GeoTerva Module openen

Theorie · Damwanden

Verankerde damwand in gelaagde grond: insteekdiepte, ankerkrachten, buigend moment en verplaatsing

Hoe een damwand in lagen zand en klei, gesteund door zijn inbedding en tot vier ankerlagen, wordt ontworpen: gronddrukken, diepte, ankerkrachten, het profiel en de verplaatsing, met de rekenwaarden uit de module.

De module werkt online in uw browser, op smartphone, tablet of pc. Niets te installeren, geen dongle nodig.

De module Verankerde damwand op een smartphone: de wand, de ankers, de lagen en de gronddrukken na Berekenen
Op deze pagina · 21 hoofdstukken
  1. 1Damwanden in gelaagde grond
  2. 2Hoe de wand wordt ondersteund
  3. 3Spanningen in de grond aan weerszijden
  4. 4Gronddruk in een gedraineerde laag
  5. 5Gronddruk in ongedraineerde klei
  6. 6Korte en lange termijn
  7. 7Bovenbelastingen op het gekeerde maaiveld
  8. 8Het nettogronddrukdiagram
  9. 9Invoering van de veiligheidsmarge
  10. 10Ongeankerde damwand — het teenblok
  11. 11Één ankerlaag — vrije grondsteun
  12. 12Meerdere ankerlagen — de scharniermethode
  13. 13Dwarskracht en buigend moment
  14. 14De ankers
  15. 15De seismische situatie
  16. 16Toetsing van de damwand
  17. 17Opbolling van een kleibodem
  18. 18De verplaatsing van de wand
  19. 19Het startmodel, door de module
  20. 20Aannames van de module en beperkingen
  21. 21Literatuur
Door het ingenieursteam van GeoTervaUpdated 2026-10-1825 min leestijdFree, no sign-up

Een damwand in gelaagde grond, gesteund door zijn insteekdiepte en maximaal vier ankerlagen. Deze pagina legt sectie voor sectie uit hoe de module de gronddrukken opbouwt voor een profiel van zand- en kleilagen aan weerszijden, de insteekdiepte en de ankerkrachten bepaalt via grensevenwicht, de wand toetst en de verplaatsing schat — en sluit af met de uitwerking van het startmodel volgens de eigen rekenkern van de module.

First slide of the lecture slides: Anchored sheet pile on layered soilPDF

Lecture slides

Ready-made slides for lectures and self-study

The mechanism, the derivation, the equations and the figures of this page, in teaching order. Every slide links back to its chapter.

37 slides · PDF · 1.9 MB

1Damwanden in gelaagde grondwerking van de wand en berekening door de module

Een damwand keert de grond aan één zijde van een ontgraving. De stabiliteit wordt ontleend aan de insteekdiepte onder de bouwputbodem — het ontgravingsniveau — en, wanneer de te keren hoogte daarvoor te groot is, aan grondankers die in de achterliggende grond verankerd zijn (zie onderstaande figuur).

water, gekeerde zijdewater in de bouwputmaatgevend glijvlakanker 1vrije ankerlengtehechtlengteanker 2qQLDzbouwputontgravingsniveauzand (ophoging)kleidicht zandkleidicht zand
De door deze module berekende wand: een grondprofiel met zand- en kleilagen aan weerszijden van de wand, de freatische lijn op een eigen niveau aan elke zijde, een gelijkmatig verdeelde belasting en een puntbelasting op het gekeerde maaiveld, en twee hellende ankerlagen — elk bestaande uit een vrije lengte over de actieve spie en een hechtlengte achter het maatgevende glijvlak. L is de gekeerde hoogte, D de insteekdiepte, z de diepte ten opzichte van de bovenkant van de wand.

De werkelijke ondergrond bestaat zelden uit één grondsoort. Een ophoging op zachte klei boven dicht zand is een gebruikelijk geval, en elk van deze lagen belast de wand en biedt weerstand op een eigen manier: zand door wrijving, klei door zijn sterkte, die kort na de ontgraving anders is dan jaren later. Deze module verwerkt een dergelijk profiel zoals het is.

  • Tot zes lagen vanaf het gekeerde maaiveld langs de gehele wand, elk als zand (gedraineerd: c′, φ′) of klei (ongedraineerde cu op korte termijn, gedraineerde c′, φ′ op lange termijn). Dezelfde lagen lopen door onder het ontgravingsniveau aan beide zijden.
  • Ongeankerd, of één tot vier lagen grondankers, elk met een eigen diepte, h.o.h.-afstand en hellingshoek.
  • Grondwater op een eigen niveau aan elke zijde; bovenbelastingen — gelijkmatig verdeelde belastingen, strook- en puntbelastingen; de seismische situatie.
  • De resultaten die de ontwerper nodig heeft: de insteekdiepte, de ankerkrachten, het buigend moment en het profiel, de bodemopbolling van een kleibodem en de verplaatsing van de wand.

De toegepaste methode is het grensevenwicht: de grond wordt aangenomen in de uiterste actieve en passieve toestand, waarbij de afmetingen van de wand zo gekozen worden dat krachten en momenten met een veiligheidsmarge in evenwicht zijn. Dit is de klassieke praktijkmethode en de methode volgens de norm, laag voor laag uitgewerkt. In het rapport wordt dit aangeduid als grensevenwicht, voorlopig damwandontwerp.

2Hoe de wand wordt ondersteundvrijuitdragend, één ankerlaag, meerdere ankerlagen

De wijze waarop de wand wordt ondersteund bepaalt het op te stellen evenwicht. De module onderscheidt drie systemen (zie onderstaande figuur):

Vrijuitdragend — het voetblokσ4​FL5​ontgravingsniveauÉén ankerlaag — vrije grondsteunFontgravingsniveauMeerdere ankerlagen — de scharniermethodeF1​F2​ontgravingsniveau
De drie ondersteuningssystemen. Links: een ongeankerde damwand roteert om een punt nabij de voet; de omkering van de gronddruk ter plaatse vormt het teenblok F–σ₄. Midden: één ankerlaag — het anker als eenvoudige steun, de voet vrij. Rechts: meerdere ankerlagen — scharnieren bij elk anker onder het bovenste anker maken de constructie statisch bepaald.
  • Een ongeankerde wand heeft geen andere steun dan de grond. Onder druk van de gekeerde grond roteert deze om een punt vlak boven de damwandpunt: boven dat punt is de gekeerde zijde actief en de ontgravingszijde passief; eronder wisselen deze om. Dit is economisch bij beperkte keerdehoogtes — in de regel tot ongeveer 5 à 6 m.
  • Één ankerlaag nabij de bovenzijde verandert de wand in een legger op twee steunpunten: het anker en de passieve weerstand van de insteekdiepte. De voet wordt verondersteld vrij te kunnen verplaatsen — vrije grondsteun — zodat de insteekdiepte volgt uit één momentenvergelijking rond het anker.
  • Meerdere ankerlagen maken de wand statisch onbepaald. De scharniermethode herstelt de statische bepaaldheid door bij elk anker onder het bovenste anker een scharnier aan te nemen. Elk veld werkt daardoor als een ligger op twee steunpunten en het gedeelte onder het onderste anker wordt ontworpen op basis van vrije grondsteun rondom dat anker.

Diepte z wordt naar beneden gemeten vanaf het gekeerde maaiveld, z = 0 aan de bovenzijde van de wand. L is de diepte van het ontgravingsniveau en D de insteekdiepte eronder. Een positieve nettogronddruk werkt richting de bouwput; een anker trekt de wand terug met zijn reactiekracht F per meter wand.

3Spanningen in de grond aan weerszijdenσv, u en σ′v, achter en voor de wand

De druk van een grondlaag hangt af van de aanwezige spanning, en een gelaagd, gedeeltelijk ondergelopen profiel vereist deze spanning in meerdere vormen. Aan elke zijde houdt de module drie spanningsvelden bij: de totale verticale spanning σv, de poriënwaterspanning u en de effectieve spanning σ′v = σv − u. Ongedraineerde klei wordt beschreven door de eerste, een gedraineerde laag door de andere twee.

σv,b(z)=q+ΣγiΔziub(z)=γwmax(0,z−Dw)σ′v,b=σv,b−ubde gekeerde zijde (index b, achterzijde), vanaf het maaiveld z = 0
σv,f(z)=γwmax(0,L−Dw,exc)+Σz>LγiΔziuf(z)=γwmax(0,z−Dw,exc)de ontgravingszijde (index f, voorzijde), grond vanaf het ontgravingsniveau z = L
Gekeerde zijde — vanaf het maaiveld024681050100150200z (m)kPaσv,b​σ′v,b​ub​Dw​Ontgravingszijde — vanaf het ontgravingsniveau024681050100150200z (m)kPaσv,f​σ′v,f​uf​ontgravingsniveau, z = LDw,exc​
De drie spanningen aan weerszijden van de wand. Achter de wand (links) begint de kolom op maaiveldhoogte met de bovenbelasting q; voor de wand (rechts) begint de grond op het ontgravingsniveau, waarbij water boven de bodem wel bijdraagt aan de totale spanning, maar niet aan de effectieve spanning.

γi is het vochtige volumiek gewicht van een laag boven de grondwaterstand van die zijde en het verzadigde eronder. Twee punten zijn van belang:

  • De gekeerde kolom draagt zijn volledige deklaagdruk onder het ontgravingsniveau, terwijl de ontgravingskolom opnieuw begint op het ontgravingsniveau. Dat verschil moet door de inbedding worden gecompenseerd.
  • De gelijkmatige bovenbelasting q wordt op elke diepte meegenomen in σv,b vóór de gronddrukvergelijkingen, zodat de uitsluiting van trekspanningen in een cohesieve laag hier rekening mee houdt.
Ongelijke waterstanden aan beide zijden worden aan elke zijde als hydrostatisch beschouwd: er wordt geen stroming berekend. De nettowaterdruk belast vervolgens de wand, en het resultaat krijgt de melding VOORLOPIG — STROMINGSEFFECT NIET INBEGREPEN, zonder de status VOLDOET.

4Gronddruk in een gedraineerde laagRankine met c′ en φ′, sprongen bij laagovergangen, afkapping

Zand, en klei op lange termijn, is gedraineerd: de sterkte is c′ + σ′ tan φ′, en het poriënwater draagt zijn eigen druk. De gronddruk volgt Rankine voor een verticale wand, horizontaal maaiveld en zonder wandwrijving:

Ka=tan2(45°−φ′2)Kp=tan2(45°+φ′2)
pa=max(0,Kaσ′v−2c′Ka)+upp=ηp(Kpσ′v+2c′Kp)+uηp = 1, of 1/FSp wanneer de veiligheidsmarge wordt toegepast op de passieve gronddruk (zie het hoofdstuk over de invoering van de veiligheidsmarge); op de waterspanning wordt nooit een factor toegepast

Elke laag heeft een eigen Ka en Kp, waardoor de gronddruk springt bij een laaggrens, zelfs als σ′v daar continu is. Deze sprongen worden exact aangehouden — het zijn werkelijke kenmerken van het diagram, geen fouten die moeten worden gladgestreken.

Uitsluiting van trekspanningen (trekscheur)

Bij c′ > 0 wordt de actieve vergelijking negatief nabij de bovenzijde van een laag: de grond zou aan de wand moeten trekken. Aangezien grond geen trek kan opnemen, wordt het grondaandeel afgekapt op nul (er wordt geen trekspanning in rekening gebracht), terwijl de waterspanning ongewijzigd blijft. Elke diepte waar de afgekapte spanning door nul gaat, wordt opgenomen als karakteristiek punt in het diagram, zodat het verloop daar exact knikt.

Onder het rotatiepunt van een ongeankerde damwand wisselen de zijden van rol: de gekeerde zijde wordt passief en de ontgravingszijde actief. Dezelfde vergelijkingen zijn van toepassing, elk met de parameters van de eigen zijde.

5Gronddruk in ongedraineerde kleitotale spanning, σv ∓ 2cu, en de met water gevulde trekscheur

Een verzadigde klei die snel wordt belast — zoals bij de ontgraving erin — kan niet draineren. De sterkte is de ongedraineerde schuifsterkte cu, met φ = 0, en wordt beschreven in totale spanning: het water bevindt zich in σv.

pa=max(σv−2cu,u)pp=ηp(σv+2cu)Ka = Kp = 1 bij φ = 0
Tel u nooit op bij een ongedraineerde klei. σv bevat reeds het gewicht van het water; het opnieuw optellen van u zou het water dubbel tellen.

De trekscheur

Nabij het bovenvlak van een gekeerde kleilaag is σv − 2cu negatief: de klei is op zichzelf standzeker en zou trek uitoefenen op de wand. Omdat er geen trek overgedragen kan worden, treedt er scheurvorming op vanaf de bovenzijde zt van de trekzone tot aan de basis zc daarvan, waar σv = 2cu (zie onderstaande figuur). Een trekscheur die aan de oppervlakte openstaat, kan vollopen met regen- of grondwater. Een met water gevulde scheur oefent zijn eigen hydrostatische druk uit op de wand:

pcrack=γw(z−zt)zt≤z≤zczt de bovenzijde van de trekscheur, of de grondwaterstand indien deze hoger staat
σv​ − 2cu​γw​(z − zt​) — de scheur gevuld met waterzc​ — de basis van de scheurtrekzone:de gronddruk afgekapt op 0gronddrukσv​ − 2cu​het wandvlakdruk op de wand →
De actieve gronddruk in een ongedraineerde kleilaag. De ongewijzigde lijn σv − 2cu is negatief in de trekzone; de korrelspanning wordt daar op nul gesteld en de ontstane scheur bevat water, γw(z − zt) tot aan de basis zc. Onder zc oefent de klei een druk uit gelijk aan σv − 2cu.

Standaard wordt er vanuit de veilige aanname van uitgegaan dat de scheur met water gevuld is. Boven de grondwaterstand kan deze optioneel als droog worden gedefinieerd (met een waarschuwing); de uitkomst van de alternatieve situatie wordt altijd vermeld. Het deel van de scheur onder de grondwaterstand bevat in beide gevallen grondwater — waardoor de ongedraineerde spanningsvergelijking nooit resulteert in een druk op de wand die kleiner is dan u.

6Korte en lange termijnbeide scenario's berekend; de maatgevende uitkomst bepaalt het ontwerp

Klei is ongedraineerd direct na de ontgraving en gedraineerd jaren later, en welk van de twee ongunstiger is voor de wand is vooraf niet bekend: de korte termijn geeft meestal de kleinere actieve druk, maar ook de zwakkere passieve weerstand van een zachte klei. De module rekent daarom beide scenario's door en ontwerpt de wand voor het grootste van elk resultaat.

De twee scenario's
Korte termijnLange termijn
Zandlagengedraineerd, c′, φ′gedraineerd, c′, φ′
Kleilagenongedraineerd, cu (totale spanning)gedraineerd, c′, φ′ (effectieve spanning)
Drukvergelijkingende gedraineerde en de ongedraineerde spanningsvergelijkingde gedraineerde spanningsvergelijking
Trekscheurin een klei boven het ontgravingsniveauwaar c′ de actieve druk negatief maakt

De insteekdiepte, de kracht van elke ankerlaag en het buigend moment worden elk genomen als de grootste van de twee scenario's — ze hoeven niet allemaal uit hetzelfde scenario te volgen. Een scenario waarin de ankers geen trek opnemen (een sterke klei die op korte termijn op zichzelf staat) is niet maatgevend voor de wand; dit wordt opgemerkt en het andere scenario is maatgevend.

7Bovenbelastingen op het gekeerde maaiveldgelijkmatig verdeelde belasting, strook- en puntbelastingen

De belastingen op het gekeerde maaiveld zijn analoog aan die in de modules voor zand en klei — een lijst waarin elke belasting een gelijkmatig verdeelde belasting, strookbelasting of puntbelasting is (zie onderstaande figuur).

  • Gelijkmatig — q wordt op elke diepte opgeteld bij σv,b zoals in bovenstaande vergelijking, en werkt zo via Ka of 1 door in de gronddruk.
  • Strooklast — een belasting q over een breedte b op een afstand a van de wand: de elastische oplossing voor een stijve wand, reeds een horizontale druk, nooit vermenigvuldigd met Ka.
  • Puntbelasting — een belasting Q op een afstand x: de Boussinesq-oplossing verdubbeld voor een stijve wand, ter plaatse van de doorsnede van de wand door de belasting.
σH=2qπ(β−sinβcos2α)strookbelasting: β de hoek die de strook opspant vanuit het beschouwde punt op de wand, α de hoek naar het midden van de strook
σH=3Qx2zπR5R=x2+z2puntbelasting op de meest belaste doorsnede, gerekend per strekkende meter wand — aan de veilige zijde; x ≥ 0.30 m
StrookbelastingqβαabzPuntbelastingQRx ≥ 0.30 mz
De strookbelasting en de puntbelasting. De spanningen ten gevolge van een strookbelasting en puntbelasting verlopen gekromd over de diepte; deze worden adaptief geïntegreerd binnen elk segment van het diagram.

In de seismische situatie wordt elke belasting ingevoerd met de bijbehorende combinatiefactor ψ2.

8Het nettogronddrukdiagrambeide zijden, het verschil en de exacte segmentering

De wand ondervindt het verschil tussen de twee zijden. De nettodruk is de druk van de gekeerde zijde verminderd met die van de ontgravingszijde,

pnet(z)=pb(z)−pf(z)positief gericht naar de ontgraving; boven het ontgravingsniveau is pf de eventuele waterdruk van het water in de bouwput

Het evenwicht van de wand wordt opgesteld op basis van dit diagram (zie onderstaande figuur). Boven het ontgravingsniveau is dit de actieve druk van de gekeerde grond en het aanwezige water; daaronder neemt de passieve weerstand aan de ontgravingszijde sneller toe dan de actieve druk aan de achterzijde. De nettodruk passeert het punt E (waar deze nul is) en keert zich vervolgens tegen de gekeerde zijde.

De twee zijdenpa,b​pp,f​ontgravingsniveauzand / kleiDe nettodrukLE — de nettodruk is nulrichting de ontgravingrichting de gekeerde zijde← de sprong bij de laagovergang
Een zandlaag op een kleilaag, gedraineerd, met een bovenbelasting en zonder grondwater — berekend met de Rankine-vergelijking en de gedraineerde spanningsvergelijking. Links: de actieve druk aan de gekeerde zijde en de passieve weerstand aan de ontgravingszijde onder het ontgravingsniveau. Rechts: het verschil tussen beide (de nettogronddruk), met de sprong op de laagovergang en het nulpunten bij E.

Segmenten en de exacte integratie ervan

De karakteristieke punten van het model — de bovenzijde van de wand, elk anker, het ontgravingsniveau, elke laagovergang, elke grondwaterstand, de uiteinden van elke scheur, de randen van de belastingen en elk nulpunt van een afgekapte druk — verdelen de wand in segmenten. Binnen een segment is elke lineaire component van de druk exact lineair, zodat de kracht en het moment om een willekeurige diepte zr exact worden geïntegreerd:

Fseg=12(p0+p1)hMseg(zr)=h[p0(2z0+z1)+p1(z0+2z1)]6−zrFsegeen segment van z0 tot z1, h = z1 − z0, met spanningen p0 en p1 aan de uiteinden

De strook- en puntbelastingsdrukken, die gekromd zijn, worden via adaptieve kwadratuur in dezelfde segmenten opgeteld. Een sprong bestaat uit twee drukken op één diepte — één die het bovenliggende segment sluit, één die het onderliggende segment opent — zodat er bij een laagovergang niets verloren gaat.

9Invoering van de veiligheidsmargeeen verhogingsfactor op de diepte, of een veiligheidsfactor op de passieve gronddruk

Het evenwichtsdiagram levert de diepte op waarbij de wand precies in evenwicht is, Dtheorie. Een wand die tot die diepte wordt aangebracht heeft geen veiligheidsmarge. Daarom wordt een marge toegepast via een van de twee instelbare methoden (zie onderstaande figuur):

Een factor f op de diepteDtheory​× fde volledige passieve druk, de damwandpunt dieper gedrevenEen veiligheidsfactor op de passieve drukDtheory​pp​ / FSp​een gereduceerde passieve druk, de gevonden diepte direct toegepast
De twee methoden. Links: het diagram met de volledige passieve weerstand, waarbij de theoretische diepte Dtheorie wordt vermenigvuldigd met f. Rechts: de passieve gronddruk gedeeld door FSp, waarbij de diepte die dit gereduceerde diagram in evenwicht brengt direct wordt aangehouden.
  • Een factor f op de diepte — Dreq = f · Dtheory, met f = 1.2 tot 1.3 voor zand en 1.4 tot 1.6 voor klei in de bron. De krachten en het moment zijn die van het theoretische diagram.
  • Veiligheidsfactor op de passieve gronddruk — ηp = 1/FSp vermenigvuldigt de passieve grondspanning in de gedraineerde en ongedraineerde vergelijkingen (Kpσ′v + 2c′√Kp gedraineerd, σv + 2cu ongedraineerd), maar nooit de poriënwaterspanning. De diepte die het gereduceerde diagram in evenwicht brengt, is Dvereist.

De Dreq van de andere methode wordt er altijd naast afgedrukt, zodat beide vergeleken kunnen worden.

Een door de ingenieur opgegeven insteekdiepte

Wanneer de diepte van de wand is opgegeven, wordt deze geverifieerd: URD = Dreq / Dgiven ≤ 1. De module bepaalt ook de veiligheidsfactor die de opgegeven wand mobiliseert — de factor waarmee de passieve gronddruk kan worden gedeeld voordat het diagram slechts net in evenwicht is met de damwandpunt op de opgegeven diepte:

D(ηp=1/FSp,mob)=Dgiven

Een langere wand in evenwicht met een gedeeltelijk gemobiliseerde passieve weerstand kan meer buigen dan de ontwerpwand, waardoor de inwendige krachten voor beide worden uitgewerkt — het ontwerpgeval en het geval met opgegeven diepte — en de damwand en de ankers worden ontworpen op de grootste waarden. Voor een verankerde damwand is het moment van de druk onder het onderste anker ten opzichte van dat anker lineair in ηp, waaruit FSp,mob exact volgt; voor een ongeankerde damwand wordt dit gevonden met de methode van Brent.

10Ongeankerde damwand — het teenblokΣ H en Σ M met de omgekeerde gronddruk aan de teen

Een ongeankerde damwand roteert om een punt nabij de voet, waarbij de gronddrukken onder dat punt omkeren. In de conventionele methode volgens de bron wordt het gekromde werkelijke verloop vervangen door een vereenvoudigde constructie: de nettolijn via E tot aan een punt F, en vanaf F een teenblok dat omklapt naar de omgekeerde ordinaat σ4 aan de teen (zie onderstaande figuur).

ontgravingsniveauEFHσ4​σ3​L5​Dactiefnetto passiefhet voetblok
De nettogronddruk bij een ongeankerde damwand. Boven E duwt de gekeerde zijde; tussen E en F biedt de inbedding weerstand; vanaf F, L5 boven de teen, klapt het blok om naar σ4. De stippellijn F–H dient uitsluitend om de ordinaat σ3 aan de teen te bepalen en stelt geen drukoppervlak voor.

Met H1 en M1 als de resultante van het nettodiagram tot aan een proefvoet en het moment ervan om de voet, σ3 de nettodruk aldaar (ontgravingszijde passief) en σ4 de omgekeerde ordinaat (gekeerde zijde passief min ontgravingszijde actief), luiden de twee evenwichtsvoorwaarden

H1+12(σ3+σ4)L5=0Σ H = 0: de hoogte van het teenblok voor een proef-insteekdiepte
M1+(σ3+σ4)L526=0Σ M t.o.v. de teen = 0: de insteekdiepte

Voor een homogene zandlaag reduceren deze tot de vierdegraadsvergelijking in L4 uit de bron; in een gelaagd profiel worden ze numeriek opgelost op hetzelfde diagram. De diepte wordt gezocht voorbij het punt waar het passieve oppervlak het actieve heeft ingehaald, en het blok wordt aan het nettodiagram toegevoegd als de driehoek (σ3 + σ4)(z − zF)/L5 — de lijn F–H uit de bron overal waar de nettodruk daar lineair is. De methode vereist dat het blok zich onder het nulpunt bevindt, 0 < L5 < L4; anders wordt er een waarschuwing gegeven.

11Één ankerlaag — vrije grondsteunhet moment rond het anker geeft de diepte, het horizontaal evenwicht de kracht

Bij toepassing van één ankerlaag nabij de bovenzijde hoeft de wand niet meer om zijn teen te roteren: de wand wordt ondersteund bij het anker, waardoor de inbedding slechts hoeft te zorgen voor de passieve reactie die het evenwicht sluit. De teen wordt vrij verplaatsbaar verondersteld — vrije grondsteun (zie onderstaande figuur).

ontgravingsniveauFankerza​DactiefpassiefΣ M om het anker = 0 geeft D; Σ H = 0 geeft F.
Vrije grondsteun. Het moment van de nettogronddruk om de ankerlaag bepaalt de insteekdiepte D; het horizontaal evenwicht levert vervolgens de ankerkracht F per meter wand op.
∫0L+Dpnet(z)(z−za)dz=0Σ M om de ankerlaag op za = 0: de insteekdiepte D
F=∫0L+Dpnet(z)dzΣ H = 0: de ankerkracht per meter

Beide integralen zijn sommen van de exacte segmentintegralen. Vrije grondsteun levert de kortste damwand en het grootste moment op van de klassieke methoden; de momentreductie van Rowe voor een flexibele wand wordt niet toegepast.

12Meerdere ankerlagen — de scharniermethodescharnieren ter hoogte van de onderste ankers, eenvoudige balken, vrije grondsteun aan de voet

Twee of meer ankerlagen maken van de damwand een doorgaande balk op meerdere steunpunten, die statisch onbepaald is. De scharniermethode — die in de zand- en kleimodules wordt gebruikt — maakt deze statisch bepaald door uit te gaan van een scharnier (nulmoment) bij elk anker onder de bovenste ankerlaag (zie de onderstaande figuur).

ontgravingsniveauF1​F2​F3​bovenzijde wand tot anker 2gedragen door F1​ en F2​anker 2 tot anker 3een eenvoudige balkonder het onderste ankervrije grondsteun eromheenscharnier
De scharniermethode. De wand van de bovenzijde tot het tweede anker wordt gedragen door de eerste twee ankers; elke overspanning tussen twee ankers is een eenvoudige balk; het deel onder het onderste anker wordt ontworpen op basis van vrije grondsteun ten opzichte van dat anker.
  1. Het veld van de bovenzijde van de wand tot het tweede anker is een balk op de eerste twee ankers: de bovenste reactie is het moment van de belasting om het tweede anker gedeeld door de overspanning; de rest gaat naar het tweede anker.
  2. Elk veld tussen twee ankers is op dezelfde wijze een eenvoudige balk, waarvan de reacties worden verdeeld over de twee uiteinden.
  3. Onder het onderste anker volgt de insteekdiepte uit vrije grondsteun om dit anker:
∫znL+Dpnet(z)(z−zn)dz=0zn de diepte van de onderste ankerlaag

De kracht in een ankerlaag is de som van de reacties van de aangrenzende velden; de onderste ankerlaag neemt ook de horizontale kracht van het onderliggende deel op. Het moment is hierdoor nul bij elk scharnier — hetgeen de module controleert als een sluitvoorwaarde. Een ankerlaag die volgens het schematiseringsmodel op druk zou komen te staan, wordt vermeld in een waarschuwing.

13Dwarskracht en buigend momentV en M op de segmenten, Mmax waar V = 0, de wortelscan

Met de insteekdiepte en de ankerkrachten bekend, volgen de dwarskracht en het buigend moment door integratie van de nettogronddruk langs de wand, waarbij de ankerkrachten als puntbelastingen optreden:

V(z)=∫0zpnetdz−Σza,i<zFiM(z)=∫0zVdz

Beide worden geïntegreerd over dezelfde segmenten als de gronddruk, zodat ze exact zijn overal waar de gronddruk lineair is. Het maximale moment wordt bepaald waar V = 0 binnen een segment (niet enkel afgelezen in de knopen), en de bijbehorende diepte zM wordt gerapporteerd.

Bepaling van de insteekdiepte

De insteekvergelijking — het moment om de damwandpunt, het moment om de ankerlaag of het moment om de onderste ankerlaag — wordt gescand over het gehele toelaatbare bereik van D: vanaf 0.001 m, daarna 0.05, 0.10 en 0.20 m, elke 0.10 m tot aan de grens, en op elke overgangsdiepte. Elke tekenwisseling wordt ingesloten met de methode van Brent, waarbij de kleinste toelaatbare wortel wordt genomen. Geen wortel is ook een antwoord: de berekening stopt en het diagram wordt getekend.

Sluitcontroles. De dwarskracht en het moment moeten sluiten aan de damwandpunt; het moment moet nul zijn bij elk scharnier; de resultante van de segmenten moet overeenstemmen met een nauwkeurige kwadratuur van het diagram. Dit zijn blokkerende fouten, geen waarschuwingen: een resultaat dat niet sluit, wordt niet als resultaat getoond.

14De ankersde kracht per anker, de vrije lengte, de hechtlengte en de afspankracht

De reactie F van een ankerlaag is een kracht per meter wand. De ankers van de laag hebben een h.o.h.-afstand s en een helling α t.o.v. het horizontale vlak, zodat elk anker het volgende opneemt:

T=FscosαTv=TsinαTv behoort tot het verticale evenwicht van de wand en wordt nooit meegeteld als horizontale weerstand
ontgravingsniveaumaatgevend glijvlakθ = 45° + φ′/2sc​Lf​Lb​ — de hechtzoneDb​ — groutlichaamαza​
Een anker: de trekstaaf/kabel loopt vanaf de ankerkop door de actieve glijwig, begrensd door het kritieke glijvlak vanuit de hoek van de bouwput; de vrije lengte eindigt achter dit glijvlak met een marge, en de hechtzone — het groutlichaam met diameter Db en lengte Lb — draagt de kracht over op de achterliggende grond.

De vrije lengte

De hechtzone moet achter de grondmassa liggen die met de wand meebeweegt. Het kritieke glijvlak begint in de hoek van de bouwput en stijgt onder θ = 45° + φ′/2; langs de ankerstang wordt dit vlak bereikt op

sc=L−zacosαtanθ+sinαLf≥sc+max(1.5m,L5)tevens Lf ≥ 4.5 m voor een strengenanker en 3.0 m voor een staafanker

Het glijvlak wordt automatisch gegenereerd wanneer de gehele keerde hoogte uit één zandlaag bestaat. Bij een gelaagd grondprofiel of kleilagen is een enkel vlak geen verantwoorde aanname; in dat geval voert de ingenieur het glijvlak in dat volgt uit een afzonderlijke analyse — anders wordt vermeld dat de controle niet is uitgevoerd.

De hecht- en afspankracht

Tult=πDbLbτultFSbond=Tultmax(T,P0)≥FSreqeen voorlopige schuifspanning grout-grond; FSreq = standaard 2.0

τult wordt ingevoerd door de ingenieur, inclusief bronvermelding. Een anker wordt afgespannen op zijn voorspanning P0, en de hechtzone draagt die belasting vanaf het begin, waardoor de maatgevende belasting op de hechtzone de grootste is van T en P0. De verhouding P0/Tult ≤ 1 wordt afzonderlijk gecontroleerd als plausibiliteitstoets van de invoergegevens. De trekstaaf/kabel wordt gecontroleerd op zijn capaciteit; geschiktheids- en controlebeproevingen, evenals de diepe macrostabiliteit van het blok tussen de wand en de ankers, vallen buiten de module en worden aangemerkt als niet-berekend.

15De seismische situatieMononobe–Okabe in de gedraineerde lagen, de ongedraineerde spie in de klei

In de seismische situatie wordt elke statische coëfficiënt vervangen door de pseudostatische coëfficiënt van de betreffende laag. De seismische hoek volgt uit de horizontale en verticale coëfficiënten:

tanθ=kh1∓kvonder de grondwaterstand met ingesloten poriënwater tan θw = γsat/(γsat − γw) · kh/(1 ∓ kv)

Zand, en klei op lange termijn — Mononobe–Okabe

KAE=cos2(φ′−θ)cos2θ[1+sinφ′sin(φ′−θ)cosθ]2KPE=cos2(φ′−θ)cos2θ[1−sinφ′sin(φ′−θ)cosθ]2verticale wand, horizontaal maaiveld, geen wandwrijving
σAE=(1∓kv)KAEσ′vσPE=(1∓kv)KPEσ′vc′ wordt niet meegenomen in de seismische situatie

Klei op korte termijn — de ongedraineerde spie

σAE=(1∓kv)(1+tanθ)σv−2cuσPE=(1∓kv)(1−tanθ)σv+2cude pseudostatische ongedraineerde spie met een vlak onder 45° — Mononobe–Okabe ontaardt bij φ = 0; een aanname van GeoTerva, vermeld in het rapport

Beide scenario's van het statische ontwerp worden doorgerekend, elk voor beide richtingen van kv, waarbij de grootste insteekdiepte, het grootste moment en de grootste ankerkrachten maatgevend zijn. Een verankerde damwand kan niet roteren om de teen, waardoor de dynamische toename van de actieve gronddruk over de te keren hoogte gelijkmatig wordt verdeeld:

ΔPAE=∫0L(pAE−pA)dz

Vrij water in de bouwput voegt een Westergaard-waterdruk toe, 7/8 kh γw √(h z). De passieve weerstand wordt in deze buitengewone ontwerpsituatie niet gefactorieerd: de insteekdiepte DE die het seismische diagram in evenwicht brengt, mag niet groter zijn dan de lengte van de wand. Wanneer de wand langer is dan DE, wordt elk geval ook opgelost in evenwicht bij de opgegeven diepte, waarbij de grootste van de twee momenten en ankerkrachten wordt gebruikt.

De coëfficiënten worden laag voor laag toegepast; er wordt geen enkele seismische spie door alle lagen heen gebruikt, wat in het rapport wordt vermeld. θ ≥ φ′ in zand vormt de grens van Mononobe–Okabe: de controle wordt in dat geval gerapporteerd als niet berekend, met opgave van reden.

16Toetsing van de damwandNEN-EN 1993-1-1 of AISC 360-22 op het maximale moment

Het stalen profiel wordt getoetst op buiging met het maximale rekenmoment. Er kan worden gekozen uit twee normen.

EN 1993-1-1

MEd=γFMmax≤Mc,Rd=WfyγM0Wreq=MEdγM0fy

AISC 360-22

LRFD:γHMmax≤φbMnASD:Mmax≤MnΩbφb = 0.90, Ωb = 1.67; Mn volgens de norm — het plastisch moment voor een compacte doorsnede, minder voor een niet-compacte of slanke doorsnede, eerste vloeien wanneer de profieleigenschappen niet bekend zijn

W is het weerstandsmoment van de gehele wand per meter, uit de tabel van de fabrikant — elastisch of plastisch, afhankelijk van de doorsnedeklasse. Het vereiste weerstandsmoment Wreq wordt altijd afgedrukt, zodat een profiel uit een catalogus kan worden gekozen. De dwarskrachtcapaciteit van de wand, plaatselijke knik van de elementen en corrosieverlies vallen buiten de toetsing en worden in het rapport vermeld.

17Opbolling van een kleibodemhet opbollingsblok aan de voet van de damwand

Wanneer de bodem van de bouwput uit zachte klei bestaat, kan het gewicht van de gekeerde grond de klei omhoog drukken in de bouwput. De module controleert deze bodemopbolling zoals in de kleimodule, met een draagvermogensblok aan de damwandpunt — B′ = B/√2 voor een bouwput met breedte B, of de diepte T tot een harde laag wanneer deze kleiner is, en B″ = √2 B′:

FSheave=5.14cu(1+0.2B′′Lexc)+csideHB′σv(H)+qcu onder het graafniveau, cside de gemiddelde ongedraineerde schuifsterkte langs de gekeerde hoogte H, Lexc de lengte van de bouwput (de vormfactor vervalt voor een langwerpige bouwput)

Strook- en puntbelastingen binnen de breedte B′ worden omgezet in een equivalente bovenbelasting op het blok. Wanneer de grond op het ontgravingsniveau geen klei is, is de controle niet van toepassing en wordt dit in het rapport vermeld.

18De verplaatsing van de damwandeen elastische balk op elasto-plastische veren, de ankers als veren die alleen trek opnemen

Uiterste-evenwichtsberekeningen leveren krachten op, geen verplaatsingen. Om een schatting te maken van de wandverplaatsing gebruikt de module de beddingsconstantemethode uit de zand- en kleimodules: de wand wordt geschematiseerd als een elastische balk (E I per meter) op elasto-plastische veren aan beide zijden.

  • Elke veer start vanaf de neutrale gronddruk — K0σ′v met K0 = 1 − sin φ′ in een gedraineerde laag, σ′v in een ongedraineerde kleilaag — en beweegt mee met de wand met de stijfheid kh van de laag totdat de actieve of passieve limiet van de laag wordt bereikt.
  • Elk anker is een voorgespannen veer, k = E At cos²α / (Lf s), vertrekkend vanaf P0 cos α / s. De veer werkt uitsluitend op trek: een anker dat op druk zou komen te staan vervalt, waarna de berekening wordt herhaald totdat geen enkele veer of anker meer van toestand verandert.
  • De netto waterdruk en de bovenbelastingen belasten de balk rechtstreeks.

Het resultaat is karakteristiek en indicatief: het hangt af van kh — sterk zolang de veren zacht zijn, nauwelijks meer zodra de grond zijn grenzen heeft bereikt — waarbij kh een modelparameter is en geen grondconstante. Het wordt gerapporteerd zonder grenswaarde.

19Het openingsmodel volgens de moduleelk getal berekend door de eigen rekenkern van de module

Het model waarmee het tabblad Model opent is een keermuur die L = 7.5 m zand (3.0 m) op klei (6.0 m) op zand keert, met de grondwaterstand aan beide zijden op 8.5 m onder de bovenkant, een gelijkmatige bovenbelasting q = 10 kPa en twee ankerlagen — op 1.5 m en 4.5 m, h.o.h. 2.5 m, onder een helling van 15° en 20°. De marge is de factor f = 1.3 op de diepte. Elk onderstaand getal is berekend door de eigen code van de module bij het openen van deze pagina; hetzelfde model is een referentierapport van de module, gecontroleerd met een onafhankelijke handberekening.

De grondlagen van het openingsmodel
LaagGrondDikte (m)γ / γsat (kN/m³)φ′ (°)c′ (kPa)cu (kPa)KaKp
1zand3.018.0 / 20.0300—0.33333.0000
2klei6.019.0 / 19.5245450.42172.3712
3zandtot de damwandpunt19.0 / 21.0360—0.25963.8518
Ka en Kp berekend met de Rankine-vergelijking uit φ′ — de gedraineerde waarden (lange termijn).

De lange termijn, met de hand, boven het ontgravingsniveau

Boven de grondwaterstand en het ontgravingsniveau zijn alleen σ′v en de gedraineerde gronddrukvergelijking nodig:

σ′v(3.0)=10+18×3.0=64.0kPapa=0.3333×64.0=21.33kPade onderzijde van het zand
pa=0.4217×64.0−2×5×0.4217=20.50kPade bovenzijde van de klei — de sprong op de laaggrens
σ′v(L)=64.0+19×4.5=149.5kPapa=56.55kPahet ontgravingsniveau

Op korte termijn is dezelfde klei ongedraineerd: aan de bovenzijde geldt σv − 2cu = 64.0 − 90 = −26.0 kPa < 0, waardoor de gronddruk tot nul wordt gereduceerd en er een met water gevulde trekscheur ontstaat tot een diepte van zc = 4.37 m, waar σv = 2cu, zoals in de trekscheurvergelijking.

De twee scenario's

De resultaten van de twee scenario's volgens de module
Korte termijnLange termijnOntwerp (de grootste)
Dtheorie (m)1.5492.4032.403
Dreq = f · Dtheory (m)2.0143.1243.124
F1 (kN/m)34.3041.6941.69
F2 (kN/m)56.94132.32132.32
Mmax (kN·m/m)59.49121.43121.43
zM (m)6.5466.8256.825
De lange termijn is maatgevend voor elk resultaat hier: de gedraineerde klei drukt harder dan de ongedraineerde klei, waarvan de bovenkant in een trekscheur staat. De andere benadering voor de marge — de passieve gronddruk gedeeld door FSp = 1.50 — zou Dreq = 3.273 m opleveren.

De ankers

T1=41.69×2.5cos15°=107.9kNFSbond,1=754.0max(107.9,250)=3.016Tult = π × 0.20 × 8.0 × 150 = 754.0 kN; de vereiste hechtweerstand wordt bepaald door de afspankracht P0
T2=132.32×2.5cos20°=352.0kNFSbond,2=754.0max(352.0,250)=2.142Tult = π × 0.20 × 8.0 × 150 = 754.0 kN; de vereiste hechtweerstand wordt bepaald door de ankerkracht T

De damwand, de opbolling en de verplaatsing

MEd=1.35×121.43=163.92kN·m/mWreq=596cm3/mNEN-EN 1993-1-1, staal S275, γF = 1.35
Mc,Rd=1400×10−6×2750001.00=385.0kN·m/mde damwand van het openingsmodel, W = 1400 cm³/m
η=MEdMc,Rd=163.92385.0=0.426≤1
FSheave=259.9139.5+10=1.739B′ = 7.071 m; de klei langs de gekeerde hoogte geeft cside = 27.0 kPa

Volgens de beddingconstante-methode verplaatst de bovenkant van de wand 2.6 mm naar de gekeerde zijde — voortgetrokken door de voorgespannen ankers — en de wand ter hoogte van het ontgravingsniveau 11.2 mm naar de bouwput: karakteristiek en indicatief.

Componenten van de horizontale gronddruk — kerende zijde rechts van de as, ontgravingszijde links; de nettogronddruk in het zwart02468z (m)ontgravingsniveauanker 1anker 21005050100p (kPa)actieve gronddrukporiënwaterspanning (elke zijde)passieve gronddruk (met ηp​)nettogronddruk
Het openingsmodel zoals getekend door de module: de drukcomponenten aan beide zijden over het ontwerpsiagram, en de nettogronddruk.
Dwarskracht en buigend moment langs de damwand — V vertoont een sprong met F bij elk anker; M > 0 geeft trek aan de kerende zijde02468V (kN/m)−9797F1​ = 41.7 kN/mF2​ = 132.3 kN/mM (kN·m/m)−121121Mmax​ = 121.4 kN·m/mz (m)
De dwarskracht en het buigend moment van het openingsmodel, inclusief de ankerkrachten — zoals weergegeven op het tabblad Berekeningen.

20Aannames en beperkingen van de modulealle aannames, meldingen en grenzen op één plek

Elke berekening rust op aannames. De module sorteert deze naar de wijze waarop ze het rapport bereiken:

  • Gedeclareerd — geen wandwrijving (δ = 0); de marge op de vrije ankerlengte gemeten langs de ankerstang; de puntbelasting op de meest belaste doorsnede; de seismische coëfficiënten per laag.
  • Gedeclareerd en op beide wijzen getoond — het kortetermijn- en langetermijnscenario (beide berekend); de trekscheur gevuld met water of droog (de andere afgedrukt); de veiligheidsmarge op de diepte of op de passieve gronddruk (de andere afgedrukt).
  • Afbreekvoorwaarden — een anker buiten de wand; een laag zonder de voor het scenario vereiste sterkte; geen toelaatbare insteekdiepte; ankers in druk in elk scenario; een mislukte iteratie; een hechtzone binnen de maatgevende glijwig.
Hoe de verschillende meldingen tot stand komen
VoorwaardeNiveauWerkingsprincipe
Anker buiten 0 < za < L; twee ankerlagen dichter bij elkaar dan 0.25 mafbreekvoorwaardeer wordt niets berekend
Een laag zonder cu (korte termijn) of φ′ (gedraineerd)afbreekvoorwaardede laag en het scenario worden vermeld
Geen toelaatbare insteekdiepte; ankers op druk in elk scenario; iteratie misluktafbreekvoorwaardehet gronddrukdiagram is getekend
Vrije lengte korter dan sc + max(1.5 m, L/5)afbreekvoorwaardede hechtzone zou binnen de glijwig vallen
Ongelijke grondwaterstandengeldigheidsbannerVOORLOPIG, geen toetsingsresultaat VOLDOET; de piping-toets is vermeld
Droge trekscheur; geen kritiek glijvlak; geringe insteekdiepte; onvoldoende hechtweerstand; trekstaaf/kabel overschrijdt capaciteit; teenblok boven E; ankerlaag op druk; seismisch domein; macrostabiliteitwaarschuwinggerapporteerd met wat is aangenomen
Trekspanningen afgesneden; meerdere wortels; de scenario's; puntbelasting verplaatst naar 0.30 mopmerking / infohet feit en de aanname

Het scherm kan advies geven over de te nemen stappen; het rapport vermeldt uitsluitend wat is aangenomen en berekend.

Wat de module momenteel nog niet ondersteunt

  • Momentreductie volgens Rowe voor een flexibele wand — afgelezen uit grafieken; wordt toegevoegd met een eigen validatie.
  • Diepe macrostabiliteit en de algehele stabiliteit van de damwand en de ondergrond — in elke verankerde berekening vermeld als niet-berekend.
  • Grondwaterstroming — ongelijke grondwaterstanden worden hydrostatisch berekend en zijn voorzien van de geldigheidsbanner.
  • Een hellend maaiveld, lijnbelastingen en bouwfases — beschikbaar in latere versies.

21Literatuurde bronnen, de ankers, de normen

  • Das, B.M. (2016). Principles of Foundation Engineering, 8th ed. Cengage Learning.
  • Rankine, W.J.M. (1857). On the stability of loose earth. Philosophical Transactions of the Royal Society of London, 147, 9–27.
  • Mononobe, N. and Matsuo, H. (1929). On the determination of earth pressure during earthquakes. World Engineering Congress, Tokyo. Okabe, S. (1926). General theory of earth pressure. Journal of the Japan Society of Civil Engineering, 12(1).
  • Westergaard, H.M. (1933). Water pressures on dams during earthquakes. Transactions of the American Society of Civil Engineers, 98, 418–433.
  • Bowles, J.E. (1996). Foundation Analysis and Design, 5th ed. McGraw-Hill.
  • Brent, R.P. (1973). Algorithms for Minimization without Derivatives. Prentice-Hall.
  • EN 1993-1-1:2005 — Design of steel structures, general rules.
  • ANSI/AISC 360-22 — Specification for Structural Steel Buildings.

Van theorie naar uw eigen ontwerp

Ontwerp uw eigen verankerde damwand binnen enkele minuten

  • Zand- en kleilagen, waterstanden aan beide zijden, bovenbelastingen en aardbevingen, met scenario's voor korte en lange termijn
  • Tot vier ankerlagen onder een helling: krachten, vrije lengte, hechtlengte en afspankracht
  • Insteekdiepte, dwarskracht en moment, damwandtoetsing volgens NEN-EN 1993-1-1 of AISC 360-22, bodemopbolling en verplaatsing
  • Een overzichtelijk berekeningsrapport, opgeslagen als pdf. Werkt op uw smartphone en in uw browser

Meer over damwanden