GeoTerva Modülü açın

Teori · Sıvılaşma

SPT ile sıvılaşma tetiklenmesi: düzeltmeler, çevrimsel oranlar ve güvenlik sayısı

SPT darbe sayılarından sıvılaşmaya karşı güvenlik sayısının Idriss ve Boulanger (2014) yöntemiyle nasıl bulunduğu: deneylerin ön elemesi, gerilmeler, düzeltmeler, çevrimsel gerilme oranı ve çevrimsel direnç oranı; modülün uyguladığı formüllerle.

Modül çevrimiçi olarak tarayıcınızda; telefonda, tablette ya da bilgisayarda çalışır. Kurulum gerekmez, donanım kilidi yoktur.

SPT ile tetiklenme · Sonuçlar
SPT ile tetiklenme modülü, Analiz et düğmesinden sonra: çizim ve yanındaki sonuçlar
Bu sayfada · 14 bölüm
  1. 1Kapsam
  2. 2Deneylerin ön elemesi
  3. 3Gerilmeler
  4. 4SPT düzeltmeleri
  5. 5Örtü yükü düzeltmesi
  6. 6İnce dane oranı
  7. 7Çevrimsel gerilme oranı
  8. 8Çevrimsel direnç oranı
  9. 9Büyüklük ölçekleme katsayısı
  10. 10Örtü yükü katsayısı
  11. 11Güvenlik sayısı
  12. 12Bölgeler ve kalınlık
  13. 13Kaynaklar
  14. 14Renk bandı kesiti
GeoTerva mühendislik ekibi tarafındanUpdated 2026-10-183 dk okumaFree, no sign-up

Modülde, yeraltı su seviyesinin altındaki her SPT deneyinde sıvılaşmanın tetiklenip tetiklenmediği, Idriss & Boulanger (2014) SPT tabanlı yöntemiyle kontrol edilmektedir. Her sondaj kuyusu için güvenlik sayısının derinlikle değişimi, sıvılaşmanın tetiklendiği derinlik aralıkları ve tüm sondaj kuyularını kapsayan bir proje özeti verilmektedir.

First slide of the lecture slides: SPT triggeringPDF

Lecture slides

Ready-made slides for lectures and self-study

The mechanism, the derivation, the equations and the figures of this page, in teaching order. Every slide links back to its chapter.

29 slides · PDF · 1.0 MB

1Kapsam

Sıvılaşmanın sonuçları — oturma, yanal yayılma, taşıma gücü kaybı — bu sürümün kapsamı dışındadır.

2Deneylerin ön elemesi

Bir deney; yeraltı su seviyesinin altında, zmax derinliğinden daha derinde olmayan ve kum gibi davranan bir zeminde bulunuyorsa değerlendirilir. Plastisite indisi en az PIlim (varsayılan değer 7) olan zemin kil benzeri kabul edilir; PI verilmediğinde CL, CH, OL, OH ya da PT simgesi zemini kil benzeri olarak işaretler. Kil benzeri zeminler çevrimsel yükleme altında yumuşayabilir, ancak burada kullanılan anlamda sıvılaşmaz; bu nedenle bu zeminlerin değerlendirilmesi çevrimsel yumuşama kontrolüne bırakılmaktadır.

Değerlendirilmeyen deneyler, gerekçeleriyle birlikte tüm tablolarda yer almaktadır.

3Gerilmeler

σv = Σ γi·hi    u = γw·(z − zw)    σ′v = σv − u

Tabaka tabaka, yeraltı su seviyesinin üstünde γ, altında γsat kullanılmaktadır; boşluk suyu basıncı, sondaj kuyusundaki yeraltı su seviyesi derinliğinden hidrostatik olarak hesaplanmaktadır.

4SPT düzeltmeleri

N60 = N30·CE·CB·CS·CR
KatsayıDeğer
CE — şahmerdan enerjisiER / 60
CB — sondaj kuyusu çapı65–115 mm: 1.00 · 150 mm: 1.05 · 200 mm: 1.15
CS — numune alıcıstandart: 1.00 · iç kılıfsız: 1.1–1.3 (1.2 kullanılmıştır)
CR — tij boyu L = z + L0< 3 m: 0.75 · 3–4: 0.80 · 4–6: 0.85 · 6–10: 0.95 · ≥ 10: 1.00

5Örtü yükü düzeltmesi

CN = (Pa / σ′v)m ≤ 1.7    m = 0.784 − 0.0768·√(N1)60cs    (N1)60 = CN·N60

Üs sonuca bağlı olduğundan CN iterasyonla belirlenmektedir; m ifadesinde (N1)60cs en çok 46 alınmaktadır. Pa = 101.3 kPa.

6İnce dane oranı

Δ(N1)60 = exp[1.63 + 9.7/(FC + 0.01) − (15.7/(FC + 0.01))2]    (N1)60cs = (N1)60 + Δ(N1)60

FC olarak, verilmişse deneyin laboratuvar değeri, aksi durumda deneyin bulunduğu tabakanın değeri kullanılmaktadır.

7Çevrimsel gerilme oranı

CSR = 0.65·(σv / σ′v)·amax·rd    rd = exp[α(z) + β(z)·M]
α(z) = −1.012 − 1.126·sin(z/11.73 + 5.133)    β(z) = 0.106 + 0.118·sin(z/11.28 + 5.142)

8Çevrimsel direnç oranı

CRRM=7.5, σ′=1 = exp[(N1)60cs/14.1 + ((N1)60cs/126)2 − ((N1)60cs/23.6)3 + ((N1)60cs/25.4)4 − 2.8]

Eğri (N1)60cs = 37 değerine kadar kullanılmaktadır; daha sıkı bir deney bu sınır değerde değerlendirilmektedir.

9Büyüklük ölçekleme katsayısı

MSF = 1 + (MSFmax − 1)·(8.64·e−M/4 − 1.325)    MSFmax = 1.09 + ((N1)60cs/31.5)2 ≤ 2.2

10Örtü yükü katsayısı

Kσ = 1 − Cσ·ln(σ′v / Pa) ≤ 1.1    Cσ = 1 / (18.9 − 2.55·√(N1)60cs) ≤ 0.3

11Güvenlik sayısı

CRR = CRRM=7.5, σ′=1·MSF·Kσ    FS = CRR / CSR
SonuçKoşul
TetiklenirFS < 1.0
Sınırda1.0 ≤ FS < FSreq
UYGUNFS ≥ FSreq

FSreq bir girdidir; proje şartnamesine ya da geçerli yönetmeliğe göre belirlenmektedir.

12Bölgeler ve kalınlık

Değerlendirilen her deney, bulunduğu tabakada üstteki deneye olan uzaklığın yarısından alttaki deneye olan uzaklığın yarısına kadar uzanan aralığı temsil etmektedir; tabaka sınırında ya da yeraltı su seviyesinde aralık o noktada sona ermektedir. Aynı sonucu veren komşu aralıklar birleştirilerek bölgeler oluşturulmakta ve bir sondaj kuyusundaki sıvılaşan kalınlık, FS < 1.0 olan bölgelerin toplamı olarak alınmaktadır.

13Kaynaklar

  • Boulanger, R.W., Idriss, I.M. (2014). CPT and SPT based liquefaction triggering procedures. Report UCD/CGM-14/01, University of California, Davis.
  • Idriss, I.M., Boulanger, R.W. (2008). Soil liquefaction during earthquakes. EERI, MNO-12.
  • Boulanger, R.W., Idriss, I.M. (2006). Liquefaction susceptibility criteria for silts and clays. J. Geotech. Geoenviron. Eng., 132(11).
  • Youd, T.L. et al. (2001). Liquefaction resistance of soils: summary report from the 1996 NCEER and 1998 NCEER/NSF workshops. J. Geotech. Geoenviron. Eng., 127(10).
  • Seed, H.B., Idriss, I.M. (1971). Simplified procedure for evaluating soil liquefaction potential. J. Soil Mech. Found. Div., 97(SM9).

14Renk bandı kesiti

Kontürler görünümünde sondaj kuyuları üzerinde bir büyüklüğün dağılımı renklendirilmektedir: her sondaj kuyusu, SPT sonuçlarından (komşu deneyler arasında enterpole edilerek) bu büyüklüğün derinlikle değişimini vermektedir; kesit hattı tanımlandığında büyüklük, komşu sondaj kuyuları arasında aynı kotta doğrusal olarak enterpole edilmekte ve en dıştaki kuyuların ötesinde en yakın kuyu kullanılmaktadır; kesit hattı bulunmadığında her sondaj kuyusu kendi renk sütunu olarak çizilmektedir. Gri renk değerlendirilmeyen bölümleri göstermektedir: yeraltı su seviyesinin üstü, kil benzeri zemin ya da zmax derinliğinden daha derin kısımlar.

Teoriden kendi tasarımınıza

Kendi sahanızdaki sıvılaşmayı dakikalar içinde kontrol edin

  • Düzeltilmiş darbe sayısı, çevrimsel gerilme ve direnç oranları ile güvenlik sayısı, deney deney
  • Tetiklenen ve sınırda kalan bölgeler ile sondaj kuyuları arasındaki kesitler
  • Proje özeti ve Word raporu
  • PDF olarak kaydedilen, derli toplu bir hesap raporu. Çevrimiçi: kurulum yok, donanım kilidi yok; telefonda, tablette ya da bilgisayarda

Sıvılaşma hakkında daha fazlası