1Het medium van WestergaardZachte grond tussen starre platen.
De oplossingen van Boussinesq veronderstellen een homogene, isotrope halfruimte. Veel afzettingen zijn echter gelaagd: warven en gelamineerde klei, of zachte grond met dunne, stijvere tussenlagen die de horizontale vervorming ervan beperken. Westergaard (1938) loste de puntlast op voor een idealisatie van zulke grond: een elastisch materiaal versterkt door talrijke dunne, starre horizontale platen die geen laterale vervorming toestaan. De enige parameter is de Poisson-verhouding μs van de grond tussen de platen, via
Voor μs = 0 is η = 1/√2 = 0.7071; naarmate μs 0.5 nadert, nadert η tot nul en bezwijkt de oplossing.
2De puntlastΔσz = (P/z²)·IW.
Een puntlast P op het oppervlak verhoogt de verticale spanning op diepte z en horizontale afstand r met
wat voor μs = 0 wordt
voor Boussinesq (zie Boussinesq-puntlast). Direct onder de last is IW = 1/π = 0.3183 tegen IB = 0.4775: de starre platen spreiden de last zijwaarts. Beide verdelingen dragen de gehele last P door elk horizontaal vlak, dus wat Westergaard van de as afneemt, plaatst hij verder naar buiten: voorbij r/z = 1.52 is zijn spanning de grootste. Een grotere μs concentreert de last weer; bij μs = 0.4 is IW op de as 0.9549, boven de waarde van Boussinesq. De Westergaard-puntlastmodule geeft de spanning van meerdere puntlasten tegelijk.
3De cirkel en de rechthoekGeïntegreerd over een belast oppervlak.
Geïntegreerd over een gelijkmatig belast flexibel oppervlak q geeft de puntlastoplossing twee gesloten vormen. Onder het midden van een cirkel met straal R:
en onder een hoek van een rechthoek B × L, met m = B/z en n = L/z zoals voor de hoekfactor I3 van Boussinesq (zie spanning onder een rechthoekige fundering):
Elk ander punt onder of naast een rechthoek volgt uit vier hoekrechthoeken met tekens, zoals bij Boussinesq; voor een punt buiten de as van een cirkel integreert de module de puntlast over de cirkel rond het punt. De cirkel van Boussinesq staat op de pagina spanning onder een cirkelvormige belasting.
4Westergaard tegen BoussinesqPuntlast, cirkel en vierkant, μs = 0.
| r/z | IB Boussinesq | IW μs = 0 | IW μs = 0.2 | IW/IB (μs = 0) |
|---|---|---|---|---|
| 0 | 0.4775 | 0.3183 | 0.4244 | 0.67 |
| 0.1 | 0.4657 | 0.3090 | 0.4080 | 0.66 |
| 0.2 | 0.4329 | 0.2836 | 0.3646 | 0.66 |
| 0.3 | 0.3849 | 0.2483 | 0.3074 | 0.65 |
| 0.4 | 0.3295 | 0.2099 | 0.2491 | 0.64 |
| 0.5 | 0.2733 | 0.1733 | 0.1972 | 0.63 |
| 0.6 | 0.2214 | 0.1411 | 0.1547 | 0.64 |
| 0.8 | 0.1386 | 0.0925 | 0.0953 | 0.67 |
| 1 | 0.0844 | 0.0613 | 0.0604 | 0.73 |
| 1.25 | 0.0454 | 0.0380 | 0.0361 | 0.84 |
| 1.5 | 0.0251 | 0.0247 | 0.0229 | 0.98 |
| 1.75 | 0.0144 | 0.0167 | 0.0153 | 1.17 |
| 2 | 0.0085 | 0.0118 | 0.0107 | 1.38 |
| 2.5 | 0.0034 | 0.0064 | 0.0057 | 1.90 |
| 3 | 0.0015 | 0.0038 | 0.0034 | 2.55 |
Δσz = (P/z²)·I. De twee zijn gelijk bij r/z = 1.52 voor μs = 0. Waarden berekend door GeoTerva met de functies die zijn puntlastmodules gebruiken.
| z/R | Boussinesq | Westergaard μs = 0 | verhouding |
|---|---|---|---|
| 0.25 | 0.986 | 0.826 | 0.84 |
| 0.5 | 0.911 | 0.667 | 0.73 |
| 0.75 | 0.784 | 0.531 | 0.68 |
| 1 | 0.646 | 0.423 | 0.65 |
| 1.5 | 0.424 | 0.272 | 0.64 |
| 2 | 0.284 | 0.184 | 0.65 |
| 3 | 0.146 | 0.095 | 0.65 |
| 4 | 0.087 | 0.057 | 0.66 |
| 5 | 0.057 | 0.038 | 0.66 |
Waarden berekend door GeoTerva met de functies die zijn cirkelvormige-belasting- en Westergaard-modules gebruiken.
| m = n | I3 Boussinesq | IWc Westergaard μs = 0 | verhouding |
|---|---|---|---|
| 0.25 | 0.0270 | 0.0177 | 0.66 |
| 0.5 | 0.0840 | 0.0541 | 0.64 |
| 0.75 | 0.1372 | 0.0888 | 0.65 |
| 1 | 0.1752 | 0.1161 | 0.66 |
| 1.5 | 0.2157 | 0.1525 | 0.71 |
| 2 | 0.2325 | 0.1743 | 0.75 |
| 3 | 0.2439 | 0.1981 | 0.81 |
| 5 | 0.2486 | 0.2184 | 0.88 |
| 10 | 0.2498 | 0.2341 | 0.94 |
Δσz = q·I in de hoek. Voor een zeer groot gebied naderen beide 0.25. Waarden berekend door GeoTerva.
5Wanneer welke te gebruikenHomogene grond of gelaagde grond.
- Boussinesq voor gronden die, op de schaal van de fundering, homogeen zijn en vrij zijdelings kunnen vervormen: zanden, grind, uniforme klei en silt. Het is de gebruikelijke basis voor spanningsverhogingen voor zetting in de meeste funderingswerken.
- Westergaard voor afzettingen waarin dicht opeenliggende, stijvere horizontale lagen de laterale vervorming beperken: warven- of gelamineerde klei, afwisselende dunne lagen zachte klei en dichtere silt of zand, een zachte grond met dicht opeenliggende horizontale wapening. μs = 0 is de gebruikelijke keuze.
- Wanneer de gelaagdheid onzeker is, geeft het berekenen van beide een bandbreedte: Westergaard (μs = 0) geeft de lagere spanning onder een belast gebied en, op geringe diepte, de hogere spanning op enige afstand ernaast, wat van belang is voor het effect van een nieuwe belasting op een naburige constructie.
6Uitgewerkt voorbeeldEen funderingsplaat op gelamineerde klei.
Een funderingsplaat B × L = 4 m × 6 m oefent q = 140 kPa uit op een gelamineerde klei. Bepaal Δσz onder het midden op z = 3 m met beide methoden, met μs = 0 voor Westergaard.
De plaat wordt verdeeld in vier rechthoeken van 2 m × 3 m die elkaar in het midden raken: m = 2/3 = 0.667, n = 3/3 = 1.000.
- Boussinesq: I3 = 0.1451, Δσz = 4 × 140 × 0.1451 = 81.2 kPa.
- Westergaard: η = 0.7071, IWc = 0.0946, Δσz = 4 × 140 × 0.0946 = 53.0 kPa, 65 % van de Boussinesq-waarde.
Op een punt 3 m buiten het midden van een lange zijde en 1.5 m diep is de volgorde omgekeerd: Boussinesq geeft 1.95 kPa en Westergaard 4.70 kPa. Met de diepte nemen de spanningen onder het midden af, terwijl ze naast de plaat eerst toenemen en dan afnemen; de twee profielen zijn:
| z (m) | midden, Boussinesq | midden, Westergaard | buiten, Boussinesq | buiten, Westergaard |
|---|---|---|---|---|
| 1.5 | 122.2 | 87.7 | 2.0 | 4.7 |
| 3 | 81.2 | 53.0 | 7.4 | 7.5 |
| 6 | 34.3 | 22.2 | 11.6 | 7.9 |
| 9 | 17.5 | 11.4 | 9.6 | 6.2 |
| 12 | 10.4 | 6.8 | 7.2 | 4.6 |
q = 140 kPa, plaat 4 m × 6 m, μs = 0. Waarden berekend door GeoTerva met de functies die de modules voor rechthoek en Westergaard gebruiken.
7VragenKorte antwoorden.
Waarom is de Westergaard-spanning lager onder de belasting?
Met μs = 0, de gebruikelijke keuze, verhinderen de starre horizontale platen dat de grond zijdelings vervormt, zodat de belasting over een groter gebied wordt verdeeld. Beide oplossingen dragen de volledige belasting door elk horizontaal vlak; die van Westergaard plaatst er minder van onder de belasting en meer ver ervan af.
Welke Poisson-verhouding moet worden gebruikt met de oplossing van Westergaard?
μs = 0 is de gebruikelijke keuze; het geeft de wijdste spreiding van de belasting en de laagste spanning eronder. Grotere waarden concentreren de spanning onder de belasting (Tabel 1), en de oplossing faalt bij μs = 0.5.
Is het verschil tussen de twee methoden groot?
Onder een belast gebied, ja: voor het midden van een cirkel op z = R geeft Westergaard (μs = 0) 0.423q tegen 0.646q volgens Boussinesq. Direct onder een puntlast is de verhouding 2/3 op elke diepte (1/π tegen 3/2π); ver opzij is de spanning volgens Westergaard groter.