1De vrije steunmethodeDe wand draait om het anker.
Wanneer de ondersteunde hoogte te groot is voor een uitkragende wand, wordt de wand nabij de bovenzijde teruggehouden door ankers of trekstangen. Het anker wordt een steunpunt, de wand buigt als een balk tussen het anker en de grond vóór het ingebedde deel, waardoor er veel minder inbedding en een veel kleiner profiel nodig zijn.
Bij de vrije steunmethode wordt de inbedding net diep genoeg genomen zodat de passieve weerstand vóór de wand deze in evenwicht houdt: de teen is vrij om te bewegen en te roteren, en de wand draait om het anker als een star lichaam. De coëfficiënten van Rankine worden aan beide zijden gebruikt (zie aarddrukcoëfficiënten). Met één rij ankers heeft het probleem twee onbekenden, de diepte D en de ankerkracht F per meter wand, en twee vergelijkingen:
het moment van de nettodruk ten opzichte van het anker op diepte za moet nul zijn, en het anker neemt de rest van de horizontale kracht op. Diepere wanden ontwikkelen een inklemming bij de teen, en Blum (1931) behandelde dat geval — de vaste steunmethode — met een equivalente balk; de vrije steunmethode is de eenvoudigere van de twee, en degene die hier wordt gebruikt.
2De vergelijkingen voor één zandlaagEen derdegraadsvergelijking in L4.
Het nettopressiediagram is dat van de uitkragende wand boven de teen (zie uitkragende damwand in zand): de actieve druk σ′1 = γL1Ka bij de grondwaterspiegel en σ′2 = (γL1 + γ′L2)Ka bij de baggerlijn, het nulpunt E op L3 = σ′2/γ′(Kp − Ka) daaronder, P de oppervlakte boven E en z̄ de hoogte ervan boven E. Onder E groeit de netto passieve druk lineair over L4, en er is geen omkeer bij de teen. Momenten nemen ten opzichte van het anker geeft een derdegraadsvergelijking in L4:
en de horizontale krachten geven de ankerkracht per meter wand en de theoretische diepte:
GeoTerva vertrouwt niet op de gesloten vorm: het scant het volledige bereik van dieptes, bepaalt elke wortel van de momentvergelijking met de methode van Brent en behoudt de kleinste waarbij het anker onder trek staat. Voor één zandlaag komen deze overeen, en bij gelaagde grond, met water op verschillende niveaus of met toeslagbelastingen, blijft de scan toepasbaar waar de derdegraadsvergelijking dat niet is.
3Ontwerpdiepte en maximaal momentDe marge, en nul afschuiving tussen het anker en de baggerlijn.
Bij Dtheory is de passieve weerstand volledig gemobiliseerd. Net als bij de uitkragende wand gaat de marge ofwel naar de diepte, Ddesign = f Dtheory met f = 1.2–1.3 (de GeoTerva-module stelt f = 1.3 voor), of naar de passieve druk, gedeeld door FSp = 1.5–2 vóór het oplossen, wat D en F samen verhoogt.
De afschuifkracht is F net onder het anker en neemt af naarmate de actieve druk zich opbouwt; het grootste moment bevindt zich daar waar deze nul wordt, gewoonlijk tussen het anker en de baggerlijn:
Rowe (1952) toonde aan dat een flexibele wand in zand minder moment draagt dan het diagram van de vrije steun aangeeft, doordat de drukken zich herverdelen wanneer de wand buigt; de GeoTerva-module rapporteert het moment van het limietevenwichtsdiagram, zonder die reductie.
4De ankersKracht, vrije lengte en hechting.
Elk anker van een rij met horizontale afstand s en inclinatie α onder het horizontale vlak draagt
De verticale component Tv werkt naar beneden op de wand. De hechtzone moet beginnen achter het kritieke vlak, dat wordt genomen vanaf de voet van het uitgravingsvlak (de wand bij de baggerlijn) stijgend naar de gesteunde zijde onder θ = 45° + φ′/2. Langs de pees wordt dit gesneden op sc, en de vrije lengte moet hier minstens max(1.5 m, L/5) voorbij reiken, en mag niet korter zijn dan 4.5 m voor strengen of 3 m voor staven (FHWA GEC-4, Sabatini et al. 1999):
De grondhechting wordt geschat op basis van de diameter Db en lengte Lb van het injectielichaam en de ultieme hechtingsspanning τult, en vergeleken met de ankerkracht (de GeoTerva-module vergelijkt dit ook met de vergrendelingslast):
5Tabel van de diepte, de ankerkracht en het momentDroog zand, twee ankerniveaus.
| φ′ (°) | Dtheory/L, za = 0.1L | F/(γL²) | Mmax/(γL³) | Dtheory/L, za = 0.25L | F/(γL²) | Mmax/(γL³) | Uitkragend Dtheory/L |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 28 | 0.442 | 0.1047 | 0.0427 | 0.423 | 0.1180 | 0.0341 | 1.117 |
| 30 | 0.392 | 0.0927 | 0.0368 | 0.374 | 0.1049 | 0.0293 | 1.004 |
| 32 | 0.348 | 0.0822 | 0.0319 | 0.332 | 0.0935 | 0.0253 | 0.906 |
| 34 | 0.309 | 0.0730 | 0.0277 | 0.295 | 0.0834 | 0.0219 | 0.819 |
| 36 | 0.276 | 0.0650 | 0.0241 | 0.262 | 0.0745 | 0.0190 | 0.741 |
| 38 | 0.246 | 0.0578 | 0.0211 | 0.233 | 0.0666 | 0.0166 | 0.672 |
L is de gesteunde hoogte en za de diepte van het anker onder de bovenzijde; dezelfde γ aan beide zijden, geen water, geen overlast. F is de ankerkracht per meter wand. Waarden berekend door GeoTerva met de functies van de module voor verankerde damwanden; de laatste kolom betreft de uitkragende wand zonder anker.
Bij φ′ = 30° met het anker op 0.1L is Dtheory = 0.392 L tegenover 1.004 L voor de uitkragende wand, en Mmax = 0.0368 γL³ tegenover 0.1250 γL³. Het lager plaatsen van het anker verkort de overspanning eronder en vermindert het moment, maar verhoogt de kracht die het anker moet dragen.
6RekenvoorbeeldEen kade, L = 8.5 m, één rij ankers.
Een damwand ondersteunt L = 8.5 m zand (φ′ = 32°, γ = 18 kN/m³, γsat = 20.5 kN/m³); het water staat 3.0 m onder de bovenzijde aan beide zijden. Eén rij ankers is geplaatst op za = 1.6 m onder de bovenzijde. Ka = 0.3073, Kp = 3.2546, γ′ = 10.69 kN/m³ en γ′(Kp − Ka) = 31.507 kN/m³.
- Netto druk: σ′1 = 16.59 kPa bij de grondwaterstand, σ′2 = 34.66 kPa bij de baggerlijn, L3 = 1.100 m; boven E, P = 184.88 kN/m werkend op z̄ = 3.787 m boven E.
- Cubisch: L4³ + 1.5 × 8.000 L4² − 3 × 184.88 × 4.213 / 31.507 = 0 geeft L4 = 2.279 m en Dtheory = 3.38 m; de scan van de module vindt dezelfde wortel.
- Ankerkracht: F = 184.88 − ½ × 31.507 × 2.279² = 103.1 kN/m.
- Ontwerpdiepte: Ddesign = 1.3 × 3.38 = 4.39 m, een damwand van 12.89 m lang. Het delen van de passieve druk door 1.5 geeft in plaats daarvan D = 4.61 m en F = 113.9 kN/m.
- Maximaal moment: de afschuifkracht is nul bij z = 6.50 m onder de bovenzijde, waar Mmax = 267.9 kN·m/m. Zonder het anker zou dezelfde wand Dtheory = 9.08 m nodig hebben en 1122 kN·m/m dragen.
De ankers zijn geplaatst met s = 2.5 m en een inclinatie α = 15°; het zijn strengen met een vrije lengte Lf = 7.0 m en een injectielichaam Db = 0.15 m bij Lb = 8.0 m in zand met τult = 150 kPa.
- Kracht per anker: Th = 103.06 × 2.5 = 257.7 kN, T = 257.7 / cos 15° = 266.7 kN, Tv = 69.0 kN langs de wand naar beneden.
- Vrije lengte: θ = 45° + 32°/2 = 61°, sc = (8.5 − 1.6) / (cos 15° tan 61° + sin 15°) = 3.45 m, Lf,req = 3.45 + 1.70 = 5.15 m ≤ Lf = 7.0 m: voldaan.
- Hechting: Tult = π × 0.15 × 8.0 × 150 = 565.5 kN, FSbond = 565.5 / 266.7 = 2.12 ≥ 2.0.
De module voor verankerde damwanden van GeoTerva voert deze stappen uit op een profiel van zand- en kleilagen met maximaal vier rijen ankers (de scharniermethode onder de bovenste), berekent de korte- en langetermijnscenario's, controleert de sectie en schat de vervorming van de wand waarbij de ankers als voorgespannen veren worden beschouwd. Een strook- of puntlast achter de wand voegt de zijdelingse druk van toeslagbelastingen toe.
7VragenKorte antwoorden.
Wat is de methode van de vrije steun?
Een ontwerp op basis van limietevenwicht voor een verankerde damwand waarbij de inbedding precies diep genoeg is zodat de passieve weerstand het kantelen van de wand rond het anker in evenwicht brengt: de voet kan vrij bewegen, de diepte volgt uit de momenten rond het anker en de ankerkracht uit de horizontale krachten.
Hoeveel inbedding heeft een verankerde wand nodig in vergelijking met een uitkragende wand?
Veel minder. In droog zand met φ′ = 30° en het anker op een tiende van de gesteunde hoogte, is Dtheory ongeveer 0.39 L tegenover 1.00 L voor een uitkragende wand, en is het maximale moment 29 % van dat van de uitkragende wand.
Waar moet de hechtzone van het anker beginnen?
Achter het kritieke vlak dat vanuit de voet van de wand bij de baggerlijn stijgt onder 45° + φ′/2, met een verdere marge van max(1,5 m, L/5) langs de pees; de vrije lengte moet tevens minimaal 4,5 m zijn voor strengen en 3 m voor staven.