MN/m³ | kh = 40 MN/m³ | kh = 80 MN/m³ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Voorgespanned beton, 0.40 m × 0.40 m | 64000 | 2.38 | 2.00 | 1.68 | 1.41 | 1.19 |
| Geboorde betonnen paal, D = 0.60 m | 190852 | 2.82 | 2.37 | 2.00 | 1.68 | 1.41 |
| Geboorde betonnen paal, D = 0.80 m | 603186 | 3.50 | 2.95 | 2.48 | 2.08 | 1.75 |
| Geboorde betonnen paal, D = 1.00 m | 1472622 | 4.14 | 3.48 | 2.93 | 2.46 | 2.07 |
| Geboorde betonnen paal, D = 1.20 m | 3053628 | 4.75 | 3.99 | 3.36 | 2.82 | 2.37 |
| Stalen buis, 0.61 m × 12.7 mm | 223284 | 2.93 | 2.46 | 2.07 | 1.74 | 1.46 |
R = (EI/khD)1/4, hier berekend met de breedte D van elke paal (0.40 m voor de vierkante paal).
4De elastische oplossing van Matlock en Reese (1960)Dimensieloze coëfficiënten van een lange paal.
Matlock en Reese (1960) losten de balk op veren op met k = nhz voor een belasting H en een moment Mg aan het maaiveld en schreven het antwoord in coëfficiënten van Z = z/T:
De tabel geeft de coëfficiënten van een lange paal met vrij kop, berekend door de engine van de GeoTerva-module in de elastische modus; y is positief in de richting van de belasting, en een positief Mg voegt toe aan de doorbuiging die de belasting veroorzaakt.
| Z = z/T | Ay | Aθ | Am | Av | By | Bθ | Bm | Bv |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 0.00 | 2.429 | −1.619 | 0.000 | 1.000 | 1.619 | −1.747 | 1.000 | 0.000 |
| 0.25 | 2.027 | −1.589 | 0.244 | 0.932 | 1.214 | −1.497 | 0.996 | −0.042 |
| 0.50 | 1.640 | −1.500 | 0.458 | 0.763 | 0.871 | −1.250 | 0.975 | −0.137 |
| 0.75 | 1.281 | −1.364 | 0.621 | 0.537 | 0.588 | −1.012 | 0.926 | −0.249 |
| 1.00 | 0.961 | −1.194 | 0.725 | 0.294 | 0.363 | −0.789 | 0.851 | −0.351 |
| 1.25 | 0.685 | −1.006 | 0.769 | 0.065 | 0.192 | −0.588 | 0.753 | −0.427 |
| 1.50 | 0.458 | −0.814 | 0.760 | −0.129 | 0.067 | −0.414 | 0.640 | −0.470 |
| 2.00 | 0.141 | −0.462 | 0.627 | −0.371 | −0.070 | −0.153 | 0.404 | −0.456 |
| 2.50 | −0.020 | −0.199 | 0.421 | −0.424 | −0.105 | −0.005 | 0.200 | −0.350 |
| 3.00 | −0.075 | −0.039 | 0.224 | −0.349 | −0.089 | 0.057 | 0.059 | −0.213 |
| 4.00 | −0.050 | 0.052 | 0.000 | −0.106 | −0.028 | 0.049 | −0.042 | −0.016 |
| 5.00 | −0.009 | 0.025 | −0.033 | 0.013 | 0.000 | 0.011 | −0.026 | 0.029 |
Berekend door GeoTerva met de engine van zijn module voor lateraal belaste palen (eindige elementen, een paal van 12T lang); Am bereikt een piek van 0.772 bij Z = 1.33. Met de kop tegen rotatie vastgehouden, y0 = 0.928·HT³/EI en M0 = −0.927·HT.
Constante k (klei). Met constante k is de vergelijking die van een balk op een elastische fundering, en Hetényi (1946) geeft de lange paal in gesloten vorm. Voor een belasting H aan het maaiveld:
5Elastisch tegen p–yEén paal, een reeks belastingen.
Een stalen buispaal, 0.61 m × 12.7 mm, L = 20 m (EI = 223284 kN·m²), staat in droog zand met φ′ = 32° en γ = 18 kN/m³, de belasting aan het maaiveld en de kop vrij. Hij wordt tweemaal geanalyseerd door de engine van de module: met de API p–y-curven van het zand, en met elastische veren waarvan nh de initiële modulus van die curven is, k = 20.7 MN/m³ (T = 1.61 m, L/T = 12.4). De laatste kolom geeft de nh die de elastische oplossing evenveel zou laten doorbuigen als de p–y-oplossing bij die belasting, uit y0 = AyHT³/EI.
| H (kN) | y0 elastisch (mm) | y0 p–y (mm) | p–y / elastisch | Mmax elastisch (kN·m) | Mmax p–y (kN·m) | Equivalente nh (MN/m³) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 10 | 0.45 | 0.45 | 1.00 | 12.4 | 12.4 | 20.7 |
| 25 | 1.13 | 1.14 | 1.00 | 31.0 | 31.1 | 20.6 |
| 50 | 2.27 | 2.29 | 1.01 | 62.1 | 62.6 | 20.3 |
| 100 | 4.53 | 4.74 | 1.04 | 124.2 | 127.9 | 19.2 |
| 150 | 6.80 | 7.51 | 1.10 | 186.3 | 198.9 | 17.6 |
| 200 | 9.06 | 10.80 | 1.19 | 248.4 | 278.5 | 15.5 |
| 300 | 13.60 | 19.91 | 1.46 | 372.5 | 474.2 | 11.0 |
| 400 | 18.13 | 33.10 | 1.83 | 496.7 | 719.2 | 7.6 |
Waarden berekend door GeoTerva met de engine van zijn module voor lateraal belaste palen; de equivalente nh uit T = (y0EI/AyH)1/3, nh = EI/T5.
Bij kleine belastingen vallen de twee oplossingen samen: elke p–y-curve begint op zijn elastische raaklijn kzy. Naarmate de belasting toeneemt, bereikt het zand nabij het oppervlak het gebogen deel van zijn curve, loopt de p–y-doorbuiging voor op de elastische, en daalt de equivalente nh, van 20.7 MN/m³ bij 10 kN tot 7.6 MN/m³ bij 400 kN. Een enkele nh past slechts bij één belasting, daarom heeft een lineaire analyse een waarde nodig die gekozen is voor de verwachte doorbuiging, en daarom wordt de p–y-methode in het ontwerp gebruikt.
6Uitgewerkt voorbeeldDe buispaal met nh = 8 MN/m³, dan in een klei.
De buispaal van Tabel 4 (EI = 223284 kN·m², L = 20 m) draagt H = 150 kN aan het maaiveld, kop vrij. Voor het zand neemt een ingenieur nh = 8 MN/m³.
- Relatieve stijfheid: T = (223284 / 8000)1/5 = 1.946 m; L/T = 10.3 ≥ 5, dus de paal is lang.
- Doorbuiging van de kop: y0 = AyHT³/EI = 2.429 × 150 × 1.946³ / 223284 = 12.03 mm.
- Grootste moment: Mmax = AmHT = 0.772 × 150 × 1.946 = 225.3 kN·m bij z = 1.33T = 2.59 m. De module geeft in zijn elastische modus, met dezelfde nh, 12.03 mm en 225.3 kN·m bij 2.59 m.
- Tegenover de p–y-curven: bij 150 kN geeft de p–y-oplossing een doorbuiging van 7.51 mm (Tabel 4), de doorbuiging van een elastische paal met nh = 17.6 MN/m³. De gekozen waarde van 8 MN/m³ overschat de doorbuiging bij deze belasting met 60 %; bij 400 kN is de equivalente waarde gedaald tot 7.6 MN/m³.
In klei. Dezelfde paal in klei met kh = 20 MN/m³: k = khD = 20 × 0.61 = 12.20 MN/m², R = (EI/k)1/4 = 2.068 m en β = 1/(√2·R) = 0.3419 m⁻¹; βL = 6.84 ≥ π, een lange paal.
- Vrij kop: y0 = 2Hβ/k = 2 × 150 × 0.3419 / 12200 = 8.41 mm; Mmax = 0.322 × 150 / 0.3419 = 141.5 kN·m op z = π/(4β) = 2.30 m. De module geeft, elastisch: 8.41 mm en 141.5 kN·m op 2.30 m.
- Vaste kop: y0 = Hβ/k = 4.20 mm, de helft van de vrijekopwaarde, en de kop neemt M0 = H/(2β) = 219.4 kN·m op; de module geeft 4.20 mm en 219.4 kN·m.
Hoe de doorbuiging en het moment van een paal veranderen van het elastische bereik naar grote belastingen op p–y-veersystemen, wordt behandeld in doorbuiging en buigend moment van een lateraal belaste paal.
7VragenKorte antwoorden.
Wat zijn de eenheden van nh en kh?
Beide zijn een kracht per volume-eenheid, kN/m³ of MN/m³. De veerstijfheid per lengte-eenheid van de paal, k in kN/m², is nhz in zand (het groeit met nh voor elke meter diepte) en khD in klei. Sommige auteurs noemen k zelf de reactiecoëfficiënt van de ondergrond; controleer waar een waarde naar verwijst voordat u deze gebruikt.
Waarom zijn de nh-waarden van Terzaghi lager dan de k van de p–y-curve van zand?
De k van de p–y-curve is de initiële raaklijn van een curve die verzacht; de nh van Terzaghi is een enkele waarde voor het werkbelastingbereik, waarbij al rekening wordt gehouden met enige vloeien van de bodem. In Tabel 4 daalt de nh die overeenkomt met de p–y-doorbuiging van 20.7 naar 7.6 MN/m³ naarmate de belasting stijgt van 10 naar 400 kN.
Wanneer is een lateraal belaste paal lang, en wanneer star?
Met k = nhz is een paal lang als L ≥ 5T, en gedraagt hij zich als een star lichaam als L ≤ 2T, T = (EI/nh)1/5. Met een constante k is hij lang als βL ≥ π (L ≥ 4.4R). De doorbuiging en het moment van een lange paal zijn niet afhankelijk van zijn lengte.