Op deze pagina · 13 hoofdstukken
De module berekent de directe (elastische) zetting van een fundering op een gelaagd profiel van niet-samenhangende gronden (zand, grind), volgens de elasticiteitstheorie. Niet-samenhangende lagen zakken gedraineerd: het water ontwijkt even snel als de belasting wordt aangebracht, waardoor de zetting elastisch is en er geen consolidatie optreedt. Het betreft een analytische berekening in gesloten vorm — geen eindige elementen.
1Toepassingsgebied
Kleilagen hebben een eigen module, Directe (elastische) zetting — Cohesieve gronden, en hun consolidatie wordt berekend in de module Consolidatie; de module Zetting 2D combineert alle drie op één profiel met beide soorten lagen.
2Elasticiteitstheorie
Onder een volkomen flexibele fundering die de nettodruk qnet draagt, geeft de wet van Hooke de verticale rek en de integraal daarvan de zetting (bron):
De spanningstoenamen zijn die van een homogene elastische halfruimte (Boussinesq). Omdat de horizontale spanningen afhangen van ν, hangt de rek — en daarmee de zetting — af van zowel E als ν.
3Invloedsfactoren van Steinbrenner
Voor de hoek van een gelijkmatig belast rechthoekig vlak heeft de integraal een gesloten vorm (Steinbrenner; bron):
A1 = ln[(m′ + √(m′² + 1))·√(1 + n′²) / (m′ + √(m′² + n′² + 1))] A2 = m′ / (n′ √(m′² + n′² + 1))
met m′ = L′/B′ en n′ = z/B′ (waarin B′ de kortste zijde is van de hoekrechthoek). Het middelpunt van een fundering met afmetingen B × L is de hoek van vier rechthoeken B/2 × L/2: α = 4, B′ = B/2; de hoek van de fundering is de hoek van de gehele rechthoek: α = 1, B′ = B. Elk ander punt is de som met teken van de vier rechthoeken die een hoek in dat punt hebben. Voor een strook (m′ → ∞): F1 = ln(1 + n′²)/2π, F2 = (n′/2π)·tan−1(1/n′); aan de rand geldt α = 2, B′ = B. De rekenmodule evalueert de formules rechtstreeks.
4Gelaagd grondprofiel
Een laag tussen de diepten ztop en zbottom onder het stichtingsvlak draagt bij met het verschil van de halfruimte-oplossing tussen deze twee diepten, met de eigen waarden voor E en ν:
Dit is de integraal van de rek volgens Hooke over de laag met de spanningen van een homogene halfruimte — exact onder die aanname, waardoor het resultaat niet afhangt van de lameldikte Δz (de lamellen dienen enkel voor de tabellen en de velden). Het vervangt de gewogen gemiddelde modulus van een formule voor één enkele laag. Wanneer de stijfheid van een laag toeneemt met de diepte, dient deze te worden opgesplitst in meerdere lagen.
5Niet-samenhangende lagen
| Laag | Gedrag | E | ν |
|---|---|---|---|
| Niet-samenhangend (zand, grind) | gedraineerd | E′, bijv. E′/pa = α · N60 | ν′ ≈ 0.25 – 0.35 |
Voor zand geeft de bron E′/pa = α·N60 met α = 5 (zand met fijne fractie), 10 (schoon normaal geconsolideerd zand) en 15 (schoon overgeconsolideerd zand), pa ≈ 100 kPa. De modulus van zand neemt toe met de diepte: verdeel een dikke laag in meerdere lagen met toenemende E′.
6Nettodruk
De ontgraving verwijdert de effectieve deklaagdruk op de bodem van de bouwput (het grondwaterpeil blijft ongewijzigd). Met één enkele modulus voor verlichting en herbelasting wordt de elastische terugvering van de ontgraving bij herbelasting hersteld, waardoor de nettodruk bepalend is voor de directe zetting. Een nettodruk gelijk aan of kleiner dan nul veroorzaakt geen zetting (een negatieve waarde vormt een elastische terugvering).
7Diepte van de zakkerberekening
De rek wordt gesommeerd tot de berekeningsdiepte zlim: dit is óf de invloedsdiepte, waar de spanningstoename volgens Boussinesq onder het middelpunt afneemt tot p · q (10 % is de gebruikelijke keuze; z′ ≈ 2.09 B voor een vierkant, 2.55 B voor L = 1.5 B, 2.92 B voor L = 2 B, 6.34 B voor een strook), óf de onderzijde van het grondprofiel, waarmee de laag van Steinbrenner op een stijve onderlaag wordt gemodelleerd. Wanneer het grondprofiel boven de invloedsdiepte eindigt, wordt aangenomen dat de onderste laag doorloopt tot deze diepte.
8Flexibele en stijve funderingen
De formules leveren de zetting van een volkomen flexibele fundering: het grootst in het middelpunt, het kleinst in de hoek; het verschil daartussen is de scheefstelling (ongelijke zetting) van de flexibele fundering. Een stijve fundering zakt gelijkmatig met circa 0.93 maal de zetting van het flexibele middelpunt (de bron).
9Aanlegdiepte
De dieptefactor volgens Fox reduceert de zetting van een ingebedde fundering met een dieptefactor If die afhangt van Df/B, B/L en ν (de bron). De module hanteert If = 1 — geen reductie, aan de veilige zijde.
10Kleurzones
De weergaven Contouren en Zettingen tonen een grootheid over de doorsnede door het middelpunt in kleurbanden (de legenda geeft de waarde bij elke derde grens aan): de Boussinesq-spanningstoename van de nettodruk, de modulus van de lagen, de verticale rek en de zetting S(z) van een punt op die diepte — de samendrukking van de grond tussen dat punt en zlim. Rek en zetting maken gebruik van dezelfde lamellen, E en ν als de resultaten, met de factoren van Steinbrenner in het betreffende punt, zodat de waarde op het stichtingsvlak op de hartlijn gelijk is aan de zetting uit de resultaten.
Klassen voor de vervormingsvelden. Zetting, opbolling en rek zijn het grootst onder de belasting en klein op diepte. Met gelijke banden zou het gehele onderste deel van de doorsnede in de eerste band vallen en zou het beeld lijken alsof de beweging vlak onder de fundering stopt. Deze velden worden daarom weergegeven in klassen met de grenzen 1 · 1.5 · 2 · 3 · 5 · 7 × 10n, vanaf 1/300 van het maximum naar boven, met de kleuren verdeeld over de klassen, en elke grens wordt vermeld in de legende. De spanningen, de modulus en een netto-vervorming die van teken verandert, behouden de zesendertig gelijke banden.
11Tekenafspraak en aannames
- Zetting positief. Met de keuzeschakelaar naast de eenheden in de koptekst kan de weergave worden omgeschakeld naar de conventie waarbij verticale verplaatsingen naar boven toe positief zijn (zetting negatief) — in de resultaten, de tabellen, de tekeningen en het rapport; de rekenmodule, de afleiding in het tabblad Berekeningen en de rekken en spanningen (druk positief) blijven klassiek.
- Stichtingsvlak = ontgravingsniveau (maaiveld zonder ontgraving); gelijkmatige druk op een volkomen flexibele fundering.
- Spanningen van een homogene elastische halfruimte in elke laag (met de ν van die laag).
- Elke laag is niet-samenhangend en zakt gedraineerd (E′, ν′).
- Geen correctie voor aanlegdiepte; stijve fundering ≈ 0.93 × flexibel middelpunt.
Elke aanname die van toepassing is op een model staat vermeld bij de resultaten (Waarschuwingen en aannames).
12Buiten het toepassingsgebied
- Kleilagen: hun directe (elastische) zetting bevindt zich in Directe (elastische) zetting — Cohesieve gronden, hun consolidatie in de module Consolidatie, de som in de module Zetting 2D.
- Empirische zandmethoden (rekinvloedsfactor van Schmertmann, diagrammen op basis van SPT of CPT) en de diepte-afhankelijke modulus volgens Mayne & Poulos.
- Funderingsstijfheid tussen flexibel en stijf, grond-constructie-interactie, eindige-elementenmethoden.
13Literatuur
- Das, B.M. (2016). Principles of Foundation Engineering, 8th ed. Cengage.
- Steinbrenner, W. (1934). Tafeln zur Setzungsberechnung. Die Strasse, 1, 121–124.
- Fox, E.N. (1948). The mean elastic settlement of a uniformly loaded area at a depth below the ground surface. Proc. 2nd ICSMFE, Rotterdam, 1, 129–132.
- Bowles, J.E. (1996). Foundation Analysis and Design, 5th ed. McGraw-Hill.
- Duncan, J.M. & Buchignani, A.L. (1976). An engineering manual for settlement studies. University of California, Berkeley.
- Kulhawy, F.H. & Mayne, P.W. (1990). Manual on Estimating Soil Properties for Foundation Design. EPRI EL-6800.
Van theorie naar uw eigen ontwerp
Bepaal de directe (elastische) zetting van uw eigen fundering binnen enkele minuten
- De zetting in het midden, op de hoek en bij een stijve fundering
- Het aandeel van elke laag
- Kleurbanden van spanning, rek en zetting
- Een overzichtelijk berekeningsrapport, opgeslagen als pdf. Online: niets te installeren, geen dongle, op smartphone, tablet of pc

PDF