1Een verticale muur, hellende ophogingRankine (1857): de spanning parallel aan het oppervlak.
Rankine (1857) bepaalde de spanningen in een semi-oneindige massa korrelige grond (c′ = 0) waarvan het oppervlak onder een hoek α ten opzichte van de horizontale hellt, op het moment dat deze bezwijkt door spreiding (actief) of compressie (passief). Op elk verticaal vlak werkt de spanning parallel aan het grondoppervlak en neemt lineair toe met de diepte. Een wrijvingsloze verticale muur die de plaats inneemt van een dergelijk vlak, draagt de druk
Beide krachten werken op H/3 boven de basis, gehelld onder α: de horizontale component is Pa cos α, de verticale component Pa sin α, neerwaarts op de muur voor een ophoging die van de muur af stijgt. Met α = 0 zijn de coëfficiënten tan²(45° ∓ φ′/2), de waarden voor horizontaal terrein van de pagina aarddrukcoëfficiënten.
De wortel vereist α ≤ φ′: een helling steiler dan φ′ kan niet stabiel blijven. Bij α = φ′ verdwijnt de wortel en worden beide coëfficiënten gelijk aan cos φ′ (voor φ′ = 30°, Ka = Kp = 0.866): de helling zelf bevindt zich in breuktoestand, en de actieve en passieve toestanden vallen samen.
2Het algemene geval: een hellende achterzijdeChu (1991).
Chu (1991) breidde de oplossing van Rankine uit naar een wrijvingsloze muur waarvan de achterzijde onder een hoek θ ten opzichte van de verticale staat, achter een korrelige ophoging die hellend is onder α. θ is positief wanneer de hiel verder in de ophoging ligt dan de bovenzijde van de muur, zodat de grond op de achterzijde rust; negatief wanneer de achterzijde over de grond heen helt. De actieve druk is Pa = ½γH²Ka(R), waarbij H de verticale hoogte van de muur is, en
De druk werkt op H/3 boven de hiel, onder een hoek β ten opzichte van de normaal op de rug, en de faalwig wordt begrensd door een vlak onder een hoek η ten opzichte van het horizontale:
Voor het passieve geval veranderen de tekens:
Met θ = 0 leveren ze de bovenstaande coëfficiënten voor een verticale rug op, met β = α. Bij een horizontale opvulling is de coëfficiënt gelijk voor ±θ, maar de drukrichting keert om: voor φ′ = 30° en θ = ±10°, Ka(R) = 0.377 met β = 17.9° en −17.9°.
3Tabel van KaVerticale rug, φ′ = 20–45°, α = 0–35°.
| φ′ | α = 0° | α = 5° | α = 10° | α = 15° | α = 20° | α = 25° | α = 30° | α = 35° |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 20° | 0.490 | 0.500 | 0.531 | 0.603 | 0.940 | — | — | — |
| 21° | 0.472 | 0.481 | 0.509 | 0.571 | 0.748 | — | — | — |
| 22° | 0.455 | 0.463 | 0.488 | 0.543 | 0.677 | — | — | — |
| 23° | 0.438 | 0.445 | 0.468 | 0.517 | 0.625 | — | — | — |
| 24° | 0.422 | 0.428 | 0.449 | 0.492 | 0.583 | — | — | — |
| 25° | 0.406 | 0.412 | 0.431 | 0.469 | 0.547 | 0.906 | — | — |
| 26° | 0.390 | 0.396 | 0.413 | 0.448 | 0.515 | 0.700 | — | — |
| 27° | 0.376 | 0.380 | 0.396 | 0.428 | 0.487 | 0.626 | — | — |
| 28° | 0.361 | 0.366 | 0.380 | 0.409 | 0.460 | 0.573 | — | — |
| 29° | 0.347 | 0.351 | 0.365 | 0.390 | 0.436 | 0.530 | — | — |
| 30° | 0.333 | 0.337 | 0.350 | 0.373 | 0.414 | 0.494 | 0.866 | — |
| 31° | 0.320 | 0.324 | 0.335 | 0.356 | 0.393 | 0.462 | 0.650 | — |
| 32° | 0.307 | 0.311 | 0.321 | 0.341 | 0.374 | 0.434 | 0.574 | — |
| 33° | 0.295 | 0.298 | 0.307 | 0.325 | 0.355 | 0.408 | 0.520 | — |
| 34° | 0.283 | 0.286 | 0.294 | 0.311 | 0.338 | 0.385 | 0.478 | — |
| 35° | 0.271 | 0.274 | 0.282 | 0.297 | 0.322 | 0.363 | 0.442 | 0.819 |
| 36° | 0.260 | 0.262 | 0.270 | 0.283 | 0.306 | 0.343 | 0.411 | 0.597 |
| 37° | 0.249 | 0.251 | 0.258 | 0.270 | 0.291 | 0.324 | 0.383 | 0.521 |
| 38° | 0.238 | 0.240 | 0.246 | 0.258 | 0.277 | 0.307 | 0.358 | 0.468 |
| 39° | 0.228 | 0.229 | 0.235 | 0.246 | 0.263 | 0.291 | 0.336 | 0.426 |
| 40° | 0.217 | 0.219 | 0.225 | 0.235 | 0.250 | 0.275 | 0.315 | 0.391 |
| 41° | 0.208 | 0.209 | 0.214 | 0.224 | 0.238 | 0.260 | 0.296 | 0.361 |
| 42° | 0.198 | 0.200 | 0.204 | 0.213 | 0.226 | 0.246 | 0.278 | 0.334 |
| 43° | 0.189 | 0.190 | 0.195 | 0.203 | 0.215 | 0.233 | 0.262 | 0.310 |
| 44° | 0.180 | 0.181 | 0.186 | 0.193 | 0.204 | 0.221 | 0.247 | 0.289 |
| 45° | 0.172 | 0.173 | 0.177 | 0.183 | 0.193 | 0.209 | 0.232 | 0.270 |
De druk Pa = ½KaγH² werkt evenwijdig aan het oppervlak. — : α > φ′, geen oplossing. Waarden berekend door GeoTerva met de functie die zijn Rankine-module voor hellende opvulling gebruikt.
4Tabel van KpVerticale rug, φ′ = 20–45°, α = 0–35°.
| φ′ | α = 0° | α = 5° | α = 10° | α = 15° | α = 20° | α = 25° | α = 30° | α = 35° |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 20° | 2.040 | 1.986 | 1.826 | 1.548 | 0.940 | — | — | — |
| 21° | 2.117 | 2.064 | 1.905 | 1.633 | 1.181 | — | — | — |
| 22° | 2.198 | 2.145 | 1.986 | 1.719 | 1.305 | — | — | — |
| 23° | 2.283 | 2.230 | 2.071 | 1.806 | 1.413 | — | — | — |
| 24° | 2.371 | 2.318 | 2.159 | 1.895 | 1.515 | — | — | — |
| 25° | 2.464 | 2.410 | 2.251 | 1.987 | 1.614 | 0.906 | — | — |
| 26° | 2.561 | 2.507 | 2.346 | 2.083 | 1.714 | 1.174 | — | — |
| 27° | 2.663 | 2.608 | 2.446 | 2.181 | 1.815 | 1.312 | — | — |
| 28° | 2.770 | 2.715 | 2.551 | 2.284 | 1.918 | 1.434 | — | — |
| 29° | 2.882 | 2.826 | 2.660 | 2.390 | 2.023 | 1.550 | — | — |
| 30° | 3.000 | 2.943 | 2.775 | 2.502 | 2.132 | 1.664 | 0.866 | — |
| 31° | 3.124 | 3.066 | 2.895 | 2.618 | 2.245 | 1.778 | 1.154 | — |
| 32° | 3.255 | 3.196 | 3.022 | 2.740 | 2.362 | 1.894 | 1.306 | — |
| 33° | 3.392 | 3.332 | 3.155 | 2.868 | 2.484 | 2.013 | 1.441 | — |
| 34° | 3.537 | 3.476 | 3.295 | 3.002 | 2.612 | 2.135 | 1.570 | — |
| 35° | 3.690 | 3.627 | 3.442 | 3.144 | 2.745 | 2.262 | 1.698 | 0.819 |
| 36° | 3.852 | 3.788 | 3.598 | 3.293 | 2.886 | 2.394 | 1.827 | 1.124 |
| 37° | 4.023 | 3.957 | 3.762 | 3.450 | 3.033 | 2.532 | 1.958 | 1.288 |
| 38° | 4.204 | 4.136 | 3.936 | 3.615 | 3.189 | 2.676 | 2.094 | 1.435 |
| 39° | 4.395 | 4.326 | 4.121 | 3.791 | 3.353 | 2.827 | 2.234 | 1.576 |
| 40° | 4.599 | 4.527 | 4.316 | 3.977 | 3.526 | 2.987 | 2.380 | 1.718 |
| 41° | 4.815 | 4.741 | 4.523 | 4.174 | 3.710 | 3.155 | 2.533 | 1.861 |
| 42° | 5.045 | 4.968 | 4.744 | 4.383 | 3.904 | 3.333 | 2.694 | 2.009 |
| 43° | 5.289 | 5.210 | 4.978 | 4.605 | 4.111 | 3.521 | 2.863 | 2.162 |
| 44° | 5.550 | 5.468 | 5.228 | 4.842 | 4.331 | 3.721 | 3.042 | 2.322 |
| 45° | 5.828 | 5.744 | 5.495 | 5.095 | 4.565 | 3.934 | 3.232 | 2.489 |
α wordt gemeten omhoog weg van de wand, zoals in Tabel 1. Waarden berekend door GeoTerva.
5Tabel voor een schuine rugChu (1991), φ′ = 34°.
| θ | α = 0° | α = 10° | α = 20° | α = 30° |
|---|---|---|---|---|
| −10° | 0.333 (−22.0°) | 0.299 (−14.3°) | 0.285 (−2.9°) | 0.335 (15.9°) |
| −5° | 0.296 (−12.2°) | 0.283 (−2.4°) | 0.299 (9.5°) | 0.396 (24.5°) |
| 0° | 0.283 (0.0°) | 0.294 (10.0°) | 0.338 (20.0°) | 0.478 (30.0°) |
| 5° | 0.296 (12.2°) | 0.331 (20.3°) | 0.400 (27.2°) | 0.578 (32.9°) |
| 10° | 0.333 (22.0°) | 0.388 (27.5°) | 0.481 (31.5°) | 0.697 (34.0°) |
| 15° | 0.390 (28.5°) | 0.463 (31.6°) | 0.578 (33.6°) | 0.836 (33.7°) |
| 20° | 0.461 (32.2°) | 0.553 (33.6°) | 0.693 (34.0°) | 0.996 (32.5°) |
θ > 0: de hiel ligt dieper in de opvulling dan de bovenkant (de grond rust op de rug). Pa = ½γH²Ka(R) met H de verticale hoogte. Waarden berekend door GeoTerva naar Chu (1991).
6WerkvoorbeeldEen schuine rug achter een hellende opvulling.
Een wand met H = 6 m hoogte heeft een rug die onder θ = 10° is geneigd (de hiel ligt 1.06 m dieper in de opvulling dan de bovenkant) en houdt een granulaire opvulling tegen die onder α = 15° hellend is, met φ′ = 34° en γ = 19 kN/m³.
- Hoek ψa: sin−1(sin 15°/sin 34°) = 27.57°, dus ψa = 27.57° − 15° + 2 × 10° = 32.57°.
- Coëfficiënt: Ka(R) = 0.428, tegenover 0.311 voor een verticale rug achter dezelfde helling.
- Stuwkracht: Pa = ½ × 19 × 6² × 0.428 = 146.2 kN/m, op H/3 = 2.00 m boven de hiel.
- Richting: β = 29.65° ten opzichte van de normaal op de rug. De normaal zelf wijst 10° onder de horizontaal, dus de druk is onder een hoek van 39.65° onder de horizontaal gericht: Ph = 112.6 kN/m, Pv = 93.3 kN/m.
- Faalwig: het vlak stijgt vanaf de hiel onder η = 55.7° ten opzichte van de horizontaal.
Tegen een verticale rug geeft dezelfde helling Pa = 106.3 kN/m bij α = 15° (Ph = 102.7, Pv = 27.5 kN/m). De schuine rug draagt een deel van het gewicht van de grond die erop rust, wat zich uit in de veel grotere verticale component. In dezelfde opvulling gedrukt, zou de schuine rug Kp(R) = 3.345 mobiliseren bij β = 8.1°. Bij de stabiliteitscontrole van een kantel- of zwaartekrachtswand wordt de Rankine-druk meestal genomen op het verticale vlak door de hiel, waarbij de grond boven de hiel als gewicht wordt meegerekend (zie stabiliteitscontroles van keerwanden).
7VragenKorte antwoorden.
In welke richting werkt de Rankine-druk achter een hellende opvulling?
Op een verticale rug is deze evenwijdig aan het maaiveld, onder een hoek α ten opzichte van de horizontaal, op H/3 boven de basis. Op een rug onder een hoek θ maakt deze de hoek β van Chu (1991) met de normaal op de rug.
Wat gebeurt er wanneer de helling van de opvulling φ′ bereikt?
Ka en Kp worden beide cos φ′, en voor α > φ′ is er geen oplossing: een granulaire helling die steiler is dan zijn wrijvingshoek kan niet standhouden, met of zonder wand.
Bevat de oplossing voor een hellende opvulling wandwrijving?
De wand is wrijvingsloos in de theorie van Rankine, maar de druk is geneigd alsof een wandwrijving δ = α op een verticale rug zou werken. De wig van Coulomb met δ = α op een verticale rug geeft dezelfde coëfficiënt: voor φ′ = 32° en α = 10°, 0.321 tegenover 0.321 van Rankine.